Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Wiadomości

Czym zajmie się Komitet Organizacyjny?

Komitet Organizacyjny Izb Psychologów odegra kluczową rolę w budowaniu struktur samorządu zawodowego psychologów. Do jego zadań należeć będzie opracowanie i uchwalenie regulaminów:

• wyboru delegatów na pierwszy Krajowy Zjazd;

• pierwszego Krajowego Zjazdu;

• wyboru delegatów na pierwsze regionalne zjazdy;

• pierwszych regionalnych zjazdów.

To właśnie od pracy Komitetu zależy sprawne uruchomienie samorządu, który w przyszłości będzie strzegł standardów wykonywania zawodu, prowadził Rejestr Psychologów i rozpatrywał sprawy dyscyplinarne.

Kto może zgłosić kandydatów i kandydatki?

Do 31 marca 2026 r. właściwe organy ogólnopolskich stowarzyszeń zrzeszających psychologów oraz związków zawodowych psychologów, działających przez co najmniej 3 lata przed dniem 5 marca 2026 r., mogą zgłaszać po jednej osobie na członka Komitetu spośród swoich członków.

Kandydat lub kandydatka powinni:

• spełniać wymagania określone w art. 147 ust. 1 pkt 1–6 ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów;

• korzystać z pełni praw publicznych oraz posiadać pełną zdolność do czynności prawnych;

• nie być prawomocnie skazanym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Co powinno zawierać zgłoszenie?

Zgłoszenie powinno zawierać imię i nazwisko osoby kandydującej, jej numer telefonu oraz adres do korespondencji.

Do zgłoszenia należy dołączyć:

• aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo wydruk informacji, o którym mowa w art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym;

• pełnomocnictwo, jeżeli zgłoszenie zostało podpisane przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa;

• podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji właściwego organu pisemne oświadczenie o liczbie członków opłacających w organizacji składki członkowskie;

• podpisaną przez kandydata pisemną zgodę na powołanie do Komitetu;

• oryginał albo notarialnie poświadczoną kopię dyplomu kandydata potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1–6 ustawy;

• podpisane przez kandydata pisemne oświadczenie, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego oraz że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego;

• podpisane przez kandydata pisemne oświadczenie, że korzysta z pełni praw publicznych oraz posiada pełną zdolność do czynności prawnych.

Decyduje data wpływu zgłoszenia do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Jak złożyć zgłoszenie?

Zgłoszenie można złożyć na trzy sposoby:

1) Pisemnie na adres:

Departament Dialogu i Partnerstwa Społecznego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa

2) Za pośrednictwem e-Doręczeń:

Adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-60051-39700-ISVBV-33

3) Za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP: /4g447ytes7/skrytka lub http://epuap.gov.pl/wps/portal/strefa-klienta/katalog-spraw/opis-uslugi/pismo-ogolne-do-podmiotu-publicznego

Chcesz wiedzieć więcej?

Bardziej szczegółowe informacje dostępne są pod tym adresem: https://www.gov.pl/web/rodzina/zawod-psycholog

Kodeks pracy mówi jasno, kiedy mamy do czynienia ze stosunkiem pracy.

Przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projekt nie zmienia Kodeksu Pracy. Zakłada za to, że Państwowa Inspekcja Pracy oraz sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania obowiązującego prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

12 marca 2026 roku Senat przyjął ustawę wcześniej uchwaloną przez Sejm. Teraz trafi ona na biurko Prezydenta RP. Wdrożenie reformy oznaczać będzie realizację kamieni milowych A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy, a tym samym odblokowanie 11 mld zł unijnych środków na rozwój polskiej gospodarki.

