Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Wiadomości

Projekt ustawy przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakłada, że Państwowa Inspekcja Pracy oraz sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Przyjęcie 17 lutego 2026 roku nowej wersji projektu przez Radę Ministrów otworzyło drogę do wdrożenia reformy realizującej kamienie milowe A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy.

Sejm rozpoczął prace nad reformą PIP

25 lutego 2025 roku w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy.

Prawo pracy jest w Polsce jasne, mamy precyzyjnie zdefiniowane pojęcia takie jak stosunek pracy czy umowa o pracę. Mimo to wciąż plagą polskiego rynku pracy są umowy śmieciowe i wypychanie pracowników na jednoosobowe działalności gospodarcze. Wciąż w niektórych przedsiębiorstwach mamy do czynienia z sytuacjami, w których kierowca jest na JDG i co miesiąc wystawia tylko tej jednej firmie fakturę. Pracownicy biurowi są na umowach zlecenie, grafik jest na umowie o dzieło, a managerowie na umowach o pracę. Wszystkich tych ludzi łączy to, że tak naprawdę są pracownikami jednej firmy, ale każdemu pracodawca dał zupełnie inny typ umowy. To absurd, nasza reforma pozwoli wreszcie z tym absurdem skutecznie zawalczyć

– mówiła podczas pierwszego czytania projektu w Sejmie ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Umowa o pracę tam, gdzie są spełnione przesłanki

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej.

Propozycja zakłada, że pracodawca będzie miał prawo odwołania się od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy, wprowadza także szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni.

Co jeszcze znalazło się w projekcie?

• Wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy.
• Wymiana informacji i danych między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Państwową Inspekcją Pracy i Krajową Administracją Skarbową, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli.
• Zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

Do tego dochodzą rozwiązania o charakterze prewencyjnym, m.in. możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Projekt zakłada też wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Uczciwa konkurencja

Ważnym aspektem jest tu także uczciwa konkurencja między przedsiębiorcami.

Często słyszę od przedstawicieli polskiego biznesu: My przestrzegamy prawa, inwestujemy w ludzi, płacimy składki – dlaczego mamy konkurować z kimś, kto działa taniej tylko dlatego, że omija przepisy? I to jest pytanie absolutnie zasadne. Bo jeśli system pozwala działać taniej kosztem pracownika, kosztem bezpieczeństwa, kosztem budżetu – to nie jest to wolna konkurencja. To jest wypaczenie wolnej konkurencji. To jest nieuczciwa konkurencja! A rynek, który premiuje nieuczciwość, nie jest rynkiem zdrowym. Taki rynek nie wspiera innowacji ani jakości, tylko tworzy firmy–zombie, które istnieją wyłącznie dlatego, że przerzucają część kosztów swojej działalności na pracowników i na państwo. Także dlatego tak bardzo potrzebna jest ta ustawa i reforma PIP!

- podkreśliła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Polacy chcą silniejszych instytucji

Według badań z 2025 roku odsetek osób, które chcą zwiększenia uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy wyniósł aż 59,7 proc. Według badania przeprowadzonego w styczniu 2026 roku aż 60,7 proc. Polaków uważa, że PIP powinna mieć prawo zamiany elastycznej formy zatrudnienia.

Nowy system teleinformatyczny do obsługi umów wystartował 7 stycznia 2026 roku. Pozwala on zawierać, zmieniać i rozwiązywać umowy takie jak umowa o pracę, umowa zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy uaktywniające, np. z nianią. Umożliwia korzystanie z gotowych szablonów umów i dokumentów powiązanych — np. aneksów, wypowiedzeń, świadectw pracy.

Co ważne, system pozwala prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą elektronicznie bez obowiązku jej przechowywania w formie papierowej. Zapewnia też ciągły dostęp do dokumentów elektronicznych oraz możliwość zgłaszania pracowników i wykonawców do ubezpieczeń i opodatkowania przez ZUS i KAS — wszystko w jednym miejscu.

