Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Aktualności

Do Znaku Dziedzictwa Europejskiego 2025 Polska rekomendowała 2 projekty: „Konstytucja dla Europy z 1831 roku Wojciecha Jastrzębowskiego” oraz „Ogród Krzysztofa Pendereckiego – dziedzictwo kulturowe zespołu dworsko-parkowego w Lusławicach”.

Poznaj Znak Dziedzictwa Europejskiego 2025

„Ogród Krzysztofa Pendereckiego – dziedzictwo kulturowe zespołu dworsko-parkowego w Lusławicach” to kompleks zabytków sięgających XII wieku, jak również miejsce realizacji wielu projektów artystycznych, mających na celu jednoczenie pokoleń oraz wszystkich, którzy niezależnie od pochodzenia, wyznania, poglądów czy przynależności kulturowej, dbają o wartości służące niesieniu wspólnego dobra.

» Odwiedź stronę Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego: https://penderecki-center.pl/

Znak Dziedzictwa Europejskiego

Wyróżnienie przyznawane obiektom dziedzictwa kulturowego, które mają silną europejską wartość symboliczną – podkreślają wspólną historię Europy i budowania Unii Europejskiej oraz europejskie wartości i prawa człowieka, będące fundamentem procesu integracji europejskiej.

Procedura selekcji obiektów do Znaku Dziedzictwa Europejskiego odbywa się co 2 lata . Przebiega w dwóch etapach – na szczeblu krajowym i unijnym . W ramach etapu krajowego wyboru kandydatów dokonuje Komitet ds. Znaku Dziedzictwa Europejskiego, który przedstawia swoje propozycje do akceptacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Do tej pory tytułem Znaku Dziedzictwa Europejskiego zostało uhonorowanych 5 polskich wpisów indywidualnych : Historyczna Stocznia Gdańska (symbol Solidarności i upadku komunizmu) – 2014; Konstytucja 3 Maja (dokument z 1791 r.) – 2014; Unia Lubelska – 2014; Cmentarz wojenny nr 123 Łużna-Pustki (I wojna światowa) – 2015; Miejsce Pamięci Narodowej Łambinowice - 2019 oraz 2 wpisy transgraniczne : Osiedle WUWA we Wrocławiu – 2020 i Krajobraz cysterski Wągrowiec/Łekno – 2024.

Dowiedz się więcej

» Znak Dziedzictwa Europejskiego

» Wybraliśmy polskich kandydatów do Znaku Dziedzictwa Europejskiego 2025

» Raport Komisji Europejskiej dotyczący selekcji obiektów do tytułu Znaku Dziedzictwa Europejskiego 2025

Skład Zespołu ds. członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego

• Jakub Makowski  – dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przewodniczący Zespołu ;
• Agata Kurdziel – zastępczyni dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zastępczyni przewodniczącego Zespołu ;
• Aleksandra Chrzanowska – naczelniczka Wydziału Strategii i Międzynarodowej Ochrony Dziedzictwa w Departamencie Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sekretarz Zespołu ;
• Urszula Ślązak – dyrektorka Departamentu Współpracy z Zagranicą w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
• Teresa Mikulska – radca ds. organizacji międzynarodowych w Departamencie Współpracy z Zagranicą w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
• Agata Wąsowska-Pawlik – dyrektorka Międzynarodowego Centrum Kultury;
• prof. dr hab. Jacek Purchla – pełnomocnik ds. naukowych Międzynarodowego Centrum Kultury oraz ekspert narodowy w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO;
• prof. dr hab. Bogusław Szmygin – prezes Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS;
• Marlena Happach – dyrektorka Narodowego Instytutu Dziedzictwa;
• Anna Marconi-Betka – kierowniczka Działu Światowego Dziedzictwa w Narodowym Instytucie Dziedzictwa oraz ekspertka narodowa w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO;
• Alicja Jagielska-Burduk – sekretarz generalna Polskiego Komitetu ds. UNESCO;
• dr hab. inż. arch. Piotr Gerber – prezes Międzynarodowego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego (TICCIH).

„Solidarni w ochronie dziedzictwa” – misja Polski w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO

Polska sprawowała mandat członka Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w latach 1976-1978 oraz 2013-2017. Powołanie na kolejną kadencję w latach 2025-2029 jest nie tylko wyrazem uznania dla dotychczasowego dorobku naszego kraju, lecz przede wszystkim odpowiedzialnością za wiarygodność i skuteczność całego systemu Konwencji z 1972 roku.

Hasło polskiej kandydatury, które brzmi: „Solidarni w ochronie dziedzictwa” , wyznacza kierunek naszych działań oraz sposób wykonywania mandatu w Komitecie. Nad pracami merytorycznymi związanymi z ochroną dziedzictwa kulturowego, analizą dokumentów Komitetu oraz przygotowywaniem eksperckich stanowisk Polski czuwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego . W realizację zadań zaangażowane jest także Ministerstwo Klimatu i Środowiska , odpowiedzialne za kwestie dziedzictwa przyrodniczego, oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych , które odpowiada za polityczny i dyplomatyczny wymiar udziału Polski w pracach Komitetu.

