Ministerstwo Edukacji Narodowej - Wiadomości

Szczyt obejmował sesje na temat ewolucji zawodu nauczyciela, projektowania elastycznych ścieżek, kultury pracy sprzyjającej nauczaniu oraz autonomii nauczycieli i dyrektorów szkół. Dyskutowano na temat budowania zaufania, współpracy. Omówiono wpływ AI na rozwój uczniów i pracę nauczycieli. Podkreślono potrzebę wsparcia nauczycieli w korzystaniu z nowych technologii, zmian w doskonaleniu zawodowym nauczycieli oraz współpracy przy wdrażaniu AI. Podczas szczytu prezentowano sprawozdania z realizacji zobowiązań z 2025 r. Delegacje ustaliły nowe cele na 2026 r., w tym plany Polski dotyczące szkoleń z AI i dostępności edukacji.

Podczas wizyty w Tallinie wiceminister Katarzyna Lubnauer odwiedziła także estońskie szkoły i instytucje edukacyjne m.in. przedszkole Pääsusilma, przedszkole Võsukese oraz średnią szkołę zawodową AVARA.

W czwartek 12 marca 2026 r. odbyła się konferencja pn. „Diagnoza Młodzieży 2026. Od oceny sytuacji do strategii wsparcia młodzieży i młodych dorosłych”, podczas której zaprezentowano raport oraz zainicjowano proces przygotowywania Krajowej Strategii Młodzieżowej. Konferencję otworzyła Minister Edukacji Barbara Nowacka. W konferencji uczestniczyli również: Podsekretarz Stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz, Monika Rosa, przewodnicząca sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży, Paweł Rabiej - koordynator i redaktor „Diagnozy Młodzieży”, przedstawiciele parlamentu, KPRM, kuratorzy oświaty, przedstawiciele zespołu badawczego, Fundacji PZU, organizacji młodzieżowych, organizacji harcerskich i innych instytucji publicznych.

Wnioski i rekomendacje z „Diagnozy Młodzieży” przedstawili jej autorzy – eksperci Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej reprezentujący ponad 20 uczelni wyższych oraz praktycy z instytucji zajmujących się wspieraniem młodzieży i młodych dorosłych. „Diagnoza jest pierwszym na taką skalę kompleksowym opracowaniem naukowym dotyczącym wyzwań społecznych młodego pokolenia. Wskazuje na olbrzymie wyzwania oraz potrzeby młodzieży i młodych dorosłych, które wymagają skutecznych polityk publicznych, w tym ograniczenia negatywnego wpływu środowiska cyfrowego oraz pracy z młodzieżą i rodzinami” – powiedział prof. Mirosław Grewiński, prezes PTPS.

Zrealizowana z inicjatywy Minister Edukacji Barbary Nowackiej holistyczna analiza potrzeb i problemów młodzieży jest pierwszym krokiem do przyjęcia Krajowej Strategii Młodzieżowej. Populacja młodzieży (15-18 lat) oraz młodych dorosłych (19-29 lat) liczy ponad 5,7 mln osób i są to w całości przedstawiciele generacji Zet (Gen Z). Diagnoza jest powstała w oparciu o analizę ponad 200 badań młodzieży przeprowadzonych w latach 2020–2025. Przedstawia również wyniki badań własnych PTPS w których uczestniczyli młodzież i młodzi dorośli, rodzice oraz przedstawiciele instytucji pracujących z młodzieżą.

Raport analizuje wieloletnie trendy kształtujące tożsamość młodzieży, przedstawiając kluczowe wyzwania rozwojowe i społeczne w 8 obszarach. Dotyczą one: rodziny i środowiska wychowawczego, tożsamości i relacji, dobrostanu i zdrowia psychicznego, środowiska cyfrowego, edukacji i rozwoju, zaangażowania obywatelskiego i środowiska informacyjnego, pracy oraz samodzielności mieszkaniowej. Raport przedstawia również rekomendacje oraz wskazuje priorytetowe obszary działań publicznych sprzyjających wspieraniu rozwoju młodego pokolenia. Należą do nich, m.in. „Triada Odporności” na którą składają się działania zwiększające odporność psychiczną młodego pokolenia oraz kompetencje społecznego młodzieży, a także działania zmniejszające szkodliwy wpływ środowiska cyfrowego („tarcza cyfrowa”) W przypadku młodych dorosłych kluczowe rekomendacje dotyczą m.in. rynku pracy, usamodzielnienia mieszkaniowego oraz zmniejszenia wykluczenia transportowego.

