Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Wiadomości

Najważniejsze informacje:

• W 2025 roku gminy wokół Puszczy Białowieskiej otrzymały ponad 14,2 mln zł subwencji ekologicznych.
• Dubicze Cerkiewne, jedna z najszybciej wyludniających się gmin, otrzymała ponad milion złotych.
• Możliwe jest uruchomienie kolejnych 10 mln zł subwencji.
• Subwencje ekologiczne mogą stać się jednym z głównych narzędzi walki z procesem wyludniania gmin puszczańskich.
• Rozwój regionu ma się opierać na ochronie przyrody i wykorzystaniu marki Puszczy Białowieskiej jako obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Po rozmowach w Białowieży i Hajnówce odwiedziliśmy kolejne gminy. W Dubiczach Cerkiewnych, które od lat zmagają się z wyludnianiem, przedstawiliśmy możliwości dodatkowych dofinansowań z subwencji ekologicznych – środki te mogą pokryć najpilniejsze potrzeby i uruchomić projekty rozwojowe. Ten sam temat podejmiemy z władzami Narewki - kolejnej gminy, w której opływ ludności jest niestety bardzo znaczący

– powiedział wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała.

Dotychczasowe rozmowy z lokalnymi władzami pokazują, że gminy położone wokół Puszczy Białowieskiej chcą rozwijać się w oparciu o ochronę przyrody. Dzięki zmianom w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gminy, na których terenie znajdują się przyrodnicze obszary prawnie chronione, otrzymują subwencje ekologiczne – 310 zł za każdy hektar chronionego obszaru. W 2025 r. gmina Dubicze Cerkiewne otrzymała ponad milion zł, gmina Narewka ponad trzy miliony zł, a Narew ponad 0,5 mln zł. Łącznie na konta gmin puszczańskich wpłynęło ponad 14,2 miliona złotych.

Kolejne miliony na wyciągniecie ręki

Subwencje ekologiczne to istotny zastrzyk gotówki dla gmin puszczańskich. Tym bardziej warte rozważenia jest powiększenie terenów chronionych i zwiększenie kwot subwencji. Na stole leży nawet 10 milionów złotych.

Dla Dubicz Cerkiewnych to szczególne wsparcie, bo gmina od lat się wyludnia. Według Głównego Urzędu Statystycznego między 2004-2020 straciła 27% mieszkańców, a prawie   40% obecnych to seniorzy. Średnia wieku wynosi niemal 52 lata. Podobne problemy mają też pobliskie Czyże (spadek ludności o 26%) i Narew (spadek o 20%). Brak perspektyw sprawia, że młodzi wyjeżdżają do większych miast lub za granicę.

Nikogo nie wykluczamy z rozmów o rozwoju regionu w oparciu o ochronę przyrody. Jednak szczególną uwagę skupiamy na gminach, które tego wsparcia potrzebują najbardziej. Dzięki subwencjom ekologicznym ochrona przyrody po raz pierwszy naprawdę się opłaca. Wykorzystując markę Puszczy Białowieskiej jako obiektu UNESCO, można budować lepszą przyszłość dla całego regionu. Dobrze wydane pieniądze za obszary chronione mogą odwrócić trend wyludniania się – nie tylko przez inwestycję w turystykę, ale także przez inwestycje w szkoły czy infrastrukturę. Dopiero takie całościowe podejście może zażegnać kryzys demograficzny. Te gminy mają ogromny potencjał. Unikalna w skali świata przyroda, ale i tutejsza kultura mogą ściągać rzeszę turystów i inwestorów

– mówił wiceminister Mikołaj Dorożała.

Wysokość przyznanych subwencji w 2025 roku:

Najważniejsze informacje:

• Podczas spotkania omawiane były trwające nabory na finansowanie z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej inwestycji w zieloną i zielononiebieską infrastrukturę oraz przygotowania lub aktualizacji Miejskich Planów Adaptacji.
• W spotkaniu zorganizowanym w Siedlcach 23 i 24 lutego 2026 r. uczestniczyli przedstawiciele MKiŚ, NFOŚiGW, władz Siedlec oraz samorządowcy z całego makroregionu Polski Wschodniej.
• Uczestnicy wzięli udział w warsztatach, konsultacjach eksperckich i wymianie dobrych praktyk.
• Ministerstwo zapewnia wsparcie eksperckie i finansowe dla samorządów realizujących działania adaptacyjne.
• Dostępne są bezzwrotne środki pokrywające do 85% kosztów inwestycji w zielono‑niebieską infrastrukturę, retencję oraz opracowanie MPA.
• Pozyskane fundusze, miasta mogą przeznaczyć m.in. na budowę zbiorników retencyjnych, rozwój terenów zieleni i ograniczanie powierzchni betonowych.
• 209 miast powyżej 20 tys. mieszkańców ma obowiązek przygotowania Miejskich Planów Adaptacji.
• W miastach mieszka 60% Polaków, a zurbanizowane obszary są szczególnie narażone na susze, podtopienia i miejskie wyspy ciepła.

Czas działać: rząd wspiera miasta w walce ze skutkami zmiany klimatu

Zmiana klimatu coraz wyraźniej wpływa na codzienne funkcjonowanie polskich gmin. Rok 2024 przyniósł rekordowe temperatury, długotrwałe susze i gwałtowne powodzie, które pokazały, jak pilnie samorządy potrzebują wsparcia w budowaniu odporności na ekstremalne zjawiska pogodowe. Rząd deklaruje, że jest gotowy to wsparcie zapewnić.

