Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej - Aktualności

Ustawa o zrównoważonym rozwoju miast, która powstaje w MFiPR, to jeden z priorytetów rządu oraz element wdrażania Strategii Rozwoju Polski do 2035 r .

Przygotowujemy fundamentalną zmianę systemową, która usprawni relacje między miastami a ich otoczeniem, w szczególności  tam, gdzie od lat brakowało skutecznych narzędzi współpracy. Konsultacje projektu ustawy, która ma to uregulować, chcemy przeprowadzić sprawnie, aby przejść do kolejnych etapów legislacyjnych. Widzimy  gotowość zarówno po stronie rządu, jak i samorządów, aby te rozwiązania szybko zaczęły działać

 – podkreśla minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Wsparcie rozwoju i współpracy w miastach i ich otoczeniu

Ustawa wprowadzi nowe, kompleksowe regulacje dotyczące polityki miejskiej i uporządkuje kwestie rozwoju miast w systemie zarządzania rozwojem kraju. Najważniejsza z nich polega na  wprowadzeniu związku rozwojowego – nowej formy współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Będzie on mógł działać na obszarach metropolii, aglomeracji i mniejszych miast.

Związki rozwojowe będą realizować lub koordynować m.in.:

• planowanie strategiczne i ponadlokalne,
• integrację transportu publicznego i rozwój mobilności,
• działania w zakresie środowiska i adaptacji do zmian klimatu,
• koordynację rozwoju usług publicznych, w tym edukacji ponadpodstawowej,
• zadania z zakresu gospodarki komunalnej – jeśli zdecydują o tym samorządy.

Związek rozwojowy będzie mógł pełnić także rolę centrum usług wspólnych czy grupy zakupowej, co przełoży się na większą efektywność wydatków publicznych.

Przewidywane jest także wsparcie finansowe dla związków rozwojowych, powiązane ze stopniem integracji i realizacją wspólnych strategii oraz planów transportowych i komunikacyjnych.

Co usprawni ustawa?

Polska sieć osadnicza ma charakter policentryczny. Opiera się na miastach różnej wielkości, które pełnią ważne funkcje dla otaczających je obszarów. Dziś wiele wyzwań rozwojowych wykracza poza granice pojedynczych gmin. Depopulacja, starzenie się społeczeństwa, suburbanizacja, dostępność mieszkań czy sprawny transport publiczny wymagają współpracy całych obszarów funkcjonalnych. To powiązane ze sobą jednostki (np. gminy, powiaty), które charakteryzują się wspólnymi uwarunkowaniami społeczno-gospodarczymi, celami rozwoju i problemami przestrzennymi. Przygotowywana w MFiPR ustawa stanowi odpowiedź na te wyzwania.

Główne cele ustawy:

1. Wzmocnienie współpracy samorządów w miejskich obszarach funkcjonalnych (MOF)
Ustawa tworzy ramy i zachęty do współdziałania miast i gmin ich otaczających przy rozwiązywaniu wspólnych problemów rozwojowych.

2. Uregulowanie polityki miejskiej w systemie zarządzania rozwojem kraju
Polityka miejska ma charakter międzysektorowy – dotyczy m.in. planowania przestrzennego, środowiska, mobilności, mieszkalnictwa i spraw społecznych. Ustawa zapewni lepszą koordynację działań rządu i samorządów.

Korzyści dla samorządów i mieszkańców

Wejście w życie ustawy ma przynieść m.in.:

• lepsze, wspólne planowanie rozwoju w miastach i ich obszarach funkcjonalnych,
• większy dostęp do usług publicznych (np. transportu, gospodarki odpadami, zaopatrzenia w wodę),
• obniżenie kosztów dzięki efektowi skali i zintegrowanemu zarządzaniu,
• ograniczenie niekontrolowanej suburbanizacji,
• zmniejszenie punktów spornych  między miastami a gminami sąsiednimi,
• lepszą koordynację działań rządowych wobec samorządów,
• większe możliwości pozyskiwania funduszy zewnętrznych.

