Ministerstwo Sprawiedliwości - Aktualności i wydarzenia

Od momentu wejścia w życie nowych przepisów już teraz widać ich realne efekty. Służby złapały kilku przestępców drogowych, którzy rażąco łamali prawo i stwarzali bezpośrednie zagrożenie dla innych uczestników ruchu. To jasny sygnał, że nie ma i nie będzie przyzwolenia na niebezpieczne zachowania na drogach – powiedział wiceminister Arkadiusz Myrcha.

Nowelizacja przepisów wyraźnie zaostrza odpowiedzialność kierowców rażąco naruszających zasady ruchu drogowego. Sankcja pozbawienia wolności może zostać orzeczona nie tylko za spowodowanie wypadku, ale również za szczególnie niebezpieczną jazdę, niestosowanie się do sądowego zakazu prowadzenia pojazdów czy udział w nielegalnych wyścigach. Obowiązujące regulacje poszerzają katalog czynów zabronionych, kwalifikując jako wykroczenia lub przestępstwa m.in. organizowanie i uczestnictwo w nielegalnych wyścigach oraz podobnych zdarzeniach drogowych.

Pakiet zmian został przygotowany we współpracy Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. To efekt wspólnych działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach - zarówno poprzez wzmocnienie przepisów, jak i skuteczniejsze ich egzekwowanie.

Nowe regulacje mają jeden cel: lepiej chronić wszystkich uczestników ruchu drogowego, a jednocześnie jasno wskazać, jakie zachowania na drodze nie będą tolerowane. Choć to dopiero początek roku, konsekwentne stosowanie nowych przepisów prawa przekłada się na eliminowanie z ruchu drogowego najbardziej niebezpiecznych sprawców i poprawę bezpieczeństwa wszystkich jego uczestników.

Zmiany w kodeksach

W kodeksie karnym wprowadzono istotne zmiany, które mają na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach. Obowiązuje kara za udział w nielegalnych wyścigach, które polegają na rywalizacji co najmniej dwóch pojazdów, a także za celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg lub odrywanie kół od ziemi podczas nielegalnych zlotów (artykuł 178c). Co ważne karalne jest również organizowanie i prowadzenie takich wyścigów.

W odpowiedzi na coraz częstsze i tragiczne w skutkach przypadki skrajnie nieodpowiedzialnych zachowań na drogach zdefiniowane zostało nowe przestępstwo brawurowej jazdy (artykuł 178d), które polega na łącznym spełnieniu trzech warunków: rażącego przekroczenia prędkości, rażącego naruszenia zasad ruchu oraz narażenia innej osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.

W kodeksie wykroczeń pojawił się także artykuł 86c, który uznaje celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg za wykroczenie. Dotyczy to także celowego doprowadzania do utraty styczności kół z nawierzchnią. Z kolei artykuł 52aa wprowadza kary za naruszenie zasad organizacji spotkań motoryzacyjnych, a także za udział w nielegalnym wyścigu, obejmując osoby inne niż kierowcy oraz umyślnych widzów na niezgłoszonych zlotach.

Kierowco pamiętaj! Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym , jeżeli planujesz zorganizować spotkanie na otwartej przestrzeni, podczas którego ma być prezentowanych więcej niż 10 pojazdów, masz obowiązek zawiadomić o tym odpowiedni organ gminy. Wymóg ten został wprowadzony w celu zapobiegania nielegalnym zlotom, nadmiernemu hałasowi oraz zakłócaniu porządku publicznego (artykuł 65ja).

Dla kierowców oznacza to również zmiany w taryfikatorze punktów karnych – w nowelizacji znalazły się nowe zasady naliczania punktów oraz modyfikacja ich wysokość za wybrane naruszenia przepisów ruchu drogowego. Warto pamiętać, że liczba przyznawanych punktów karnych zależy od kwalifikacji prawnej czynu oraz stopnia zagrożenia, jakie spowodował kierowca.

Kierowca, który podczas udziału w nielegalnym wyścigu spowoduje wypadek, przekraczając przy tym rażąco dopuszczalną prędkość lub prowadząc pojazd pomimo aktywnego zakazu prowadzenia, może otrzymać 15 punktów karnych. Podobne konsekwencje spotkają osoby, które wezmą udział w nielegalnym wyścigu ulicznym lub rażąco przekroczą prędkość, stwarzając jednocześnie realne zagrożenie dla życia bądź zdrowia innych uczestników ruchu drogowego.

Za używanie pojazdu w sposób zagrażający bezpieczeństwu grozi 12 punktów karnych. Również za spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym wskutek tzw. driftowania czy utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego koła, czyli mówiąc wprost – jazdy na tylnym kole, kierowca może zostać ukarany tą właśnie liczbą punktów.