Skuteczna walka ze śmieciowym zatrudnieniem

Sednem zadania, które przed sobą postawiliśmy jest przywrócenie bezpieczeństwa pracy i stabilności zatrudnienia. Oddania ludziom należnego im prawa, prawa do ochrony przed zwolnieniem z dnia na dzień, prawa do urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego czy nawet wypoczynkowego, prawa do okresu wypowiedzenia prawa do choroby bez lęku, że po wyzdrowieniu nie będzie dokąd wracać, bo nie będzie dla nas miejsca w pracy. Umożliwienie wzięcia kredytu na mieszkanie, założenia rodziny, a raz na jakiś czas, wyjechania z rodziną na wakacje podczas normalnego, płatnego urlopu. Bo stabilność i bezpieczeństwo stanowią centralną wartość tej reformy.

- mówiła w Sejmie ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Umowa o pracę to stabilizacja i bezpieczeństwo

Ustawa zakłada przede wszystkim przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej. Dlaczego? Bo umowa o pracę, która powinna być zawarta zawsze tam, gdzie spełnione są jej kodeksowe przesłanki, to bezpieczeństwo pracowniczek i pracowników.

Zgodnie z proponowanymi zmianami pracodawca będzie miał prawo odwołania się od decyzji okręgowego inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy. Ustawa wprowadza także szybszą ścieżkę rozpatrzenia odwołania od decyzji przez sąd w ciągu 30 dni.

Co jeszcze zakłada reforma PIP?

• Wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy.

• Zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

• Możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli.

• Wymianę informacji i danych między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Państwową Inspekcją Pracy i Krajową Administracją Skarbową, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP.

• Do tego dochodzą rozwiązania o charakterze prewencyjnym, np. możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Ustawa zakłada też wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy. Jej celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Kolejny krok w stronę uczciwego rynku pracy

Wolność i bezpieczeństwo to nie sprzeczność. To wspólny fundament demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. To fundament Rzeczypospolitej.

Granicą osobistej wolności jest wolność innych - wolność od wyzysku, wolność od niepewności i wolność od krzywdy. Granicą swobody jest i być musi bezpieczeństwo innych. Granicą swobody jest także granica obowiązującego prawa. W przypadku pracowników i pracodawców tą granicą jest prawo pracy.

Zgodnie z tym prawem nie jest dopuszczalne zastępowanie umowy o pracę umowę cywilnoprawną, gdy istnieje rzeczywisty stosunek pracy. To prawo znane i obowiązujące od lat. Prawo, za którego łamanie już dziś grozi nawet kilkadziesiąt tysięcy grzywny. To prawo, którego tą ustawą nie zmieniamy, ale którego skuteczną egzekucję umożliwimy instytucji, która dokładnie do tego została powołana 107 lat temu - Państwowej Inspekcji Pracy.

- wskazała ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Powrót do pracy po urlopie rodzicielskim to spore wyzwanie, również logistyczne. Jednym z najważniejszych aspektów jest dla rodziców dostęp do dobrej jakości opieki nad najmłodszymi dziećmi. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wspiera rozwój opieki żłobkowej m.in. poprzez programy Aktywny Rodzic i Aktywny Maluch.

Ale nie tylko. Przygotowaliśmy projekt nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Stały Komitet Rady Ministrów 5 marca 2026 roku przyjął projekt.

Po co nam nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3?

Na koniec 2024 roku w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunek i opiekunów. Ok. 15–16 tys. z nich pracowało w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Każde dziecko zasługuje na dobrą opiekę, a rodzic na spokojną głowę po powrocie do pracy. Dlatego zależy nam na profesjonalizacji i wzmocnieniu pozycji zawodowej opiekunów małych dzieci. W projekcie znalazło się także zwiększenie działań ministra rodziny na rzecz podnoszenia jakości opieki w instytucjach dzięki przeznaczeniu środków europejskich na programy szkoleń.

Do tego dochodzi rozwój elastycznych form opieki (w tym opieki dziennej) jako uzupełnienia oferty żłobkowej. W jaki sposób? Dzięki przekształceniu tej formy w punkty opieki dziennej, z wprowadzeniem zastępstw.

Co konkretnie się zmieni?