Szczególnie ważnym adresatem rozwiązań są miasta regionalne i subregionalne niebędące stolicami województw, które pełnią istotne funkcje ponadlokalne i często mierzą się z wieloma wyzwaniami. Wzmocnienie ich funkcji ponadlokalnych, powstrzymanie procesu ich depopulacji będzie ważnym celem zaczynającej się perspektywy strategicznej. Niemniej jednak ustawa odnosi się do ośrodków różnej wielkości (metropolie, aglomeracje, miasta średnie), gdyż w dużej mierze mają one podobne wyzwania i problemy, ale w różnej skali i intensywności.

Dziękujemy za udział w konsultacjach publicznych

Projekt ustawy jest dostępny pod linkiem: Ustawa o zrównoważonym rozwoju miast - projekt do konsultacji publicznych - Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej Portal Gov.pl

Fundusze europejskie to również inwestycje w człowieka. A co może być ważniejszego niż inwestycja w młodych ludzi? Stąd projekt Indywidualne Konta Rozwojowe Junior. To program stypendiów dla dzieci. To szansa dla młodych ludzi na wyrównanie szans. Do tej pory nakierowany był na dzieci z uboższych rodzin i na dzieci w pieczy zastępczej. Teraz poszerzamy go o dzieci z niepełnosprawnościami

- powiedziała wiceministra funduszy i polityki regionalnej Monika Sikora.

Do tej pory z programu mogli korzystać uczniowie klas 4–8 oraz szkół ponadpodstawowych (z wyłączeniem szkół policealnych) pochodzący z rodzin o niskich dochodach oraz przebywający w pieczy zastępczej. Od dziś stypendia mogą uzyskać również uczniowie z niepełnosprawnościami. Każdy z zakwalifikowanych może liczyć na wsparcie w wysokości do 15 tys. zł na trzy lata szkolne.

Na co można przeznaczyć stypendium?

Finansowanie obejmuje m.in.:

• kursy językowe,
• zajęcia muzyczne i plastyczne,
• warsztaty naukowe,
• treningi sportowe,
• wyjazdy edukacyjne, w tym wakacyjne.

Poza zajęciami rozwijającymi zainteresowania z IKR Junior będzie można sfinansować również udział w turnusach rehabilitacyjnych oraz terapii zajęciowej.

Włączenie do projektu uczniów z niepełnosprawnościami jako kolejnej grupy wymagającej szczególnego wsparcia jest odpowiedzią na sygnały rodziców i środowisk lokalnych oraz analizę barier w dostępie do zajęć pozaszkolnych.

Dlaczego osoby z niepełnosprawnościami?

Brak równego dostępu do zajęć dodatkowych – uczniowie i uczennice z niepełnosprawnościami często potrzebują zajęć specjalistycznych lub indywidualnych form wsparcia, które generują wyższe koszty. Uniemożliwia to rozwój talentów i zainteresowań mimo często ogromnego potencjału tych dzieci.

Podwójne ryzyko wykluczenia – ograniczenia zdrowotne i konieczność ponoszenia wysokich nakładów na terapie często łączą się z ograniczeniami finansowymi w rodzinie, co utrudnia rozwój i aktywność edukacyjną dzieci z niepełnosprawnościami poza szkołą. Likwidacja kryterium dochodowego usuwa te bariery.

Wzmacnianie samodzielności i kompetencji na przyszłość – indywidualne zarządzanie środkami przeznaczonymi na edukację, możliwość wyboru zajęć, rozwój pasji i kontakt z rówieśnikami mają szczególne znaczenie dla budowania przyszłej aktywności zawodowej i społecznej.

Moduł badawczy

Celem projektu jest przetestowanie innowacyjnego modelu wsparcia. Indywidualne Konta Rozwojowe Junior stanowią elastyczne narzędzie finansowania zajęć dodatkowych, które pozwoli na włączenie dzieci i młodzieży zagrożonych wykluczeniem społecznym w proces uczenia się pozaformalnego, co ma kluczowe znaczenie dla ich przyszłości.