Kolejne etapy – strategia i dialog społeczny

W lutym 2025 r. Prezes Rady Ministrów wyznaczył Minister Edukacji Barbarę Nowacką na koordynatorkę działań Rady Ministrów z zakresu polityki młodzieżowej. Jednym z jej celów jest przygotowanie i przedłożenie Radzie Ministrów do przyjęcia Krajowej Strategii Młodzieżowej. Zawarte w „Diagnozie Młodzieży 2026” wnioski i rekomendacje zostaną wykorzystane w toczących się w MEN pracach nad dokumentem.

Kolejnym etapem prac nad Strategią będzie przeprowadzenie w ciągu najbliższych miesięcy dialogu z młodzieżą. Będzie on oparty o publiczną, otwartą i włączającą formułę co pozwoli na włączenie osób młodych w proces decyzyjny oraz wybór kluczowych kierunków interwencji publicznych proponowanych w Strategii. Ogólnopolski proces dialogu dotyczący wyzwań młodych ludzi oraz ich oczekiwań wobec przyszłej Krajowej Strategii Młodzieżowej przeprowadzi Fundacja PZU, we współpracy z Fundacją Civis Polonus.

Z pełną treścią „Diagnozy Młodzieży 2026” można zapoznać się, pobierając plik poniżej.

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO I KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Harmonogram wdrażania zmian

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego będzie obowiązywać od 1 września 2026 r. wszystkie dzieci uczęszczające do ww. placówek.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej będzie wdrażana sukcesywnie, tj. począwszy od 1 września 2026 r. w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych również w kolejnych klasach szkoły podstawowej. Jednocześnie nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa będzie stosowana począwszy od 1 września 2027 r. w klasach VIII.

Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej będzie obowiązywać od dnia 1 września 2026 r. wszystkie dzieci.

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego obejmuje cele wychowania przedszkolnego, zadania przedszkola, osiągnięcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego oraz warunki i sposób realizacji.

Minimalizuje ona kontakt z narzędziami ekranowymi poprzez ograniczenie ich użycia przez nauczyciela wyłącznie do celów dydaktycznych, z priorytetem dla higieny cyfrowej wspierającej rozwój dziecka.

Nowością są doświadczenia edukacyjne, które wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budują poczucie sprawczości u dzieci. Mają one charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracy.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klasy I–III szkoły podstawowej (tj. w zakresie edukacji wczesnoszkolnej) ma charakter zintegrowany, skoncentrowany wokół kompetencji fundamentalnych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych), kompetencji przekrojowych (rozwiązywanie problemów, współpraca i dbanie o innych, myślenie krytyczne oraz kreatywne, dbanie o siebie i kierowanie sobą) oraz sprawczości.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klas IV–VIII szkoły podstawowej obejmuje następujące przedmioty, tj.: język polski, język obcy nowożytny, drugi język obcy nowożytny, język łaciński, muzykę, plastykę, historię, edukację obywatelską, przyrodę, geografię, biologię, chemię, fizykę, matematykę, informatykę, zajęcia praktyczno-techniczne, wychowanie fizyczne, edukację dla bezpieczeństwa, edukację zdrowotną, etykę, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – język kaszubski.

Podstawa programowa w zakresie edukacji zdrowotnej i wychowania fizycznego zawarta w nowym rozporządzeniu pozostała niezmieniona w stosunku do tej, która obowiązuje już w szkole podstawowej od roku szkolnego 2025/2026.