Działania Polski w ramach mandatu będą koncentrować się wokół czterech kluczowych obszarów :

• ochrona dziedzictwa w czasie konfliktów zbrojnych,
• klimat i dziedzictwo,
• solidarność międzynarodowa,
• edukacja i świadomość społeczna.

Dowiedz się więcej

» Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie powołania Zespołu do spraw członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego na kadencję 2025-2029

Program ma na celu wspieranie zadań z zakresu edukacji kulturalnej, ważnych dla rozwoju kapitału społecznego.

W ramach programu z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego finansowane są m.in. filmowe, taneczne, teatralne i muzyczne warsztaty twórcze, konkursy recytatorskie, kursy rozwojowe dla kadr kultury, pikniki kulturalne czy wydarzenia cykliczne realizowane w ramach edukacji kulturalnej.

» Wyniki naboru do programu

Program ma na celu stworzenie optymalnych warunków do funkcjonowania domów, ośrodków oraz centrów kultury i sztuki, zajmujących się edukacją kulturalną oraz animacją kultury. Realizowany jest poprzez modernizację i rozbudowę ich infrastruktury.

W ramach programu z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego finansowane są m.in. remonty pomieszczeń, modernizacja infrastruktury oświetleniowej oraz zakupy instrumentów muzycznych i sprzętu estradowego.

» Wyniki naboru do programu

Konkurs Młody Muzyk Roku 2026, promujący najzdolniejszych uczniów szkół muzycznych z całej Polski, jest organizowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowy Instytut Muzyki i Tańca oraz TVP Kultura.

Poznaj kandydatów do tytułu Młodego Muzyka Roku 2026

Do finału krajowych eliminacji z udziałem orkiestry zostali zakwalifikowani:

• Jakub Derej – fortepian (Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Stanisława Moniuszki w Bielsku-Białej);
• Zoja Syguda – skrzypce (Szkoła Muzyczna I i II st. im. Zygmunta Noskowskiego w Gdyni);
• Lena Maruchacz – saksofon (Zespół Państwowych Szkół Muzycznych nr 1 w Warszawie);
• Antoni Serwa – puzon (Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Wojciecha Kilara w Katowicach);
• Natan Supeł – marimba (Zespół Państwowych Szkół Muzycznych Nr 4 im. Karola Szymanowskiego w Warszawie);
• Michał Stochel – akordeon (Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Artura Malawskiego w Przemyślu);
• Paulina Długosz – wiolonczela (Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Bytomiu).

Dowiedz się więcej

» Konkurs Młody Muzyk Roku 2024: https://www.gov.pl/web/kultura/znamy-zwyciezce-konkursu-mlody-muzyk-roku-2024

» Konkurs Młody Muzyk Roku 2022: https://www.gov.pl/web/kultura/znamy-zwyciezce-konkursu-mlody-muzyk-roku-2022

Konkurs kompozytorski w hołdzie dla wybitnego pisarza

W ubiegłym roku obchodziliśmy 100. rocznicę śmierci Stefana Żeromskiego. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w uznaniu znaczenia dorobku pisarza, ustanowił rok 2025 Rokiem Stefana Żeromskiego.

Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga w Kielcach, w ramach obchodów Roku Stefana Żeromskiego, ogłosiła Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski „Żeromski 2025”. Przedmiotem konkursu był utwór symfoniczny zainspirowany nowelą pisarza i dramaturga „Puszcza jodłowa” – w szczególności jednym z zawartych w niej wątków: historycznym, przyrodniczym lub magicznym.

Poznaj laureatów Konkursu

Na konkurs nadesłano 36 partytur z ośmiu krajów: Polski, Niemiec, Litwy, Ukrainy, Grecji, Iranu, Nowej Zelandii oraz Stanów Zjednoczonych. Jury w składzie: Grażyna Pstrokońska-Nawratil (przewodnicząca), Jerzy Kornowicz oraz Jacek Rogala, przyznało cztery nagrody:

• I nagroda , ufundowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, trafiła do Massimo Lauricelli (Włochy) za utwór „Vi vedo ancora, con gli occhi della mente” („Widzę was oczami wyobraźni”);
• II nagroda , ufundowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego, została przyznana Krystianowi Neściorowi (Polska) za utwór „Pēn physeneós” („O naturze”);
• III nagroda , ufundowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego, przypadła Oldze Pasek (Polska) za utwór „Forest’s Whispers” („Szepty lasu”);
• Nagrodę Specjalną Polskiego Wydawnictwa Muzycznego dla najmłodszego laureata otrzymała Olga Pasek .