Przyjeżdżamy z funduszami i konkretnymi projektami naborowymi, bo zależy mi – i całemu Ministerstwu Klimatu i Środowiska – aby samorządy były dobrze przygotowane i mogły skutecznie zadbać o bezpieczeństwo mieszkańców. To spotkanie to wyjątkowa okazja, by sięgnąć po środki na zielonobłękitną infrastrukturę oraz na Miejskie Plany Adaptacji, które realnie zwiększą odporność naszych miejscowości na coraz bardziej nieprzewidywalną pogodę. Chcemy zachęcić Państwa do podejmowania większych i ambitniejszych projektów, bo to od naszych decyzji zależy, czy za dekadę lub dwie mieszkańcy nadal będą żyć w bezpiecznym otoczeniu

– mówiła wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska.

Wsparcie oferowane samorządom pozwala szybciej wdrażać działania adaptacyjne. Inwestycje w retencję, zieleń i infrastrukturę odporną na ekstremalne zjawiska pogodowe nie tylko chronią mieszkańców już teraz, lecz także tworzą solidne podstawy bezpiecznego życia w przyszłości.

Siedlce świecą przykładem

Siedlce zostały gospodarzem wydarzenia ze względu na konsekwentne działania w zakresie rozwoju błękitno‑zielonej infrastruktury oraz skuteczne pozyskiwanie środków krajowych i europejskich. Miasto realizuje m.in. projekty retencyjne, inwestycje w zieleń miejską oraz współpracę transgraniczną w ramach Interreg.

Siedlce są przykładem miasta, które konsekwentnie i skutecznie wykorzystuje środki krajowe i europejskie na rozwój błękitno‑zielonej infrastruktury oraz projekty zwiększające odporność na zmiany klimatu. Chcemy, aby dzieliły się swoim doświadczeniem z innymi samorządami regionu i pokazywały, jak odważnie sięgać po te bezprecedensowe środki

– podkreśliła wiceministra Zielińska.

Spotkanie w Siedlcach pokazało, jak ważna jest wymiana doświadczeń i wspólne szukanie praktycznych rozwiązań, które mogą wzmocnić odporność miast na skutki zmiany klimatu. Była to przestrzeń do nauki, inspiracji i zachęta dla samorządów, by sięgały po dostępne środki i realizowały ambitne projekty proklimatyczne.

Najważniejsze informacje:

• Fakty przeczą mitom: prawidłowo dobrane i zainstalowane pompy ciepła działają efektywnie przy bardzo niskich temperaturach oraz w starszych budynkach
• Źródłem większości problemów przypisywanych technologii jest błędny dobór lub montaż, brak audytu i nieuczciwe praktyki rynkowe.
• Trwają prace nad zaostrzeniem standardów jakości urządzeń i materiałów objętych finansowaniem publicznym (Lista ZUM)
• Zgodnie z nowymi kryteriami pompy ciepła oraz kotły na biomasę umieszczane na Liście ZUM będą musiały być produkowane na terenie Unii Europejskiej.
• Ministerstwo przygotowało projekt ustawy o pomocy dla najuboższych poszkodowanych beneficjentów programu „Czyste Powietrze”.

DezInfoRadar: fakty i mity na temat pomp ciepła

19 lutego w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska odbyło się spotkanie prasowe połączone z sesją ekspercką „DezInfoRADAR: fakty i mity na temat pomp ciepła”. Celem spotkania była analiza rosnącej fali dezinformacji na temat technologii pomp ciepła. Dezinformacja w tej sprawie jest jednym z kluczowych wyzwań dla modernizacji systemu ogrzewnictwa, poprawy jakości powietrza i bezpieczeństwa energetycznego Polski.

W wydarzeniu uczestniczył wiceminister Krzysztof Bolesta, przedstawiciele Departamentu Edukacji i Komunikacji, Departamentu Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także innych resortów oraz środowisk bezpośrednio dotkniętych skutkami dezinformacji (branża, instalatorzy, audytorzy, doradcy energetyczni i użytkownicy).

Dyskusja koncentrowała się na skali i mechanizmach kampanii dezinformacyjnej wpisującej się w wojnę informacyjną, która uderza w polski sektor ciepłowniczy, spowalnia modernizację budownictwa, pogarsza jakość powietrza, osłabia suwerenność energetyczną i promuje powrót do spalania paliw kopalnych.

Analizy ekspertów

W części eksperckiej przedstawiono trzy uzupełniające się perspektywy. Marcin Kostecki, redaktor naczelny portalu Demagog.org.pl, zaprezentował mapę najczęstszych narracji i technik dezinformacyjnych, zwracając uwagę na treści syntetyczne (w tym generowane przez AI), cherrypicking incydentalnych błędów oraz narracje o rzekomym przymusie Unii, „zamarzających pompach ciepła” i „nabitych w pompy polskich rodzinach”.