Przygotowany w MRPiPS projekt zakłada zmiany m.in. w takich obszarach:

Zmiany w kwalifikacjach i szkoleniach

• ujednolicenie i doprecyzowanie wymagań kwalifikacyjnych dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej,

• wprowadzenie obowiązkowego 30-godzinnego szkolenia uzupełniającego dla wszystkich opiekunów oraz opiekunów dziennych – jako stałego elementu doskonalenia zawodowego,

• wprowadzenie standardów zdrowego żywienia w instytucjach opieki na dziećmi do lat 3.

Warunki pobytu dzieci na świeżym powietrzu

• wprowadzenie regulacji dotyczących placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych,

• obowiązek zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz dla dziennego opiekuna.

Jakość żywienia

• projekt zakłada wydanie rozporządzenia ministra właściwego ds. zdrowia (w porozumieniu z ministrem właściwym ds. rodziny), mające na celu wprowadzenie zasad dotyczących żywienia dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych,

• uszczegóławia wymagania i zasady, jakimi należy się kierować przy realizacji żywienia zbiorowego w placówkach. Stanowi więc narzędzie pomocnicze dla osób odpowiedzialnych za planowanie żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych.

Większy prestiż i ochrona zawodu opiekuna

Projekt wzmacnia pozycję zawodową opiekunów poprzez:

• objęcie ich ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych,

• wprowadzenie cyfrowej legitymacji opiekuna, a dla tych którzy nie mają uprawnień do korzystania z usług aplikacji mObywatel dokumentu w postaci tworzywa sztucznego,

• możliwość korzystania z ulgi 33 proc. w publicznym transporcie zbiorowym,

• 2 dni płatnego wolnego rocznie na podnoszenie kwalifikacji zawodowych,

• ustanowienie 4 kwietnia „Dniem Opiekuna Małego Dziecka”,

• system nagród i odznaczeń (nagrody specjalne ministra za zasługi).

Nowe formy opieki dziennej

Co jeszcze? Projekt zakłada dwie formy organizacyjne:

1. Dzienny opiekun działający na własny rachunek, który może sprawować opiekę nad maksymalnie:

• 5 dziećmi samodzielnie,

• 8 dziećmi, jeśli pomaga mu druga osoba posiadająca wymagane kwalifikacje.

• (utrzymano obecny limit, ale wprowadzono większą elastyczność organizacyjną i finansową).

2. Punkt opieki dziennej

• nowa forma instytucjonalna,

• opieka nad maksymalnie 16 dziećmi,

• możliwość zatrudnienia kilku opiekunów,

• uproszczone wymogi lokalowe w porównaniu do żłobków.

Projekt zakłada także nowe mechanizmy umożliwiające czasowe zastępowanie dziennego opiekuna w przypadku choroby, urlopu lub zdarzeń losowych, co pozwala na zachowanie ciągłości opieki bez konieczności zamykania placówki.

Projekt ustawy przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakłada, że Państwowa Inspekcja Pracy oraz sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Przyjęcie 17 lutego 2026 roku nowej wersji projektu przez Radę Ministrów otworzyło drogę do wdrożenia reformy realizującej kamienie milowe A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy.

Sejm rozpoczął prace nad reformą PIP

25 lutego 2025 roku w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy.

Prawo pracy jest w Polsce jasne, mamy precyzyjnie zdefiniowane pojęcia takie jak stosunek pracy czy umowa o pracę. Mimo to wciąż plagą polskiego rynku pracy są umowy śmieciowe i wypychanie pracowników na jednoosobowe działalności gospodarcze. Wciąż w niektórych przedsiębiorstwach mamy do czynienia z sytuacjami, w których kierowca jest na JDG i co miesiąc wystawia tylko tej jednej firmie fakturę. Pracownicy biurowi są na umowach zlecenie, grafik jest na umowie o dzieło, a managerowie na umowach o pracę. Wszystkich tych ludzi łączy to, że tak naprawdę są pracownikami jednej firmy, ale każdemu pracodawca dał zupełnie inny typ umowy. To absurd, nasza reforma pozwoli wreszcie z tym absurdem skutecznie zawalczyć

– mówiła podczas pierwszego czytania projektu w Sejmie ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Umowa o pracę tam, gdzie są spełnione przesłanki

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej.