Model wsparcia oparty o IKR ma pozwolić na budowanie ich kapitału społecznego, zaszczepienia chęci do ciągłego uczenia się, rozwijania talentów i umiejętności, a w konsekwencji zapobiegania zjawisku niskiego udziału osób dorosłych w uczeniu się.

W ramach projektu zaplanowano moduł badawczy, który pozwoli na weryfikację skuteczności narzędzia. Oceni wpływ IKR Junior m.in. na rozwój kompetencji dzieci, podnoszenia samooceny, samodzielności. Wyniki badań posłużą do wypracowania rekomendacji w obszarze edukacji pozaformalnej dzieci i młodzieży.

Budżet projektu i wysokość wsparcia

Łączna pula dofinansowania inicjatywy IKR Junior z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego w drugim naborze wynosi minimum 54 mln zł. Pozwoli to na przyznanie stypendiów dla ok. 4 tys. dzieci z uboższych rodzin, przebywających w pieczy zastępczej lub  posiadających orzeczenie o niepełnosprawności.

Jak aplikować w programie?

Wystarczy złożyć wniosek na stronie FRSE. (https://www.frse.org.pl/fers-ikr)

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji jest instytucją wdrażającą i nadzorującą realizację IKR Junior w całej Polsce. Pełni rolę operatora programu i odpowiada za obsługę naborów, rozliczanie środków i wsparcie beneficjentów na każdym etapie procesu.

Trwają prace nad Planem, który określi, jak zainwestujemy fundusze europejskie z nowego budżetu unijnego.  Mamy 123 mld euro do rozdysponowania. Chcemy to zrobić w porozumieniu z jak największą liczbą interesariuszy. Zależy nam na udziale partnerów, szerokich konsultacjach i umożliwieniu wypowiedzenia się wszystkim zainteresowanym stronom. Pozwoli to na optymalnie zaplanować wydatki oraz zapewnić ich dopasowanie do realnych potrzeb społecznych i gospodarczych.

Przygotowanie PPKR będzie wyzwaniem, ponieważ po raz pierwszy w historii naszej obecności w Unii Europejskiej, w ramach budżetu przewidzianego dla Polski znajdują się wydatki nie tylko na dotychczasową politykę spójności, ale także na Wspólną Politykę Rolną, Wspólną Politykę Rybołówstwa, Społeczny Fundusz Klimatyczny, fundusze dotyczące azylu, migracji, zarządzania granicami oraz nowe cele dotyczące zdolności obronnych i bezpieczeństwa UE.

Trzy kluczowe cele, które chcemy osiągnąć inwestycjami z funduszy europejskich:

• nowy model gospodarczy oparty o polskie technologie i wzrost krajowych firm prywatnych,
• równomierny rozwój Polski, a nie wyłącznie największych metropolii,
• budowanie odporności i bezpieczeństwa, w taki sposób żeby korzyści z inwestycji zostawały w polskiej gospodarce.

Przygotowując Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego musimy w pierwszej kolejności zidentyfikować najistotniejsze cele i priorytety. Potem zaplanujemy kompleksowy, spójny i wzajemnie się wspierający pakiet inwestycji i reform dla Polski. Będzie on powiązany z jasno określonymi celami Polski i całej UE oraz odpowiedzią na wyzwania krajowe, regionalne, a także unijne. Dopiero w kolejnym kroku będziemy rozmawiać na temat podziału środków.

Zgodnie z zarządzeniem zadaniem Zespołu jest wypracowanie rekomendacji do przygotowania Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028-2034.

W ramach prac Zespołu istnieje możliwość powołania grup roboczych. Pozwolą one na dyskusje w mniejszym gronie oraz przygotowania konkretnych i praktycznych rekomendacji działań. Jeśli zidentyfikujemy taką potrzebę, do prac nad szczegółowymi kwestiami będziemy też zapraszać dodatkowych ekspertów, którzy nie są członkami Zespołu.

Na kolejnych etapach prac, projekt Planu będzie szeroko konsultowany, w tym również w ramach konsultacji publicznych, tak aby wszyscy interesariusze mogli wypowiedzieć się na temat proponowanych w nim działań.