Stale pracujemy nad rozwojem systemu, dlatego przygotowaliśmy projekt rozszerzający jego funkcjonalności.

System eUmów z nowymi funkcjonalnościami

24 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Co się zmieni? Z systemu będą mogli korzystać wszyscy pracodawcy (obecnie tylko do 9 pracowników). Będzie możliwość zawierania innych rodzajów umów, np. o zakazie konkurencji, umowy szkoleniowe, o współodpowiedzialności materialnej, o wolontariat (aktualnie tylko umowy o pracę, zlecenie, uaktywniająca). Dodana ma być także możliwość obsługi umów zawartych poza systemem.

Do tego dochodzi:

• Ułatwienie rozliczanie należności publiczno-prawnych do umów zawartych w systemie – usprawnienie przekazywania rozliczeń i dokumentów do ZUS.

• Ułatwienie dla firm zatrudniających cudzoziemców – automatyczne przekazywanie kopii zawartej umowy do podmiotu, który wydał pozwolenie na pracę.

• Korzystanie z systemu dalej będzie dobrowolne i bezpłatne – pracownik będzie mógł wymagać zawarcia umowy w tradycyjnej formie.

Uruchomienie nowych funkcji jest planowane na 2029.

Co warto wiedzieć?

Na stronie Praca.gov.pl znajdziesz podręcznik użytkownika, a w razie pytań możesz zadzwonić do Centrum Informacyjnego „Zielona Linia” pod numer 19524 lub wysłać swoje uwagi i sugestie na adres: [email protected].

Nowy system to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego zawierania umów — tak, by każdy mógł załatwić to szybko i bez zbędnych formalności.

System został uruchomiony na podstawie ustawy z 16 listopada 2022 r. i jest dostępny dla użytkowników bezpłatnie.

Obecna definicja mobbingu jest nieczytelna i mało zrozumiała zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Dodatkowo, aby zachowanie było uznane za mobbing, kilka elementów musi wystąpić równolegle. Jakie?

• występują działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu;

• oddziaływania te polegają na nękaniu lub zastraszaniu; są one uporczywe i długotrwałe;

• oddziaływania te powodują lub mają na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika;

• efekt: u pracownika występuje zaniżona ocena przydatności zawodowej, poczucie poniżenia, ośmieszenia albo nastąpiło odizolowanie/wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Po ponad 20 latach przyszła pora na zmiany.

Rada Ministrów przyjęła projekt MRPiPS

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowaliśmy projekt nowelizacji Kodeksu Pracy wprowadzającej do porządku prawnego szereg wniosków wynikających m.in. z wielu lat orzecznictwa Sądu Najwyższego, wniosków płynących z nauk o zarządzaniu, psychologii i socjologii pracy.

Przede wszystkim dostosowujemy definicję mobbingu do obecnych czasów – ma być praktyczna i precyzyjna. Każdy pracownik i każda pracownica muszą czuć się bezpiecznie w swoim miejscu pracy.

17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt MRPiPS, wkrótce zajmie się nim Sejm.

Co konkretnie się zmieni?

Projekt ustawy zmieniającej Kodeks Pracy zakłada:

• Uproszczenie definicji mobbingu – wskazanie na szereg cech mobbingu, w szczególności:

• uznanie, że podstawową jego cechą jest uporczywe nękanie pracownika,

• wykluczenie z definicji tego zjawiska zachowań incydentalnych,

• uznanie, że zjawiska te mają charakter nawracający, powtarzający się lub stały,

• pochodzą m.in. od przełożonego, współpracownika, podwładnego, pojedynczej osoby bądź grupy,

• uniezależnienie od intencjonalności działania sprawcy lub od wystąpienia określonego skutku

• uznanie, że działania te mogą mieć charakter fizyczny, werbalny i pozawerbalny,

• uznanie za mobbing nakazywania lub zachęcania do zachowań stanowiących mobbing.