Do najczęstszych mitów odniósł się dr inż. Marek Miara, międzynarodowy ekspert w dziedzinie technologii pomp ciepła z ponad 20-letnim doświadczeniem badawczym i wdrożeniowym. Przytoczył dane empiryczne z zimniejszych niż Polska krajów, które dowodzą, że pompy ciepła działają efektywnie, także w bardzo niskich temperaturach oraz w starym budownictwie. Podkreślił, że ewentualne problemy są wynikiem błędów w doborze i montażu oraz braku audytu, a nie ograniczeń samej technologii.

Marcin Popkiewicz, analityk megatrendów, ekspert i dziennikarz zajmujący się powiazaniami w obszarach gospodarki, energetyki, zasobów i środowiska, umieścił te wnioski w kontekście systemowym: pompy ciepła są racjonalnym filarem transformacji ciepłownictwa w Polsce, wzmacniają bezpieczeństwo energetyczne, sprzyjają poprawie jakości powietrza, redukują presją na wycinki lasów oraz zależność od paliw kopalnych - o ile towarzyszą im stabilne ramy regulacyjne, spójna polityka cenowa oraz rozwój magazynowania ciepła.

Głos praktyków

Wypowiedzi praktyków (instalatorów, audytorów, doradców i użytkowników) obecnych podczas spotkania pokryły się z konkluzjami ekspertów. Akcentowano problem braku zainteresowania mediów historiami „milczącej większości”, czyli właścicieli pomp ciepła zadowolonych z technologii, która przekłada się niższe rachunki, poprawę komfortu życia oraz jakości powietrza.

Zwrócono uwagę, że źródłem nagłaśnianych trudnych sytuacji, takich jak rachunki grozy czy deklarowana nieefektywność pomp, była najczęściej nie sama technologia, lecz niskiej jakości instalacje (często z urządzeniami sprowadzanymi spoza UE), wykonywane bez poprzedzającego audytu energetycznego budynku i bez niezbędnej termomodernizacji.

Problem pogłębiły nieuczciwe praktyki części firm, które do czasu zawieszenia programu Czyste Powietrze wykorzystywały łatwowierność klientów oraz mechanizmy wysokiego prefinansowania, przy braku właściwej weryfikacji jakości usług i doboru urządzeń.

Problem ten stał się paliwem dla środowisk, które historie pokrzywdzonych ludzi wykorzystują w kampaniach czarnego PR-u pomp ciepła. Czynniki te spowodowały radykalny spadek zaufania konsumentów i popytu, uderzając w polski sektor firm produkujących i instalujących pompy, co przełożyło się na koszty operacyjne oraz wstrzymywanie inwestycji.

Priorytety

Wiceminister Krzysztof Bolesta podkreślił potrzebę budowania systemowej odporności na dezinformację, a także działań na rzecz podnoszenia jakości urządzeń finansowanych publicznie, by decyzje inwestycyjne były bezpieczne i efektywne.

Poinformował o pracach nad zaostrzeniem wymogów jakości w Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (Lista ZUM), w tym standardów środowiskowych i serwisowych oraz wymogów produkcyjnych dla urządzeń objętych wsparciem.

Ministerstwo przygotowało też projekt ustawy o pomocy poszkodowanym w związku z realizacją programu Czyste Powietrze. Wprowadza on możliwość zawieszenia dochodzenia nierozliczonych zaliczek od tych beneficjentów, którzy zostali poszkodowani przez nieuczciwe firmy oraz ułatwia dochodzenie roszczeń bezpośrednio od firm objętych postępowaniem karnym.

Redakcje zainteresowane kontaktem z ekspertami i uczestnikami DezInfoRADARu proszone są o wiadomość na adres: [email protected]

Na adres ten można kierować także wątpliwe treści lub podejrzenia dezinformacji w obszarze klimatu i środowiska.

Więcej informacji w zakładce: Fakty o klimacie, środowisku i energii - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl

Najważniejsze informacje:

• W Szczecinie odbyła się konferencja WFOŚiGW z udziałem prawie 180 uczestników.
• Wiceministra Urszula Zielińska podkreśliła znaczenie bezpieczeństwa klimatycznego i działań na rzecz Odry.
• W regionie realizowanych jest ok. 100 inwestycji FEnIKS o wartości ponad 610 mln zł.
• Kluczowe projekty: modernizacja budynków Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, oczyszczalnia w Mielnie, wodociągi w Świnoujściu.
• Ministerstwo pracuje nad przyspieszeniem procedur wodnoprawnych i zwiększeniem budżetu dla beneficjentów.
• WFOŚiGW omówił m.in. wsparcie dla budynków popegeerowskich.
• Projekt Doradztwa Energetycznego działa 10 lat i został rozszerzony o działania klimatyczne.
• Uczestnicy konferencji korzystali z indywidualnych konsultacji doradców.

Bezpieczeństwo klimatyczne priorytetem

Podczas swojego wystąpienia wiceministra Urszula Zielińska podkreśliła, że bezpieczeństwo klimatyczne i środowiskowe jest kluczowe. Obecnie dysponujemy środkami, by skutecznie o nie zadbać. Zwróciła uwagę na konieczność wczesnego planowania i tworzenia trwałych rozwiązań, wskazując m.in. na działania na rzecz poprawy stanu Odry oraz prace Międzyresortowego Zespołu ds. Odry.

Nie zabrakło również informacji o inwestycjach realizowanych w regionie, finansowanych z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. W województwie zachodniopomorskim trwa realizacja ok. 100 projektów o wartości ponad 610 mln zł, z czego ponad 430 mln zł pochodzi z programu FEnIKS.