Za samo driftowanie lub jazdę na tylnym kole przewidziano 10 punktów karnych. Jeżeli podczas takich popisów dojdzie do kolizji, policjant może doliczyć dodatkowe 12 punktów karnych w związku ze spowodowanym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego. W efekcie jeden nierozważny manewr może kosztować kierowcę nawet 22 punkty karne.

Przypomnijmy, że limit punktów, po przekroczeniu którego kierowca traci uprawnienia, wynosi 24 punkty, a w przypadku młodych kierowców posiadających prawo jazdy krócej niż rok - 20 punktów.

Pakiet przepisów zwiększających bezpieczeństwo na polskich drogach już przynosi pierwsze realne efekty. Nowe regulacje skutecznie eliminują z ruchu drogowego niebezpiecznych kierowców, którzy rażąco łamią prawo i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia oraz zdrowia innych uczestników ruchu.

Nowe zasady – zwróć większą uwagę

Kierowco pamiętaj! Zachowaj szczególną ostrożność i zwracaj większą uwagę na sytuację wokół siebie – zwłaszcza gdy poruszasz się w pobliżu buspasów lub w rejonie, gdzie mogą pojawić się pojazdy uprzywilejowane i służby ratunkowe.

Zgodnie z nowymi przepisami pojazdy zespołów ratownictwa medycznego mogą korzystać z buspasów także bez użycia sygnałów świetlnych i dźwiękowych. Oznacza to, że ambulans może poruszać się takim pasem również w trybie niewymagającym nadawania sygnałów, dlatego warto zachować czujność.

Dodatkowo przedłużono - do 31 grudnia 2027 roku - możliwość poruszania się po buspasach pojazdów elektrycznych oraz napędzanych wodorem.

Nowelizacja wprowadza również zmianę w zakresie egzaminów państwowych na prawo jazdy – od teraz egzaminy na kategorie C, C+E oraz T mogą odbywać się także poza granicami administracyjnymi miast.

Od przepisów do praktyki

• 29 stycznia w Kole doszło do zatrzymania 39-letniego nietrzeźwego kierowcy, który okazał się drogowym recydywistą. Mężczyzna wjechał samochodem osobowym na parking zakładu pracy, gdzie ze względu na agresywne zachowanie został zatrzymany przez świadków zdarzenia. Badanie stanu trzeźwości wykazało ponad 3,4 promila alkoholu w organizmie. Sprawdzenie w policyjnych systemach potwierdziło także dwa aktywne zakazy prowadzenia pojazdów oraz cofnięte uprawnienia. Sprawca został doprowadzony już do sądu. Zgodnie z nowymi przepisami orzeczony wobec niego został dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, kara roku i dwóch miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, świadczenie w wysokości 10 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz nawiązka 6 tys. zł na rzecz Skarbu Państwa.

Kolejne zdarzenia z innych części kraju potwierdzają, jak istotne i skuteczne są wdrożone przepisy.

• W powiecie gostynińskim 33-letni kierowca, który w stanie nietrzeźwości uciekał przed Policją i złamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, już po 48 godzinach od zatrzymania usłyszał wyrok roku bezwzględnego pozbawienia wolności, 10 tys. zł świadczenia pieniężnego, przepadku równowartości pojazdu oraz dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów.
• W Lęborku zatrzymano 48-letniego mężczyznę kierującego samochodem mimo sądowego zakazu i w stanie nietrzeźwości - badanie wykazało ponad promil alkoholu. Ponadto był on poszukiwany przez organy ścigania i sąd, a za swoje czyny może trafić do więzienia nawet na pięć lat i stracić uprawnienia dożywotnio.
• W Międzyrzeczu Górnym 36-letni kierowca Audi, mimo że przekroczył prędkość jedynie o 17 km/h, został zatrzymany z uwagi na obowiązujący zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd orzekł wobec niego 5 miesięcy pozbawienia wolności
  w zawieszeniu na dwa lata, 10 tys. zł nawiązki oraz dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

Kolejne zmiany już niedługo

Przed kierowcami kolejne etapy zmian w przepisach ruchu drogowego - 2026 rok przyniesie nowe uprawnienia dla młodych osób, dodatkowe obowiązki oraz surowsze konsekwencje za najpoważniejsze naruszenia.

Prawo jazdy na nowych zasadach

Od 3 marca 2026 roku wprowadzone zostaną kolejne zmiany. Młodzi kierowcy będą mogli uzyskać prawo jazdy kat. B już od 17. roku życia, ale pod warunkiem jazdy pod okiem doświadczonego kierowcy. Dodatkowo, osoby mające 16 lat i 9 miesięcy będą mogły rozpocząć kurs na prawo jazdy. Wprowadzone zostaną także surowsze przepisy dotyczące zatrzymywania prawa jazdy. Za przekroczenie prędkości o 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym, prawo jazdy będzie automatycznie zatrzymywane. Ponadto zwiększono dozwoloną prędkość dla ciągników rolniczych z 30 km/h do 40 km/h.