W podstawie programowej dla szkoły podstawowej wskazano treści nauczania, które zostały przypisane do sześciu interdyscyplinarnych modułów tematycznych, tj.:

• moduł bezpieczeństwo i obrona;
• moduł medialny;
• moduł filozoficzny;
• moduł ekonomiczno-finansowy;
• moduł klimatyczny;
• moduł kultura.

Ponadto, w przypadku części przedmiotów zostały przewidziane również wymagania do wyboru, których celem jest wzbogacenie wiedzy uczniów – o tym, jakie wymaganie do wyboru jest realizowane w ramach danych zajęć edukacyjnych decyduje nauczyciel. Nie będą one obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty.

Nowością są doświadczenia edukacyjne, które wspierają rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budują poczucie sprawczości u uczniów. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracy.

Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej

W nowej podstawie programowej zaproponowano odmienną od dotychczasowej hierarchię celów kształcenia oraz uzupełniono treści nauczania - wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności o szczególnie istotne treści z perspektywy funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, tj. z zakresu edukacji zdrowotnej oraz edukacji społecznej. Dodatkowo rozszerzono treści w obszarze matematycznym i językowym, wyeksponowano treści związane z kształtowaniem postaw etycznych i społecznych oraz rozszerzono treści związane z rozwijaniem kompetencji cyfrowych uczniów.

Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej została przygotowana z uwzględnieniem funkcjonalnego podejścia do edukacji, opartego na założeniach modelu biopsychospołecznego oraz wytycznych Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Kluczowym elementem tego podejścia jest odniesienie się do dziewięciu obszarów funkcjonowania określonych w Szkolnej Ocenie Funkcjonalnej. Stanowią one podstawę do planowania działań dydaktycznych i wychowawczych.

Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej

Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół wprowadza zmiany w ramowym planie nauczania dla publicznej szkoły podstawowej w zakresie:

• zwiększenia tygodniowego wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych w ramach I etapu edukacyjnego (edukacji wczesnoszkolnej) z 20 do 21 godzin w celu zapewnienia realizacji nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji wczesnoszkolnej;
• realizacji nowego interdyscyplinarnego przedmiotu przyroda w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie;
• wprowadzenia nowego przedmiotu – edukacja obywatelska, który będzie realizowany w klasach VI i VII szkoły podstawowej w wymiarze po 1 godzinie tygodniowo i zastąpi obecnie nauczany w klasie VIII przedmiot wiedza o społeczeństwie;
• wprowadzenia nowego przedmiotu – zajęcia praktyczno-techniczne, które będą realizowane w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej klasie i zastąpią obecnie nauczany przedmiot technika;
• wskazania, że w klasach IV–VI szkoły podstawowej zajęcia praktyczno-techniczne są zestawiane w tygodniowym rozkładzie zajęć w dwugodzinnych blokach, a zajęcia przyrody – w co najmniej dwugodzinnych blokach – w celu umożliwienia uczniom realizacji zadań i projektów, które wymagają większej ilości czasu;
• zwiększenia w klasach IV–VIII wymiaru godzin do dyspozycji dyrektora szkoły (z 4 do 6 godzin) oraz określenia możliwości przeznaczenia tych godzin również na zajęcia rozwijające kompetencje fundamentalne uczniów (językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe);
• wskazania przeznaczenia części godzin z wychowawcą w klasach IV–VIII szkoły podstawowej, tj. obowiązku przeznaczenia co najmniej 1 godziny ww. zajęć w miesiącu na rozwijanie u uczniów umiejętności dotyczących bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny;
• zrezygnowania – w przypadku szkół podstawowych – ze wskazywania obecnej tematyki zajęć z wychowawcą w związku z tym, że w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej uwzględniono tematykę, która powinna być obowiązkowo omawiana przez wychowawcę z uczniami na tych zajęciach;
• określenia obowiązku realizacji tygodnia projektowego w klasach IV–VIII szkoły podstawowej, z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych, w każdym roku szkolnym – w celu rozwijania u uczniów praktycznych umiejętności, a także rozwijania umiejętności interpersonalnych, integrowania wiedzy z różnych przedmiotów i nauki współpracy. Realizacja projektów edukacyjnych, polegających na rozwiązaniu konkretnego problemu, umożliwi uczniom aktywne doświadczanie wiedzy, zamiast jej biernego przyswajania i przygotuje uczniów do lepszego funkcjonowania w zmieniającym się świecie.