Po wejściu w życie zarządzenia o powołaniu Zespołu i wskazaniu swoich przedstawicieli przez uprawnione podmioty, Zespół spotka się na posiedzeniu plenarnym. Zakładamy, że pierwsze posiedzenie mogłoby się odbyć w marcu.

W ramach trwającego obecnie przewodnictwa Polski w VASAB w dniach 18–19 lutego 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej odbyło się posiedzenie Komitetu VASAB. W spotkaniu uczestniczyli członkowie Komitetu reprezentujących Estonię, Finlandię, Litwę, Łotwę, Niemcy oraz Szwecję, przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Infrastruktury, a także Programu ESPON.

Baltic ReSeaLand dla odporności regionu Morza Bałtyckiego

Najważniejszym punktem obrad były przygotowania do uruchomienia projektu Baltic ReSeaLand, który zostanie sfinansowany z programu ESPON, w ramach tzw. Targeted Analyses.

Projekt przyczyni się do realizacji priorytetów polskiego przewodnictwa, poprzez zbadanie odporności terytorialnej w regionie Morza Bałtyckiego zarówno na obszarach lądowych jak i morskich. Baltic ReSeaLand ma mieć charakter aplikacyjny i dostarczyć rekomendacji dla władz publicznych różnych szczebli do prowadzenia dalszej polityki rozwoju.

Ponadto wyniki projektu Baltic ReSeaLand dostarczą istotny wkład do procesów toczących się na forum europejskim, przede wszystkim do prac nad długookresowym kierunkami rozwoju i wzmacniania odporności regionów Europy do 2050 roku.

Wsparcie dla naukowców w planowaniu przestrzennym krajów regionu Morza Bałtyckiego

MFiPR przygotowuje wspólnie z Sekretariatem VASAB i Politechniką Gdańską VASAB projekt Young Planners Summer School. Celem inicjatywy jest wzmocnienie potencjału i kompetencji młodych specjalistów w dziedzinie planowania przestrzennego w krajach regionu Morza Bałtyckiego oraz w Ukrainie.

Young Planners Summer School odbędzie się w Gdańsku, w pierwszym tygodniu sierpnia br. Podczas tego wydarzenia młodzi profesjonaliści przeanalizują najbardziej aktualne wyzwania planistyczne w regionie w różnych skalach przestrzennych. Jednocześnie będzie to dla nich okazja do podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz nawiązania kontaktów międzynarodowych. Rekrutacja do tego wydarzenia została przewidziana na drugi kwartał br.

Spotkanie Dyrektorów Generalnych VASAB

W czwartym kwartale 2026 r. odbędzie się – pierwsze w historii współpracy – spotkanie Dyrektorów Generalnych VASAB. Organizacja spotkanie na takim szczeblu podkreśli strategiczny wymiar współpracy w regionie Morza Bałtyckiego oraz potwierdzi kierunki dalszych działań Komitetu, zgodnie z Tallińską Deklaracją Ministrów z czerwca 2025 r. i podsumuje półtoraroczne przewodnictwo Polski w VASAB.

Dzięki naszym olimpijczykom pieroguszki, czyli maskotki w kształcie pieroga, w ciągu kilku dni stały się polskim hitem eksportowym. Rozpisują się o nich media na całym świecie, a liczba zamówień na nie rośnie w ekspresowym tempie. Ich produkcją na co dzień zajmuje się katowicka Spółdzielnia Socjalna Honolulu. Prowadzi też sklep Luft, w którym sprzedawane są wspomniane poduszki, oraz undergroundową klubokawiarnię „Drzwi zwane koniem”. Na rozwój potencjału biznesowego spółdzielnia otrzymała 190 tys. zł z KPO. To maksymalne jednorazowe dofinansowanie dla przedsiębiorstwa społecznego. Całkowity budżet na realizację tej inwestycji wynosi ponad 200 mln zł.

Z  myślą o potrzebujących

W Polsce już ponad tysiąc podmiotów ekonomii społecznej w ciągu minionych 2 lat dostało wsparcie z KPO na rozwój swojej działalności. Wśród nich dominują fundacje (36 proc.), spółdzielnie socjalne (26 proc.) oraz stowarzyszenia i spółki non-profit (17 proc.).