3 września 2026 roku to etap kolejnych zmian. Młodzi kierowcy, którzy uzyskają prawo jazdy kat. B po raz pierwszy, będą mieli okres próbny, w ramach którego będą musieli przejść praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Ponad to w przypadku cofnięcia uprawnień za jazdę w okresie zatrzymania prawa jazdy przez starostę – w przypadku prowadzenia pojazdu pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, uprawnienia zostaną cofnięte w całości na okres 5 lat. Dotychczas w takiej sytuacji prawo jazdy było zatrzymywane na dodatkowe 3 miesiące

Obowiązek noszenia kasku

Od 3 czerwca 2026 roku obowiązywać będzie nowy przepis dotyczący noszenia kasku ochronnego przez osoby poniżej 16. roku życia, które poruszają się rowerem, hulajnogą elektryczną lub innym urządzeniem transportu osobistego. Za brak kasku będzie grozić kara grzywny do 100 zł. Ponad to podwyższony zostanie do 13 roku życia wieku dziecka poruszającego się hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego na drodze. Istotne jest także, że niektóre poważniejsze naruszenia nie będą podlegały redukcji punktów karnych po ukończeniu kursu w WORD.

Dzięki wdrażanym zmianom wyraźnie widać poprawę poziomu bezpieczeństwa na polskich drogach. Nowe przepisy przynoszą oczekiwane rezultaty, zwiększając dyscyplinę kierowców i skuteczność egzekwowania prawa .

Wspólne inicjatywy, wymiana danych i skoordynowane działania pozwalają skuteczniej reagować na zagrożenia i planować kolejne rozwiązania systemowe, które pozwolą dalej wzmacniać bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.

Ministerstwo Sprawiedliwości przyjmuje do wiadomości treść wyroku TSUE z 12 lutego 2026 r. w sprawie C-471/24 PKO BP, który w pełni potwierdza prezentowane przez Ministerstwo przewidywania, co do jego treści. Wyrok porządkuje kluczowe kwestie interpretacyjne i zgodnie z nim:

1. postanowienia umów kredytu hipotecznego, ustalające zmienną stopę oprocentowania w oparciu o WIBOR i marżę, podlegają kontroli abuzywności. Artykuł 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym nie stanowi przepisu wyłączającego stosowanie dyrektywy 93/13, w świetle jej art. 1 ust. 2;
2. wymóg przejrzystości na tle dyrektywy 93/13 nie nakłada na bank obowiązku przekazania konsumentowi szczegółowych informacji na temat metodologii opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR.
3. postanowienie odwołujące się do wskaźnika WIBOR nie stanowi klauzuli abuzywnej, gdy wskaźnik ten, funkcjonujący w oparciu o wyczerpujące unijne ramy prawne, jest z nimi zgodny.

Brak wyłączenia na tle art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13

1. Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy, który wyłącza spoza zakresu jej stosowania klauzule odzwierciedlające „obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze” nie obejmuje postanowienia umowy o kredyt hipoteczny, które przewiduje zmienną stopę oprocentowania, opartą na wskaźniku referencyjnym WIBOR w ujęciu rozporządzenia 2016/1011 oraz stałej marży.
2. Jako wyjątek, art. 1 ust. 2 podlega wykładni ścisłej, nie stosuje się go więc do przepisów, które wskazują ogólne ramy ustalania stopy oprocentowania, pozostawiając przedsiębiorcy swobodę wyboru wskaźnika referencyjnego tej stopy oraz wysokości stałej marży, takich jak art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipoteczny.

Realizacja wymogu przejrzystości

3.  Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie wymaga, aby bank przekazał konsumentowi szczegółowe informacje o konstruowaniu wskaźnika referencyjnego typu WIBOR .
4. Wymóg przejrzystości oznacza konieczność zapewnienia, że klauzula będzie dla konsumenta zrozumiała gramatycznie, i że będzie on w stanie ocenić wynikające dla niego skutki ekonomiczne klauzuli. Przy ocenie, czy wymóg przejrzystości został spełniony, istotna jest okoliczność, że główne elementy dotyczące obliczania WIBORu są łatwo dostępne ze względu na ich publikację, o ile w świetle dostępnych informacji oraz informacji dostarczonych przez bank w toku zawierania umowy, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć zastosowaną w umowie metodę obliczania oprocentowania.
5. Treść obowiązku informacyjnego banku w przypadku kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe jest ustalona na kilku poziomach prawa UE. Administratorów wskaźników referencyjnych obowiązuje wymóg udostępniania głównych elementów metodologii wskaźnika, który opracowuje, a bank może odsyłać konsumenta do tych informacji. Sposób i treść przekazanych konsumentowi przez bank informacji, w tym w oparciu o wymogi dyrektywy 2014/17, nie może zniekształcać obrazu wskaźnika. Zachowanie tych wymogów może świadczyć o tym, że kredytodawca spełnił wymóg przejrzystości postanowienia na tle art. 4 ust. 2 .