Propozycja zakłada, że pracodawca będzie miał prawo odwołania się od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy, wprowadza także szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni.

Co jeszcze znalazło się w projekcie?

• Wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy.
• Wymiana informacji i danych między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Państwową Inspekcją Pracy i Krajową Administracją Skarbową, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli.
• Zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

Do tego dochodzą rozwiązania o charakterze prewencyjnym, m.in. możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Projekt zakłada też wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Uczciwa konkurencja

Ważnym aspektem jest tu także uczciwa konkurencja między przedsiębiorcami.

Często słyszę od przedstawicieli polskiego biznesu: My przestrzegamy prawa, inwestujemy w ludzi, płacimy składki – dlaczego mamy konkurować z kimś, kto działa taniej tylko dlatego, że omija przepisy? I to jest pytanie absolutnie zasadne. Bo jeśli system pozwala działać taniej kosztem pracownika, kosztem bezpieczeństwa, kosztem budżetu – to nie jest to wolna konkurencja. To jest wypaczenie wolnej konkurencji. To jest nieuczciwa konkurencja! A rynek, który premiuje nieuczciwość, nie jest rynkiem zdrowym. Taki rynek nie wspiera innowacji ani jakości, tylko tworzy firmy–zombie, które istnieją wyłącznie dlatego, że przerzucają część kosztów swojej działalności na pracowników i na państwo. Także dlatego tak bardzo potrzebna jest ta ustawa i reforma PIP!

- podkreśliła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Polacy chcą silniejszych instytucji

Według badań z 2025 roku odsetek osób, które chcą zwiększenia uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy wyniósł aż 59,7 proc. Według badania przeprowadzonego w styczniu 2026 roku aż 60,7 proc. Polaków uważa, że PIP powinna mieć prawo zamiany elastycznej formy zatrudnienia.

Nowy system teleinformatyczny do obsługi umów wystartował 7 stycznia 2026 roku. Pozwala on zawierać, zmieniać i rozwiązywać umowy takie jak umowa o pracę, umowa zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy uaktywniające, np. z nianią. Umożliwia korzystanie z gotowych szablonów umów i dokumentów powiązanych — np. aneksów, wypowiedzeń, świadectw pracy.

Co ważne, system pozwala prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą elektronicznie bez obowiązku jej przechowywania w formie papierowej. Zapewnia też ciągły dostęp do dokumentów elektronicznych oraz możliwość zgłaszania pracowników i wykonawców do ubezpieczeń i opodatkowania przez ZUS i KAS — wszystko w jednym miejscu.

Stale pracujemy nad rozwojem systemu, dlatego przygotowaliśmy projekt rozszerzający jego funkcjonalności.

System eUmów z nowymi funkcjonalnościami

24 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Co się zmieni? Z systemu będą mogli korzystać wszyscy pracodawcy (obecnie tylko do 9 pracowników). Będzie możliwość zawierania innych rodzajów umów, np. o zakazie konkurencji, umowy szkoleniowe, o współodpowiedzialności materialnej, o wolontariat (aktualnie tylko umowy o pracę, zlecenie, uaktywniająca). Dodana ma być także możliwość obsługi umów zawartych poza systemem.

Do tego dochodzi:

• Ułatwienie rozliczanie należności publiczno-prawnych do umów zawartych w systemie – usprawnienie przekazywania rozliczeń i dokumentów do ZUS.

• Ułatwienie dla firm zatrudniających cudzoziemców – automatyczne przekazywanie kopii zawartej umowy do podmiotu, który wydał pozwolenie na pracę.

• Korzystanie z systemu dalej będzie dobrowolne i bezpłatne – pracownik będzie mógł wymagać zawarcia umowy w tradycyjnej formie.

Uruchomienie nowych funkcji jest planowane na 2029.