Takim przykładem jest łódzka Galeria Artystyczna Piotrkowska 17.

W 2018 roku miałam wypadek samochodowy. Potem długo szukałam pracy. Przyszłam tu na staż. Miałam piec tylko ciasta, a pokochałem tę pracę całym sercem. Znalazłam swoje miejsce na ziemi – opowiada pani Małgorzata . Obecnie to jedna z najpopularniejszych cukierni w tym mieście. - Odbywają się tutaj koncerty i spotkania. Przychodzą tu różni ludzie - starsi i młodsi. Mam nadzieję, że to miejsce będzie się dalej rozwijało

- dodaje pani Małgorzata.

Natomiast w Krakowie można wstąpić na małe co nieco do Społecznej Kaffki. Kilkanaście osób z zespołem Downa serwuje w niej aromatyczną kawę, domowe ciasta z własnej pracowni, oferują też pyszne miody i dżemy. Kawiarnia jest przyjazna dzieciom i w pełni dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

To tylko niektóre pola aktywności podmiotów ekonomii społecznej. Prowadzą one też domy pomocy społecznej, przedszkola, kluby seniora. Zapewniają opiekę osobom starszym i chorym. Są wśród nich też firmy sprzątające i świadczące usługi remontowo-budowlane, a także zajmujące się np. ogrodnictwem, rzemiosłem, kulturą i edukacją.

Biznes inny niż wszystkie

Co różni podmioty ekonomii społecznej od zwykłych firm? Przede wszystkim cele. Ich misją jest wspieranie rozwoju społecznego i zawodowego osób w trudnej sytuacji (np. osób z niepełnosprawnościami), nadawanie sensu ich codziennemu życiu. To firmy, które zarabiają jak zwykłe przedsiębiorstwa, ale swój zysk przeznaczają na ważne sprawy społeczne. Zatrudniają osoby, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, ale posiadają umiejętności, które mogą przydać się wielu pracodawcom w całej Polsce.

Z KPO wspieramy działalność podmiotów ekonomii społecznej w trzech obszarach:

• reintegracja osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w przedsiębiorstwach społecznych i podmiotach zatrudnienia socjalnego, czyli np. w centrach integracji społecznej i spółdzielniach socjalnych;
• rozwój przedsiębiorstw społecznych i podmiotów ekonomii społecznej w celu realizacji zróżnicowanych usług społecznych,
• wzmacnianie odporności oraz rozwój przedsiębiorstw społecznych i podmiotów ekonomii społecznej.

Programy na lata 2021-2027

Podpisaliśmy umowy na realizację 24 412 inwestycji o łącznej wartości wydatków kwalifikowalnych 246,1 mld zł.

Nabory

Według danych wygenerowanych z systemu teleinformatycznego SL2021, od uruchomienia programów do 15 lutego 2026 roku w ramach programów krajowych i regionalnych uruchomiono 4 220 naborów, których budżet wyniósł 313,3 mld zł.

Wnioski o dofinansowanie

Według stanu na 15 lutego 2026 roku w ramach programów krajowych i regionalnych złożono 71 015 wniosków o dofinansowanie projektów o wartości wydatków kwalifikowalnych 562,8 mld zł, w tym dofinansowanie wyniosło 430,0 mld zł.

Umowy o dofinansowanie

Z beneficjentami podpisano 24 412 umów o dofinansowanie projektów o wartości wydatków kwalifikowalnych 246,1 mld zł, w tym 191,1 mld zł dofinansowania UE, co stanowi 60,7% dostępnej alokacji środków UE.