Wśród nich:
• modernizacja energetyczna zabytkowych budynków Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie (43 mln zł),
• rozbudowa systemu oczyszczania ścieków w Mielnie (42 mln zł),
• poprawa bezpieczeństwa dostaw wody w Świnoujściu (23 mln zł).

Dzięki tym inwestycjom poprawia się jakość powietrza i wody, usprawniana jest gospodarka odpadami, a miejscowości lepiej radzą sobie z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Ministra zachęciła uczestników do składania kolejnych wniosków.

Szybsze procedury i więcej wsparcia

Podczas konferencji Ministerstwo reprezentował również Paweł Jaworski, Dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej w MKiŚ. Wyjaśnił, że resort pracuje nad dwoma ważnymi zmianami, które mają ułatwić realizację inwestycji klimatycznych - przyspieszeniem procedur wodnoprawnych oraz zwiększeniem budżetu i poszerzeniem listy beneficjentów, aby więcej uczestników i instytucji mogło skorzystać ze wsparcia.

W kolejnych wystąpieniach omówiono dostępne źródła finansowania z NFOŚiGW i WFOŚiGW, w tym program modernizacji energetycznej budynków popegeerowskich. Prezes WFOŚiGW w Szczecinie Waldemar Miśko podkreślił, że to realna pomoc dla grupy społecznej, która przez lata była pomijana.

Zwrócono też uwagę na znaczenie Projektu Doradztwa Energetycznego, który działa już 10 lat i został rozszerzony o działania klimatyczne. Doradcy wspierają samorządy, przedsiębiorców i mieszkańców w przygotowaniu projektów, pomagają korzystać z Funduszy Europejskich, prowadzą szkolenia i warsztaty, a uczestnicy konferencji chętnie korzystali z indywidualnych konsultacji.

Wydarzenie zostało zorganizowane dzięki wsparciu Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027 w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego.

Najważniejsze informacje:

• Polska i Kanada widzą duży potencjał w rozwoju współpracy surowcowej, w tym inwestycji w ropę, gaz oraz złoża miedzi.
• Surowce krytyczne są kluczowe dla bezpieczeństwa gospodarczego i technologicznego, a ich stabilne pozyskiwanie jest strategicznym priorytetem.
• Oba państwa chcą zacieśniać współpracę geologiczną, obejmującą wymianę danych i doświadczeń oraz budowę odpornych łańcuchów dostaw.

Podczas rozmów, które odbyły się 19 lutego 2026 r. w Warszawie, podkreślono, że Kanada pozostaje jednym z najważniejszych strategicznych partnerów Polski w dziedzinie energetyki, surowców oraz zaawansowanych technologii energetycznych. Współpraca ta odgrywa kluczową rolę we wzmacnianiu bezpieczeństwa gospodarczego i wspieraniu transformacji energetycznej.

Współpraca z Kanadą ma dla Polski znaczenie strategiczne, zarówno w kontekście bezpieczeństwa surowcowego, jak i rozwoju nowoczesnych technologii

– zaznaczył wiceminister Galos.

Polska i Kanada wykazują rosnące zainteresowanie pogłębianiem współpracy gospodarczej, w szczególności w sektorach kluczowych dla bezpieczeństwa surowcowego. W trakcie spotkania omówiono m.in. projekty inwestycyjne w zakresie ropy naftowej i gazu ziemnego, a także zagadnienia związane ze złożami miedzi. Rozmowy dotyczyły wymiany doświadczeń, identyfikacji potencjalnych obszarów współpracy oraz określenia kierunków dalszych wspólnych działań.

Wiceminister Krzysztof Galos przedstawił również założenia krajowej polityki surowcowej Polski, w tym działania dotyczące surowców krytycznych realizowane na poziomie krajowym i europejskim. Podkreślił, że surowce krytyczne stanowią istotny element bezpieczeństwa gospodarczego, rozwoju nowoczesnych technologii oraz transformacji energetycznej, a ich stabilne pozyskiwanie i efektywne wykorzystanie jest kluczowe dla budowania odporności strategicznej państwa.

Strony zgodnie wskazały na znaczący potencjał rozwoju dwustronnej współpracy inwestycyjnej w sektorze surowcowym, obejmującej zarówno polskie inwestycje w Kanadzie, jak i zaangażowanie inwestorów kanadyjskich w Polsce. Podkreślono możliwości tworzenia wspólnych, odpornych i zdywersyfikowanych łańcuchów dostaw, obejmujących cały cykl – od poszukiwania i wydobycia, przez przetwarzanie, aż po wykorzystanie surowców w nowoczesnych technologiach.

Podkreślono również rolę Kanady jako ważnego partnera w rozwoju bezpiecznych i konkurencyjnych globalnych łańcuchów dostaw surowców krytycznych. W tym kontekście za istotny uznano rozwój współpracy pomiędzy służbami geologicznymi obu państw. Wymiana wiedzy, danych i doświadczeń została wskazana jako fundament długofalowych projektów i inwestycji wspierających rozwój gospodarczy oraz bezpieczeństwo surowcowe obu krajów.

Najważniejsze:

• MKiŚ przygotowało Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Inspekcji Ochrony Środowiska (UDER 81).
• Projekt ma na celu usprawnienie kontroli oraz działań podejmowanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska po stwierdzeniu naruszeń prawa.
• Kolejnym etapem prac nad projektem będą uzgodnienia oraz konsultacje publiczne.

Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur, skrócenie czasu postępowań oraz lepsze wykorzystanie dostępnych danych, przy jednoczesnym wzmocnieniu ochrony zdrowia ludzi i środowiska. Proponowane zmiany zwiększą skuteczność kontroli, skrócą czas postępowań oraz poprawią egzekwowanie przepisów w sytuacjach naruszeń prawa ochrony środowiska.

Projekt ustawy usprawniający działania Inspekcji Ochrony Środowiska to projekt deregulacyjny i największa zmiana w działaniu Inspekcji od 2018 r. Przyśpieszamy jej działanie, ale z zachowaniem najwyższej jakości działalności kontrolnej, przy jednoczesnym zmniejszeniu dolegliwości administracyjnych jeżeli chodzi o kary

– powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Projekt jest odpowiedzią na wnioski z analizy dotychczasowego funkcjonowania Inspekcji Ochrony Środowiska, która wskazała na potrzebę uproszczenia procedur oraz lepszego wykorzystania dostępnych danych. Nowe rozwiązania mają również ograniczyć obciążenia administracyjne dla przedsiębiorców i organów administracji publicznej.

O tym, jak proponowane zmiany mogą wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorców, podczas konferencji prasowej mówiła Hanna Kończal, Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

Zakładamy uproszczenie procedury, to znaczy dopuszczamy fakultatywny zamiast obowiązkowego udział przedstawicieli organów wydających pozwolenie we wspólnych kontrolach przed wydaniem zezwolenia. Będzie to uproszczenie skracające czas oczekiwania na uzyskanie zezwolenia. Procedury powinny więc być prostsze i szybsze

– podkreśliła Hanna Kończal, Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

Uproszczenie procedur i szybsze postępowania

Kluczowe obszary zmian:

1. uregulowanie sposobu postępowania organów Inspekcji Ochrony Środowiska w przypadkach, gdy zakład usunął nieprawidłowości, które stały się podstawą do wcześniejszego wstrzymania (decyzją wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ) działalność zakładu z powodu zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi albo dla środowiska lub wstrzymania oddania do użytku obiektu albo instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska;
2. ujednolicenie pojęcia „laboratorium akredytowane” w ustawach: Prawo wodne oraz Prawo ochrony środowiska. W obu ustawach będzie ono rozumiane tak samo, czyli jako laboratorium akredytowane w rozumieniu ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.
3. wprowadzenie nowego progu łącznej kwoty kar, określonych w art. 42, 46 i 194 ustawy o odpadach;
4. zastąpienie wybranych opłat sankcjami karnymi poprzez zmianę ustawy – Prawo wodne oraz dodanie 2 nowych wykroczeń dotyczących gospodarki nawozami;
5. umożliwienie IOŚ planowania i wykonywania kontroli w oparciu o dane, którymi dysponuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), przez zmiany w:

• ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska,
• ustawie - Prawo wodne,
• ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

6. zmniejszenia obciążeń IOŚ i marszałków województw poprzez:

a) zmianę obowiązkowego udziału przedstawiciela organu wydającego zezwolenie w kontroli (art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach) na udział fakultatywny – tylko gdy organ uzna to za zasadne,

b) określenie w art. 41a ust. 3 terminu na wydanie postanowienia (14 dni od zakończenia kontroli), wskazanie, że kontrola powinna zostać przeprowadzona w terminie 50 dni od wpływu wniosku, wprowadzenie możliwości milczącego zakończenia postępowania oraz ustalenie, że w razie zawiadomienia o braku możliwości przeprowadzenia kontroli organ odmawia wydania zezwolenia,

c) wprowadzenie obowiązku przekazywania przez właściwy organ zweryfikowanej i kompletnej dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli,

d) dodanie obowiązku zamieszczania w zezwoleniu informacji o negatywnej opinii WIOŚ wraz z uzasadnieniem jej nieuwzględnienia,

e) wprowadzenie w art. 3 ustawy o odpadach definicji „istotnej zmiany zezwolenia” (dotyczącej zezwoleń na zbieranie, przetwarzanie oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów obejmującego zbieranie lub przetwarzanie).

Zmiany ważne dla przedsiębiorców

Dzięki nowym przepisom przedsiębiorcy zyskają m.in.:

• możliwość ubiegania się o wznowienie wcześniej wstrzymanej działalności,
• prostsze i szybsze procedury uzyskiwania oraz zmiany zezwoleń odpadowych,
• krótszy czas oczekiwania na decyzje w zakresie gospodarowania odpadami
• mniejsze ryzyko utraty uprawnień do prowadzenia działalności,
• ograniczenie obciążeń finansowych związanych z opłatami sankcyjnymi.

Mniej obciążeń dla administracji publicznej

Projekt przyniesie także wymierne efekty dla administracji i sądów, w tym:

• odciążenie organów wydających zezwolenia,
• usprawnienie kontroli i procesu wydawania decyzji w zakresie gospodarki odpadami,
• ograniczenie liczby spraw trafiających do sądów administracyjnych.

Kolejne etapy prac nad projektem ustawy

Kolejnym etapem prac nad ustawą są uzgodnienia z członkami Rady Ministrów, Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowym Centrum Legislacji oraz konsultacje publiczne i opiniowanie.