• Ustawa ma chronić także przed fałszywymi oskarżeniami. M.in. za mobbing nie będą mogły być uznane uzasadnione i wyrażone we właściwej formie zachowania wobec pracownika, w szczególności rozliczanie z powierzonej pracy lub jej krytyka.

• Podwyższenie wysokości zadośćuczynienia za stosowanie mobbingu – minimum sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Projekt zakłada także wprowadzenie obowiązku określenia zasad przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i innym naruszeniom zasady równego traktowania w dokumencie wewnątrzzakładowym. Obowiązek ten dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 9 osób.

Pracodawcy zatrudniający mniej niż 9 osób pozostają zobowiązani przeciwdziałać mobbingowi i innym zjawiskom niepożądanym w miejscu pracy oraz zakomunikować pracownikom przyjęte w tym zakresie reguły i procedury tak, aby mieli oni w tym temacie odpowiednią wiedzę i informację.

Obowiązujące przepisy prawa pracy jasno wskazują, że nie można zastępować umowy o pracę umowami cywilnoprawnymi, jeśli spełniona jest definicja stosunku pracy, tj. praca jest wykonywana osobiście, w określonym miejscu i czasie, pod kierownictwem oraz za wynagrodzeniem. Umowy cywilnoprawne nie mogą służyć obchodzeniu regulacji chroniących pracowników.

Na koniec II kwartału 2025 roku w Polsce wyłącznie na zleceniu i umowach pokrewnych pracowało blisko 1,5 mln ludzi. Najwięcej, odkąd GUS publikuje o tym dane. Dlatego potrzebujemy reformy Państwowej Inspekcji Pracy, by skuteczniej walczyć z patologiami rynku pracy, których konsekwencje ponosimy wszyscy.

Projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawi, że Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów otwiera drogę do wdrożenia reformy, która realizuje kamienie milowe A71G i A72G Krajowego Planu Odbudowy.

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim:

• przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej;

• prawo odwołania się przez pracodawcę od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy i szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni;

• wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy;

• wymianę informacji i danych między ZUS, PIP i KAS, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli;

• zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.

W projekcie znalazły się również rozwiązania o charakterze prewencyjnym:

• możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem;

• wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.

Wspólnym mianownikiem proponowanych rozwiązań jest większa ochrona pracownic i pracowników, a także skuteczniejsze egzekwowanie prawa przez silne instytucje.

Teraz projektem ustawy zajmie się Sejm.

Projekt nowych przepisów powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy ze środowiskiem psychologów i w odpowiedzi na pojawiające się od lat postulaty.

Celem podpisanej przez Prezydenta RP ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów jest podniesienie jakości udzielanych świadczeń, zapewnienie bezpieczeństwa korzystającym ze wsparcia, a także zadbanie o interesy psycholożek i psychologów.

Nielegalne będzie m.in. podawanie się za psychologa bez odpowiednich kwalifikacji i co za tym idzie – bez prawa do wykonywania zawodu. Dzięki temu osoba szukająca wsparcia będzie miała pewność, że dana osoba ma odpowiednie kwalifikacje i jest w stanie zaoferować specjalistyczną pomoc.

Kto będzie mógł wykonywać zawód psychologa?

Ustawa zakłada, że prawo do wykonywania zawodu psychologa będzie przysługiwało osobom, które ukończyły studia na kierunku psychologia I i II stopnia lub jednolite magisterskie.

Osoby, które ukończyły lub rozpoczęły studia II stopnia (także jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia zdrowia) przed wejściem w życie ustawy, także będą mogły wpisać się do Rejestru Psychologów.

Prawo wykonywania zawodu będą mogły uzyskać również osoby z odpowiednimi kwalifikacjami zdobytymi w Unii Europejskiej lub z dyplomem z innych państw – konieczna będzie jednak znajomość języka polskiego.

Samorząd zawodowy i rejestr psychologów

Ustawa zakłada utworzenie samorządu zawodowego psychologów, który będzie:

• reprezentować środowisko zawodowe,

• sprawiać pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu,

• prowadzić postępowania dyscyplinarne,

• dbać o etykę i rozwój zawodowy.