Świętokrzyski Park Narodowy – adaptacja zabudowy dawnego Nadleśnictwa Święta Katarzyna

Świętokrzyski Park Narodowy zaadaptuje na potrzeby edukacyjne drewnianą zabudowę dawnego Nadleśnictwa Święta Katarzyna. Kompleks jest zabytkowy, po modernizacji zyska nowoczesny charakter i nowe funkcje. W ramach planowanej adaptacji przewidziano utworzenie wystawy stałej w tzw. Domu Nadleśniczego oraz stworzenie sali warsztatowo-edukacyjnej z zapleczem w budynku dawnej obory z wozownią. Modernizacja kompleksu umożliwi Parkowi rozszerzenie oferty. Oprócz zajęć i warsztatów edukacyjnych będą mogły się tu odbywać również konferencje i sympozja naukowe. Atrakcyjne położenie obiektów – w sąsiedztwie łąki, rzeki oraz lasu pozwoli również na organizowanie zajęć terenowych. Część wystawową uatrakcyjnią multimedialne eksponaty. Dzięki modernizacji obiekt będzie dostosowany do różnych grup zwiedzających, również osób z niepełnosprawnościami.

Zakończenie realizacji projektu zaplanowane jest na 2028 r. Całkowity koszt inwestycji to 14,8 mln zł, w tym dofinansowanie UE wynosi 12,6 mln zł.

Świętokrzyski Park Narodowy realizuje jeszcze jeden tego typu projekt z dofinansowaniem programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. W Nowej Słupi powstaje nowoczesne Centrum Edukacyjne Świętokrzyskiego Parku Narodowego wraz z ekspozycją przyrodniczą. Obiekt zostanie oddany do użytku zwiedzającym w 2028 roku.

Białowieski Park Narodowy

Białowieski Park Narodowy zmodernizuje Muzeum Parku i stworzy nowoczesne centrum edukacyjne.

Muzeum to główny obiekt i wizytówka Białowieskiego Parku Narodowego i okolic Puszczy Białowieskiej. Jest też najczęściej odwiedzanym muzeum w województwie podlaskim. Muzeum mieści się w budynku Dyrekcji BPN. W chwili obecnej, po 20 latach działalności, staje się coraz bardziej przestarzałe i coraz mniej dostosowane do potrzeb turystów. Po modernizacji będzie nowoczesne, interaktywne i atrakcyjne dla różnych grup odbiorców, co pozwoli na poszerzenie oferty edukacyjnej i zwiększenie liczby gości.

Modernizację przejdzie wystawa stała, która zostanie przygotowana na nowo – w nowoczesnej, interaktywnej i angażującej odwiedzających formule. Przestrzenie wystaw czasowych staną się miejscem do interaktywnych eksperymentów. Wyremontowane zostaną też pozostałe pomieszczenia obiektu, w tym sala konferencyjna wraz z wyposażeniem – oświetleniem i nagłośnieniem, co stworzy nowe możliwości dla rozwoju działalności Parku w obszarze organizacji konferencji i spotkań naukowych. Nowy blask zyska też po remoncie wieża widokowa.

Po modernizacji obiekt zostanie udostępniony zwiedzającym z końcem 2028 roku. Koszt realizacji inwestycji to 31,7 mln zł, w tym dofinansowanie UE wyniesie 21,4 mln zł.

Z udziałem środków programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej BPN realizuje równolegle projekt pn. Remont i modernizacja Dworku Gubernatora – Ośrodka Edukacji Przyrodniczej Białowieskiego Parku Narodowego połączona z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań informatycznych oraz rekonstrukcją Polany Edukacyjnej przy Ośrodku Edukacji Przyrodniczej. Obiekt zostanie oddany do użytku w 2027 roku.

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej wspierają bazę edukacyjną parków narodowych

Z udziałem środków programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej w ramach działania 2.3 Bioróżnorodność realizowane są 22 projekty o łącznym wsparciu UE ok. 238 mln zł. Celem inwestycji jest czynna ochrona przyrody i zachowanie różnorodności biologicznej. Jednym z czterech typów wspieranych projektów są inwestycje dotyczące budowy lub rozbudowy bazy edukacyjnej Parków Narodowych w Polsce Wschodniej. W tym obszarze realizowanych jest 10 projektów na łączną kwotę dofinansowania UE ponad 114 mln zł.