Najważniejsze informacje:

• Wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała spotkał się z samorządowcami gmin położonych wokół Puszczy Białowieskiej.
• Rozmowy dotyczyły m.in. rozwoju regionu w oparciu o ochronę przyrody.
• W 2025 r. gminy puszczańskie otrzymały ponad 14,2 mln subwencji ekologicznych.
• Obecnie jedynie 39% polskiej części Puszczy Białowieskiej podlega ochronie.
• Zwiększenie ochrony o kolejne 57% i poszerzenie parku narodowego może przynieść gminom ok. 10 mln zł rocznie dodatkowych środków.
• Subwencje ekologiczne mogą wspierać m.in. komunikację publiczną, edukację i rozwój turystyki.

Rozmowy z samorządowcami

Spotkanie w regionie było okazją do przedstawienia samorządowcom konkretnych danych i nowych możliwości związanych z ochroną Puszczy Białowieskiej. Przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska mówili o obecnym systemie subwencji ekologicznych realnie zasilającym lokalne budżety oraz o tym, jakie dodatkowe środki mogą trafić do gmin, jeśli zwiększony zostanie zakres ochrony przyrody. Podczas spotkania, które odbyło się 17 lutego, dyskutowano także o kierunkach rozwoju i inwestycjach, które mogą wzmocnić potencjał społeczny i turystyczny.

Subwencje ekologiczne mogą być przeznaczane na bieżące potrzeby gmin. To niesamowita szansa na naprawdę znaczące dofinansowanie lokalnych budżetów; na rozwój chociażby transportu publicznego, który byłby zarówno ułatwieniem dla mieszkańców, jak i istotnym wsparciem dla ruchu turystycznego – najważniejszej gałęzi gospodarki regionu. Inwestycja w lokalną społeczność i turystów może się szybko zwrócić, a przecież subwencje ekologiczne są wypłacane co roku. Przyrodniczy skarb, jakim niewątpliwie jest Puszcza Białowieska przy odpowiednim planowaniu, może więc przynosić realne zyski

– powiedział wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała.

Subwencje ekologiczne

Dzięki nowelizacji ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przygotowanej przez Ministerstwo Finansów i uchwalonej w 2024 r., ochrona przyrody po raz pierwszy realnie przekłada się na stałe wypływy do lokalnych budżetów. Ustawa gwarantuje stałe subwencje – pieniądze wypłacane gminom za tereny objęte ochroną.

Podstawowa stawka wynosi 310 zł za każdy hektar rezerwatu przyrody. W zależności od formy ochrony stosuje się różne przeliczniki:

• park narodowy – 200% stawki,
• rezerwat - 100%,
• obszar Natura 2000 – 15%.

W przypadku Puszczy Białowieskiej za obecnie chronione 39% terenu w formie parku narodowego, rezerwatów i obszarów Natura 2000 okoliczne gminy w 2025 r. otrzymały w sumie ponad 14,2 mln zł dotacji. Na tę kwotę składają się środki za ochronę 22 052,84 ha, obejmujące Białowieski Park Narodowy, rezerwaty, obszary Natura 2000 oraz tereny objęte ochroną krajobrazową. Potencjał jest jeszcze większy. Możliwe jest objęcie ochroną rezerwatową kolejnych 57% Puszczy Białowieskiej, jak również rozszerzenie parku narodowego. Takie decyzje mogłyby zwiększyć subwencje o około 10 mln zł rocznie.

Ocalić Puszczę dla przyszłych pokoleń

Jak wynika z badań opinii publicznej zleconych przez Instytut Ochrony Środowiska -Państwowy Instytut Badawczy, zdecydowana większość społeczeństwa, bo od 84% do 92% ankietowanych, popiera ideę objęcia całego obszaru Puszczy ochroną. Zdanie to podzielają także mieszkańcy gmin puszczańskich. Aż 91% z nich opowiada się za ochroną całego obszaru Puszczy Białowieskiej z minimalną ingerencją człowieka, a ponad 70% sprzeciwia się pozyskiwaniu drewna i prowadzeniu polowań na tym terenie.

To poparcie nie jest tylko deklaracją – przekłada się na realne oczekiwania wobec przyszłości regionu. Dlatego, jak podkreśla wiceminister Mikołaj Dorożała, zakończenie prac nad planem zarządzania to dopiero początek zmian.

Niedawno sfinalizowaliśmy pracę nad Zintegrowanym planem zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska, co ma ogromne znaczenie dla regionu i stwarza realną szansę na jego rozwój. Nie chcemy jednak na tym poprzestawać, ponieważ region ten ma ogromny potencjał, który wciąż tkwi w Puszczy Białowieskiej. Gdyby np. ochroną rezerwatową objąć kolejne 57% obszaru Puszczy Białowieskiej, będącego według nowego zintegrowanego planu tzw. strefą III, to gminy mogłyby liczyć na kolejne ok. 10 mln zł rocznie. Ma to szczególne znaczenie dla regionu Puszczy, który obecnie mierzy się z problemem wyludniania. Dotacje za ochronę przyrody, dają ogromne możliwości nie tylko na zatrzymywanie ludzi w regionie, ale na ich przyciąganie. Jest o czym rozmawiać

– podsumował wiceminister Mikołaj Dorożała.