Tydzień projektowy obowiązkowo organizuje się:

• w roku szkolnym 2027/2028 – w klasie IV i V szkoły podstawowej;
• w roku szkolnym 2028/2029 – w klasach IV–VI szkoły podstawowej;
• w roku szkolnym 2029/2030 – w klasach IV–VII szkoły podstawowej;
• od roku szkolnego 2030/2031 – w klasach IV–VIII szkoły podstawowej.

Tydzień projektowy może być organizowany również w roku szkolnym:

• 2026/2027 – w klasach IV–VIII szkoły podstawowej;
• 2027/2028 – w klasach VI–VIII szkoły podstawowej;
• 2028/2029 – w klasach VII i VIII szkoły podstawowej;
• 2029/2030 – w klasie VIII szkoły podstawowej.

Przygotowywany jest obecnie przez Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy poradnik dotyczący realizacji w szkołach tygodnia projektowego.

Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym wyodrębnia sześć zajęć edukacyjnych (porozumiewanie się, edukacja środowiskowa, edukacja społeczna, edukacja osobista i zdrowotna, edukacja artystyczna oraz wychowanie fizyczne), zamiast obecnych czterech.

Powyższe zmiany obowiązują od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV szkoły podstawowej.

Rozporządzenia zostały skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw, przewidywana publikacja ok. 20 marca br.

Treść rozporządzeń podpisanych przez Minister Edukacji

• Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym
• Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół
• Uzasadnienie do Rozporządzenia o zmianach ramowych planów nauczania
• Załącznik do Rozporządzenia o zmianach ramowych planów nauczania

Podczas spotkania ukraińscy licealiści zaprezentowali przygotowaną przez siebie prezentację na temat realiów życia w nowym kraju, dzieląc się doświadczeniami z polskiego systemu edukacji. Następnie goście udali się do ogrodu, gdzie w swobodnej atmosferze rozmawiali z uczniami młodszych klas o ich codzienności i integracji z rówieśnikami.

Uczestnicy mogą rywalizować w wielu konkurencjach zawodowych, m.in.: mechatronika, gotowanie, budownictwo cyfrowe BIM, mechatronika, integracja robotów przemysłowych, instalacje elektryczne, stolarstwo, spawalnictwo, mechanika pojazdów rolniczych i budowlanych, frezowanie CNC, inżynieria mechaniczna CAD, układanie płytek, obsługa gości hotelowych, projektowanie graficzne, cyberbezpieczeństwo, serwis restauracyjny oraz fryzjerstwo.

Do udziału mogą zgłaszać się osoby w wieku 16-24 lat.

WorldSkills Poland 2026 to największa w Polsce inicjatywa skierowana do uczniów szkół branżowych, techników oraz studentów kierunków technicznych. Konkursy SkillsPoland to nie tylko lokalna rywalizacja, to także okazja do odkrycia własnych umiejętności zawodowych na szeroką skalę. Poprzez udział w konkursach regionalnych, ogólnokrajowym finale i międzynarodowych zawodach EuroSkills oraz WorldSkills, młodzi ludzie mają szansę nie tylko rozwijać swoje umiejętności, ale także zdobyć uznanie na arenie międzynarodowej. To też świetna okazja do nauki od najlepszych w danej branży, budowania relacji i promowania swoich umiejętności.

• Szczegółowe informacje o konkurencjach i zasadach udziału są dostępne na stronie: KONKURSY REGIONALNE
• Rejestracja odbywa się poprzez formularz dostępny pod linkiem REJESTRACJA

Zachęcamy młode osoby do udziału w konkursach, a szkoły i nauczycieli do wspierania uczniów w tym procesie.