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej

Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) to kontynuacja wsparcia rozwoju wschodnich województw naszego kraju: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego oraz regionalnej części województwa mazowieckiego (bez Warszawy i 9 otaczających ją powiatów).

Program jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i służy utrwaleniu warunków sprzyjających konkurencyjności gospodarki oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej.

Z programu dofinansowywane są inwestycje w małych i średnich firmach, projekty związane z adaptacją miast do zmian klimatu, rozwojem zeroemisyjnej mobilności miejskiej, ochroną bioróżnorodności, rozwojem inteligentnych sieci dystrybucji energii, zwiększaniem dostępności kolejowej i drogowej oraz rozwojem zrównoważonej turystyki. Budżet programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 wynosi 2,65 mld euro.

Skala i zakres prowadzonych inwestycji potwierdzają, że fundusze europejskie i KPO odgrywają kluczową rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym Mazowsza. Wpływają na poprawę jakości życia mieszkańców i wzmacniają konkurencyjność regionu w Unii Europejskiej.

Silna pozycja Mazowsza w realizacji KPO i FEM

Na Mazowszu podpisano już ponad 142,8 tys. umów z KPO o łącznej wartości ponad 39,3 mld zł. To plasuje region na pierwszym miejscu w Polsce pod względem skali wykorzystania pieniędzy z tego instrumentu finansowego. Istotną częścią inwestycji, które otrzymały unijne wsparcie, jest ochrona zdrowia. Dofinansowaliśmy m.in. modernizację infrastruktury szpitalnej, cyfryzację ochrony zdrowia oraz rozwój medycznego zaplecza dydaktycznego i badawczego, a także opiekę długoterminową

– powiedział wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski.

N ajwiększe jednostkowe wsparcie z KPO, na ponad 1 mld zł, otrzymały w tym regionie Koleje Mazowieckie - na zakup 75 sztuk elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Natomiast z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027 (FEM) ok. 6,8 mld zł przeznaczono na wsparcie regionu mazowieckiego, a 2,1 mld zł – regionu warszawskiego stołecznego. Dotychczas podpisano w sumie ponad 1,2 tys. umów z beneficjentami o łącznej wartości przekraczającej 5 mld zł . To oznacza, że rozdysponowano ponad 56 proc. dostępnego budżetu .

Inwestycje w ochronę zdrowia

Jednym z najważniejszych obszarów, na które idą pieniądze unijne, jest ochrona zdrowia. Do tej pory z KPO Mazowsze zakontraktowało 128 umów o łącznej wartości ok. 1,77 mld zł . Pieniądze zainwestowano m. in. w:

• modernizację infrastruktury szpitalnej,
• cyfryzację ochrony zdrowia,
• rozwój zaplecza dydaktycznego uczelni medycznych,
• badania naukowe i opiekę długoterminową.

Znaczną część tych pieniędzy przeznaczono na rozwój i modernizację placówek wchodzących w skład Krajowej Sieci Onkologicznej. Skorzystają na tym m.in. szpitale w Warszawie, Grodzisku Mazowieckim, Otwocku i Płocku. Władze Mazowsza zainwestowały również 190 mln zł z KPO w rozbudowę bazy dydaktycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Beneficjentem unijnych dotacji jest też Mazowiecki Szpital Bródnowski. W ramach programu FEM będzie realizował projekt dotyczący nowatorskich terapii genowych w leczeniu choroby Parkinsona i innych zaburzeń neurodegeneracyjnych. Budżet tego przedsięwzięcia wynosi prawie 150 mln zł, a unijne dofinansowanie blisko 140 mln zł. Komisja Europejska uznała, że projekt wpisuje się w cele Platformy STEP na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy. Chodzi o wspieranie rozwoju lub wytwarzania technologii krytycznych w całej Unii w sektorze biotechnologicznym.

Infrastruktura i transport – inwestycje w mobilność

Z programu FEnIKS na Mazowszu realizowane są 104 projekty o łącznej wartości 21,6 mld zł, z czego unijne dofinansowanie stanowi 10,9 mld zł. Dotyczą one m.in. ekologicznego transportu publicznego, infrastruktury drogowej i kolejowej, a także ochrony środowiska

– podkreślił wiceminister Jacek Karnowski.