Wysokość przyznanych subwencji w 2025 roku:

Najważniejsze informacje:

• Na koniec 2025 roku udział OZE w mocy zainstalowanej w Polsce wyniósł 50,04%.
• Łączna moc instalacji OZE wyniosła na koniec grudnia 37 777 MW.
• Rośnie również produkcja energii z OZE – w całym 2025 r. z odnawialnych źródeł pochodziło niemal 55 TWh energii; to 31,41% wyprodukowanej w Polsce energii elektrycznej.
• Na przestrzeni pięciu lat udział energii z OZE w całkowitej produkcji wzrósł z 17,83% w 2020 r. do 31,41% w 2025 r., co oznacza, że niemal co trzecia kilowatogodzina wyprodukowana w Polsce pochodziła z OZE.

Za nami przełomowy moment w rozwoju OZE w Polsce! Pierwszy raz w historii udział odnawialnych źródeł energii w mocy zainstalowanej w naszym kraju przekroczył 50%. Na koniec grudnia 2025 roku to dokładnie 50,04%. Ponadto, udział OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce wyniósł rekordowe 31,41% w 2025 roku! Polskie, odnawialne źródła wyprodukowały niemal 55 tys. GWh!

- napisała na platformie X ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Polska energetyka przyspiesza: potężny wzrost mocy OZE

W ostatnich latach rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce wyraźnie nabrał tempa. Zmiany, które zaszły między 2020 a 2025 rokiem, pokazują, jak szybko rośnie znaczenie zielonej energii w systemie elektroenergetycznym.

Zgodnie z danymi Agencji Rynku Energii w 2020 roku instalacje OZE odpowiadały za 24,12% mocy zainstalowanej, a ich łączna moc wynosiła 12 490 MW. W 2025 roku moc OZE wzrosła do 37 777 MW, co oznacza ponad trzykrotny wzrost w bardzo krótkim czasie.

Tak dynamiczny rozwój sprawił, że w 2025 roku połowa całej mocy zainstalowanej w Polsce pochodziła z odnawialnych źródeł energii. To ogromna zmiana, która pokazuje, jak szybko zielona energetyka staje się jednym z filarów krajowego systemu.

Największy wzrost odnotowały technologie, które w ostatnich latach rozwijały się najszybciej. Elektrownie słoneczne zwiększyły swoją moc z 3 960 MW do aż 24 808 MW, a elektrownie wiatrowe - z 6 402 MW do 10 550 MW.

Rekordowa produkcja OZE potwierdza skalę transformacji

Równolegle z rosnącą mocą instalacji wyraźnie zwiększa się także sama produkcja energii z OZE. W 2020 roku odnawialne źródła wytworzyły 28 173 GWh energii elektrycznej. Pięć lat później, w 2025 roku, było to już 54 743 GWh - czyli niemal dwa razy więcej!

Tak duży wzrost przełożył się również na zmianę struktury całej krajowej produkcji energii. Udział zielonej energii wzrósł z 17,83% w 2020 roku do 31,41% w 2025 roku. To oznacza, że w ubiegłym roku niemal co trzecia kilowatogodzina wyprodukowana w Polsce pochodziła z OZE.

To nie tylko rekordowy wynik, ale przede wszystkim wyraźny dowód na realną i mierzalną transformację polskiej energetyki.

Najważniejsze:

• Proponowane zmiany mają zwiększyć dostępność programu, uprościć zasady i lepiej dopasować wsparcie do potrzeb mieszkańców.
• Zmiany będą wdrażane etapami w 2026 roku.
• Zaplanowano również spotkania konsultacyjne dla przedstawicieli samorządów, NGO i organizacji branżowych, podczas których zostaną przedyskutowane szczegóły propozycji reform.
• Uwagi i opinie można zgłaszać do 16 marca 2026 r.

Dlaczego planowane są zmiany?

Program Czyste Powietrze, finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego, obowiązuje od 31 marca 2025 r. Podczas spotkań z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego w całej Polsce oraz w wyniku analizy opinii zgłaszanych przez uczestników programu przygotowano rozwiązania, które:

• zwiększą dostępność do programu,
• uelastycznią wymagania,
• lepiej dopasują wsparcie do realnych możliwości beneficjentów.

Kluczowe propozycje zmian:

• wprowadzenie odstępstw od wymogu trzyletniej własności budynku, co pozwoli większej grupie osób ubiegać się o dofinansowanie,
• dopuszczenie termomodernizacji o mniejszym zakresie przy jednoczesnej wymianie źródła ciepła,
• dofinansowanie audytów energetycznych przed złożeniem wniosku, bez konieczności angażowania środków własnych przez potencjalnych wnioskodawców.

Część zmian może zostać wdrożona w krótkim czasie. Inne wymagają dodatkowych uzgodnień, m.in. z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, dlatego będą wprowadzane stopniowo.

Kto może wziąć udział w konsultacjach?

NFOŚiGW zachęca do udziału w konsultacjach i zgłaszania uwag wszystkie zainteresowane strony — mieszkańców, organizacje pozarządowe, samorządy oraz przedstawicieli branży zaangażowanej w program.

Termin konsultacji: 16.02-16.03.2026 r.