Działalność samorządu będzie objęta nadzorem ministra właściwego do spraw pracy.

O co chodzi z rejestrem psychologów? Prawo wykonywania zawodu będzie przyznawane z dniem wpisu do Rejestru Psychologów, prowadzonego przez regionalne rady psychologów. Będzie można sprawdzić psychologa w rejestrze (m.in. imię i nazwisko, status wykonywania zawodu).

Psycholog rozpoczynający wykonywanie zawodu po uzyskaniu wpisu do Rejestru będzie zobowiązany do współpracy z doświadczonym psychologiem – opiekunem. Obowiązek nie dotyczy osób z odpowiednim doświadczeniem zawodowym sprzed wejścia ustawy w życie.

Większa ochrona korzystających ze wsparcia

Co w sytuacji, gdy osoba korzystająca ze wsparcia psychologicznego będzie miała zastrzeżenia? Każda osoba pokrzywdzona działaniami psychologa będzie mogła złożyć wniosek do rzecznika dyscyplinarnego. Samorząd będzie prowadził postępowania dyscyplinarne i orzekał kary, w tym zawieszenie lub pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Psycholog będzie także zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej, prowadzenia dokumentacji psychologicznej oraz ochrony danych osobowych.

Wstępne dane wskazują, że liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy w końcu stycznia 2026 roku wyniosła 934,8 tys., a stopa bezrobocia rejestrowanego 6 proc.

Dynamika wzrostu bezrobocia w styczniu br. w porównaniu do stanu z końca grudnia 2025 była niższa niż notowana w tym samym miesiącu w latach 2023-2025. W styczniu 2023 roku liczba bezrobotnych wzrosła o 5,6 proc., w styczniu 2024 r. o 6,2 proc., a w styczniu 2025 r. o 6,5 proc. wobec wzrostu o 5,3 proc. w styczniu br.

Według wstępnych danych, w tym czasie pracodawcy zgłosili do urzędów pracy 25,4 tys. wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej, o 4,7 tys. (22,4 proc.) więcej niż w grudniu 2025.

Rynek pracy w Polsce według Eurostatu

Polska utrzymuje się w czołówce krajów z najniższą stopą bezrobocia w Unii Europejskiej. W grudniu 2025 roku pierwszą pozycję zajęły Czechy (3,1 proc.), drugą Polska i Malta (po 3,2 proc.).

Najwyższą stopę bezrobocia zanotowano w Finlandii (10,2 proc.), Hiszpanii (10 proc.) oraz Szwecji (9 proc.).

W tym czasie unijna średnia wyniosła 5,9 proc., a w strefie euro – 6,2 proc.

Zgodnie z Kodeksem pracy niedopuszczalne jest zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy - określonej pracy, w konkretnym miejscu, czasie, pod kierownictwem i za wynagrodzeniem. Nie oznacza to, że każda umowa cywilnoprawna jest zła - ale nie powinna fikcyjnie zastępować umowy o pracę. Wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy pozwoli na skuteczniejsze egzekwowanie przepisów i walkę ze śmieciowym zatrudnieniem.

5 lutego 2026 roku Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Jej wdrożenie oznaczać będzie realizację kamieni milowych (A71G i A72G) Krajowego Planu Odbudowy, do czego jako kraj się zobowiązaliśmy.

Projekt przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawi, że Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sądy pracy zyskają skuteczne narzędzia egzekwowania prawa pracy, a pracownicy i pracodawcy pewność procedur i jasne zasady ich stosowania.

Projekt ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy zakłada:

• wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu przeciwdziałania nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi oraz pracy „na czarno” poprzez przyznanie PIP kompetencji do stwierdzania istnienia stosunku pracy;

• przyznanie kontrolerowi możliwości wydania „polecenia” skierowanego do przedsiębiorcy, które już na tym etapie ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem;

• w razie niewykonania polecenia, przekazanie kompetencji do wydawania decyzji w sprawie istnienia stosunku pracy okręgowym inspektorom pracy;

• możliwość odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy do sądu w terminie 30 dni.