Co warto wiedzieć?

Na stronie Praca.gov.pl znajdziesz podręcznik użytkownika, a w razie pytań możesz zadzwonić do Centrum Informacyjnego „Zielona Linia” pod numer 19524 lub wysłać swoje uwagi i sugestie na adres: [email protected].

Nowy system to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego zawierania umów — tak, by każdy mógł załatwić to szybko i bez zbędnych formalności.

System został uruchomiony na podstawie ustawy z 16 listopada 2022 r. i jest dostępny dla użytkowników bezpłatnie.

Obecna definicja mobbingu jest nieczytelna i mało zrozumiała zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Dodatkowo, aby zachowanie było uznane za mobbing, kilka elementów musi wystąpić równolegle. Jakie?

• występują działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu;

• oddziaływania te polegają na nękaniu lub zastraszaniu; są one uporczywe i długotrwałe;

• oddziaływania te powodują lub mają na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika;

• efekt: u pracownika występuje zaniżona ocena przydatności zawodowej, poczucie poniżenia, ośmieszenia albo nastąpiło odizolowanie/wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Po ponad 20 latach przyszła pora na zmiany.

Rada Ministrów przyjęła projekt MRPiPS

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowaliśmy projekt nowelizacji Kodeksu Pracy wprowadzającej do porządku prawnego szereg wniosków wynikających m.in. z wielu lat orzecznictwa Sądu Najwyższego, wniosków płynących z nauk o zarządzaniu, psychologii i socjologii pracy.

Przede wszystkim dostosowujemy definicję mobbingu do obecnych czasów – ma być praktyczna i precyzyjna. Każdy pracownik i każda pracownica muszą czuć się bezpiecznie w swoim miejscu pracy.

17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt MRPiPS, wkrótce zajmie się nim Sejm.

Co konkretnie się zmieni?

Projekt ustawy zmieniającej Kodeks Pracy zakłada:

• Uproszczenie definicji mobbingu – wskazanie na szereg cech mobbingu, w szczególności:

• uznanie, że podstawową jego cechą jest uporczywe nękanie pracownika,

• wykluczenie z definicji tego zjawiska zachowań incydentalnych,

• uznanie, że zjawiska te mają charakter nawracający, powtarzający się lub stały,

• pochodzą m.in. od przełożonego, współpracownika, podwładnego, pojedynczej osoby bądź grupy,

• uniezależnienie od intencjonalności działania sprawcy lub od wystąpienia określonego skutku

• uznanie, że działania te mogą mieć charakter fizyczny, werbalny i pozawerbalny,

• uznanie za mobbing nakazywania lub zachęcania do zachowań stanowiących mobbing.

• Ustawa ma chronić także przed fałszywymi oskarżeniami. M.in. za mobbing nie będą mogły być uznane uzasadnione i wyrażone we właściwej formie zachowania wobec pracownika, w szczególności rozliczanie z powierzonej pracy lub jej krytyka.

• Podwyższenie wysokości zadośćuczynienia za stosowanie mobbingu – minimum sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Projekt zakłada także wprowadzenie obowiązku określenia zasad przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i innym naruszeniom zasady równego traktowania w dokumencie wewnątrzzakładowym. Obowiązek ten dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 9 osób.

Pracodawcy zatrudniający mniej niż 9 osób pozostają zobowiązani przeciwdziałać mobbingowi i innym zjawiskom niepożądanym w miejscu pracy oraz zakomunikować pracownikom przyjęte w tym zakresie reguły i procedury tak, aby mieli oni w tym temacie odpowiednią wiedzę i informację.

Obowiązujące przepisy prawa pracy jasno wskazują, że nie można zastępować umowy o pracę umowami cywilnoprawnymi, jeśli spełniona jest definicja stosunku pracy, tj. praca jest wykonywana osobiście, w określonym miejscu i czasie, pod kierownictwem oraz za wynagrodzeniem. Umowy cywilnoprawne nie mogą służyć obchodzeniu regulacji chroniących pracowników.