NFOŚiGW zorganizuje również spotkania konsultacyjne dla przedstawicieli samorządów, NGO i organizacji branżowych, podczas których zostaną przedyskutowane szczegóły propozycji reform. Zaplanowano trzy spotkania:

• 24 lutego dla przedstawicieli samorządów,
• 25 lutego dla NGO,
• 9 marca dla przedstawicieli branży wykonawczej w programie Czyste Powietrze.

Zaproszenia na te wydarzenia zostaną przekazane w odrębnych komunikatach.

Cel programu się nie zmienia

Program Czyste Powietrze służy poprawie jakości powietrza oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę nieefektywnych źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych. Jego celem jest wymiana nieefektywnych źródeł ciepła oraz poprawa efektywności energetycznej 2,5 mln budynków mieszkalnych do 2032 r.

Jak wziąć udział w konsultacjach?

Uwagi/ sugestie* należy przesyłać na adres: [email protected] (w tytule wiadomości trzeba napisać: Konsultacje społeczne „Czyste Powietrze”) na załączonym poniżej formularzu.

Wiadomości wysłane poza załączonym formularzem, o którym mowa powyżej, nie będą brane pod uwagę jako zgłoszenia w ramach konsultacji.

*wysłanie formularza jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na publikację uwag/sugestii (w przypadku uwag/sugestii osób fizycznych dane osobowe zostaną zanonimizowane)

Wszystkie dokumenty dotyczące konsultacji znajdują się poniżej w sekcji "Materiały".

W ogólnopolskim, internetowym plebiscycie Zwierzę Roku 2026 oddano łącznie 33379 głosów.

Głosowanie trwało od pierwszych dni grudnia do końca stycznia. Walka była bardzo zacięta, ale chomik od początku wyraźnie był na prowadzeniu. Ten rodzimy, zagrożony wyginięciem gatunek gryzonia zgłosił do plebiscytu Roztoczański Park Narodowy oraz pracownicy i pracowniczki Ministerstwa Klimatu i Środowiska. To nasz nietypowy sposób, by prowadzić edukację w przestrzeni publicznej

– mówi Hubert Różyk, dyrektor Departamentu Edukacji i Komunikacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Chomik europejski zdobył prawie 32% wszystkich głosów, a dokładnie 10621 - wyraźnie dystansując pozostałych rywali.

Komunikację o chomiku planujemy na cały 2026 rok. Od materiałów dla dzieci czy nauczycieli, po media społecznościowe. Chcemy, żeby chomik jako symbol bioróżnorodności był obecny w przestrzeni publicznej. Chcemy zainteresować nim jak najwięcej osób w Polsce, by uzmysławiać, że bioróżnorodność jest nam po prostu potrzebna. Połączymy siły z naukowcami i przygotujemy ogólnopolską kampanię edukacyjną, o tym gatunku. Bo edukacja to ważna część walki o zachowanie bioróżnorodności. Polki i Polacy wybrali nam bohatera do tych działań

– podkreśla Paweł Marciniak z Departamentu Edukacji i Komunikacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Chomik europejski to gatunek objęty ścisłą ochroną, symbol bioróżnorodności i przypomnienie, jak ważna jest troska o nasze rodzime ekosystemy.

Jestem bardzo szczęśliwa, że chomik europejski, nasz klejnot pól uprawnych, wskaźnik ich kondycji i bioróżnorodności został Zwierzęciem Roku 2026! To znakomita informacja o tym, że ten zwalczany od dziesięcioleci gatunek, dzisiaj krytycznie zagrożony, pokochało tak wielu Polaków. To daje dobrą perspektywę dla jego ścisłej ochrony, która posłuży również innym gatunkom roślin i zwierząt współbytującym z chomikiem oraz poprawi stan ekosystemów polnych

– podkreśla dr hab. Joanna Ziomek, prof. UAM, Wydział Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Wspaniała dwunastka

Swoje nominacje do plebiscytu Zwierzę Roku 2026 zgłosiły parki narodowe, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz pracownicy i pracowniczki Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Każda z propozycji niosła za sobą ważną historię i konkretne wyzwania związane z ochroną gatunków.

Bezkonkurencyjny okazał się chomik europejski, który zdecydowanie wyprzedził rywali - niemal co trzeci głos został oddany właśnie na ten wyjątkowy gatunek. Drugie miejsce zajął ryś euroazjatycki z wynikiem 4561 głosów, a trzecie - wilk szary, zdobywając 4020 głosów. Tuż za pierwszą trójką uplasował się bóbr europejski, który zdobył 3637 głosów i do końca pozostawał w grze o czołowe lokaty.

Na piątej pozycji znalazł się zimorodek, który przekonał do siebie 2299 osób, z kolei szóste miejsce przypadło wodniczce, która zdobyła 1694 głosy. Siódme miejsce zdobył łoś euroazjatycki (1581 głosów), ósme – żuraw (1466), a dziewiąte – żółw błotny (1368). Kolejne lokaty zajęły niedźwiedź brunatny (10. miejsce, 786 głosów), nadobnica alpejska (11. miejsce, blisko 743 głosy) i węgorz europejski (12. miejsce, 603 głosy).

Choć tylko trzy gatunki stanęły na medalowych stopniach, prawdziwym zwycięzcą okazała się przyroda. Tysiące oddanych głosów pokazały, że los dzikich zwierząt nie jest Polkom i Polakom obojętny, to wyraźny sygnał, że troska o bioróżnorodność staje się wspólną sprawą.