Domniemanie braku abuzywności postanowienia ustalającego oprocentowanie umowy w oparciu o WIBOR

6. TSUE rozważał, czy postanowienie określające zmienną stopę oprocentowania w oparciu o wskaźnik WIBOR może być uznane za niedozwolone, ze względu na brak poinformowania konsumenta: (1) o tym, że przy opracowywaniu wskaźnika WIBOR wykorzystywane są dane nieodpowiadające dokonanym transakcjom, i że kredytodawca jest jednym z przekazujących dane na potrzeby opracowania WIBOR; (2) cechy wskaźnika WIBOR.
7. Trybunał argumentował, że WIBOR funkcjonuje w oparciu o wyczerpujące unijne ramy prawne , które zapewniają jego wiarygodność, prawidłowość opracowywania oraz przeciwdziałają manipulacjom. Przestrzeganie tych przepisów zapewniają właściwe organy krajowe.
8. Stosowanie w umowie o kredyt hipoteczny wskaźnika WIBOR , który w chwili zawarcia umowy może być uznany za zgodny z wymogami rozporządzenia 2016/1011, w świetle kontroli przewidzianej tym rozporządzeniem, nie może skutkować znaczącą nierównowagą praw i obowiązków stron, ze szkodą dla konsumenta. Nie wpływa na to fakt, że kredytodawca przekazuje dane do jego opracowywania.
9. Jeżeli wskaźnik WIBOR jest zgodny z rozporządzeniem 2016/1011, kredytodawcy nie obciąża , poza wymaganymi dyrektywą 2014/17 obowiązkami informacyjnymi, wymóg poinformowania kredytobiorcy o tym, że metoda ustalania WIBOR skutkuje możliwością ustalenia jego wysokości na podstawie danych odpowiadających nie rzeczywistym transakcjom, lecz ofertom na rynku międzybankowym, lub że kredytodawca jest jednym z banków przekazujących dane służące do ustalenia WIBOR.

Wyrok TSUE potwierdza znaczenie unijnych ram prawnych dla funkcjonowania wskaźników referencyjnych i ich rolę w kontekście zgodności z wymogami dyrektywy 93/13 postanowień umów kredytowych odwołujących się do tychże wskaźników. Jednocześnie TSUE akcentuje konieczność realizacji zasady przejrzystości, przedstawiając jak należy ją interpretować w przypadku klauzul odwołujących się do wskaźników referencyjnych takich jak WIBOR. Wyrok podkreśla kompetencję sądów krajowych do oceny spełnienia wymogów przejrzystości w poszczególnych sprawach. Jest to kolejne z orzeczeń TSUE wskazujących, że ochrona konsumentów pozostaje jednym z podstawowych standardów prawa Unii Europejskiej.

Aneta Wiewiórowska-Domagalska

Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta

W spotkaniu uczestniczyli członkowie Rady, wiceministra sprawiedliwości Maria Ejchart, redaktor naczelna kwartalnika dr hab. Renata Szczepanik oraz członkowie redakcji: Magdalena Woźniak - sekretarz redakcji i dr Mirosław Mielczarek - zastępca sekretarz redakcji. Jako gość specjalny, w spotkaniu udział wziął również Dariusz Palmirski - Przewodniczący Krajowej Rady Kuratorów.

Podczas posiedzenia omówiono kluczowe kierunki dalszego rozwoju czasopisma. Dyskutowano również nad zakresem tematycznym przyszłych numerów, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych wyzwań stojących przed systemem probacji, resocjalizacji oraz readaptacji społecznej.

Podczas spotkania dyskutowano również o potrzebie zacieśnienia współpracy między środowiskiem naukowym a praktykami, w tym kuratorami sądowymi. Podkreślono konieczność organizacji cyklicznych webinariów i debat eksperckich jako platformy wymiany doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz dobrych praktyk.

Zachęcamy do zapoznania się z dotychczas opublikowanymi artykułami naukowymi dostępnymi w elektronicznej wersji kwartalnika: https://probacja.com
Jednocześnie zapraszamy do zgłaszania tekstów na łamy kwartalnika „Probacja”. Szczegółowe informacje dla autorów dostępne są na stronie internetowej czasopisma.

Publikacje w kwartalniku są punktowane (100 pkt), co czyni go istotnym i prestiżowym forum prezentacji wyników badań oraz refleksji teoretycznej i praktycznej w obszarze probacji i resocjalizacji.

Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Redakcja kwartalnika „Probacja” liczą, że periodyk będzie konsekwentnie wzmacniać swoją rolę jako kluczowego źródła wiedzy dla naukowców i praktyków. Dzięki wsparciu Rady Programowo-Naukowej planujemy również rozwój na arenie międzynarodowej.