Te pieniądze zainwestowano m. in. w:

• budowę II linii metra w Warszawie – etap IV (3 mld zł, w tym dofinansowanie UE – 1,1 mld zł),
• budowę trasy tramwajowej do Wilanowa – Faza II (2 mld zł, w tym dofinansowanie UE – 900 mln zł),
• budowę drogi ekspresowej S7 Płońsk – Czosnów (2,8 mld zł, w tym dofinansowanie UE – 1,2 mld zł).

Natomiast z programu FEM 2021-2027 znaczącą część pieniędzy przeznaczono na rozwój infrastruktury transportowej. Wśród kluczowych projektów, które otrzymały dofinansowanie, znajdują się m.in.:

• zakup 15 elektrycznych zespołów trakcyjnych dla Kolei Mazowieckich (727,9 mln zł, w tym dofinansowanie UE -306,9 mln zł),
• budowa drogi wojewódzkiej nr 627 Kosów Lacki – Sokołów Podlaski (75,9 mln zł, w tym dofinansowanie UE - 56 mln zł),
• rozwój sieci tras rowerowych Warszawy – etap III (142,3 mln zł, w tym dofinansowanie UE - 58 mln zł).

Bezpieczeństwo klimatyczne i gospodarka wodna

Z programu FEnIKS dofinansowywano też projekty zwiększające odporność regionu na zmiany klimatu. Takim przykładem jest inwestycja pn. „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków w Warszawie – Faza VII” (546,6 mln zł, w tym dofinansowanie unijne – 293,5 mln zł). Dzięki niej mieszkańcy będą mieli łatwiejszy dostęp do nowoczesnej infrastruktury kanalizacyjnej.

Kompleksowa termomodernizacja 15 budynków Gorzowie Wielkopolskim

Skala projektu wynika z kilku kluczowych elementów:

• obejmuje aż 15 budynków użyteczności publicznej w jednym przedsięwzięciu,
• zakłada pełną, głęboką termomodernizację – od docieplenia i wymiany stolarki po modernizację systemów grzewczych, wentylacyjnych i energetycznych,
• łączy prace modernizacyjne z finansowaniem oraz utrzymaniem infrastruktury przez 15 lat w formule EPC,
• stanowi jeden z największych pakietów inwestycji w efektywność energetyczną realizowanych jednocześnie przez polski samorząd.

Tak szeroko zakrojonej modernizacji infrastruktury publicznej w Gorzowie Wielkopolskim dotychczas nie realizowano, a skala przedsięwzięcia czyni je największym projektem tego typu w formule PPP w Polsce.

Projekt PPP z dofinansowaniem UE – inwestycja o wartości 190 mln zł

Łączne planowane koszty realizacji przedsięwzięcia w formule EPC – obejmujące nakłady inwestycyjne, finansowanie oraz utrzymanie przez 15 lat – wynoszą ok. 190 mln zł.
Projekt uzyskał również dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021–2027 w wysokości blisko 50 mln zł.

Kluczowe wsparcie doradcze Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej

Istotnym elementem przygotowania inwestycji jest wsparcie doradcze Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Departament Partnerstwa Publiczno-Prywatnego MFiPR wspiera Miasto Gorzów Wielkopolski od 1 marca 2023 r.

Wsparcie ministerstwa umożliwiło przygotowanie projektu zgodnie z najlepszymi praktykami PPP oraz skuteczne wykorzystanie środków publicznych i europejskich.

PPP przyspiesza realizację dużych inwestycji publicznych

Projekt w Gorzowie Wielkopolskim pokazuje, że partnerstwo publiczno-prywatne pozwala realizować duże i złożone inwestycje infrastrukturalne w krótkim czasie.
Formuła PPP umożliwia jednoczesne przeprowadzenie szerokiego zakresu modernizacji, zapewnienie finansowania oraz utrzymania infrastruktury, a także osiągnięcie wysokich efektów energetycznych i środowiskowych z korzyścią dla mieszkańców.