Wieczór zwieńczył koncert nagrodzonych utworów. W przerwie goście mogli uczestniczyć w wernisażu multimedialnej wystawy fotograficznej Waldemara Szymczaka w foyer Filharmonii.

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Filharmonii Świętokrzyskiej im. Oskara Kolberga w Kielcach: https://www.filharmonia.kielce.pl/

» Szczegółowe informacje o Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim „Żeromski 2025”: https://filharmonia.kielce.pl/konkurs_2025.html

Program ma na celu wspieranie zadań skierowanych do szerokiego grona odbiorców, ułatwiających dostęp do kultury i sprzyjających integracji społecznej.

W ramach programu z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego finansowane są m.in. projekty, które dostosowują ofertę kulturalną do osób ze szczególnymi potrzebami, jak również mające na celu organizację wyjazdów tematycznych, umożliwiających zdalną prezentację oferty danej instytucji.

» Wyniki naboru do programu

Badanie zostało przygotowane na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Weź udział w badaniu – miej wpływ na wsparcie dla organizacji samorządowych

Organizacje pozarządowe są ważnym podmiotem współtworzącym i rozwijającym sektor kultury w Polsce. Stowarzyszenia, federacje, fundacje, realizując działania twórcze, artystyczne i edukacyjne, animują życie lokalnych społeczności, docierają do różnorodnych grup odbiorców i wzmacniają kapitał społeczny. Ich działalność ma realny wpływ na kształt i dostępność oferty kulturalnej w całym kraju.

Celem badania jest pozyskanie aktualnych i pogłębionych informacji na temat funkcjonowania, wyzwań, potrzeb oraz oczekiwań organizacji pozarządowych. Zebrana wiedza posłuży Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego do przygotowania programu współpracy oraz zakresu wsparcia odpowiadających rzeczywistym potrzebom organizacji.

Raport z badań będzie publicznie dostępny, dzięki czemu jego wyniki i rekomendacje z nich płynące będą mogły przyczynić się do zmian w politykach publicznych – zarówno na poziomie centralnym, jak i samorządowym.

O co pytamy w badaniu?

Zakres tematyczny badania obejmuje m.in.:

• podstawową charakterystykę organizacji (lokalizacja, wielkość, staż, forma działalności, status OPP),
• obszary i formy działań kulturalnych,
• grupy odbiorców (w tym struktura wiekowa i społeczne grupy docelowe),
• kapitał ludzki (zarządy, członkowie, pracownicy, wolontariusze) oraz formy i strukturę zatrudnienia,
• budżet, źródła finansowania i sposoby pozyskiwania środków,
• współpracę z samorządami, instytucjami kultury i innymi partnerami,
• bariery i problemy w działalności, reakcje na sytuacje kryzysowe,
• potrzeby oraz plany rozwojowe organizacji.

» Szczegółowe informacje wraz z ankietą: www.gov.pl/kultura/kultura-w-3-sektorze

Mimo jednoznacznych opinii ekspertów i środowiska literackiego samorząd mazowiecki woli kierować się interesem partyjnym. To postawa głęboko szkodliwa i niszcząca dla wspólnej kultury. (…) Wobec otwartego łamania zasad i wobec wyczerpania możliwości porozumienia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedziało umowę współprowadzenia Muzeum Literatury – powiedziała ministra Marta Cienkowska.

Wypowiedzenie oznacza, że od 1 stycznia 2027 roku Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie pozostanie samorządową instytucją kultury prowadzoną wyłącznie przez Województwo Mazowieckie. Pełna decyzyjność to pełna odpowiedzialność – również finansowa. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie będzie finansowało eksperymentów samorządowców na żywych organizmach instytucji kultury.

Dotychczasowy dyrektor instytucji Zygmunt Stępiński będzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora.

Prof. dr hab. Dariusz Stola

Historyk, profesor nauk humanistycznych w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Członek Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2014-2019 pełnił funkcję dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Jego dorobek naukowy obejmuje zagadnienia z zakresu migracji międzynarodowej, historii PRL i stosunków polsko-żydowskich. Opublikował ponad 150 artykułów naukowych. Jest też autorem książek takich jak: „Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989”, „Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967-1968”, „Nadzieja i zagłada”, „PRL: trwanie i zmiana”, „Patterns of Migration in Central Europe” oraz „PZPR jako machina władzy”.

W 2024 roku otrzymał nominacje na przewodniczącego Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W tym samym roku został członkiem Academia Europaea oraz Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego na lata 2024-2028.

Laureat prestiżowych nagród i wyróżnień, m.in. nagrody im. prezydenta Raczyńskiego oraz nagrody tygodnika „Polityka” za książkę „Nadzieja i zagłada” (Warszawa 1996). Stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, programu Fulbrighta (w New School for Social Research w Nowym Jorku), Fundacji im. Stefana Batorego i innych.

Za zasługi dla badań nad historią najnowszą otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W 2025 roku został uhonorowany Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN: https://polin.pl/pl