Fot. Paweł Mazurek/MS
Baza zdjęć dla mediów: MS_GOV_PL’s albums | Flickr

Najważniejsze rozwiązania nowelizacji:

• Wprowadzona została możliwość przyspieszenia ścieżki dojścia do egzaminu kuratorskiego: Minister Sprawiedliwości będzie mógł, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zwolnić aplikanta z pozostałej części aplikacji, bez zwalniania z egzaminu. Rozwiązanie to pozwoli wcześniej przystąpić do egzaminu i przyspieszy nabór do zawodu.
• Wprowadzone będą nowoczesne legitymacje służbowe dla kuratorów zawodowych, kuratorów społecznych i aplikantów kuratorskich, zastępujące archaiczne książeczki.
• Doprecyzowano warunki przyznawania dodatków specjalnych dla kuratorów zawodowych.
• Zmieniono organ upoważniony do wydania rozporządzenia określającego mnożniki wynagrodzenia zasadniczego kuratorów zawodowych i aplikantów kuratorskich, stawki dodatku funkcyjnego i patronackiego oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatku patronackiego i specjalnego (z Rady Ministrów na Ministra Sprawiedliwości).
• Rozszerzono możliwość delegacji kuratorów, wyjaśniono kwestie wizytacji i lustracji działalności kuratora okręgowego oraz zespołu kuratorskiej służby sądowej.
• Uściślono skład komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin kuratorski.

Nowe przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem przepisów dotyczących legitymacji służbowych – te wejdą w życie z dniem 1 kwietnia 2027 r.

Powołanie Zespołu ma związek z publikacją przez Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych około 3 milionów stron dokumentów dotyczących sprawy Jeffreya Epsteina, w których pojawiają się również wątki związane z obywatelami polskimi. Planowane jest wystąpienie do strony amerykańskiej o przekazanie wszystkich utajnionych dokumentów w celu pełnego zbadania sprawy, w tym ewentualnych przestępstw handlu ludźmi oraz przestępstw o charakterze pedofilskim na terytorium RP.

Naszym obowiązkiem jest rzetelne i bezstronne wyjaśnienie wszystkich polskich wątków w tzw. aferze Epsteina. Państwo polskie musi sprawdzić, czy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodziło do przestępstw oraz czy w sprawę byli zaangażowani polscy obywatele - mówił minister Waldemar Żurek.

Zakres zadań Zespołu

Do głównych zadań Zespołu należy w szczególności: analiza informacji dotyczących potencjalnych przestępstw związanych z działalnością Jeffreya Epsteina w kontekście polskich wątków, wypracowanie strategii postępowania zmierzającej do kompleksowego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zapewnienie efektywnej współpracy organów i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa oraz ściganie sprawców przestępstw, wsparcie prokuratorów w prowadzonych przez nich czynnościach w zakresie objętym działaniami Zespołu.

Zespół będzie pracował w sposób systematyczny i merytoryczny, w ścisłej współpracy z organami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa i ściganie przestępstw. Naszym celem jest pełne wyjaśnienie sprawy oraz zapewnienie, że każda potencjalna ofiara otrzyma należytą ochronę, a ewentualni sprawcy poniosą odpowiedzialność - dodał minister.

Skład Zespołu

W skład Zespołu wchodzą:

• Przewodniczący Zespołu – Minister Sprawiedliwości,
• Sekretarz Zespołu – przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości albo przedstawiciel Prokuratora Generalnego,
• Członkowie Zespołu :
  • przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości,
  • przedstawiciele Prokuratora Generalnego,
  • przedstawiciele Prokuratora Krajowego,
  • przedstawiciel Ministra Cyfryzacji,
  • przedstawiciel Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
  • przedstawiciel Koordynatora Służb Specjalnych,
  • przedstawiciel Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
  • przedstawiciel Komendanta Głównego Policji,
  • przedstawiciel Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Przewodniczący może zapraszać do udziału w pracach Zespołu z głosem doradczym inne osoby, których wiedza i doświadczenie będą przydatne do realizacji jego zadań.

Organizacja pracy

Posiedzenia Zespołu będą odbywać się w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości. Z uwagi na charakter i tajność prac nie przewiduje się uzgadniania stanowisk w trybie obiegowym .

Członkowie Zespołu są zobowiązani do zachowania w tajemnicy informacji będących przedmiotem jego prac, a w przypadku informacji niejawnych, do przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Udział w pracach Zespołu ma charakter nieodpłatny.

Zarządzenie w sprawie powołania Zespołu weszło w życie z dniem podpisania, czyli 20 lutego 2026 r.