Strona polska poruszyła sprawę aktualnej sytuacji w obszarze nauczania języka polskiego w systemie szkolnym Saksonii-Anhalt.

„Przywiązujemy dużą wagę do sytuacji społeczności polskiej i Polaków w Niemczech oraz zagwarantowania jej przez stronę niemiecką pełnego korzystania z praw zagwarantowanych w polsko‑niemieckim Traktacie o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy” – podkreśliła wiceminister Ziętka.

Zgodnie z informacją strony niemieckiej, w przypadku pojawienia się odpowiedniego zapotrzebowania, Ministerstwo Edukacji Saksonii‑Anhalt mogłoby zaoferować możliwość nauki języka polskiego w szkołach w większych aglomeracjach tego kraju związkowego. Obie strony zwracały uwagę na podobne wyzwania, z jakimi mierzą się systemy edukacji w Polsce i w Niemczech, oraz podkreślały wagę stałej współpracy i wymiany młodzieży.

Strona niemiecka była bardzo zainteresowana polskimi doświadczeniami z zakresu reformy systemu edukacji, funkcjonowania edukacji włączającej, przeciwdziałania skutkom braków kadrowych wśród nauczycieli oraz rozwiązaniami w zakresie cyfryzacji edukacji i rozwijania kompetencji cyfrowych.

Podczas trzydniowego spotkania dyrektorzy szkół i placówek oświatowych rozmawiali m.in. o rozwiązaniach przyjętych w „Kompasie Jutra”, edukacji włączającej, ocenie funkcjonalnej, awansie zawodowym nauczycieli, finansowaniu oświaty, zarządzaniu w sytuacji kryzysowej, AI w edukacji, współpracy z rodzicami oraz ocenianiu uczniów.

W swoim wystąpieniu Barbara Nowacka mówiła o rozwiązaniach w „Kompasie Jutra”, podkreślając: „Moim marzeniem jest to, aby te najlepsze praktyki były powszechne w każdej szkole. Chciałabym, aby każde dziecko miało dostęp do tych ewolucyjnych zmian, które wprowadzamy powoli, aby wszyscy mieli czas na adaptację”.​

Zwracając się do uczestników, podkreśliła: Wiele się mówi o autonomii nauczycieli i dyrektorów. Ale autonomia nie oznacza samotności, dlatego chcemy Wam jak najlepiej pomóc i poprowadzić, aby w polskiej szkole było coraz lepiej. Szkoła nie wychowuje rodziców, ale wychowuje kolejne pokolenie, aby oni byli rodzicami jutra”.​

Na konferencji minister Barbara Nowacka odpowiadała na pytania uczestników. Dyrektorzy pytali o kształcenie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, autonomię nauczyciela i dyrektora, rozwiązania prawne orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych, ustawę o małych szkołach, współpracę nauczycieli z rodzicami, ramowe plany nauczania i podstawy programowe.

W kongresie uczestniczył również dyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych Państwowego Instytutu Badawczego dr hab. Maciej Jakubowski, który wygłosił wykład pt. „Skąd wiemy, czy coś działa w edukacji? Przewodnik po strategiach edukacyjnych IBE-PIB.

Więcej informacji o konferencji na stronie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty

Wydarzenia tego tygodnia koncentrowały się na bezpośrednim dialogu z kadrą pedagogiczną, dyrektorami szkół i przedszkoli i rodzicami. Celem spotkań jest przybliżenie zmian, które wejdą w życie we wrześniu 2026 roku, oraz zebranie opinii od praktyków - nauczycieli ale też rodziców.

Spotkania rozpoczęło się w poniedziałek, 2 marca, od wizyty Sekretarz Stanu Katarzyny Lubnauer w Lutomiersku. W Szkole Podstawowej im. Orła Białego wiceminister rozmawiała z nauczycielami o nowej strukturze podstaw programowych. Następnego dnia, we wtorek, Katarzyna Lubnauer pojechała Gorlic, gdzie w Zespole Szkół nr 4 im. Bohaterów Westerplatte. Podczas dyskusji  podkreślała, że kluczem do sukcesu reformy jest ewolucyjne wprowadzanie zmian, które pozwolą na realne odciążenie uczniów i przywrócenie nauczycielom należnej im autonomii zawodowej.