Ze względu na przesunięcie terminu wykonalności decyzji wprowadzono instytucję zabezpieczenia, która do wypowiadania i rozwiązywania umów przewiduje stosowanie przepisów prawa pracy.

Dzięki temu chronione będą np. kobiety w ciąży czy osoby w wieku przedemerytalnym. W przypadku wypowiedzenia czy rozwiązania umowy przewidziano prawo do sądu na zasadach określonych w prawie pracy. Zabezpieczenie wydaje się na początku postępowania przed sądem

Dodatkowe założenia projektu:

• wymiana informacji i danych między ZUS, PIP i KAS na potrzeby kontroli i analizy ryzyka;

• usprawnienie kontroli PIP poprzez wprowadzenie kontroli zdalnych i wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie czynności kontrolnych na odległość, wprowadzenie postaci elektronicznej dokumentacji sporządzanej podczas kontroli, w szczególności protokołów kontroli;

• sporządzanie przez Głównego Inspektora Pracy rocznych i wieloletnich programów kontroli opartych na analizie ryzyka;

• rozwiązania w zakresie wysokości kar grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika mające na celu zapewnienie skuteczniejszej ochrony pracowników i mające pełnić funkcję odstraszającą dla pracodawców nieprzestrzegających przepisów prawa pracy.

2 lutego 2026 roku ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk odwiedziła Wrocław, gdzie spotkała się z dyrektorami urzędów pracy oraz Ochotniczych Hufców Pracy. Głównym tematem spotkania było podsumowanie działań pomocowych w związku z powodzią, która we wrześniu 2024 roku dotknęła powiaty w województwach: dolnośląskim, lubuskim, śląskim i opolskim.

To państwo, przepełnieni empatią i zaangażowaniem, ruszyliście na pomoc. Wspieraliście poszkodowanych w tym ciężkim czasie dobrym słowem, organizowaliście wsparcie materialne. Wspomagaliście w uzyskaniu pomocy, sprzątaniu domów, współpracowaliście z samorządami i innymi instytucjami. To wsparcie nierzadko okupione było stresem, zmęczeniem, odbywało się kosztem Waszych własnych rodzin, które nie mogły liczyć na Waszą obecność w takim wymiarze, jak zazwyczaj. Pokazaliście prawdziwie ludzką stronę podmiotów administracji publicznej

- mówiła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, dziękując za udzielone wsparcie.

Wsparcie z Funduszu Pracy

W planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2024 zabezpieczono kwotę 100 mln zł na instrumenty finansowane z Funduszu Pracy realizowane na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi.

Dodatkowo w ramach rezerwy Funduszu Pracy zabezpieczono kwotę 20 mln zł na finansowanie działań aktywizacyjnych realizowanych przez powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy w ramach programów aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których w 2024 roku miały miejsce klęski żywiołowe.

Pomoc trafiła dla tysięcy osób

Jak poinformowała szefowa MRPiPS, w zakresie instrumentów z ustawy powodziowej do 31 grudnia 2025 roku złożono łącznie niemal 849 wniosków na ponad 13,3 tys. osób, z tego 9,6 tys. osobom udzielono wsparcia w kwocie 133,6 mln zł (133,4 mln zł pracodawcom i 205,2 tys. zł bezrobotnym).

Z kolei w zakresie instrumentów dla pracodawców do powiatowych urzędów pracy złożono łącznie 718 wniosków na 13,2 tys. osób, wsparcia udzielono na 9,4 tys. osób na kwotę 133,4 mln zł.

Razem z tytułu wsparcia w ramach ustawy powodziowej oraz robót publicznych finansowanych z rezerwy do 31 grudnia 2025 roku powiatowe urzędy pracy wypłaciły lub umorzyły łącznie 139,0 mln zł i udzieliły wsparcia dla ponad 10,1 tys. osób.