Minister Sprawiedliwości reprezentował wymiar sprawiedliwości podczas sesji plenarnej pierwszego dnia (23 lutego), która stanowiła kluczowy punkt otwarcia debaty. Dyskusja skoncentrowała się na trzech fundamentalnych pytaniach: jak system prawny może skuteczniej chronić obywateli przed nowymi typami zagrożeń, jak budować odporność instytucji wymiaru sprawiedliwości oraz czy prawo nadąża za zmianami technologicznymi.

Bezpieczeństwo to także szybki, przejrzysty i dostępny wymiar sprawiedliwości. Moim absolutnym priorytetem jest przywrócenie realnego działania prawa. Obywatel musi mieć pewność, że rozstrzygnięcia sądowe są trwałe, a ochrona prawna - skuteczna i szybka – podkreślał szef resortu sprawiedliwości.

Minister dodał także, iż jednym z elementów bezpieczeństwa jest edukacja prawna.

To dla mnie jeden z kluczowych priorytetów. W ubiegłym roku ponad 200 tysięcy osób odwiedziło sądy nie w charakterze stron, ale po to, by zobaczyć, jak te instytucje funkcjonują. Chcę, aby obywatele czuli, że niezależne od polityki sądy są ich fundamentem. Jeśli obywatel będzie ufał sędziom siedzącym za stołem, to w razie kryzysu konstytucyjnego czy próby budowy rządów autorytarnych, to właśnie świadomi obywatele staną się najsilniejszym bezpiecznikiem naszej demokracji – mówił minister Waldemar Żurek .

Eksperci i szeroki zakres dyskusji

Na Forum zebrali się eksperci z zakresu prawa, gospodarki, nauki, medycyny, energetyki, rolnictwa, bezpieczeństwa i administracji publicznej. Debata odbywała się w sesjach plenarnych oraz panelach tematycznych, poruszając liczne wyzwania - od bezpieczeństwa narodowego, militarnego, energetycznego i cybernetycznego, przez ekonomiczne oraz finansowe, po ekologiczne, społeczne i jednostkowe - z naciskiem na ochronę państwa i obywateli w wielorakich aspektach.

Welconomy Forum in Toruń to  jedno z najważniejszych wydarzeń społeczno-gospodarczych w Polsce. Pierwszy kongres Welconomy Forum obył się w 1994 roku Początkowo wydarzenie organizowano w Międzyzdrojach, później w Ciechocinku. Od 2008 roku Welconomy Forum odbywa się w Toruniu. Organizatorem od 2000 roku jest Stowarzyszenie „Integracja i Współpraca”, które kontynuuje tradycje organizacji konferencji gospodarczych, zainicjowanych przez Stowarzyszenie Forum Polska – Zachód.

Fot. Paweł Mazurek/MS
Baza zdjęć dla mediów: MS_GOV_PL’s albums | Flickr

Wizyta Ministra Sprawiedliwości rozpoczęła się (20 lutego br.) w Bełchatowie. To tam odbyła się uroczystość otwarcia nowej siedziby Sądu Rejonowego. Po części oficjalnej goście mieli okazję zwiedzić nowo wybudowany budynek.

Musimy mieć świadomość, że pełnimy niezwykle ważną funkcję w państwie, ale jesteśmy finansowani z budżetu państwa, czyli z podatków nas wszystkich. Bardzo cieszę się, że pieniądze podatników zostały dobrze wykorzystane – powiedział Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Od archiwum w najniższej kondygnacji budynku, aż po sam szczyt jest w nim wszystko, co w takiej instytucji powinno być. To również udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, niedowidzących oraz z problemami ze słuchem. Widziałem także pokój dla matki karmiącej. Jestem pod ogromnym wrażeniem ergonomii, nowoczesności oraz wszystkiego, co związane jest z klasycznym funkcjonowaniem tej instytucji – podkreślił.

Nowa siedziba Sądu Rejonowego w Bełchatowie to nowoczesny i funkcjonalny obiekt, którego wartość inwestycji wyniosła blisko 70 mln zł. Budynek o powierzchni niemal 5,7 tys. m² został zaprojektowany z myślą o zapewnieniu najwyższych standardów obsługi interesantów oraz komfortowych warunków pracy dla kadry sądu.

Obiekt jest w pełni dostosowany do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami - wyposażono go w rozwiązania ułatwiające dostęp do wszystkich przestrzeni użytkowych.

Nowa siedziba została także wyposażona w zaawansowane systemy zwiększające poziom bezpieczeństwa, w tym system przeciwpożarowy, system kontroli dostępu oraz system monitoringu wizyjnego. Zastosowano również nowoczesne instalacje poprawiające komfort pracy i obsługi interesantów, takie jak system klimatyzacji i wentylacji, zapewniające odpowiednie warunki wewnątrz budynku przez cały rok. To ważny krok w kierunku wzmocnienia lokalnego sądownictwa i podniesienia standardów obsługi obywateli w regionie.