Środa, 4 marca, tego dnia odbyły się  konsultacje w Wielkopolsce i na Pomorzu Zachodnim. W Kościanie Podsekretarz Stanu Paulina Piechna-Więckiewicz spotkała się z nauczycielami w Szkole Podstawowej nr 4, koncentrując się na kwestiach dobrostanu psychicznego i nowoczesnych metodach wychowawczych. W tym samym czasie Ministra Barbara Nowacka rozpoczęła dwudniową wizytę w województwie zachodniopomorskim. Pierwszego dnia w Szczecinie i Pyrzycach szefowa resortu spotkała się z dyrektorami i nauczycielami wychowania przedszkolnego, zaznaczając, że nowoczesna szkoła musi odpowiadać na wyzwania XXI wieku poprzez rozwój kompetencji miękkich i pracy projektowej.

W czwartek, 5 marca, Ministra Barbara Nowacka kontynuowała trasę na Pomorzu Zachodnim, odwiedzając Wapnicę oraz Radowo Małe. Szczególny nacisk położono na spotkanie z lokalnymi liderami zmiany, którzy prowadzą „Inspiratornie” – nowatorskie centra wymiany doświadczeń pedagogicznych. Równolegle w województwie śląskim Sekretarz Stanu Henryk Kiepura gościł w Cięcinie. Podczas briefingu w Szkole Podstawowej nr 1 wiceminister akcentował wagę stabilnej współpracy z samorządami oraz przygotowania infrastrukturalnego placówek do wdrażania nowych ram programowych.

Tydzień zakończył się w piątek, 6 marca, wizytą Podsekretarz Stanu Izabeli Ziętki w Płocku. W auli Zespołu Szkół Centrum Edukacji im. Ignacego Łukasiewicza wiceminister omawiała kwestie edukacji włączającej oraz wsparcia dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w ramach nowych ram programowych.

Wspólnym mianownikiem rozmów we wszystkich województwach było zapewnienie o szerokim wsparciu szkoleniowym i metodycznym, jakie MEN planuje zapewnić nauczycielom przed startem reformy.

Postulaty opisane w liście otwartym nie są planowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej ani przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

Dokumenty dotyczące zmian, czyli ramowe plany nauczania dla szkół ponadpodstawowych i podstawy programowe kształcenia ogólnego, są dopiero na etapie analiz w IBE – PIB.

Utrzymujemy dotychczasowe rozwiązania – przedmioty w zakresie rozszerzonym nadal będą realizowane w łącznym wymiarze 22 godzin, przy czym każdy z nich będzie miał co najmniej 6 godzin w całym cyklu nauki.

Uczniowie liceów ogólnokształcących będą mogli wybierać nawet cztery przedmioty rozszerzone, jeśli dyrektor szkoły zdecyduje się wykorzystać w tym celu godziny pozostające do jego dyspozycji.

Zwiększamy elastyczność nauczania w liceach – określamy tygodniowy wymiar godzin przedmiotów w klasie I oraz łączną liczbę godzin do podziału między te przedmioty w klasach II–IV.

W szkołach podstawowych zwiększamy liczbę godzin przedmiotów przyrodniczych – od września 2026 r. wzrośnie ona z 20 do 21. Jednocześnie zwiększamy liczbę godzin do dyspozycji dyrektora – z 4 do 6.

Godziny te będą mogły być wykorzystywane szerzej niż dotychczas – m.in. na zajęcia rozwijające kluczowe kompetencje uczniów, takie jak kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe czy ruchowe. Podobne rozwiązania planowane są również dla szkół ponadpodstawowych.

Planowane działania mają na celu zwiększenie elastyczności systemu edukacji, tak aby szkoły mogły lepiej odpowiadać na potrzeby uczniów. Dzięki temu licea ogólnokształcące będą skuteczniej przygotowywać młodych ludzi do studiów, a jednocześnie lepiej wspierać rozwój uczniów szczególnie uzdolnionych, w tym w obszarze nauk ścisłych i przyrodniczych.