Te kwoty i liczby to konkretne wsparcie dla konkretnych ludzi. Wsparcie, które nie byłoby możliwe bez Państwa udziału

Jak zaznaczyła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Ochotnicze Hufce Pracy bardzo aktywnie włączyły się w akcję pomocy osobom poszkodowanym przez powódź. Młodzież z Ośrodka Szkolenia i Wychowania w Nowej Soli pomogła w zabezpieczaniu wałów przeciwpowodziowych, Hufiec Pracy w Wołowie włączył się w pomoc przy budowie zapory przeciwpowodziowej w Brzegu Dolnym, a Ośrodek Relaks zorganizował pobyt dla dzieci z terenów powodziowych.

Dlatego chcę Wszystkim Państwu z tego miejsca serdecznie podziękować za całe wasze zaangażowanie. Przyjmijcie proszę te skromne w porównaniu do tego, co zrobiliście, wyrazy podziękowania i uznania za zaangażowanie w pomoc osobom dotkniętym skutkami powodzi

- podkreśliła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Uczestnicy konferencji podkreślali, że powołana 3 stycznia 1919 r. Inspekcja przeszła z Polską przez różne epoki i wyzwania. Niezmiennie pozostaje instytucją, która dba o ludzi pracy i pomaga rozwiązywać spory w miejscu pracy w oparciu o prawo, wiedzę i doświadczenie.

W wydarzeniu wzięli udział Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Główny Inspektora Pracy Marcin Stanecki, Dyrektor Generalny Gabinetu Marszałka Sejmu Bartosz Machalica, Dyrektor Generalny Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Liwiusz Laska.

Wspólna odpowiedzialność za rynek pracy

Konferencja była okazją do przypomnienia, że podstawą silnego rynku pracy są bezpieczeństwo, stabilność i równe traktowanie. To wartości, które Inspekcja konsekwentnie chroni — od pierwszych lat niepodległości, przez czas wielkich przemian, aż do dziś.

Ochrona pracy to nie abstrakcyjne hasło, ale konkret: bezpieczne warunki, uczciwe zasady zatrudnienia i skuteczne egzekwowanie prawa. W wystąpieniu ministry pracy Agnieszki Dziemianowicz‑Bąk wybrzmiało także, jak ważne jest wzmocnienie Inspekcji w czasach, gdy część pracowników wciąż nie ma pełnej ochrony wynikającej z prawa pracy.

Różne rodzaje umów, dzielą polskich pracowników na lepszych i gorszych, na tych chronionych przez prawo pracy i tych pozbawionych tej ochrony. Od lat inspektorzy alarmowali, że system nie chroni w odpowiedni sposób rzeszy polskich pracowników. Podzielam te głosy i staram się, żeby wywalczyć dla inspektorów nowe, skuteczne narzędzi działania. Bo wzmocnienie Inspekcji, a przez to wzmocnienie i urealnienie ochrony polskich pracowników, to konieczna, ważna i dobra przyszłość

— podkreślała ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Uznanie dla codziennej pracy inspektorów i inspektorek

Obchody 107-lecia Państwowej Inspekcji Pracy to również moment, żeby wyrazić wdzięczność za trwającą ponad wiek codzienną służbę inspektorów i inspektorek pracy – za ich profesjonalizm i zaangażowanie w budowę bezpiecznego, nowoczesnego i uczciwego rynku pracy.

To dzięki PIP przez dekady udawało się bronić cywilizacyjnych osiągnięć w kwestii bezpieczeństwa pracy. Jesteście Państwo częścią tej instytucji i tej tradycji. Dziękuję Państwu za Państwa pracę dla polskich pracowników, dla polskich obywateli, za pracę dla Rzeczypospolitej

— mówiła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Centra Usług Społecznych mogą być tworzone od 1 stycznia 2020 roku na mocy ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy. 28 stycznia 2026 roku projekt został wpisany do wykazu prac Rady Ministrów, a następnie trafił do konsultacji publicznych .