Na koniec II kwartału 2025 roku w Polsce wyłącznie na zleceniu i umowach pokrewnych pracowało blisko 1,5 mln ludzi. Najwięcej, odkąd GUS publikuje o tym dane. Dlatego potrzebujemy reformy Państwowej Inspekcji Pracy, by skuteczniej walczyć z patologiami rynku pracy, których konsekwencje ponosimy wszyscy.

Projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawi, że Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów otwiera drogę do wdrożenia reformy, która realizuje kamienie milowe A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy.

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim:

• przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej;

• prawo odwołania się przez pracodawcę od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy i szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni;

• wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy;

• wymianę informacji i danych między ZUS, PIP i KAS, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli;

• zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

W projekcie znalazły się również rozwiązania o charakterze prewencyjnym:

• możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem;

• wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Wspólnym mianownikiem proponowanych rozwiązań jest większa ochrona pracownic i pracowników, a także skuteczniejsze egzekwowanie prawa przez silne instytucje.

Teraz projektem ustawy zajmie się Sejm.

Projekt nowych przepisów powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy ze środowiskiem psychologów i w odpowiedzi na pojawiające się od lat postulaty.

Celem podpisanej przez Prezydenta RP ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów jest podniesienie jakości udzielanych świadczeń, zapewnienie bezpieczeństwa korzystającym ze wsparcia, a także zadbanie o interesy psycholożek i psychologów.

Nielegalne będzie m.in. podawanie się za psychologa bez odpowiednich kwalifikacji i co za tym idzie – bez prawa do wykonywania zawodu. Dzięki temu osoba szukająca wsparcia będzie miała pewność, że dana osoba ma odpowiednie kwalifikacje i jest w stanie zaoferować specjalistyczną pomoc.

Kto będzie mógł wykonywać zawód psychologa?

Ustawa zakłada, że prawo do wykonywania zawodu psychologa będzie przysługiwało osobom, które ukończyły studia na kierunku psychologia I i II stopnia lub jednolite magisterskie.

Osoby, które ukończyły lub rozpoczęły studia II stopnia (także jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia zdrowia) przed wejściem w życie ustawy, także będą mogły wpisać się do Rejestru Psychologów.

Prawo wykonywania zawodu będą mogły uzyskać również osoby z odpowiednimi kwalifikacjami zdobytymi w Unii Europejskiej lub z dyplomem z innych państw – konieczna będzie jednak znajomość języka polskiego.

Samorząd zawodowy i rejestr psychologów

Ustawa zakłada utworzenie samorządu zawodowego psychologów, który będzie:

• reprezentować środowisko zawodowe,

• sprawiać pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu,

• prowadzić postępowania dyscyplinarne,

• dbać o etykę i rozwój zawodowy.

Działalność samorządu będzie objęta nadzorem ministra właściwego do spraw pracy.

O co chodzi z rejestrem psychologów? Prawo wykonywania zawodu będzie przyznawane z dniem wpisu do Rejestru Psychologów, prowadzonego przez regionalne rady psychologów. Będzie można sprawdzić psychologa w rejestrze (m.in. imię i nazwisko, status wykonywania zawodu).

Psycholog rozpoczynający wykonywanie zawodu po uzyskaniu wpisu do Rejestru będzie zobowiązany do współpracy z doświadczonym psychologiem – opiekunem. Obowiązek nie dotyczy osób z odpowiednim doświadczeniem zawodowym sprzed wejścia ustawy w życie.

Większa ochrona korzystających ze wsparcia

Co w sytuacji, gdy osoba korzystająca ze wsparcia psychologicznego będzie miała zastrzeżenia? Każda osoba pokrzywdzona działaniami psychologa będzie mogła złożyć wniosek do rzecznika dyscyplinarnego. Samorząd będzie prowadził postępowania dyscyplinarne i orzekał kary, w tym zawieszenie lub pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Psycholog będzie także zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej, prowadzenia dokumentacji psychologicznej oraz ochrony danych osobowych.