Minister spotkał się również z mieszkańcami Łodzi oraz Rosanowa. Tematy poruszane przez mieszkańców koncentrowały się wokół reformy wymiaru sprawiedliwości, koncepcji „cyfrowego sądu” oraz potrzeby większego zaangażowania Ministra w obszar prawa własności intelektualnej. Dyskutowano również o pozytywnych zmianach wprowadzonych z inicjatywy Ministra – mimo wet prezydenta Nawrockiego – takich jak program aktywizacji osadzonych, którzy w ramach resocjalizacji budują budy dla psów oraz angażują się w inne prace społeczne.

Jeśli ktoś ma doświadczenie życiowe, jest w pełni sprawny fizycznie i intelektualnie, i chce dalej pracować – to w systemie anglosaskim sędzia, który kończy 65. rok życia, jest stawiany za wzór. To jest mega doświadczenie życiowe. Nikt nie ma na niego wpływu, zero nacisków. Relacje rodzinne poukładane, dzieci odchowane... to jest po prostu czysty kapitał dla wymiaru sprawiedliwości. Szczególnie teraz, gdy wyraźnie widać, że życie nam się przedłuża – przekazał Minister.

Tymczasem 145 osób z pobudek politycznych odesłano na emeryturę. Państwo płaci im 75 proc. ostatniej pensji jako stan spoczynku, a oni nie orzekają. Przez 8 lat tylko te 145 osób mogłoby rozstrzygnąć 633 000 spraw w skali kraju. To jest skala marnotrawstwa tego potencjału.

Bezpośrednie spotkania i wsłuchiwanie się w głos obywateli są niezwykle ważne dla skutecznego działania instytucji publicznych i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

W związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2026 r. w sprawie sygn. akt II ZOW 34/25, którym uchylono orzeczenie w sprawie dyscyplinarnej sędziego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (z uwagi na rzekomą wadliwość składu orzekającego spowodowaną brakiem opinii neo-KRS w procedurze powoływania sędziego sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji), a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami medialnymi dotyczącymi uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, informujemy, co następuje:

Stan prawny

Powyższa decyzja została wydana między innymi przez sędziego Marka Siwka, powołanego na urząd sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie  z orzecznictwem Sądu Najwyższego (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2023 r., sygn.  akt II Zo 1/23 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II ZOW 26/23) oraz stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in.  wyrok ETPC z 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce), decyzje wydane przez skład sądu z udziałem osoby powołanej na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z  2017 r. są obciążone wadą traktowaną przez ETPCz jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś na gruncie prawa polskiego prowadzą do uznania, że sąd jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. W wyroku z dnia 4 września 2024 r., sprawa C-225/22, TSUE orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyłe orzeczenia wydane przez sądy wyższej instancji, które nie spełniają wymogów dotyczących niezawisłości i bezstronności. Tak więc wyrok wydany z udziałem sędziego Marka Siwka nie wywołuje skutków prawnych. Warto podkreślić, że w licznych wcześniejszych orzeczeniach Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie kwestionowała prawidłowości powołania sędziów sądów  dyscyplinarnych (m.in. wydany w prawidłowym składzie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.12.2025 w sprawie II ZOW 41/25, gdzie sprawozdawcą w sprawie był prawidłowo powołany SNN Wiesław Kozielewicz – obecnie w stanie spoczynku).

Fakty

O zamiarze powołania sędziów dyscyplinarnych Ministerstwo Sprawiedliwości pisemnie informowało nieprawidłowo ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa. Pomimo tego, do dnia upływu kadencji sędziów dyscyplinarnych wybranych w poprzedniej kadencji, Krajowa Rada Sądownictwa nie zajęła stanowiska w tej sprawie (w większości przypadków jest tak do dnia dzisiejszego).

Podsumowanie

Zwłoka w zakresie wyrażenia przez Krajową Radę Sądownictwa opinii w sprawie powierzenia obowiązków sędziego sądu dyscyplinarnego oraz kwestia legalności Krajowej Rady Sądownictwa nie wstrzymywała procedury powołania sędziów sądów dyscyplinarnych, a stan niewywiązania się przez Krajową Radę Sądownictwa z obowiązku wyrażenia opinii na temat personalnej obsady sądów dyscyplinarnych, w zaistniałych okolicznościach faktycznych (brak zajęcia stanowiska) i prawnych (wadliwość ukształtowania KRS wskutek której organ ten utracił konstytucyjną tożsamość), nie powodował nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości o powierzeniu obowiązków sędziów sądów dyscyplinarnych, zwłaszcza, że w świetle ustawy opinia KRS nie ma charakteru wiążącego. Powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne poparcie w opinii prawnej, którą dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Należy dodać, że sędzia Małgorzata Manowska, pełniąca obowiązki Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (wadliwie powołana zarówno do Sądu Najwyższego, jak i na stanowisko jego Pierwszego Prezesa), z własnej inicjatywy zwracała się do sądów dyscyplinarnych o wskazanie kandydatów na prezesów sądów dyscyplinarnych, a następnie dokonała ich powołania, spośród sędziów sądów dyscyplinarnych, zgodnie z art. 110b § 1 u.s.p.