Czym są Centra Usług Społecznych?

Centra Usług Społecznych to miejsca otwarte dla każdego, nie tylko dla osób w kryzysie, realizujące szeroki zakres działań dopasowanych do indywidualnych potrzeb społeczności. To także usługi wspierające takie jak usługi asystenckie, poradnictwo, działania edukacyjne i profilaktyczne – a także udzielanie wsparcia w formie świadczeń pieniężnych oraz pozapieniężnych.

Do tego dochodzą działania na rzecz rodzin, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz grup szczególnie zagrożonych wykluczeniem społecznym. CUS organizują też wydarzenia, warsztaty i szkolenia, których celem jest wzmacnianie więzi społecznych oraz zwiększenie poziomu włączenia i uczestnictwa mieszkańców w życiu lokalnej wspólnoty.

Dlaczego potrzebujemy zmian w działaniu CUS?

Obowiązująca od 1 stycznia 2020 roku ustawa nie była dotąd nowelizowana. Mimo pozytywnych doświadczeń z funkcjonowania Centrów Usług Społecznych w wybranych gminach, praktyka wykazała, że obecne przepisy są zbyt sztywne i nieprzystające do zróżnicowanych realiów organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Do tej pory powstało nieco ponad 150 CUS, ale do ich utworzenia gotowych jest co najmniej kolejne 250 gmin – o ile zniesione zostaną istniejące bariery prawne i organizacyjne.

Dlatego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy regulującej te kwestie. Ma on na celu zwiększenie dostępności, jakości i efektywności usług społecznych realizowanych w środowisku lokalnym poprzez reformę ram prawnych funkcjonowania CUS. To jeden z elementów pierwszego etapu reformy systemu pomocy społecznej.

Co konkretnie się zmieni?

Projekt zakłada przede wszystkim:

• Wprowadzenie definicji legalnej usług społecznych, co uporządkuje pojęcia i umożliwi spójne stosowanie przepisów w obszarze polityki społecznej;
• Doprecyzowanie katalogu realizatorów usług społecznych, by uwzględniać zróżnicowaną strukturę lokalnych podmiotów realizujących zadania społeczne;
• Ustanowienie obowiązku opracowania programu usług społecznych przez CUS – w oparciu o uprzednio przeprowadzoną diagnozę potrzeb i potencjału lokalnej społeczności; oba dokumenty podlegają konsultacjom społecznym i są przedstawiane Radzie Gminy lub Powiatu;
• Doprecyzowanie podstawy prawnej dla wewnętrznej struktury organizacyjnej CUS, poprzez wskazanie, że określa ją regulamin organizacyjny jako akt prawa wewnętrznego;
• Umożliwienie zatrudniania większej liczby organizatorów społeczności lokalnej oraz innych pracowników wspierających działania Zespołu ds. usług społecznych;
• Zniesienie zakazu włączania do struktury CUS placówek zapewniających pobyt całodobowy – zmiana ta zwiększy elastyczność organizacyjną i lokalne możliwości integracji usług.

Większa elastyczność, większa stabilność

Zmieniona zostanie także podstawa zatrudnienia dyrektora CUS – z powołania na umowę o pracę. To ujednolicenie zasad zatrudniania dyrektorów centrów usług społecznych z pozostałymi jednostkami pomocy społecznej oraz usunięcie niespójności przepisów. Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę zapewnia też większą stabilność zatrudnienia i zgodność z obowiązującymi standardami prawa pracy.

Wprowadzona zostanie też możliwości zatrudniania pracowników (organizatorów, koordynatorów) przed ukończeniem wymaganych kursów specjalizacyjnych – z maksymalnym okresem karencji wynoszącym 6 miesięcy.

Zrównane zostaną także uprawnienia koordynatorów indywidualnych planów usług społecznych z pracownikami socjalnymi w przypadku, gdy spełniają oni wymagania dla tego zawodu – w zakresie dodatku terenowego oraz dodatkowego urlopu.