Wstępne dane wskazują, że liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy w końcu stycznia 2026 roku wyniosła 934,8 tys., a stopa bezrobocia rejestrowanego 6 proc.

Dynamika wzrostu bezrobocia w styczniu br. w porównaniu do stanu z końca grudnia 2025 była niższa niż notowana w tym samym miesiącu w latach 2023-2025. W styczniu 2023 roku liczba bezrobotnych wzrosła o 5,6 proc., w styczniu 2024 r. o 6,2 proc., a w styczniu 2025 r. o 6,5 proc. wobec wzrostu o 5,3 proc. w styczniu br.

Według wstępnych danych, w tym czasie pracodawcy zgłosili do urzędów pracy 25,4 tys. wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej, o 4,7 tys. (22,4 proc.) więcej niż w grudniu 2025.

Rynek pracy w Polsce według Eurostatu

Polska utrzymuje się w czołówce krajów z najniższą stopą bezrobocia w Unii Europejskiej. W grudniu 2025 roku pierwszą pozycję zajęły Czechy (3,1 proc.), drugą Polska i Malta (po 3,2 proc.).

Najwyższą stopę bezrobocia zanotowano w Finlandii (10,2 proc.), Hiszpanii (10 proc.) oraz Szwecji (9 proc.).

W tym czasie unijna średnia wyniosła 5,9 proc., a w strefie euro – 6,2 proc.

Zgodnie z Kodeksem pracy niedopuszczalne jest zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy - określonej pracy, w konkretnym miejscu, czasie, pod kierownictwem i za wynagrodzeniem. Nie oznacza to, że każda umowa cywilnoprawna jest zła - ale nie powinna fikcyjnie zastępować umowy o pracę. Wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy pozwoli na skuteczniejsze egzekwowanie przepisów i walkę ze śmieciowym zatrudnieniem.

5 lutego 2026 roku Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Jej wdrożenie oznaczać będzie realizację kamieni milowych (A71G i A72G) Krajowego Planu Odbudowy, do czego jako kraj się zobowiązaliśmy.

Projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawi, że Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Projekt ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy zakłada:

• wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu przeciwdziałania nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi oraz pracy „na czarno” poprzez przyznanie PIP kompetencji do stwierdzania istnienia stosunku pracy;

• przyznanie kontrolerowi możliwości wydania „polecenia” skierowanego do przedsiębiorcy, które już na tym etapie ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem;

• w razie niewykonania polecenia, przekazanie kompetencji do wydawania decyzji w sprawie istnienia stosunku pracy okręgowym inspektorom pracy;

• możliwość odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy do sądu w terminie 30 dni.

Ze względu na przesunięcie terminu wykonalności decyzji wprowadzono instytucję zabezpieczenia, która do wypowiadania i rozwiązywania umów przewiduje stosowanie przepisów prawa pracy.

Dzięki temu chronione będą np. kobiety w ciąży czy osoby w wieku przedemerytalnym. W przypadku wypowiedzenia czy rozwiązania umowy przewidziano prawo do sądu na zasadach określonych w prawie pracy. Zabezpieczenie wydaje się na początku postępowania przed sądem

Dodatkowe założenia projektu:

• wymiana informacji i danych między ZUS, PIP i KAS na potrzeby kontroli i analizy ryzyka;

• usprawnienie kontroli PIP poprzez wprowadzenie kontroli zdalnych i wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie czynności kontrolnych na odległość, wprowadzenie postaci elektronicznej dokumentacji sporządzanej podczas kontroli, w szczególności protokołów kontroli;

• sporządzanie przez Głównego Inspektora Pracy rocznych i wieloletnich programów kontroli opartych na analizie ryzyka;

• rozwiązania w zakresie wysokości kar grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika mające na celu zapewnienie skuteczniejszej ochrony pracowników i mające pełnić funkcję odstraszającą dla pracodawców nieprzestrzegających przepisów prawa pracy.