Podczas rozmów burmistrzowie przedstawili Ministrowi sytuację prawną, w jakiej w niedługim czasie może znaleźć się ok. 1,5 tys. mieszkańców Woli. Omówili także działania prawne podejmowane przez Dzielnicę w tej sprawie w ostatnich latach.

Roszczenia do części gruntów pojawiły się w następstwie skupowania dawnych akcji spółki „C. Ulrich”, założonej w 1805 r. w Warszawie (obecnie z siedzibą w Gdyni), oraz jej reaktywacji w 1994 r. Spółka zgłasza roszczenia do terenów, na których od lat 70. XX wieku znajdują się m.in. budynki mieszkalne, szkoła, przedszkole oraz drogi publiczne, utrzymując, że pozostają one w jej dyspozycji.

Sytuację skomplikowało m.in. orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie z 2025 r., w którym oddalono wniosek o zasiedzenie gruntów przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta m.st. Warszawy. Orzeczenie to otworzyło drogę do potencjalnych roszczeń o odszkodowanie za korzystanie z nieruchomości.

Dzielnica Wola m.st. Warszawy kwestionuje zarówno prawidłowość reaktywacji spółki „C. Ulrich”, jak i poprawność decyzji zwrotowej wydanej w 2012 r. przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku z powyższym złożono wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego, która od 2023 roku nadal nie została rozpoznana.

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa prawnego mieszkańców oraz stabilności obrotu prawnego w odniesieniu do gruntów, na których od kilkudziesięciu lat funkcjonuje zabudowa mieszkaniowa i infrastruktura publiczna. Wszystkie podniesione wątpliwości wymagają rzetelnej analizy prawnej i odpowiednich działań w granicach obowiązującego prawa - podkreślił Minister Żurek.

W związku z przedstawioną sytuacją Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Waldemar Żurek zadeklarował polecenie Prokuraturze Krajowej dokonania analizy sprawy oraz przedstawienia szczegółowych informacji dotyczących toczących się i zakończonych postępowań. Minister skieruje także pismo do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z zapytaniem o termin rozpoznania sprawy toczącej się przed NSA, związanej z kwestionowaniem decyzji administracyjnych w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Ponadto Minister zapowiedział analizę wyroku Sądu Najwyższego z 7 lutego 2024 r. w związku z wątpliwościami co do prawidłowości powołania składu orzekającego, w jakim został on wydany.

Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek gościł Wicepremiera Ukrainy Tarasa Kaczkę. W rozmowach uczestniczyli także Vasyl Bodnar – Ambasador Ukrainy w Polsce, Olena Zasypkina - Radca Wicepremiera oraz Mykola Hranovskyi - Pierwszy Sekretarz Ambasady Ukrainy w Polsce. Stronę polską reprezentowali przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości oraz MSZ.

Wsparcie dla sprawiedliwego i trwałego pokoju

Ważnym tematem spotkania było potwierdzenie dobrych relacji dwustronnych oraz woli dalszego zacieśniania współpracy strategicznej. Polska konsekwentnie opowiada się za rozwiązaniami opartymi na poszanowaniu prawa międzynarodowego oraz integralności terytorialnej Ukrainy.

Z zainteresowaniem śledzimy dynamikę rozmów pokojowych. Wszelkie inicjatywy zmierzające do osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju muszą respektować suwerenność Ukrainy - mówił podczas spotkania Minister Waldemar Żurek.

Silne instytucje fundamentem współpracy

Podczas rozmów podkreślono, że wiarygodne instytucje, w szczególności niezależne i bezstronne sądy, pełnią rolę gwarantów ciągłości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Wspólne przedsięwzięcia związane z odbudową Ukrainy wymagają najwyższych standardów orzeczniczych i przewidywalności jurysdykcyjnej, co wzmacnia zasadę państwa prawnego i ogranicza ryzyko arbitralnych rozstrzygnięć.

Bezpieczeństwo i sytuacja obywateli

Strony poruszyły również kwestię sytuacji obywateli Ukrainy w Polsce. Zaznaczono, że nikt nie powinien być traktowany w sposób naruszający godność, zdrowie lub życie, a wszelkie zgłoszenia o nadużyciach są rygorystycznie badane. Jednocześnie wskazano na znaczenie rzetelnych kontroli bezpieczeństwa na granicy, szczególnie w świetle ostatnich prób sabotażu. Wszystkie przypadki potencjalnych nieprawidłowości są na bieżąco weryfikowane przez właściwe instytucje.

Zdjecia: Franciszek Chodak/MS

Baza zdjęć dla mediów: MS_GOV_PL’s albums | Flickr