Główne zmiany wprowadzane nowym rozporządzeniem:

1. Wzmocnienie roli zespołu orzekającego. Zespół orzekający poradni rozstrzyga czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku i wyniki diagnozy dokonanej w poradni. Wskazano, że dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy, a nie decydujący w procesie rozpatrywania wniosku.
2. Skład zespołu:

• lekarz wchodzi w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączona jest dokumentacja medyczna - poprzednio lekarz był stałym członkiem zespołu;
• rozszerzono krąg osób, które mogą wziąć udział - za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia - w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym o: asystenta międzykulturowego, osobę władającą językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacza języka migowego i osobę wykonującą zawód medyczny w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień;
• wprowadzono możliwość udziału zdalnego w posiedzeniu zespołu osoby wykonującej zawód medyczny (przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa).

3. Wydawanie orzeczeń i opinii – procedura wnioskowa:

• wnioski mogą być składane papierowo lub elektronicznie;
• w przypadku wniosku elektronicznego stosuje się nowe przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych ;
• uwierzytelnienie dokumentów dołączanych do wniosku - elektroniczne kopie dokumentów należy uwierzytelnić jednym z trzech sposobów: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

4. Dookreślenie wymaganej dokumentacji dołączanej do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii, w tym:

• oświadczenia i zgody na udział osób w posiedzeniu zespołu, statusu prawnego wnioskodawcy, zgody na przesłanie orzeczenia do przedszkola lub szkoły i doręczenia elektroniczne.
  Wniosek będą podpisywać oboje rodzice. Jeśli wniosek podpisze tylko jeden rodzic będzie musiał złożyć oświadczenie, wyjaśniające brak podpisu drugiego rodzica. Ograniczy to sytuacje, gdy jeden z rodziców pomimo, że nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jest pomijany w uzgodnieniu złożenia wniosku;
• zaświadczenie o stanie zdrowia będzie musiało być dołączone do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność  wydane przez lekarza specjalistę odpowiedniego do rodzaju niepełnosprawności , albo lekarza w trakcie specjalizacji, ale tylko w ramach świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych lub w jednostce prowadzącej szkolenie specjalizacyjne.

5. Obowiązek przekazywania opinii o funkcjonowaniu ucznia. Przedszkola, szkoły i placówki będą zobowiązane do przekazywania informacji o funkcjonowaniu ucznia. Opinie te będą uwzględniane w trakcie diagnozy w poradniach.
6. Określenie standardów procesu diagnostycznego. Określono wymóg przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka oraz szczegółowe standardy do oceny potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz należących do mniejszości narodowych i etnicznych, społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz dzieci i uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.
7. Obowiązek stosowania narzędzi opartych na dowodach naukowych, dostosowanych do rozwoju dziecka lub ucznia, używane przez osoby odpowiednio przygotowane.
8. Od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, będą wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Nadal mogą funkcjonować poradnie specjalistyczne, które do tej pory wydawały orzeczenia i opinie dla ww. dzieci i uczniów, przy czym organ prowadzący te poradnie określi teren ich działalności.
9. Przekazywanie orzeczeń do jednostek systemu oświaty – orzeczenia będą przekazywane do przedszkoli, szkół i placówek, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice, składając wniosek o wydanie orzeczenia, będą wyrażali na to zgodę. Brak zgody będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
10. Wydłużenie terminu na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia – zgodnie z nowymi przepisami, kurator oświaty będzie miał 21 dni na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia, a nie 14 dni, jak było dotychczas.
11. Uproszczenie wzorów orzeczeń i opinii. Orzeczenia będą musiały być podpisane przez wszystkich członków zespołu (wymóg KPA).
12. Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które będą obowiązywać od 1 września 2026 r. dotyczących:

• obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie,
• przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni."