Od 1 września mały grant może wynieść 20 tys. zł. Dobra wiadomość – choć w wielu gminach to więcej niż organizacje dostają w zwykłym konkursie.

Gorzej z dużą nowelizacją ustawy o pożytku, tą z nowymi trybami zlecania zadań. W grudniu słyszeliśmy, że będzie w styczniu. We wrześniu – że „już zaraz”. Rafał Kowalski ma własną, mało dyplomatyczną teorię, dlaczego wciąż jej nie ma.

• o cięciach w budżecie NIW,
• przyszłości Mocy Małych Społeczności,
• petycji OFOP w Sejmie,
• rejestracji stowarzyszeń przez internet
• i o tym, dlaczego w nowej perspektywie unijnej polskie organizacje będą musiały nauczyć się walczyć o pieniądze w Brukseli (mam na to pewien pomysł – w odcinku ma swoją premierę).

0:00 Nowy sezon i ostatni rok kadencji

1:57 Mała nowelizacja: małe granty do 20 tys. zł

7:19 Duża nowelizacja ustawy o pożytku wciąż „już zaraz”

8:44 Dlaczego Departament nie dźwiga dużej nowelizacji?

12:51 „Rozeszło się po kościach”

15:29 Budżet NIW na 2027 r.

17:00 Ile powinien mieć NIW?

20:57 Co dalej z Mocą Małych Społeczności?

25:09 Co sektor może jeszcze ugrać? Petycja w sprawie trybów

30:53 Rejestracja stowarzyszeń przez S24

32:44 Dlaczego wszyscy zakładają fundacje?

36:54 Nowa perspektywa UE: koniec kopert krajowych

41:39 Dialog, z którego nic nie wynika

45:06 Pomysł: polski przyczółek w Brukseli

48:20 Nowe zwolnienie z CIT dla organizacji

Projekt skierowany jest do 40 uczniów klas VI–VIII z czterech szkół podstawowych  powiatu słupskiego. Jego głównym celem jest rozwijanie kompetencji technologicznych, cyfrowych, inżynieryjnych i projektowych poprzez praktyczne działanie.

Uczestnicy będą poznawać zagadnienia związane m.in. z robotyką, automatyką, programowaniem, sztuczną inteligencją i nowoczesnymi technologiami . Nie chodzi jednak o kolejne lekcje, podczas których uczniowie będą tylko słuchać. Akademia została pomyślana jako przestrzeń do eksperymentowania, zadawania pytań, sprawdzania własnych pomysłów i pracy zespołowej.

Każda grupa przygotuje własny projekt odpowiadający na konkretną potrzebę szkoły lub lokalnej społeczności. Może to być na przykład rozwiązanie związane z oszczędzaniem energii, monitoringiem warunków środowiska, automatyką, odnawialnymi źródłami energii, narzędziami cyfrowymi czy wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zgodnie z założeniami programu uczniowie mogą pracować m.in. nad rozwiązaniami ekologicznymi, elementami automatyki czy inicjatywami wykorzystującymi technologie cyfrowe.

Jednym z najważniejszych założeń projektu jest pokazanie młodzieży, że technologia nie jest celem samym w sobie.

Robot, aplikacja, czujnik czy algorytm są wartościowe wtedy, kiedy pomagają rozwiązać problem .

Dlatego uczniowie najpierw będą zastanawiać się, czego potrzebuje ich szkoła lub otoczenie, a następnie wspólnie szukać rozwiązania. Będą planować, dzielić się zadaniami, testować pomysły, poprawiać błędy i przygotowywać własne prototypy, modele lub prezentacje.

To także nauka odpowiedzialności za wspólną pracę. Współczesny inżynier czy specjalista nowych technologii rzadko pracuje sam. Potrzebuje zespołu, umiejętności komunikowania swoich pomysłów i gotowości do poszukiwania różnych sposobów rozwiązania problemu.

Projekt ma również ważny wymiar społeczny. Dostęp do robotyki, programowania, druku 3D czy nowoczesnych urządzeń edukacyjnych nie jest jednakowy we wszystkich szkołach. Szczególnie młodzież z mniejszych miejscowości ma mniej okazji do bezpośredniego kontaktu z tego typu technologiami. To właśnie na tę potrzebę odpowiada Akademia Młodych Inżynierów.

Chcemy pokazać uczestnikom, że miejsce zamieszkania nie powinno ograniczać ich aspiracji. Zainteresowanie techniką, informatyką, inżynierią czy naukami ścisłymi może rozpocząć się od prostego doświadczenia, pierwszego zaprogramowanego urządzenia albo pomysłu, który początkowo wydawał się niemożliwy do wykonania.

Ważną rolę w Akademii odegrają również nauczyciele – lokalni koordynatorzy projektu. Będą to osoby wspierające uczniowskie zespoły, pomagające organizować pracę i współpracujące z Fundacją Imperio. Otrzymają materiały dydaktyczne, scenariusze i wsparcie potrzebne do prowadzenia działań projektowych.

Dzięki temu projekt ma szansę pozostawić w szkołach coś więcej niż jednorazowe wydarzenie. Przygotowane materiały i doświadczenia nauczycieli będzie można wykorzystywać także po zakończeniu Akademii.

Kulminacją projektu będzie spotkanie finałowe na Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku , podczas którego uczniowie zaprezentują efekty swojej pracy. Będzie to okazja, by opowiedzieć o problemie, który wybrali, przedstawić własne rozwiązanie i pokazać, czego nauczyli się podczas projektu.

Dla Fundacji Imperio najważniejszym rezultatem Akademii nie będzie jednak liczba zbudowanych modeli czy wykorzystanych urządzeń.

Najważniejsze będzie to, aby młodzi ludzie zakończyli projekt z przekonaniem:

„Potrafię wymyślić rozwiązanie. Potrafię pracować z innymi. Potrafię spróbować stworzyć coś własnego”.

Bo technologie przyszłości zaczynają się nie od urządzeń, ale od ciekawości, odwagi i pomysłów młodych ludzi .

Projekt sfinansowany ze środków Fundacji PKO Banku Polskiego oraz Fundacji Agencji Rozwoju Przemysłu.

Gdy staje się przed Szkołą Podstawową im. św. Piotra w Ngulyati, trudno nie poczuć ukłucia w sercu. Kompleks szkolny zaprojektowano z myślą o tętniącym życiem ośrodku, który mógłby zapewnić naukę aż 160 dzieciom. Rzeczywistość jest jednak bolesna i brutalna - zamiast gwaru pełnych klas, na lekcje przychodzi dziś zaledwie 16 maluchów. Budynki dawno zatraciły jakikolwiek standard bezpieczeństwa – ściany pękają, tynk odpada, a zniszczone drzwi, okna i wyżłobione posadzki sprawiają, że sale są zimne, nieprzyjazne i nie dają dzieciom bezpiecznej przestrzeni do rozwoju.

Ten film, nakręcony przez nauczycieli szkoły, dobitnie ilustruje problem.

Przez lata w tym odizolowanym regionie Tanzanii krążyły opowieści, które rzetelną rzeczywistość zastępowały sensacją. Tradycyjne ziołolecznictwo i medycyna ludowa – w połączeniu z całkowitym odcięciem od świata – obrosły w przesądy, które zniechęcały osoby z zewnątrz do jakiejkolwiek pomocy. Lokalni mieszkańcy mierzą się z tym stereotypem z goryczą: „Nie jesteśmy czarownikami. To, co o nas słyszycie, to czyste plotki. My po prostu szanujemy, chronimy i kultywujemy nasze tradycje oraz kulturę”. Prawdziwym „czarem”, który paraliżuje ten region, nie są mityczne klątwy, lecz strukturalna bieda i państwowa obojętność.

W obliczu braku perspektyw cały ciężar przetrwania spada na barki rodziców, którzy sami walczą o codzienny byt. Mimo to w ich sercach tli się ogromna nadzieja, którą wyrażają z niezwykłą pokorą: „Możemy nie mieć wielu rzeczy, ale możemy dać naszym dzieciom edukację. Jeśli będą się uczyć, ich przyszłość może być inna niż nasza”. To zdanie obnaża całą prawdę o motywacji ludzi z Ngulyati – szkoła nie jest tam dodatkiem, lecz jedyną liną ratunkową zarzuconą nad przepaścią wykluczenia.

Przełamywanie tego stanu wymaga konkretnych, inżynieryjnych działań. Katolicka Diecezja Bariadi podzieliła to wielkie wyzwanie na bezpieczne, mniejsze etapy. Fundamentem całości jest pierwszy krok – kompleksowy remont klas wart 96000 zł. Obejmuje on naprawę dachu, uszczelnienie pękających ścian, wylanie nowych posadzek oraz wstawienie okien i drzwi. To kwota, która z perspektywy jednostki wydaje się ogromna, ale rozłożona na systematyczne, comiesięczne wsparcie staje się w pełni osiągalna.

Miejscowa ludność zmaga się z wielką biedą i nie jest w stanie samodzielnie sfinansować tak kosztownej inwestycji. Co więcej, z powodu wieloletniej izolacji i złej sławy regionu, nie może liczyć na pomoc z najbliższego otoczenia. Mieszkańcy Ngulyati chcą odczarować dotykające ich wykluczenie, ale nie za pomocą mitycznych zaklęć, lecz przez solidną, mądrą edukację. W edukacji swoich dzieci widzą szansę na ich lepszą przyszłość. Dlatego zwracają się do ludzi na całym świecie z prostą prośbą o pomoc w odnowieniu tej szkoły.

Na ten apel odpowiedziała Pallotyńska Fundacja Misyjna Salvatti.pl , która aktywnie poszukuje darczyńców gotowych objąć szkołę swoim patronatem. Patron to ktoś więcej niż darczyńca. To opiekun projektu, który go współtworzy i towarzyszy mu w jego rozwoju. Zostając patronem, stajesz się częścią tej zmiany. To regularna pomoc, która cegła po cegle buduje bezpieczne mury, daje dzieciom szansę na naukę i udowadnia, że edukacja jednego dziecka ma moc zmieniania całego świata.

Dowiedz się, jak zostać patronem Szkoły Podstawowej św. Piotra w Ngulyati

Liczby mówią same za siebie

Rok 2025 był przełomowy dla zaangażowania młodych ludzi w europejski sektor energetyczny. Program Komisji Europejskiej Young Energy Ambassadors otrzymał ponad 1300 zgłoszeń na zaledwie 30 miejsc. W lutym 2025 r. komisarz ds. energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen zorganizował pierwszy Youth Policy Dialogue, podczas którego grupa Young Energy Ambassadors 2024–2025 przedstawiła unijnym decydentom 12 konkretnych rekomendacji dotyczących polityki energetycznej.

Jednak najważniejsze zmiany nie dzieją się wyłącznie w Brukseli. W całej Europie młodzi ludzie tworzą transformację energetyczną oddolnie – w swoich społecznościach, organizacjach i miejscach pracy.

Grecja: energia wspólnotowa dostępna dla młodych

W Atenach Electra Energy Cooperative stała się przykładem rozwoju wspólnot energetycznych uwzględniającego potrzeby młodych ludzi. Choć spółdzielnia nie koncentruje się wyłącznie na młodzieży, obserwuje wysoki poziom jej zaangażowania, napędzanego troską o klimat i potrzebą podejmowania praktycznych działań.

Barierą pozostają jednak koszty początkowe – od 1500 do 3500 euro – które są znaczące dla młodych osób często osiągających stosunkowo niskie dochody i mieszkających w wynajmowanych mieszkaniach. Młodzi Grecy szukają jednak sposobów na pokonywanie tych barier poprzez modele spółdzielcze, granty i łączenie zasobów. Przykład ten pokazuje, że gdy bariery finansowe zostają ograniczone, zaangażowanie młodych ludzi we wspólnoty energetyczne znacząco wzrasta.

Polska: innowacje spółdzielcze a rzeczywistość regulacyjna

W Polsce CoopTech Hub wspiera rozwój wspólnot energetycznych, oferując doradztwo regulacyjne i wsparcie w tworzeniu modeli biznesowych. Młodzi profesjonaliści wykorzystują swoje kompetencje technologiczne, aby poruszać się w złożonym systemie polskich regulacji energetycznych i tworzyć rozwiązania, które zwiększają dostępność energetyki obywatelskiej.

Inicjatywa reprezentuje charakterystyczne dla młodych ludzi podejście – wykorzystanie narzędzi cyfrowych, metod startupowych i uczenia się od siebie nawzajem do demokratyzowania wiedzy o energii. Jednocześnie restrykcyjne przepisy nadal utrudniają pełne uczestnictwo młodych osób, a aktywiści pracują nad ich zmianą.

Macedonia Północna: 2 miliony euro oszczędności dzięki młodym innowatorom

W hucie MAKSTIL w Skopje dwie Energy Scouts, Eleonora Jovanovska i Tijana Shaleva, osiągnęły w 2025 roku imponujące rezultaty. W ramach programu Young Energy Europe zidentyfikowały możliwość zwiększenia efektywności elektrycznego pieca łukowego poprzez wdrożenie systemu Eccentric Bottom Tapping (EBT).

Rezultat? 12 GWh oszczędności energii elektrycznej rocznie, 6700 ton mniej emisji CO₂ oraz około 2 miliony euro oszczędności rocznie w kosztach operacyjnych. Okres zwrotu inwestycji wyniósł zaledwie 2,58 roku.

Ich sukces wpisuje się w szerszy trend w Europie Środkowo-Wschodniej. Program Young Energy Europe szkoli młodych specjalistów z wielu krajów, aby stawali się Energy Scouts  – osobami, które identyfikują i wdrażają rozwiązania zwiększające efektywność energetyczną w swoich firmach. W całej Europie zgromadzono już ponad 70 innowacyjnych dobrych praktyk, pokazujących, że ochrona klimatu może być nie tylko działaniem etycznym, ale również ekonomicznie opłacalnym.

Bruksela: od wykluczenia do realnego wpływu

Jedną z najważniejszych zmian w 2025 roku było większe otwarcie instytucji europejskich na głos młodych ludzi. Komisja Europejska nie tylko zaczęła ich słuchać, ale stworzyła struktury umożliwiające młodzieży realny wpływ na politykę energetyczną.

W czerwcu 2025 roku 60 Young Energy Ambassadors  uczestniczyło w European Sustainable Energy Week (EUSEW), angażując się w dyskusje dotyczące polityki energetycznej i współtworząc działania skierowane do młodzieży. Wśród tematów znalazły się m.in. zrównoważony rozwój miast i greenwashing – kwestie wskazane przez młodych ludzi jako szczególnie istotne.

Od 2025 roku Young Energy Ambassadors uczestniczą również w programie mentoringowym z ekspertami ds. energii w Dyrekcji Generalnej ds. Energii Komisji Europejskiej. Oznacza to odejście od symbolicznego udziału młodzieży na rzecz systematycznego włączania jej perspektywy w proces tworzenia europejskiej polityki energetycznej.

Niewidzialna bariera: wykluczenie finansowe

Za tymi historiami sukcesu kryje się jednak trwały problem. Badania EYEN opublikowane w marcu 2025 roku pokazują, że młodzi ludzie nie są oficjalnie uznawani za grupę szczególnie narażoną na problemy jako konsumenci energii w polityce UE, mimo że są nieproporcjonalnie dotknięci ubóstwem energetycznym.

Młodzi ludzie często:

• osiągają niskie dochody i mieszkają w wynajmowanych lokalach o niskiej efektywności energetycznej;
• muszą pokonać próg finansowy 1500–3500 euro, aby dołączyć do wspólnot energetycznych;
• mają trudności z dostępem do tradycyjnych źródeł finansowania ze względu na brak zabezpieczenia lub historii kredytowej. How Young People Are Shaping Eu…

To paradoks: oczekuje się od młodych ludzi, że będą napędzać transformację energetyczną, a jednocześnie ogranicza się ich dostęp do mechanizmów, które mają tę transformację umożliwiać.

Październik 2025: największe Forum Młodzieży Energetycznej

W październiku 2025 roku w Katanii odbyło się czwarte European Youth Energy Forum – największa dotychczas edycja wydarzenia. Wzięło w nim udział 100 młodych osób z Europy i regionu Morza Śródziemnego, wybranych w ramach otwartego procesu rekrutacyjnego.

Forum, współorganizowane z International Renewable Energy Agency (IRENA) i wspierane przez Enel Foundation, koncentrowało się na haśle „From Potential to Skills: Shaping Young Professionals for the Energy Transition”. Hybrydowy format obejmował dziesięć cotygodniowych sesji online oraz pięciodniowe wydarzenie stacjonarne, podczas którego uczestnicy pracowali nad konkretnymi propozycjami dotyczącymi kompetencji potrzebnych młodym profesjonalistom w sprawiedliwej i zrównoważonej transformacji energetycznej.

Czego domagają się młodzi ludzie?

Rekomendacje przedstawione komisarzowi Jørgensenowi w lutym 2025 roku są bardzo konkretne:

1. Uznanie młodych ludzi za grupę szczególnie narażoną w politykach energetycznych.
2. Rozszerzenie mechanizmów wsparcia finansowego, w tym ukierunkowanych dotacji i grantów dla młodych najemców.
3. Zapewnienie reprezentacji młodzieży w procesach decyzyjnych na poziomie lokalnym, krajowym i europejskim.
4. Usunięcie barier finansowych utrudniających udział we wspólnotach energetycznych.
5. Wzmocnienie edukacji i działań informacyjnych, które pozwolą młodym ludziom zdobywać kompetencje potrzebne w transformacji energetycznej.

Nie są to jedynie postulaty. To praktyczne rozwiązania oparte na badaniach, doświadczeniach młodych ludzi i sprawdzonych przykładach inicjatyw prowadzonych przez młodzież.

Poza polityką: model budapeszteński

We wrześniu 2025 roku European Youth Centre w Budapeszcie zorganizowało sesję studyjną „Faith in Action”, podczas której młodzi liderzy zmian analizowali, w jaki sposób wiara i demokracja mogą wspierać aktywizm klimatyczny.

Jednym z ważnych punktów programu była wizyta w Aurora Climate Garden – innowacyjnym projekcie agroforestry, który przekształcił żwirowy parking w zieloną przestrzeń dzięki wykorzystaniu miejskich odpadów i pracy wolontariuszy. W ciągu pięciu lat inicjatywa prowadzona przez młodych ludzi stała się miejscem edukacji ekologicznej, organizującym spacery i warsztaty dla szkół, uniwersytetów, organizacji pozarządowych i firm.

Projekt pokazuje, co młodzi ludzie mogą osiągnąć, gdy otrzymują przestrzeń, zasoby i zaufanie  – nie tylko po to, by uczestniczyć, ale przede wszystkim po to, by przewodzić zmianom.

European Energy Communities Facility: 7 milionów euro na energię obywatelską

Uruchomiony we wrześniu 2024 roku i działający do lutego 2028 roku European Energy Communities Facility przeznacza 7 milionów euro na wsparcie co najmniej 140 wspólnot energetycznych w tworzeniu solidnych planów biznesowych dla projektów związanych z energią odnawialną.

Choć program nie jest skierowany wyłącznie do młodzieży, jego koncentracja na usuwaniu barier finansowych i budowaniu kompetencji bezpośrednio odpowiada na problemy, z którymi mierzą się młodzi ludzie chcący angażować się we wspólnoty energetyczne. Według 10. raportu State of the Energy Union, opublikowanego w listopadzie 2025 roku, w UE działa już ponad 8000 wspólnot energetycznych, a udział młodzieży w ich działalności systematycznie rośnie.

Jak naprawdę wygląda sukces?

Marine Cornelis, dyrektorka wykonawcza Next Energy Consumer, wspomina rozmowę z przedstawicielami EYEN. Po ich wystąpieniu podczas Citizens' Energy Forum jeden z wysokich rangą decydentów zwrócił uwagę, że wcześniej nie zdawał sobie sprawy, iż młodzi ludzie mogą nie mieć środków, czasu czy wiarygodności potrzebnych do aktywnego udziału w transformacji energetycznej. To właśnie dlatego organizacje prowadzone przez młodych ludzi, takie jak EYEN, są tak ważne. Nie czekają na pozwolenie – tworzą własne przestrzenie działania i otwierają je na innych.

Boom na miejsca pracy w sektorze energii odnawialnej

Transformacja energetyczna to również ogromna szansa gospodarcza. W 2025 roku europejski sektor fotowoltaiczny miał zatrudniać ponad milion osób, w porównaniu z 648 100 pod koniec 2022 roku. Europejski sektor energetyki wiatrowej ma natomiast wzrosnąć z 300 000 miejsc pracy w 2022 roku do ponad 900 000 w 2030 roku. Młodzi ludzie nie są jedynie beneficjentami tego wzrostu – sami go napędzają. Od programistów tworzących inteligentne sieci energetyczne po inżynierów projektujących bardziej efektywne technologie odnawialne, młodzi profesjonaliści znajdują się w centrum innowacji w dziedzinie czystej energii.

Wybór, przed którym stoi Europa

Europa znalazła się na rozdrożu. Możemy nadal traktować młodych ludzi jako przyszłych interesariuszy, zapraszać ich na wydarzenia, a jednocześnie zamykać przed nimi drzwi do realnych procesów decyzyjnych. Możemy też dostrzec to, co już się dzieje: młodzi ludzie już dziś kształtują energetyczną przyszłość Europy – z instytucjonalnym pozwoleniem lub bez niego. Pytanie brzmi, czy europejskie instytucje nadążą za tą zmianą. Jak powiedzieli Young Energy Ambassadors w swoim przesłaniu wideo skierowanym do europejskich liderów:

„Nie prosimy, żebyście oddali nam przyszłość. Mówimy wam, że już ją budujemy.”

Dowody z 2025 roku są jasne: kiedy młodzi ludzie otrzymują zasoby, uznanie i realny wpływ na podejmowanie decyzji, a nie jedynie możliwość symbolicznego uczestnictwa, osiągają konkretne rezultaty. Od 2 milionów euro rocznych oszczędności w macedońskiej hucie po rekomendacje, które wpłynęły na europejską politykę energetyczną – młodzi ludzie pokazują, że nie tylko chcą zmiany, ale potrafią ją tworzyć. Przyszłość energetyczna Europy już jest kształtowana przez młodych ludzi. Pytanie tylko, czy europejskie instytucje będą wystarczająco mądre, aby podążyć za ich przykładem.

Źródła

• Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Energii (2025)
• European Youth Energy Network (EYEN) (2025)
• European Sustainable Energy Week (EUSEW) (2025)
• Young Energy Europe Programme (2024–2025)
• Next Energy Consumer (2025)
• European Energy Communities Facility (2024–2028)

O projekcie

Artykuł powstał w ramach projektu Energy Literacy for Youth (ELY)  – europejskiej inicjatywy Erasmus+, której celem jest rozwijanie kompetencji energetycznych młodych osób, ze szczególnym uwzględnieniem grup marginalizowanych. Projekt realizują Fundacja Otwarty Plan (Polska), MigLAB (Niemcy), Youth and Environment Europe oraz INFORSE-Europe (Dania).

Młodzi ludzie nie czują się bezpiecznie w internecie, w którym praktycznie każdy może opublikować coś na ich temat. Nie zawsze wiedzą też, jakie ślady zostawiają o sobie i innych online i z jakimi ryzykami może się to wiązać. A niestety, opublikowanie jednego zdjęcia, filmu, czy komentarza za dużo może powodować przykre konsekwencje.

Ważne rozmowy z młodzieżą na ten temat mogą toczyć się w szkole, świetlicy, bibliotece czy domu kultury. Ważne, by uczyć, uświadamiać, ale taż słuchać młodych ludzi. Do tego przyda się trochę czasu i gotowy materiał.

Fundacja Orange przygotowała scenariusz zajęć dla klas 4-6 szkoły podstawowej pt.: „Wizerunek w internecie – dbam i chronię”.  Powstał we współpracy z Aleksandrą Rodzewicz , ekspertką ds. edukacji, pedagożką, trenerką, osobą społecznie zaangażowaną w kwestie ochrony prywatności dzieci w internecie.

Już w środę, 21 października, o g.19.00 odbędzie się specjalny webinar dla edukatorów i edukatorek , na którym zaprezentowany będzie ten gotowy scenariusz i podpowiedzi, jak prowadzić zajęcia z młodzieżą na jego podstawie. Uczestnicy i uczestniczki dowiedzą się tu:

• jak można wspierać dzieci w dbaniu o prywatność swoją i innych,
• dlaczego to ważny temat, szczególnie w tym wieku,
• na co zwrócić uwagę, prowadząc takie spotkanie.

Udział wziąć mogą nauczyciele i nauczycielki szkół podstawowych , w tym wychowawcy i osoby prowadzące przedmiot edukacja zdrowotna, w który wpisują się różne zagadnienia związane z higieną cyfrową. Takie zajęcia mogą być także realizowane w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, domach kultury, świetlicach i bibliotekach. Zapraszamy

Szczegóły o spotkaniu na stronie Fundacji Orange​ .

Na zajęciach prowadzonych przy pomocy scenariusza dzieci dowiedzą się, jakie informacje pozostawiają w internecie podczas różnych cyfrowych aktywności (ślad cyfrowy, zdjęcia, filmy, komentarze itp.), a jakie informacje o nich mogą pozostawiać inni oraz jak dbać o prywatność i bezpieczeństwo w tym kontekście. Ważnym elementem będzie temat odpowiedzialnego publikowania wizerunków swoich i innych osób – jako element profilaktyki cyberprzemocy. W scenariuszu przewidziany został czas na indywidualną refleksję uczniów i uczennic i na podzielenie się z innymi swoją perspektywą, przemyśleniami i doświadczeniami.​​

Lidl Polska po raz kolejny wspiera Dzieciństwo mocy bez  przemocy

W Lidl Polska promocja zdrowia psychicznego i aktywny udział w dialogu społecznym to jedne z kluczowych obszarów odpowiedzialnego biznesu. Organizacja ma świadomość, że dzisiejsze działania przyniosą pozytywne skutki w życiu przyszłych pokoleń. Dlatego po raz kolejny Lidl Polska włącza się w kampanię Dzieciństwo bez Przemocy, jako jedyny partner z branży spożywczej. Od 5 października 2026 r. spot promujący kampanię Dzieciństwo mocy bez przemocy będzie można usłyszeć we wszystkich sklepach sieci Lidl Polska, dzięki czemu przekaz trafi do szerokiego grona odbiorców.

Szczęśliwe i bezpieczne dzieciństwo to fundament, na którym młodzi ludzie budują swoją przyszłość. Choć świadomość społeczna rośnie, wciąż mamy przed sobą wiele wyzwań. Z raportu „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” wynika, że 79% dzieci i nastolatków w Polsce przynajmniej raz w życiu  doświadczyło przemocy lub zaniedbania. [1]  Młodzi ludzie najczęściej mierzą się z trudnościami ze strony rówieśników (66%), ale również ze strony bliskich dorosłych (32%). [2]

Te liczby to jasny sygnał, że uważność oraz codzienne wsparcie są dzieciom niezbędne. Właśnie z myślą o ochronie najmłodszych i rozwijaniu ich wewnętrznego potencjału, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę wystartowała z kolejną edycją kampanii Dzieciństwo bez Przemocy. Akcja potrwa do 19 listopada, czyli Międzynarodowego Dnia Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci.

– Troska o bezpieczną przyszłość najmłodszych jest kluczowa dla nas wszystkich. Dlatego po raz kolejny z dumą i zaangażowaniem Lidl Polska włącza się w kampanię Dzieciństwo bez przemocy. Głęboko wierzymy, że  powszechna edukacja to pierwszy krok do realnej zmiany. Wykorzystując nasze szerokie zasięgi, chcemy docierać do świadomości dorosłych, uwrażliwiać i wspólnie tworzyć świat, w którym każde dziecko czuje się ważne, słuchane i po prostu bezpieczne – mówi Aleksandra Robaszkiewicz, Dyrektorka ds. Komunikacji Korporacyjnej w Lidl Polska.

– Dziękujemy Lidl Polska za kolejne zaangażowanie w kampanię Dzieciństwo bez Przemocy. To dla nas bardzo ważne, że po raz trzeci możemy liczyć na partnera, który dzięki swojej skali i codziennemu kontaktowi z milionami osób w całej Polsce pomaga docierać z przekazem kampanii do szerokiego grona odbiorców. Bezpieczeństwo dzieci zaczyna się od uważności dorosłych, ich wiedzy i gotowości do reagowania na przemoc. Dlatego tak ważne jest, by mówić o tym głośno i docierać z tą wiedzą tam, gdzie jesteśmy na co dzień. Zaangażowanie Lidl Polska pokazuje, że wspólna odpowiedzialność za bezpieczne dzieciństwo może być częścią codziennych działań biznesu  – mówi dr Monika Sajkowska, liderka kampanii Dzieciństwo bez Przemocy.

W trakcie trwania kampanii Lidl Polska zrealizuje szeroki zakres działań:

● Komunikaty głosowe.

W ponad 1000 sklepów sieci w całej Polsce emitowane będą specjalne spoty przypominające klientom o akcji.

● Materiały w gazetkach.

W szeroko dystrybuowanych gazetkach promocyjnych znajdą się dedykowane materiały uświadamiające i zachęcające do wspierania kampanii.

● Wsparcie edukacyjne i webinary.

●      Sieć zaangażuje się w promocję wiedzy, w tym bezpłatnych webinarów organizowanych w ramach kampanii, które pomogą rodzicom i opiekunom w budowaniu zdrowych, bezpiecznych relacji z dziećmi. Dodatkowo działania edukacyjne i informacyjne będą prowadzone wśród pracowników Lidl Polska.

Więcej informacji o kampanii, inspirujące materiały edukacyjne oraz harmonogram bezpłatnych webinarów można znaleźć na oficjalnej stronie: dziecinstwobezprzemocy.pl .

[1]  Dane z raportu „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” (s. 6), Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. (Dotyczy odsetka dzieci i nastolatków, które doświadczyły w swoim życiu choć raz przemocy lub zaniedbania).

[2]  Tamże (s. 6). (Dotyczy najczęściej zgłaszanych form przemocy: ze strony rówieśników oraz bliskiego dorosłego).

Zacznijmy od krótkiego przypomnienia czym jest komisja konkursowa i na jakich zasadach działa.

Komisja konkursowa to zespół osób, których zadaniem jest opiniowanie ofert (wniosków) złożonych przez organizacje w konkursie ofert na realizację zadania publicznego.

Ogólne zasady powoływania komisji konkursowych wynikają z ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Gwarantują one równy udział przedstawicieli administracji publicznej i strony społecznej w opiniowaniu. W Warszawie zasady powoływania osób do komisji konkursowej są dookreślone w Procedurze konkursowej .

Skład komisji konkursowej w Warszawie to:

• minimum dwóch urzędników - przedstawicieli Prezydenta
• minimum dwóch przedstawicieli organizacji pozarządowych wskazanych przez właściwe  Komisje Dialogu Społecznego (branżowe lub dzielnicowe).

W wyjątkowych sytuacjach nie stosuje się zasady równego uczestnictwa administracji i strony społecznej w komisji konkursowej:

• komisja pracuje bez osoby lub osób z organizacji pozarządowych, jeśli w ciągu 14 dni nie zostanie wskazany żaden przedstawiciel/przedstawicielka organizacji
• komisja działa w mniejszym składzie, bez zachowania równego udziału stron, jeśli wskazanych zostanie mniej przedstawicieli organizacji
• w komisji muszą być minimum 3 osoby, jeśli zasiadają w niej wyłącznie urzędnicy/urzędniczki.

Kto NIE MOŻE zostać członkiem komisji?
W komisji konkursowej nie może zasiadać osoba, której organizacja złożyła ofertę w tym konkretnym konkursie. Wykluczone są także osoby, które:

• nie mogą złożyć oświadczenia o bezstronności i poufności (np. ze względu na pokrewieństwo lub interes osobisty z oferentem)
• nie wyraziły zgody na publikację swojego imienia i nazwiska w oficjalnym zarządzeniu Prezydenta lub uchwale zarządu dzielnicy.

Komisje oficjalnie powołuje Prezydent m.st. Warszawy w trybie zarządzenia (dotyczy konkursów ogłaszanych przez biura) lub Zarząd Dzielnicy w trybie uchwały (dotyczy konkursów ogłaszanych przez urzędy dzielnic m.st. Warszawy)

Osoba, która została powołana do komisji konkursowej opiniuje i wybiera najlepsze, jej zdaniem, oferty ona realizację danego zadania publicznego.  W komisji zbierane są te opinie i wybory wszystkich osób i wspólnie ustalana jest lista ofert rekomendowanych lub nie do finansowania/dofinansowania. Komisja wydaje swoją opinie, ale decyzję formalną zawsze podejmuje administracja – Prezydent m.st. Warszawy.

Wszyscy członkowie komisji konkursowej w m.st. Warszawie mają identyczny status. Niezależnie od tego, czy reprezentujesz stronę urzędową, czy organizacje pozarządowe, przysługują Ci te same prawa i masz te same obowiązki. Status oraz uprawnienia członków komisji reguluje Program współpracy m.st. Warszawy z organizacjami pozarządowymi oraz procedura konkursowa.

TWOJE PRAWA

Prawo do równego głosu i udziału w dyskusji. Głos przedstawiciela organizacji pozarządowej ma dokładnie taką samą wagę, jak głos dyrektora biura czy naczelnika wydziału. Masz prawo do czynnego udziału w dyskusji nad każdą ofertą oraz swobodnego wyrażania swoich opinii.

Prawo wglądu do pełnej dokumentacji. Masz pełny dostęp do złożonych ofert, wyników oceny formalnej, kryteriów oceny oraz materiałów pomocniczych przygotowanych przez biuro lub dzielnicę.

Prawo do niezależnej oceny merytorycznej. Samodzielnie przyznajesz punkty zgodnie z własną oceną, wiedzą i oficjalnymi kryteriami.

Prawo do rezygnacji i wyłączenia się z oceny. Jeśli wśród oferentów, czyli organizacji, które złożyły oferty, znajduje się organizacja, z którą łączą Cię relacje osobiste lub zawodowe, masz prawo i obowiązek wyłączyć się z oceny całego konkursu.

Prawo do rzetelnej informacji o organizacji pracy. Musisz otrzymać informację o terminie, miejscu lub zdalnej formie posiedzenia komisji na minimum 7 dni przed planowanym spotkaniem. Dobrą praktyką jest ustalanie terminu posiedzenia ze wszystkimi członkami komisji. Jeżeli są terminy, w których na pewno nie będziesz mógł się spotkać - zgłoś to do urzędnika, który się z Tobą kontaktuje.

Wskazówka: Sprawdź, zapytaj czy jest znany termin spotkania komisji. Wiele biur i dzielnic informuje o orientacyjnym terminie spotkania z dużym wyprzedzeniem. Termin może być znany jeszcze przed ostatecznym wyborem osób do komisji. To może mieć dla Ciebie znaczenie przy planowaniu pracy.

TWOJE OBOWIĄZKI

Obowiązek bezstronności i poufności. Przed przystąpieniem do pracy składasz pisemne oświadczenie o bezstronności i poufności. Jeśli wykryjesz konflikt interesów, musisz niezwłocznie zgłosić ten fakt i wyłączyć się z oceny. Wszystkie dyskusje, treść ofert, przebieg obrad oraz jednostkowe oceny punktowe są ściśle poufne.

Wskazówka: Zanim zgłosisz się do komisji konkursowej zapoznaj się z listą organizacji które przeszły ocenę formalną. Sprawdź czy nie masz “konfliktu interesów” zgodnie z oświadczeniem o bezstronności i poufności (jest to załącznik do procedury konkursowej). Co warto sprawdzić? Np. to czy w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie byłaś, byłeś zatrudniony przez organizację, która składa ofertę albo czy nie byłaś, byłeś we władzach tej organizacji (zarządzie, komisji rewizyjnej, radzie fundacji).

Obowiązek rzetelnej, samodzielnej i terminowej oceny. Musisz szczegółowo zapoznać się z ofertami i wystawić swoje oceny (swoją propozycję punktacji) w terminie ustalonym przez biuro lub dzielnicę. Opieraj się wyłącznie na kryteriach z ogłoszenia konkursowego.

Obowiązek udziału w posiedzeniach. Masz obowiązek uczestniczyć w  posiedzeniu komisji. W razie choroby lub innej nagłej niedyspozycji natychmiast poinformuj przewodniczącego.

Współpraca przy tworzeniu werdyktu. Komisja wspólnie wypracowuje ostateczną listę rankingową oraz rekomendowane kwoty dotacji. Twój udział kończy się podpisaniem Protokołów Oceny Oferty. W wyjątkowych sytuacjach biuro/urząd dzielnicy może poprosić o ponowne spotkanie komisji w związku z nieprzewidzianą sytuacją, która zaistniała po podpisaniu protokołów.

Każda złożona oferta musi ściśle odpowiadać na wymagania zawarte w ogłoszeniu konkursowym. Ten dokument to Twój podstawowy punkt odniesienia.

Zwróć szczególną uwagę na Paragraf 1 pkt 2 ogłoszenia konkursowego, który zawiera kluczowe informacje o zadaniu:

• Nazwa zadania konkursowego.
• Forma realizacji (powierzenie lub wsparcie).
• Cel oraz szczegółowy opis zadania.
• Sposób zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
• Rezultaty zadania (w tym obowiązek wypełnienia tabeli w pkt III.6 oferty).
• Termin i miejsce realizacji.
• Limit ofert (liczba wniosków, jaką może złożyć jeden podmiot).
• Środki przeznaczone na realizację zadania.

Jak najprościej znaleźć treść ogłoszenie konkursowego?

• poproś urzędnika o przesłanie dokumentu na twój adres email
• znajdź ogłoszenie w generatorze wniosków: www.witkac.pl . Wejdź w zakładkę organizatorzy konkursów i znajdź w niej Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, następnie biuro lub dzielnicę ogłaszającą konkurs. Na stronie biura lub dzielnicy znajdź interesujący cię konkurs w zakładce aktualne konkursy. Na stronie konkursu znajdziesz link do dokumentacji konkursowej.

Zgodnie z procedurą konkursową możliwe są dwa sposoby oceny ofert:

• z zastosowaniem Indywidualnej Karty Oceny Oferty
• bez Indywidualnej Karty Oceny Oferty

Niezależnie od wybranego trybu, ocena ofert wpisywana jest do Protokołów Oceny Ofert.

Informacja o sposobie oceny umieszczona jest zawsze w ogłoszeniu konkursowym : „§ 6. Tryb i kryteria stosowane przy wyborze ofert oraz termin dokonania wyboru ofert.”

Wzór Protokołu Oceny Ofert wraz z kryteriami oceny i punktacją stanowi zawsze załącznik nr 2 do Ogłoszenia konkursowego.

Wzór Indywidualnej Karta Oceny Oferty (jeśli będzie stosowana)  wraz z  kryteriami oceny i punktacją stanowi załącznik nr 3 do ogłoszenia konkursowego. Jeśli ocena odbywa się z zastosowaniem Indywidualnej Karty Oceny w ogłoszeniu znajdziesz wzór Protokołu Oceny  Oferty (załącznik nr 2)  oraz Wzór Indywidualnej Karty Oceny Oferty (załącznik nr 3).  Kryteria oceny i punktacja w obu dokumentach są jednakowe.

Ocena bez zastosowania Indywidualnej Karty Oceny jest o wiele częściej stosowana przez biura i dzielnice. Każdy członek komisji konkursowej ma obowiązek zapoznać się ze wszystkimi ofertami przed posiedzeniem komisji i przygotować swoją ocenę (propozycję punktacji), uwagi i propozycje wyboru na posiedzenie komisji. Przy ocenie opieraj  się na kryteriach i punktacji zawartej we wzorze Protokołu Oceny Oferty. Warto zrobić sobie notatki z ewentualnymi uwagami i wątpliwościami. Obowiązkowo  przyznaj swoje punkty każdej ofercie. Maksymalna liczba przyznanych punktów wynosi 100. Na posiedzeniu komisji członkowie przedstawiają swoje propozycje oceny, dyskutują i wspólnie na tej podstawie ustalają ostateczną ocenę dla każdej oferty (wypełniany jest wspólny Protokół Oceny Oferty). Sposób podjęcia decyzji przez komisję w sprawie ostatecznej punktacji nie jest określony w procedurze konkursowej. W praktyce jest to dyskusja aż do uzyskania konsensusu lub głosowanie.  Oferty do oceny w tym trybie udostępniane są członkom komisji w generatorze. Znajdziesz je w  menu generatora po kliknięciu guzika “Ocena” i wybraniu z rozwijanej listy  “oferty do podglądu”.

Jeżeli z przyczyn od siebie niezależnych, nie możesz zapoznać się z ofertami przez generator wniosków, zgłoś to urzędnikowi. Istnieje możliwość udostępnienia ofert w innym trybie np. poprzez wysłanie wersji pdf za pośrednictwem maila.

Przy ocenie z zastosowaniem Indywidualnej Karty Oceny Oferty każdy członek komisji konkursowej wypełnia Indywidualne Karty Oceny Oferty w generatorze w terminie wyznaczonym przez Przewodniczącego komisji.  Stosuje do tego kryteria i punktację z załącznika nr 3 do ogłoszenia konkursowego.  Maksymalna liczba punktów , które może uzyskać oferta wynosi 100. W generatorze wyliczane są średnie punktowe dla każdej z ofert ze wszystkich ocen członków komisji konkursowej. Średnie widoczne będą w Protokole Oceny Oferty. Komisja na spotkaniu decyduje, które oferty proponuje do  dofinansowania/finansowania. Może także przedyskutować rozbieżne oceny i wyjaśnić wątpliwości. Oferty do oceny w tym trybie udostępniane są członkom komisji w generatorze. Znajdziesz je w  menu generatora po  kliknięciu kafelka  pod nazwą „Oferty do oceny”. Następnie przechodzisz do sekcji „Przypisane merytorycznie”.

W tym przypadku także polecam sporządzanie notatek, szczególnie z uzasadnieniem do obniżenia przez Ciebie punktacji w poszczególnych kryteriach oceny.

Wiesz już w jakim trybie będziesz oceniać oferty bez zastosowania Indywidualnej Karty Oceny albo  z zastosowaniem Indywidualnej Karty Oceny Oferty. Zatem teraz zaplanuj sobie czas na dokładne przeczytanie i ocenę wszystkich ofert. Oferty do oceny w tym trybie udostępniane są członkom komisji w generatorze. Istnieje także możliwość udostępnienia ofert w innym trybie np. poprzez wysłanie wersji pdf za pośrednictwem maila.

Jeżeli nie masz konta w generatorze wniosków, zgłoś to do urzędnika i poproś o założenie konta. W tym celu będziesz musiał podać adres mailowy. Po założeniu konta przez urzędnika, na wskazany adres mailowy przyjdzie informacja z systemu Witkac i wskazane zostaną dalsze kroki do aktywowania konta.

Ważnym a często niedocenianym elementem oceny jest… komfort osoby oceniającej. A konkretnie chodzi o to, by zaplanować czas potrzebny na spokojne i dokładne zapoznanie się z ofertami i ich ocenę. Dlatego zadbaj o to, by dobrze rozłożyć sobie pracę. Znajdź spokojne miejsce do pracy. Spójrz ile masz ofert do oceny, jak bardzo są rozbudowane. Przeczytaj jedną “na próbę” i sprawdź ile czasu zajmuje  Ci  przeczytanie i ocena. Na tej podstawie oszacuj czas potrzebny Ci na ocenę. I jeszcze raz podpowiadam, rób notatki ze swoimi uwagami, pytaniami, wątpliwościami. To po pierwsze przyda Ci się w czasie spotkania komisji konkursowej a po wtóre może być pomocne, jeśli musisz przerwać pracę nad oceną ofert.

Na co zwrócić uwagę podczas analizy oferty?

Zgodność z celem: Czy działania zaproponowane przez organizację przyczynią się do osiągnięcia celu postawionego przez miasto?

Zgodność z opisem i wymaganiami formalnymi: Opis zadania definiuje standardy i oczekiwania urzędu. Sprawdź, czy oferta zawiera wszystkie elementy opisane jako obowiązkowe.

Wskazówka - przykład błędu oferenta
W ogłoszeniu wskazano trzy obligatoryjne działania (np. opracowanie poradnika, wdrożenie narzędzi IT do komunikacji oraz przygotowanie instrukcji). Do komisji trafia oferta bogata w inne, bardzo ciekawe i wartościowe działania, która jednak całkowicie pomija jedno z trzech wymaganych zadań obligatoryjnych. Taka oferta nie może otrzymać rekomendacji.

Weryfikacja rezultatów: Rezultaty to wskaźniki, z których miasto rozlicza organizację. Sprawdź, czy oferta zawiera wszystkie obligatoryjne rezultaty wskazane w ogłoszeniu, czy określono ich zakładany poziom (wartość liczbową) oraz czy opisano jasne narzędzia ich pomiaru.

Informację o terminie i sposobie spotkania się komisji konkursowej musisz dostać z minimum 7 dniowym wyprzedzeniem. Jak już pisałam wcześniej wiele biur i dzielnic informuje o orientacyjnym terminie spotkania z dużym wyprzedzeniem. Pamiętaj, jeśli zdarzy się nieoczekiwana sytuacja i nie możesz uczestniczyć w spotkaniu poinformuj o tym przewodniczącego, przewodniczącą komisji konkursowej.

Komisja konkursowa może się spotkać zarówno fizycznie jak i on-line. Jeśli ma to być spotkanie zdalne  zadbaj o komfort pracy i przestrzeganie obowiązku poufności. W takim wypadku ulubiona, ale tłoczna kawiarnia albo przestrzeń wspólna w biurze może nie być najlepszym wyborem.

Przyjdź przygotowana, przygotowany na spotkanie. Weź notatki. Słuchaj innych, zabieraj głos, dyskutuj i dąż do wyboru najlepszych ofert. Komisja wspólnie wypracowuje ostateczną listę rankingową oraz rekomendowane kwoty dotacji. Twój udział kończy się podpisaniem Protokołów Oceny Oferty.

Ocena merytoryczna ofert to nie tylko mechaniczne przyznawanie punktów. To przede wszystkim odpowiedzialność za to, jak zostaną wykorzystane publiczne środki i czy mieszkańcy Warszawy otrzymają wsparcie najwyższej jakości.

Zanim zatwierdzisz swoje oceny  zadaj sobie trzy proste pytania:

• Czy ten projekt odpowiada na cel opisany w ogłoszeniu?
• Czy budżet jest racjonalny i przejrzysty?
• Czy oferent jest w stanie bezpiecznie i terminowo zrealizować te działania?

Twoja wiedza, doświadczenie i bezstronność są kluczowe dla całego procesu. Dzięki Twojemu zaangażowaniu Warszawa staje się miastem bardziej przyjaznym, dostępnym i otwartym dla wszystkich mieszkańców.

Powodzenia w obradach!

Granty w wysokości do 50 tys. zł będzie można przeznaczyć na zakup sprzętu, wyposażenia i szkolenia. Nabór wniosków potrwa od 6 do 31 października 2026 roku.

– Bezpieczeństwo lokalnych społeczności zaczyna się od ludzi i organizacji, które każdego dnia są gotowe nieść pomoc. Dlatego rozwijamy program „ORLEN. Razem dla bezpieczeństwa” i zwiększamy jego budżet do 7 mln zł. Chcemy wspierać organizacje działające najbliżej mieszkańców w dalszym rozwijaniu kompetencji i unowocześnianiu sprzętu, żeby mogły jeszcze skuteczniej reagować w sytuacjach kryzysowych. To kolejny element konsekwentnie realizowanych przez ORLEN działań na rzecz wzmacniania bezpieczeństwa w Polsce – mówi Ireneusz Fąfara, Prezes Zarządu ORLEN .

Program został dostosowany do założeń profilowania jednostek ochrony ludności realizowanego przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej. Wsparcie będzie przyznawane w ramach czterech ścieżek grantowych: ewakuacyjnej, logistycznej, medycznej i humanitarnej. Pozwoli to organizacjom ubiegać się o środki odpowiadające ich specjalizacji i zadaniom.

Każdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie będzie mógł otrzymać grant do 50 tys. zł. Środki będzie można przeznaczyć na zakup sprzętu i wyposażenia oraz działania służące rozwojowi kompetencji. Dzięki temu organizacje będą mogły uzupełnić niezbędne zasoby, ale również skuteczniej wykorzystywać je podczas działań ratowniczych, pomocowych i prewencyjnych. O wsparcie będą mogły ubiegać się podmioty posiadające status podmiotu ochrony ludności wynikający z obowiązujących przepisów lub zawartych porozumień z administracją rządową bądź samorządową.

– Bezpieczeństwo jest jednym ze strategicznych kierunków działań Fundacji ORLEN. „ORLEN Razem dla Bezpieczeństwa” stanowi uzupełnienie naszego szerokiego zaangażowania w ten obszar, w tym programu „ORLEN na Straży”, w ramach którego od 25 lat wspieramy jednostki Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej. Dziś rozszerzamy wsparcie na inne podmioty ochrony ludności. Chcemy, aby były dobrze wyposażone, wyszkolone i gotowe do działania wtedy, kiedy są najbardziej potrzebne – mówi Dariusz Krysiak, Prezes Zarządu Fundacji ORLEN .

Program „ORLEN. Razem dla bezpieczeństwa” jest rozwinięciem pilotażowej edycji z 2025 roku. W pierwszym naborze wsparcie otrzymały jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych z województw mazowieckiego, podlaskiego, podkarpackiego, lubelskiego i warmińsko-mazurskiego. Dzięki otrzymanym grantom mogły zakupić sprzęt wykorzystywany podczas działań ratowniczych i zwiększyć swoją gotowość operacyjną.

Program ogłoszono podczas gali podsumowującej jubileuszowy rok 25-lecia programu ORLEN na straży, która odbyła się 5 października w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.

Nabór wniosków do programu „ORLEN Razem dla Bezpieczeństwa” potrwa od 6 do 31 października 2026 roku.

Zagrożenia związane z dezinformacją nie są zjawiskiem nowym. Organizacje społeczne od lat prowadzą działania na rzecz przeciwdziałania dezinformacji poprzez edukację medialną, fact-checking i budowanie odporności informacyjnej.

Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji powstała w 2022 roku w odpowiedzi na rozproszenie działań prowadzonych przez administrację publiczną, organizacje społeczne, fact-checkerów media, biznes i środowisko naukowe. Choć inicjatyw nie brakuje, wyzwaniem pozostają wciąż trwała koordynacja, wymiana informacji, wspólne reagowanie na zagrożenia oraz długofalowe strukturalne finansowanie.

Koalicja będzie koncentrować się na czterech obszarach:

1. rzecznictwie  prowadzonym po to, aby głos społeczeństwa obywatelskiego był obecny w debacie publicznej i procesach legislacyjnych
2. wzmacnianiu kompetencji  organizacji i innych podmiotów,
3. wymianie informacji i wiedzy  o zagrożeniach oraz metodach dezinformacji,
4. partnerstwach międzysektorowych  z administracją, samorządami, mediami, nauką i biznesem.

Brak działań koordynacyjnych nie jest wyłącznie problemem administracji – fragmentacja występuje również po stronie organizacji społecznych. Dlatego Koalicja zaczęła od własnego środowiska, by stworzyć trwałą sieć współpracy organizacji zajmujących się dezinformacją, fact-checkingiem, mediami, prawami cyfrowymi i odpornością społeczną.

Dziś zakres działań Koalicji ulega rozszerzeniu, ponieważ przygotowuje się ona do pozyskiwania nowych członków i partnerstw. Koalicja nie ma być tylko kolejnym ciałem kojarzonym z dezinformacją, jej cel to bliska współpraca istniejących organizacji, ułatwianie wymiany informacji i kompetencji między nimi, a także wypracowanie modelu wspólnego reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Jednocześnie w ostatnim czasie są rozwijane także rozwiązania instytucjonalne po stronie państwa. 30 września Prezes Rady Ministrów powołał Centrum Walki z Dezinformacją, w którego prace są zaangażowane różne ministerstwa, służby i instytucje publiczne, w tym NASK. Powołanie Centrum to element realizacji postulatu powtarzanego od lat: konieczne jest stworzenie trzeciego sektora i zapewnienie lepszej koordynacji działania państwa w tym obszarze.

Fakty i doświadczenia innych państw pokazują, że model skoordynowanej współpracy instytucji rządowych nie jest wystarczający w zakresie walki z dezinformacją, ponieważ zakres wyzwań związanych ze zwalczaniem fake newsów stale rośnie. Centrum Walki z Dezinformacją nie jest pierwszą taką inicjatywą w Europie – potrzebne są podobne organizacje zrzeszające ekspertów, ponieważ dezinformacja może być elementem zagranicznych operacji wpływu, kampanii manipulacyjnych czy oszustw internetowych, a więc staje się coraz groźniejsza. Szczególnego znaczenia nabiera również bezpieczeństwo informacyjne w okresach wyborczych i kryzysowych.

Koalicja podkreśla, że samo powstawanie kolejnych struktur nie rozwiązuje problemu koordynacji, jeśli nie towarzyszą mu jasny podział kompetencji, wymiana danych, transparentność oraz trwała współpraca z organizacjami społecznymi, mediami, środowiskiem naukowym i biznesem.

– stwierdza Patryk Zakrzewski, wiceprezes Stowarzyszenia Demagog i dodaje: – Zdecydowaliśmy się skoncentrować na współpracy wewnątrz trzeciego sektora, aby wzmocnić odporność organizacji społecznych na dezinformację i efektywnie odpowiadać na zagrożenia w infosferze. Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji to również silniejszy głos sektora w dialogu z instytucjami państwa oraz przedstawicielami mediów, nauki i biznesu,

Potrzebne jest również podejście skoordynowanej współpracy ze społeczeństwem obywatelskim – odporność informacyjna nie może być wyłącznie zadaniem administracji. Społeczeństwo jest nie tylko odbiorcą informacji i potencjalnym celem kampanii dezinformacyjnych, lecz także ważnym uczestnikiem systemu przeciwdziałania tym zagrożeniom.

Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji chce być dla administracji publicznej partnerem, a nie konkurencją. Jednocześnie ma pozostać niezależnym głosem społeczeństwa obywatelskiego. W skład Koalicji wchodzą Stowarzyszenie Demagog, Fundacja Digital Poland, Pismo. Magazyn Opinii, Fundacja Edukacji Klimatycznej, Stowarzyszenie Pravda, TechSoup Polska, Sieć Obywatelska Watchdog oraz Instytut Zamenhofa. Partnerem jest ZFPR.

Mogłoby się wydawać, że to jest jasne. Te od sportu są do krzewienia sportu. Te od kultury prowadzą teatry, robią festiwale, upowszechniają sztukę. Watchdogi pilnują transparentności. A te od kobiet – jak my – wzmacnianiają kobiety. Proste. Tak myślicie? Ech, idealiści z sektora.

Otóż jest wiele innych, mało oczywistych obszarów, w których organizacje są komuś do czegoś potrzebne. Zaczęłam robić listę.

Na przykład celebrytom organizacje przydają się do kończenia dram internetowych. Ktoś kogoś obraził, ktoś się oburzył, ktoś odpowiedział, internet podzielił się na dwa obozy i już zanosi się na to, że będziemy tym żyć przez najbliższe trzy tygodnie. Na szczęście jest wyjście: wpłata na organizację.

Pamiętacie awanturę o to, kto jest Tosią? Czyli tę ostatnią narodową batalię, tę zaraz przed sporem o „Lalkę”? Joanna Jabłczyńska kontra Dorota Szelągowska, rolka – post – rolka, a wreszcie wezwanie od Katarzyny Grocholi do wpłaty na cele społeczne i założona przez Jabłczyńską zbiórka na Rak’n’Roll, zakończona spektakularnym sukcesem. Szach-mat. Wygrała Jabłczyńska. No i Rak’n’Roll. Pieniądze idą na dobry cel, jedna strona ma satysfakcję, druga wychodzi z twarzą, internet może zacząć żyć kolejną aferą. Same korzyści.

Podobny mechanizm działa w przypadku hejterów, tylko tu organizacja przydaje się już nie do kończenia awantury, ale do odkupienia win. Kilka dni temu Agnieszka Gozdyra pokazała obrzydliwy komentarz na swój temat i zapowiedziała jego autorowi spotkanie z prawnikiem. Hejter szybko przeprosił. I od razu zaproponował zadośćuczynienie: może wpłacić wskazaną przez dziennikarkę kwotę, na przykład na wybraną przez nią fundację.

Nie ironizuję z samej wpłaty – pieniądze są przecież jednym z największych deficytów w organizacjach, a jeśli ktoś przy okazji zrozumiał, że nie wszystko, co można napisać w internecie, należy w nim napisać, tym lepiej. Fascynuje mnie raczej to, że organizacja staje się w tym układzie instytucją pośredniczącą w odkupieniu win. Kiedyś było samobiczowanie, dziś można zrobić przelew na ważny, społeczny cel. Działa? Działa.

Organizacje przydają się również biznesowi. Tu stawka jest większa, bo większe bywają i pieniądze, i grzechy. Weźmy zupełnie hipotetyczną firmę od fast fashion. Tak hipotetyczną, że z pewnością żadna konkretna nie przychodzi nam teraz do głowy. Produkuje mnóstwo ubrań, kolekcje zmieniają się szybciej niż trendy na TikToku, a troska o planetę jest niezbyt wysoko na liście priorytetów. Ale od czego są organizacje ekologiczne? Można zrobić wspólną akcję, zbiórkę używanych ubrań, program recyklingowy.

Oczywiście taka współpraca może być uczciwa i pożyteczna dla obu stron: organizacja dostaje – na przykład – środki i możliwość działania na większą skalę, a firma – wiedzę i doświadczenie, których sama nie ma. Ale może dostać jeszcze coś, czego nie da się tak łatwo kupić ani wyprodukować: społeczną wiarygodność. I właśnie dlatego takie partnerstwa bywają też wykorzystywane do budowania społecznie odpowiedzialnego wizerunku firmy. Co ma pewien skutek uboczny: jeśli robi się zbyt zielono, ale wyłącznie w komunikacji, oberwać może również wiarygodność organizacji. I znamy takie, wcale nie hipotetyczne, przykłady.

Politykom organizacje też się przydają, ostatnio wręcz masowo. Mateusz Morawiecki założył stowarzyszenie Rozwój Plus, Jacek Sasin – Po Pierwsze Polska. W pewnym momencie stowarzyszeń prowadzących działalność polityczną zrobiło się w PiS na tyle dużo, że władze partii nakazały swoim członkom z nich wystąpić. Najwyraźniej do robienia polityki nie zawsze wystarcza już partia. Przydaje się jeszcze organizacja społeczna. Znamy też przypadki, kiedy przez organizacje płynęły publiczne pieniądze na działania mające z polityką całkiem sporo wspólnego.

Organizacje przydają się także państwu. I tu akurat mamy doświadczenie osobiste. Rząd ogłosił niedawno, że potrzebuje małych organizacji społecznych do budowania lokalnej odporności na kryzysy. Zgłosiłyśmy się. Okazało się, że potrzebuje, ale akurat nie nas (to był ten moment, kiedy słuchałam krzepiącej playlisty z Blues Brothers).

Ten konkurs jest bardzo dobrym przykładem tego, do czego państwu potrzebne są organizacje. Bo odporności społecznej nie buduje się tylko zapasem wody, plecakiem ewakuacyjnym i instrukcją, co robić, kiedy zawyje syrena. Potrzebni są ludzie, którzy znają się w okolicy, wiedzą, kto ma agregat, kto potrafi udzielić pierwszej pomocy i z kim trzeba się skontaktować w urzędzie albo OSP. I właśnie tutaj państwu przydają się organizacje. Oficjalny opis konkursu mówi o sąsiedzkim zaufaniu, lokalnej współpracy, wzmacnianiu relacji i organizacjach, które znają potrzeby swoich społeczności. Tego wszystkiego nie da się stworzyć rozporządzeniem na dzień przed kryzysem. Państwo ma pieniądze, instytucje i procedury. Za to organizacje mają coś, czego państwu w wielu miejscach brakuje: ludzi, relacje, rozeznanie i zaufanie. Oczywiście najpierw muszą to wszystko bardzo dokładnie opisać we wniosku.

Mogłabym te przypadki mnożyć, ale myślę, że

Jak się w tej układance odnajduje FemiVoice? Na razie nikt nie kończy swoich dram, wpłacając na nasze konto. Żadna wielka firma nie próbuje pożyczyć od nas wiarygodności. Politycy też jakoś nie garną się do zakładania u nas frakcji. Państwo szukało małych organizacji, ale ostatecznie wybrało inne.

Wygląda więc na to, że chwilowo jesteśmy potrzebne głównie do wzmacniania kobiet. I wiecie co? Chyba to nam wystarczy.

116 006 to bezpłatny, standardowy numer pomocy działający w całej Unii Europejskiej. Do operatora infolinii, Fundacji IWO - Doradztwo Obywatelskie, trafiły sygnały o próbach wyłudzeń i podszywania się pod numery wsparcia. Oszuści kontaktują się telefonicznie z obywatelami, sugerując kontakt z oficjalną infolinią dla pokrzywdzonych.

W związku z tym Ministerstwo Sprawiedliwości stanowczo przypomina:

Konsultanci Linii Pomocy Pokrzywdzonym 116 006 nigdy nie dzwonią do obywateli z własnej inicjatywy. System działa wyłącznie w trybie przychodzącym – oznacza to, że wsparcie udzielane jest tylko wtedy, gdy to osoba potrzebująca sama wybierze numer 116 006.

Jak działa oficjalna infolinia?

• Inicjatywa leży po stronie dzwoniącego:  jeśli otrzymasz połączenie od osoby twierdzącej, że reprezentuje infolinię pomocy jest to próba oszustwa. Rozłącz się.
• Pełna anonimowość:  dzwoniąc pod bezpłatny numer 116 006, obywatel nie musi podawać swoich danych osobowych ani szczegółowych informacji umożliwiających identyfikację.
• Całodobowe wsparcie:  linia działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, oferując bezpłatną pomoc prawną, psychologiczną oraz przekierowanie do stacjonarnych Ośrodków Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem.

Co zrobić w przypadku próby oszustwa?

1. Nie podawaj żadnych danych  - nie przekazuj rozmówcy informacji osobowych, numerów PESEL ani danych logowania do bankowości.
2. Nie oddzwaniaj  na nieznane numery komórkowe podawane przez oszustów jako rzekome numery infolinii.
3. Zgłoś incydent  - o sytuacji należy poinformować Policję lub zgłosić podejrzany numer do zespołu CERT Polska (poprzez stronę incydent.cert.pl  lub przesyłając podejrzany SMS na bezpłatny numer 8080 ).

O incydencie został już powiadomiony zespół CERT Polska. Apelujemy o zachowanie ostrożności i przekazanie tej informacji bliskim.

Kontakt z oficjalną Linią Pomocy Pokrzywdzonym:

• Telefon:  116 006 (całodobowy, bezpłatny)
• E-mail: [email protected]

Oficjalne systemy wsparcia tworzone są po to, by chronić osoby w kryzysie, a nie stwarzać dla nich dodatkowe zagrożenie. Całodobowy numer 116 006 powstał z myślą o osobach potrzebujących bezpiecznego, w pełni anonimowego wsparcia prawnego i psychologicznego - bez presji i bez ryzyka utraty prywatności.

Bądźmy czujni na próby manipulacji ze strony podszywających się oszustów i reagujmy na wszelkie niepokojące sygnały, by wspólnie dbać o bezpieczeństwo osób pokrzywdzonych.

Wyobraźmy sobie zwykły niedzielny obiad, gdzie przy stole spotykają się trzy pokolenia: Babcia – Alina, ma 58 lat. Bardzo lubi spotykać się z całą rodziną w weekendy, choć ostatnie gorące lata i susza w ogródku zamieniają gotowane z własnych plonów w rytuał podszyty nostalgią i żalem, że świat się zmienia. W tygodniu Alina pracuje w urzędzie, codziennie dojeżdża do pracy samochodem, bo w gminie nie ma już dobrych połączeń autobusowych. I codziennie po drodze obserwując ten sam las od 30 lat, znajduje w nim wytchnienie. Po obiedzie pójdą tam na spacer…

Przy stole zasiada też córka Aliny, Agnieszka, trzydziestopięcioletnia nauczycielka. Trochę jest zmęczona, bo cały tydzień kołowrotek: szkoła, nastoletnia córka, chory teść, własne trudności zdrowotne. Ostatnio wraz ze swoimi uczniami poszła sprzątać świat – w końcu to wrzesień – i znowu zadaje sobie pytanie, co zrobić, żeby za rok nie było tak samo? Uczniowie i uczennice nie bardzo się angażowali tym razem, pewnie trzeba by dołożyć do godziny wychowawczej więcej tematów ekologicznych…

Nastoletnia wnuczka Aliny – Julka – też pogrążona w myślach nad talerzem. Ostatnio w grupie aktywistycznej dyskutowali o wpływie na środowisko silników AI. Tyle jest tych wątków wokół zmian klimatu, trudno wybrać, w co się angażować. W organizacji protestów w internecie też przecież używają AI. Powinni przestać w imię zasady ochrony przyrody? Czy takie działania w ogóle mogą cokolwiek zatrzymać…

Trzy kobiety, wybaczcie, trochę stereotypowo, są jednak świetną ilustracją tematu, który Ashoka opisuje w raporcie Lifelong Environmental Agency . Wszystkie nasze bohaterki troszczą się o zdrowe środowisko, jak mogą. Nasze zaangażowanie w sprawy środowiskowe to nie jedynie indywidualny wybór, ale kwestia systemów, które albo umożliwiają nam uczestnictwo w ochronie przyrody na różnych etapach życia, albo nas z niej wypychają.

Autorzy w raporcie Lifelong Environmental Agency wyróżniają cztery wymiary trwałych działań ekologicznych. Te wymiary są jak papierek lakmusowy dla inicjatyw, który sprawdza, czy możemy do nich zaprosić osoby z różnych generacji.

Wymiar 1. Etapy życia i przejścia _ (Life stages & transitions) _

Alina i Agnieszka mają mało czasu i wiele obowiązków, to naturalne dla tych etapów życia. Ashoka w raporcie wskazuje na ważną lukę – wiele instytucji zaangażowania społecznego nie projektuje możliwości udziału dla dorosłych w połowie kariery.

1. Dzieciństwo otwiera drzwi: pierwsze kontakty z przyrodą mogą zaszczepić zaangażowanie.
2. Młodość przynosi mobilność i nowe sieci, to idealny moment na aktywizm.
3. Ale dorosłość? Tutaj system nie daje wiele opcji zaangażowania. Presja finansowa, rutyna, odpowiedzialność za rodzinę – wszystko to zmienia warunki gry.

Organizacje ekologiczne często skupiają się na dzieciach lub aktywistach. Pomijają osoby w środku życia, które mają wiedzę, doświadczenie i zasoby, ale potrzebują form uczestnictwa dostosowanych do ich rzeczywistości, nie wymagające bycia w terenie przez całe weekendy, ale włączające je w decyzje, strategie, mentoring.

A w późniejszych latach? Gdy Alina przejdzie na emeryturę, jej wiedza o lokalnym ekosystemie, doświadczenie w organizowaniu sąsiadów, umiejętności ogrodnicze, to zasoby, które ruchy ekologiczne wciąż za rzadko mobilizują.

Wniosek: Zamiast czekać, aż ludzie będą mieć „czas” na działalność ekologiczną, trzeba projektować formy uczestnictwa dla różnych momentów w życiu. Czasami moment przejścia – studia, zakładanie rodziny, emerytura – to dobre miejsce by zainteresować i zaangażować osoby, dając im nowe poczucie sprawczości.

Wymiar 2. Miejsca uczestnictwa _ (Places for participation) _

Gdzie właściwie nasze trzy bohaterki mogą działać razem?

• Szkoła, w której uczy Agnieszka? Środowiska szkolne skupiają się na edukacji, rzadko na zaangażowaniu dorosłych członków społeczności.
• Może przychodnia? Służba zdrowia prawie nigdzie nie łączy zdrowia z ochroną środowiska.
• Siłownia, klub sportowy? Zazwyczaj nie pojawiają się tam tematy związane z ekologią.
• Przestrzenie cyfrowe? Dają głos, ale nie gwarantują realnej sieci wsparcia.

Alina, Agnieszka i Julka spotykają się w domu, w swojej małej wspólnocie. Ale nawet tam ich działania są izolowane, każda robi, co może, sama.

Wnioski z raportu Ashoki wskazują, że partycypacja wymaga konkretnych, dostępnych, zaufanych miejsc. To mogą być centra społeczne, kluby, parafie, świetlice. Ale muszą być zaprojektowane jako punkty, gdzie różne pokolenia mogą się spotykać wokół działań ekologicznych.

W ramach sieci „Wspólnie dla Ziemi” Fundacja Ashoka i Ekologiczny Uniwersytet Ludowy zaprasza do pracy nad budowaniem warunków, w których organizacje ekologiczne mogą stać się takimi miejscami, gdzie babcia, matka i nastolatka znajdują role dostosowane do ich możliwości.

Wymiar 3. Formy działania na rzecz środowiska _ (Forms of agency) _

Nie każdy musi być aktywistą, prawda? Alina może nie chodzić na protesty, ale jej praktyka dbania o ogród, wiedza o roślinach rodzimych, zdolność do łączenia sąsiadów – to jest sprawstwo. Agnieszka może nie wie, jak i nie ma możliwości, by budować ruchy nieformalne rodziców dzieci szkolnych, ale może dodać nowe wątki do programu nauczania, zmotywować uczniów i uczennice, być mostem między szkołą a społeczną działalnością w mieście. Agnieszka może mieć też wpływ na to, jak w szkole segreguje się śmieci i w jaki sposób je ograniczyć.

We wspomnianym raporcie autorzy rozróżnili indywidualne codzienne praktyki (sadzenie, oszczędzanie wody) i działania strategiczne (wpływ na swoje miejsce pracy, politykę, struktury organizacyjne). Oba mają znaczenie. Ale instytucje zazwyczaj albo ignorują pierwsze, uważając te działania za „zbyt małe”, albo nie doszacowują drugich, gdy pochodzą od kogoś bez formalnej pozycji).

Wniosek: Gdy budujesz międzypokoleniowe projekty na rzecz planety, warto zobaczyć pełne spektrum: od codziennych gestów troski aż po strategiczny wpływ i dać każdemu miejsce do działania.

Wymiar 4. Warunki umożliwiające działanie _ (Enabling conditions) _

Wiele osób ma świadomość negatywnych konsekwencji związanych z katastrofą klimatyczną i potrzebę działania, jednak brakuje im warunków systemowych, które to umożliwią.

Dla Aliny to bezpieczny dom, dostęp do zielonej przestrzeni, samodzielność i sprawność, zaufana społeczność, która sprawia, że nie czuje się z tym sama.

Dla Agnieszki: elastyczny czas pracy, dostęp do zasobów edukacyjnych, wsparcie instytucjonalne dla działań ekologicznych w szkole, społeczność, która uznaje jej zaangażowanie za ważne, dzięki czemu działania na rzecz planety stają częścią jej codzienności, a nie dodatkowym obowiązkiem.

Dla Julki: szkoła, która docenia i daje możliwość aktywizmu, ale również domowa stabilność, dostęp do zasobów i możliwość nauki, dostępny transport publiczny, miejsca trzecie, by mogła bezkosztowo spotykać się z rówieśnikami.

Te warunki są strukturalne: polityka, infrastruktura, instytucje, normy kulturowe. One determinują, czy uczestnictwo w zmianach klimatycznych dla wielu osób jest dostępne czy nie.

Kiedy słyszymy, że przyrodzie nie pomogą indywidualne wybory, chodzi o to, że wdrażanie własnych małych zmian bez zmian systemowych to za mało. Jednak samo domaganie się zmian systemowych bez przestrzeni do codziennych praktyk, to pusta obietnica. Potrzebujemy codziennych zmian, tak jak i wspierającego systemu.

Autorzy raportu sugerują, że „świadomościowe” kampanie ekologiczne, które mówią na przykład o zmianie nawyków, zawodzą, ponieważ ignorują wspomniane wymiary: nie projektują dla wszystkich etapów życia, nie tworzą miejsc spotkania, nie budują systemowych warunków.

Ale gdy organizacja działająca na rzecz planety, czy to NGO, czy parafia, czy szkoła, zaczyna myśleć w kategoriach tych czterech wymiarów, coś się zmienia. Planując działania możecie zadać sobie pytania o:

• Etapy: W jakim punkcie w swoim życiu są osoby w naszej społeczności? Co mogą wnieść? Jakie mają ograniczenia? Na co mają czas, a na co im go brakuje?
• Miejsca: Gdzie się spotykamy? Jakie mamy okazje do poznawania się, budowy zaufania? Co moglibyśmy zmienić, by obecne miejsca zaangażowania stały się przestrzeniami dla działań ekologicznych?
• Formy działania: Co każdy może robić – od codziennych praktyk po wpływ systemowy? Jakie zasoby wnosi każda z osób, które zapraszamy do zaangażowania?
• Warunki: Jakie bariery strukturalne uniemożliwiają udział? Jakie można usunąć już teraz?

To podejście nastawione na budowanie solidarności międzypokoleniowej. Nie traktuje młodych i starszych jako grupy konkurujące, ale jako współodpowiedzialne. Babcia może działać poprzez opiekę i wiedzę. Matka poprzez instytucje i zasoby. Córka poprzez wizję i aktywizm. Albo zupełnie na odwrót. Córka przez opiekę, a babcia przez aktywizm.

Wiemy już, że zmiana zachowań zależy od zachęt systemowych, a zmiany systemowe są możliwe tam, gdzie ludzie z różnych pokoleń i pozycji mogą razem działać w zaufanych miejscach.

Jak je budować i jak stwarzać różnorodne warunki do zaangażowania? Nad tym będzie pracować powstająca właśnie sieć „Wspólnie dla Ziemi”. Zapraszamy do współtworzenia miejsca, gdzie spotyka się energia, doświadczenia i kontakty organizacji i grup działających od kilkunastu miesięcy i kilkudziesięciu lat z podejściem i perspektywą Ashoki i Ekologicznego Uniwersytetu Ludowego. Razem stworzymy narzędzia dla całego ruchu, które pozwalają wyjść z naszych własnych baniek i budować różnorodne współprace.

Alina, Agnieszka i Julka trzymają za nas kciuki!

Martyna Rubinowska jest współdyrektorką Ashoki w Polsce i współprowadzi działania venture Ashoki w Europie. Od ponad dekady wspiera innowatorów i innowatorki społeczne, pomagając im rozwijać wpływ, budować współpracę między sektorami oraz tworzyć rozwiązania odpowiadające na najważniejsze wyzwania społeczne. Współtworzy programy wzmacniające ekosystem zmiany społecznej, inicjuje partnerstwa oraz procesy współpracy oparte na zaufaniu, dialogu i wspólnym przywództwie. Jest również koordynatorką sieci „Wspólnie dla Ziemi”. Z wykształcenia ekonomistka, psycholożka i facylitatorka. Inspirację do działania czerpie z książek, lasu, górskich szlaków oraz codziennego odkrywania sprawczości w sobie i innych.

Zadanie publiczne „Wspólnie dla Ziemi” sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju połeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Tego na pewno nie wiesz! 10 pomysłów na Dzień Ziemi, które pomogą oszczędzać energię

Myślisz, że wiesz, jak oszczędzać energię? Gaszenie światła, nie marnowanie wody, a może nawet segregowanie odpadów – to już znamy. Ale co z energią, której nie widzimy ? Ukryte koszty klimatyczne naszych codziennych cyfrowych nawyków są realne, a wciąż mówi się o nich zdecydowanie za mało.

1. Każde pytanie zadane AI zużywa tyle energii, co kilka wyszukiwań w Google

Kiedy wpisujesz wiadomość do AI, wydaje się, że po prostu korzystasz z klawiatury. W rzeczywistości uruchamiasz serwer wielkości ciężarówki.

Naukowcy szacują, że zapytanie do ChatGPT zużywa około pięć razy więcej energii elektrycznej niż zwykłe wyszukiwanie w internecie. Dokładne dane są trudne do ustalenia, ponieważ firmy technologiczne nie są w pełni transparentne. OpenAI podało w 2025 roku, że standardowe zapytanie tekstowe zużywa około 0,34 Wh energii. Google opublikował dane wskazujące, że mediana zapytania tekstowego Gemini zużywa około 0,24 Wh i powoduje emisję 0,03 grama CO₂.

Brzmi niewiele? Pomyślmy jednak o skali. Centra danych w USA zużyły w 2024 roku około 200 TWh energii elektrycznej – mniej więcej tyle, ile potrzeba do zasilania Tajlandii przez cały rok. Same serwery wykorzystywane do obsługi AI odpowiadały za szacunkowo 53–76 TWh tego zużycia.

I jest jeszcze coś, o czym prawie nikt nie mówi: wygenerowanie krótkiego filmu za pomocą AI – na przykład pięciosekundowego klipu przy użyciu Sora firmy OpenAI – może wymagać niemal 1 kWh energii, czyli mniej więcej tyle, ile zużywa odkurzacz podczas godzinnej pracy.

Co możesz zrobić?  Zanim zapytasz AI, zastanów się, czy naprawdę tego potrzebujesz, czy wystarczy zwykła wyszukiwarka. Formułuj jasne i konkretne pytania i postaraj się zawrzeć wszystko w jednym zapytaniu zamiast wysyłać dziesięć kolejnych. Unikaj generowania filmów i obrazów, jeśli naprawdę ich nie potrzebujesz.

2. Twój serial na Netflixie może emitować więcej CO₂, niż się spodziewasz

Możesz w tym roku nie odbyć ani jednego lotu samolotem i mieć z tego powodu dobre samopoczucie. A jednak… streaming wideo również ma swój ślad klimatyczny.

Według raportu InterDigital streaming wideo odpowiada za 4% globalnych emisji dwutlenku węgla. Dla porównania – całe lotnictwo odpowiada za około 2%. Jedna godzina streamingu w jakości HD generuje około 55 gramów CO₂e.

Emisje znacząco różnią się w zależności od urządzenia. Streaming na laptopie bez dodatkowego monitora powoduje około 10 g CO₂e na godzinę. Ten sam film oglądany na komputerze stacjonarnym z dużym ekranem może oznaczać nawet 50 g CO₂e na godzinę. W przypadku jakości 4K emisje są jeszcze wyższe.

Co możesz zrobić?  Jeśli to możliwe, oglądaj na mniejszych urządzeniach. Na telefonie zmień jakość z 4K na HD – prawdopodobnie nawet nie zauważysz różnicy. Pobieraj filmy wcześniej przez Wi-Fi zamiast streamować je za pomocą sieci komórkowej.

3. To krótkie „Dzięki!” ma większy wpływ na klimat, niż myślisz

Ile e-maili wysyłasz każdego dnia, które nie zawierają właściwie żadnej istotnej informacji? „Dzięki!”, „OK”, „Potwierdzone”.

Według książki Mike’a Bernersa-Lee How Bad Are Bananas? zwykły e-mail ma ślad węglowy wynoszący około 0,3 g CO₂e. Jeśli wiadomość zawiera duży załącznik, wartość ta może wzrosnąć nawet do 50 g CO₂e. Krótkie, niepotrzebne wiadomości e-mail wysyłane na masową skalę mogą generować rocznie tyle CO₂, ile 3334 samochody z silnikiem Diesla.

Dlaczego? Każda wiadomość wymaga energii do wysłania, filtrowania przez serwery antyspamowe, przechowywania w chmurze – zarówno po stronie nadawcy, jak i odbiorcy – wyświetlenia powiadomienia i często wieloletniego przechowywania w archiwum.

Co możesz zrobić?  Wypisz się z newsletterów, których nigdy nie czytasz. Zamiast wysyłać duże pliki jako załączniki, udostępnij link do pliku w chmurze. Zanim odpowiesz „OK”, zastanów się, czy naprawdę jest to konieczne.

4. 👗 Koszulka z Shein to nie tylko problem etyczny – to także problem energetyczny

Fast fashion jest jednym z najbardziej zanieczyszczających sektorów na świecie. Najczęściej myślimy o niej jednak w kontekście wyzysku pracowników, a nie energii i klimatu.

Przemysł odzieżowy odpowiada za około 10% globalnych emisji CO₂ – mniej więcej tyle, ile wynoszą łączne emisje Unii Europejskiej. Jednocześnie 85% wszystkich tekstyliów każdego roku trafia na wysypiska.

Do wyprodukowania jednej bawełnianej koszulki potrzeba około 2700 litrów wody – tyle, ile jedna osoba potrzebowałaby do picia przez ponad dwa lata. Do tego dochodzi energia wykorzystywana podczas produkcji, farbowania, transportu – ubrania często przemierzają świat kilka razy, zanim trafią do sklepu – oraz prania.

Badania wykazały, że ślad węglowy jednorazowego użycia dżinsów z sektora fast fashion wynosi około 2,5 kg CO₂e, czyli tyle, co przejechanie około 10 km samochodem benzynowym. To 11 razy więcej niż w przypadku bardziej tradycyjnego podejścia do konsumpcji odzieży.

Co możesz zrobić?  Kupuj mniej i rzadziej. Wybieraj ubrania z drugiej ręki – na Vinted, eBayu czy w lokalnych sklepach charytatywnych. Rynek odzieży używanej ma największy potencjał ograniczania emisji w sektorze mody i może zmniejszyć ślad węglowy odzieży nawet o 90%. Jeśli musisz prać, rób to w temperaturze 30°C – podgrzewanie wody jest najbardziej energochłonnym elementem całego procesu.

5. Twoje urządzenia pobierają energię nawet wtedy, gdy są „wyłączone”

Telewizor w trybie czuwania. Ładowarka pozostawiona w gniazdku bez telefonu. Kuchenka mikrofalowa, której zegar cały czas działa.

Zjawisko to nazywa się phantom load  lub vampire power  – ukrytym poborem energii, który po cichu zwiększa nasze rachunki.

Według Energy Saving Trust urządzenia pozostające w trybie czuwania odpowiadają za 9–16% energii elektrycznej zużywanej w gospodarstwach domowych. Badania wskazują również, że nawet 75% energii zużywanej przez urządzenia domowe może być pobierane wtedy, gdy urządzenia nie są aktywnie używane.

Główne źródła tego poboru to telewizory, konsole do gier, drukarki, routery, kuchenki mikrofalowe z wyświetlaczem zegara oraz ładowarki pozostawione bez podłączonego urządzenia.

Co możesz zrobić?  Używaj listwy zasilającej z wyłącznikiem, aby jednym kliknięciem odłączyć kilka urządzeń. Odłączaj ładowarki, gdy nie ładujesz żadnego urządzenia. Wyłączaj router na noc – i śpij spokojniej.

6. Włączenie kamery podczas wideokonferencji emituje 25 razy więcej CO₂ niż sam dźwięk

Pandemia nauczyła nas korzystać z Zooma. Ale czy nauczyła nas korzystać z niego w sposób energooszczędny?

Wyłączenie kamery może zmniejszyć emisje o 96%, ponieważ rozmowy wideo generują niemal 25 razy więcej CO₂ niż rozmowy audio.

Różnica wynika przede wszystkim z ogromnej ilości danych przesyłanych w czasie rzeczywistym. Każda sekunda filmu HD zawiera setki razy więcej danych niż głos, co oznacza większe obciążenie serwerów, większe zużycie energii w centrach danych i większe emisje.

Co możesz zrobić?  Rozważ wyłączenie kamery, gdy nie jest konieczna – szczególnie podczas długich spotkań lub przy słabym połączeniu. Jeśli to możliwe, korzystaj tylko z dźwięku. A czasem warto zadać sobie pytanie: czy zwykła rozmowa telefoniczna nie wystarczyłaby?

7. Twoje zdjęcia w chmurze są przechowywane na serwerach, które często zasilane są energią z paliw kopalnych

„Kopia zapasowa w chmurze” brzmi lekko i niemal niematerialnie. W rzeczywistości oznacza ogromny budynek pełen tysięcy serwerów, systemów wentylacyjnych i urządzeń chłodzących, które działają 24 godziny na dobę.

Centra danych w USA zużywają tyle energii elektrycznej, ile potrzebuje w ciągu roku cała Tajlandia. Badanie Uniwersytetu Harvarda wykazało, że intensywność emisji związanych z energią wykorzystywaną przez centra danych jest o 48% wyższa niż średnia dla USA, ponieważ centra danych w nieproporcjonalnie dużym stopniu korzystają z sieci opartych na paliwach kopalnych.

Masz 10 000 zdjęć z ostatnich pięciu lat? Duża ich część to duplikaty, nieuporządkowane pliki, do których prawdopodobnie nigdy już nie wrócisz. A mimo to są przechowywane na serwerze działającym przez cały czas.

Co możesz zrobić?  Zrób cyfrowe wiosenne porządki: usuń zduplikowane zdjęcia, wyłącz automatyczne tworzenie kopii zapasowych plików, których nie potrzebujesz, usuń stare wersje dokumentów i niepotrzebne wątki e-mailowe. Wyczyść skrzynkę ze spamu – każda wiadomość jest gdzieś przechowywana na serwerze.

8. Darmowe zwroty nie są darmowe dla planety

„Zamówię pięć rozmiarów i odeślę cztery.” Świetne rozwiązanie dla naszego portfela. Nieco gorsze dla klimatu.

Każda przesyłka ma swój ślad węglowy: ciężarówka, centrum sortowania, kolejna ciężarówka, lotnisko – jeśli zamawiasz z zagranicy – następna ciężarówka do twoich drzwi, a potem cała trasa w odwrotnym kierunku. Handel internetowy w UE generuje każdego roku miliony przesyłek zwrotnych.

Jest jeszcze jeden problem: na całym świecie 92 miliony ton tekstyliów trafia co roku na wysypiska, a duża część pochodzi ze zwracanych produktów, które nigdy nie trafiają ponownie do sprzedaży, lecz są niszczone, ponieważ logistyka ich ponownego wprowadzenia do obrotu kosztuje więcej niż utylizacja.

Co możesz zrobić?  Zanim klikniesz „kup”, sprawdź tabelę rozmiarów, przeczytaj opinie i obejrzyj materiały dotyczące produktu. Zamawiaj produkty z jednego sklepu zamiast z pięciu różnych. Jeśli możesz, kupuj lokalnie – oznacza to mniejszy ślad transportowy.

9. Jedzenie mniejszej ilości mięsa pozwala oszczędzić więcej energii niż wyłączenie wszystkich żarówek

To jeden z najlepiej udokumentowanych, a jednocześnie najbardziej zaskakujących faktów dotyczących energii: nasza dieta ma większy wpływ na ślad węglowy niż większość innych indywidualnych wyborów konsumenckich.

Produkcja 1 kg wołowiny wymaga około 15 000 litrów wody i powoduje emisję około 27 kg CO₂e. Liczby te nie pokazują jednak ogromnego zużycia energii związanego z produkcją – napędzaniem maszyn rolniczych, produkcją paszy, chłodzeniem czy transportem. Dla porównania, produkcja 1 kg soczewicy powoduje około 20 razy mniejsze emisje.

Nie musisz od razu przechodzić na weganizm. Jeden bezmięsny posiłek tygodniowo, pomnożony przez miliony osób, może mieć realny i mierzalny wpływ na zużycie energii i klimat. Zmiana diety jest jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dysponujemy jako jednostki.

Co możesz zrobić?  Wprowadź jeden bezmięsny dzień w tygodniu, np. „Meatless Monday”. Zamień wołowinę na drób lub rośliny strączkowe. Gotuj częściej od podstaw – gotowe dania mają większy ślad węglowy ze względu na opakowania i transport w warunkach chłodniczych.

10. I wreszcie – rzecz, która naprawdę działa: rozmawiaj z innymi

Może to brzmieć jak rada z broszury z lat 90. XX wieku. Badania są jednak jasne: indywidualne działania mają znaczenie, ale działania systemowe mają wielokrotnie większy wpływ. A zmiana systemowa zaczyna się od zmiany norm społecznych.

Projekt ELY – Energy Literacy for Youth  badał, dlaczego edukacja energetyczna tak rzadko prowadzi do zmiany zachowań. Odpowiedź jest prosta: sama wiedza, pozbawiona kontekstu społecznego, nie wystarcza. Kiedy rozmawiamy o klimacie i energii z kimś bliskim – przyjacielem, rodziną, w klasie czy w pracy – uruchamiamy mechanizm, który może prowadzić do zmian szybciej niż jakikolwiek artykuł w internecie.

Powiedz komuś o klimatycznych kosztach korzystania z AI. Udostępnij ten artykuł. Zapytaj znajomego, czy wypisał się z newsletterów, których nigdy nie czyta.

Energia, której nie zużywamy, jest najczystszą energią ze wszystkich.

🌍 Dzień Ziemi to nie tylko jeden dzień.  To przypomnienie, że każdego dnia możemy dokonywać innych wyborów, a te wybory – nawet małe i niewidoczne – sumują się i prowadzą do realnych zmian.

O projekcie

Artykuł powstał w ramach projektu Energy Literacy for Youth (ELY)  – europejskiej inicjatywy Erasmus+, której celem jest rozwijanie kompetencji energetycznych młodych osób, ze szczególnym uwzględnieniem grup marginalizowanych. Projekt realizują Fundacja Otwarty Plan (Polska), MigLAB (Niemcy), Youth and Environment Europe oraz INFORSE-Europe (Dania).

O wczesnym wykryciu mówimy wtedy, gdy nowotwór jest mały, ograniczony do piersi i nie dał przerzutów do węzłów chłonnych ani do innych narządów. Lekarze określają to jako stadium 0, I albo II, zależnie od wielkości guza i stanu węzłów chłonnych.

Najwcześniejszą postacią choroby jest rak przedinwazyjny, czyli in situ. Komórki nowotworowe znajdują się wtedy wyłącznie wewnątrz przewodu mlecznego i nie przekroczyły jego ściany. Taka zmiana nie daje przerzutów, a jej leczenie ma bardzo dobre rokowanie. Najczęściej wykrywa się ją w mammografii jako skupisko drobnych mikrozwapnień, zanim da jakikolwiek objaw.

Rak piersi wykryty w stadium wczesnym w zdecydowanej większości przypadków daje się wyleczyć. Im wcześniej zostanie rozpoznany, tym:

• większe są szanse na całkowite wyleczenie,
• mniej obciążające jest leczenie,
• częściej można zachować pierś, bo operacja oszczędzająca daje wtedy takie same szanse na wyleczenie jak mastektomia,
• rzadziej potrzebna jest intensywna chemioterapia,
• krócej trwa cały proces leczenia i szybciej można wrócić do codziennego życia.

Gdy choroba jest bardziej zaawansowana, leczenie zwykle trwa dłużej i łączy więcej metod: chemioterapię, operację, radioterapię i leczenie celowane. Rak piersi z przerzutami odległymi, czyli w stadium IV, zazwyczaj nie jest już całkowicie wyleczalny, choć dzięki nowoczesnym lekom wiele kobiet żyje z nim latami.

Wczesny rak piersi zazwyczaj nie boli i nie daje żadnych objawów. Kobieta czuje się dobrze, nic jej nie niepokoi i nie ma powodu, żeby iść do lekarza. Ból nie jest typowym objawem raka piersi, zwłaszcza we wczesnym stadium, dlatego jego brak niczego nie wyklucza.

Palcami wyczuwa się zwykle zmiany o średnicy około centymetra. Mammografia pozwala uwidocznić zmiany dużo mniejsze, nawet kilkumilimetrowe, a także mikrozwapnienia, których w ogóle nie da się wyczuć. To właśnie dlatego mammografia jest podstawowym badaniem w profilaktyce raka piersi. Badania wykazały, że u kobiet w wieku 50–69 lat regularna mammografia zmniejsza umieralność z powodu raka piersi o 25–30%.

Odsetek kobiet, które wracają do zdrowia po leczeniu raka piersi, jest w Polsce niższy niż w krajach Europy Zachodniej. Eksperci wskazują, że główną przyczyną jest zbyt późne rozpoznanie. Wiele kobiet trafia do lekarza dopiero wtedy, gdy guz jest duży albo pojawiły się wyraźne objawy.

Powody są różne. Część kobiet nie wie, że przysługuje im bezpłatna mammografia bez skierowania. Część odkłada badania z braku czasu. Wiele po prostu się boi: diagnozy, bólu podczas badania, leczenia. Zdarza się też, że kobiety zauważają zmianę, ale czekają tygodniami albo miesiącami, licząc, że sama minie.

Rozumiemy ten strach, bo każda z nas go przeżyła. Wiemy też z własnego doświadczenia, że wiele z nas słyszało w gabinecie zdanie: „dobrze, że przyszła Pani teraz, a nie za rok”. To zdanie ma ogromne znaczenie.

Regularna mammografia

Kobiety w wieku 45–74 lat mogą wykonać mammografię bezpłatnie co 2 lata, bez skierowania, w pracowni lub w mammobusie. To najskuteczniejsze narzędzie wczesnego wykrywania raka piersi.

Samoobserwacja piersi

Raz w miesiącu obejrzyj i zbadaj piersi. Nie chodzi o to, żeby postawić sobie diagnozę, tylko żeby poznać swoje ciało i szybciej zauważyć zmianę. Samobadanie nie zastępuje mammografii, ale ją uzupełnia.

Badanie u lekarza

Podczas wizyty u ginekologa poproś o badanie piersi, jeśli lekarz sam go nie zaproponuje. Młodsze kobiety, dla których mammografia nie jest podstawowym badaniem, mogą w razie potrzeby otrzymać skierowanie na USG.

Szybka reakcja na zmiany

Jeśli zauważysz coś nowego, nie czekaj, aż samo minie. Większość zmian w piersiach okazuje się niegroźna, ale ocenić to może tylko lekarz. Z niepokojącym objawem możesz iść do lekarza rodzinnego, ginekologa albo do poradni onkologicznej, do której nie potrzebujesz skierowania.

Znajomość historii rodzinnej

Jeśli w Twojej rodzinie były przypadki raka piersi lub jajnika, zwłaszcza u młodych kobiet, porozmawiaj z lekarzem o indywidualnym planie badań i ewentualnym skierowaniu do poradni genetycznej.

W leczeniu raka piersi dokonał się ogromny postęp. Mamy nowoczesne leki, precyzyjną radioterapię, operacje oszczędzające pierś i możliwość rekonstrukcji. Najlepsze efekty przynoszą one jednak wtedy, gdy choroba zostanie wykryta wcześnie. Nie odkładaj badań na później. To kilka minut, które mogą zmienić bardzo wiele.

Pełna baza wiedzy, ze źródłami przy każdym artykule, jest dostępna na stronie: amazonkikatowice.pl/baza-wiedzy-o-nowotworach-u-kobiet

Zachęcamy do śledzenia naszych kanałów i udostępniania materiałów. Jedna przekazana dalej informacja może skłonić kogoś bliskiego do badania.

Materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem, diagnozy ani leczenia. Dane statystyczne i zasady działania programów zdrowotnych mogą się zmieniać, dlatego aktualne informacje warto sprawdzać w źródłach wskazanych przy artykułach.

Materiał powstał w ramach kampanii społecznej „Różowy Październik 2026” , realizowanej przez Stowarzyszenie Klub Śląskich Amazonek w Katowicach  – najstarszą organizację w województwie śląskim wspierającą kobiety z rakiem piersi od 1993 roku – we współpracy z katowicką Fundacją Fabian Digital , odpowiedzialną za kreację materiałów oraz promocję kampanii.

Portal ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść publikowanych materiałów.

Za każdym uśmiechniętym dzieckiem w świetlicy stoi niezwykły opiekun - wychowawca, pedagog czy kierownik placówki. To on codziennie buduje dla dzieci drugi dom, daje im poczucie bezpieczeństwa i pomaga pokonywać życiowe trudności. Jest to jednak praca bardzo wymagająca i trudna. By wychowawcy mogli pomagać dzieciom skutecznie i z pełną empatią, sami potrzebują stałego wsparcia, wiedzy i poczucia, że nie są w tym wszystkim samotni.

Właśnie dlatego tworzymy nasz cykl edukacyjny i szkoleniowy #ŚWIETLIX. To wsparcie dla osób, pracujących z dziećmi na co dzień.

#ŚWIETLIX to przestrzeń rozwoju dla kadry świetlic środowiskowych i placówek wsparcia dziennego z całej Polski.

• Podnosimy jakość opieki:  Szkolimy wychowawców z zakresu psychologii, pedagogiki, prawa oraz nowoczesnych metod pracy z dziećmi po trudnych przejściach.
• Dajemy gotowe narzędzia: Przekazujemy wiedzę, która pomaga szybciej reagować na kryzysy i wyzwania emocjonalne u najmłodszych.
• Budujemy społeczność:  Łączymy ludzi o wielkich sercach, dbając o to, by wychowawcy nie wypalali się w swojej trudnej, codziennej misji.

Gdy dbamy o kompetencje i spokój opiekunów, bezpośrednio dbamy o bezpieczne i wartościowe dzieciństwo ich podopiecznych!

Już 11-12 października  spotykamy się w Łodzi na 10. jubileuszowym szkoleniu stacjonarnym! To dwa dni intensywnych warsztatów, wymiany doświadczeń i ładowania akumulatorów do dalszej pracy z dziećmi.

Jednym z najważniejszych punktów nadchodzącej edycji będzie certyfikowany kurs pierwszej pomocy . Chcemy, aby każdy wychowawca i opiekun zyskał nie tylko wiedzę teoretyczną, ale i pełną pewność oraz umiejętności praktyczne potrzebne w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia dziecka.

Udział w całym wydarzeniu oraz kursie jest dla uczestników całkowicie bezpłatny - tak, aby bariery finansowe nie blokowały rozwoju tym, którzy oddają swoje serce najmłodszym 🧡

Zapisy TUTAJ!

Data rozpoczęcia: 2 października 2026 r.

Data zakończenia: 23 października 2026 r.

Propozycje i uwagi do projektu  „Programu współpracy Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2027” należy składać (wyłącznie elektronicznie), przy wykorzystaniu zamieszczonego poniżej formularza:

1. na adres mailowy: [email protected] ;

2. za pośrednictwem platformy ePUAP: /eKPRM/SkrytkaESP;

3. za pośrednictwem e-doręczeń na adres do e-Doręczeń: AE:PL-91425-98565-UBWCH-28.

W przypadku pytań prosimy o kontakt – adres mail: [email protected] lub nr telefonu: (22) 694 75 29.

Materiały

• Pismo dotyczące konsultacji Programu współpracy na 2027 r.
• Projekt Programu współpracy Przewodniczącego z NGO na rok 2027 do konsultacji
• Formularz zgłaszania uwag projekt Programu współpracy Przewodniczącego Komitetu z organizacjami

Polskie Forum Migracyjne działa od 2007 roku. Organizacja wspiera osoby migranckie i uchodźcze w wielu obszarach: od pomocy psychologicznej i pracy socjalnej, przez wsparcie prawne i legalizacyjne, po doradztwo zawodowe i biznesowe. Prowadzi także działania edukacyjne, zatrudnia asystentki międzykulturowe w szkołach i organizuje warsztaty międzykulturowe. Istotną częścią jej pracy są również inicjatywy dedykowane budowaniu wspólnoty – w tym różnorodne zajęcia integracyjne, warsztaty oraz kluby konwersacyjne.

MEARL nie pojawił się w organizacji od razu jako rozbudowany system. Początkiem były wymagania związane z realizacją dużych, międzynarodowych projektów.

– W pierwszej kolejności było to liczenie, ile osób faktycznie przewinęło się przez naszą fundację, z iloma osobami pracujemy i w jakich zakresach. Musieliśmy raportować to do poszczególnych donorów i od tego się zaczęło  – wspomina Karolina Madej koordynatorka zespołu MEAL w Polskim Forum Migracyjnym.

Z czasem samo raportowanie liczb przestało jednak wystarczać.

Pojawiły się kolejne pytania: co właściwie wynika z tych danych? Czy działania odpowiadają na realne potrzeby? Czy projekty zostały dobrze zaplanowane? Dlaczego zainteresowanie konkretną usługą spada? Czy zmieniły się potrzeby odbiorców, czy problem leży gdzie indziej?

Dziś PFM prowadzi badania ewaluacyjne nie tylko wtedy, gdy wymaga tego grantodawca. Organizacja sięga po ankiety, wywiady czy grupy fokusowe również wtedy, gdy sama chce lepiej zrozumieć to, co dzieje się w jej działaniach.

W pracy z osobami migranckimi i uchodźczymi szczególnie dobrze widać, dlaczego regularne zbieranie i analizowanie informacji jest potrzebne. Sytuacja, w której organizacja działała trzy lata temu, różni się od obecnej.

Po wybuchu wojny w Ukrainie wiele osób potrzebowało przede wszystkim podstawowego zabezpieczenia: miejsca do życia, żywności, leków czy środków finansowych. Z czasem na pierwszy plan zaczęły wychodzić inne potrzeby: praca, integracja, edukacja czy wsparcie psychologiczne.

– Ta sytuacja, którą mieliśmy trzy lata temu, to zupełnie inny świat niż ten, w którym działamy dzisiaj, szczególnie pod kątem potrzeb migrantów  – podkreśla przedstawicielka PFM.

Dla organizacji oznacza to konieczność ciągłego sprawdzania, czy działania, które jeszcze niedawno były potrzebne i cieszyły się dużym zainteresowaniem, nadal odpowiadają rzeczywistości.

Zdarza się, że dane pokazują niewielkie zainteresowanie jednym rodzajem wsparcia, a znacznie większe innym. Jeśli pozwalają na to warunki finansowania, PFM rozmawia wtedy z grantodawcą o zmianach w projekcie i przesunięciu środków tam, gdzie są bardziej potrzebne.

Dzięki temu ewaluacja przestaje być podsumowaniem wykonywanym po zakończeniu projektu. Może wpływać na jego przebieg jeszcze wtedy, gdy projekt trwa.

Ważnym elementem systemu są informacje zwrotne od osób korzystających ze wsparcia.

PFM zbiera je kilkoma kanałami. W Centrum Wielokulturowym dostępne są kody QR prowadzące do ankiety przygotowanej w Kobo. Formularz funkcjonuje w ośmiu wersjach językowych. Dla osób starszych przygotowano również prostsze formularze papierowe z większą czcionką. Organizacja korzysta ponadto z adresu mailowego przeznaczonego do feedbacku oraz ankiet przygotowywanych pod konkretne działania.

Samo zebranie opinii jest jednak dopiero początkiem.

Informacje trafiają do regularnie prowadzonego trackera. Organizacja zapisuje, czego dotyczyła dana opinia, klasyfikuje ją i odnotowuje, jakie działania zostały podjęte. Odpowiada również osobom, które zdecydowały się przekazać swoją opinię.

Co ciekawe, feedback okazał się ważny nie tylko dla zarządzania działaniami, ale również dla samych pracowników.

Pozytywne opinie są przekazywane konkretnym zespołom i osobom, których dotyczą. W pracy z ludźmi znajdującymi się niekiedy w bardzo trudnych sytuacjach życiowych takie informacje mają szczególne znaczenie.

– Caseworkerzy mówili mi, że mogą mieć beznadziejny dzień, same trudne przypadki, a potem dostają informację, że ktoś konkretnie wymienił ich z imienia i nazwiska i napisał, że mu pomogli. To jest dla nich bardzo ważne  – opowiada koordynatorka zespołu MEAL.

Informacja zwrotna zaczyna więc pełnić kilka funkcji jednocześnie: pozwala dostrzegać problemy, poprawiać działania, ale też pokazuje zespołowi sens wykonywanej pracy.

Doświadczenie PFM pokazuje również drugą stronę monitoringu. Organizacja może dojść do momentu, w którym zaczyna zbierać dane „na wszelki wypadek”.

A wtedy MEARL zamiast pomagać może stać się dodatkowym obciążeniem.

– W pewnym momencie powiedziałam: stop, zatrzymajmy się i pomyślmy. Może nie ma sensu, żeby pracownicy raportowali swoją pracę w trzech narzędziach, kiedy możemy zrobić jedno i dostosować je do kilku projektów  – wspomina rozmówczyni.

To szczególnie istotne w organizacjach, których pracownicy mają bezpośredni kontakt z osobami korzystającymi ze wsparcia. Każda dodatkowa tabela czy formularz oznacza czas zabrany ich podstawowej pracy.

Dlatego przed dodaniem kolejnego wskaźnika warto zadać proste pytanie: co właściwie zrobimy z tą informacją?

– Czasem myślę: chciałabym jeszcze zebrać to albo tamto. A potem zadaję sobie pytanie, czy my realnie coś z tą wiedzą zrobimy. Czasem okazuje się, że nie  – przyznaje.

W PFM wykształciła się więc zasada: lepiej zbierać mniej informacji, ale robić to regularnie i rzeczywiście je wykorzystywać.

PFM ma obecnie kilkudziesięcioosobowy zespół, a w okresie największego rozwoju zatrudniało około 120 osób. Przy takiej skali wyzwaniem staje się już nie tylko zdobywanie informacji, ale również łączenie wiedzy powstającej w różnych częściach organizacji.

Zespół MEAL pozostaje więc w kontakcie z osobami prowadzącymi poszczególne działania i analizuje zarówno wskaźniki ilościowe, jak i obserwacje pracowników.

– Zespoły mają bardzo dużą wiedzę. Jeśli na bieżąco jej nie zbieramy, to gdzieś się ona rozchodzi. Ktoś komuś coś powiedział, ale to znika. Systematyczne zbieranie takich jakościowych obserwacji jest bardzo ważne  – zauważa koordynatorka.

MEARL oznacza tutaj możliwość spojrzenia na organizację z pewnego dystansu: zobaczenia, co działa w poszczególnych zespołach, gdzie pojawiają się podobne problemy i jakie wnioski warto wykorzystać przy planowaniu kolejnych działań.

Najtrudniejszym elementem pozostaje jednak organizacyjne uczenie się: przyjęcie, że nie każdy pomysł okaże się trafiony.

– Dużo rzeczy nam się po drodze nie udało. Niektóre projekty były totalnie nietrafione. Ważne jest, żeby wyciągnąć z tego wnioski, inaczej pisać kolejne projekty i nie pakować energii, pracy i pieniędzy w obszary, które się nie sprawdzają  – podkreśla.

Czy MEARL jest więc rozwiązaniem przede wszystkim dla dużych organizacji posiadających osobny zespół zajmujący się monitoringiem i ewaluacją?

Doświadczenie PFM pokazuje coś przeciwnego.

Organizacja sama zaczynała jako niewielki zespół. Zdaniem koordynatorki warto pomyśleć o podstawowych procesach zbierania danych już na początku działalności, ponieważ wraz ze wzrostem organizacji uporządkowany system zaczyna procentować.

Nie wymaga to przy tym kosztownych systemów informatycznych. PFM nadal wykorzystuje powszechnie dostępne narzędzia, takie jak Excel czy Kobo.

– Im lepiej ustawimy sobie różne procesy od początku trwania projektów czy działań, tym później jest łatwiej. To jest właściwie zbieranie śmietanki, kiedy na początku wykona się tę trudniejszą pracę  – przekonuje rozmówczyni.

Kluczowe pytanie brzmi więc nie „ile możemy zmierzyć?”, ale „jakiej wiedzy potrzebujemy i co zrobimy z nią później?” .

Dobrze zaplanowany MEARL może pomóc organizacji nie tylko odpowiedzieć grantodawcy na pytanie, co zostało zrealizowane. Może pomóc jej zdecydować, co warto robić dalej .

Monitoring:  bieżące śledzenie skali i sposobu korzystania ze wsparcia.

Ewaluacja:  ankiety, wywiady i grupy fokusowe pomagające zrozumieć potrzeby oraz ocenić działania.

Accountability:  kilka dostępnych kanałów informacji zwrotnej, klasyfikowanie feedbacku, odpowiadanie odbiorcom i przekazywanie wniosków zespołom.

Learning:  wykorzystywanie danych i doświadczeń do modyfikowania projektów, rezygnowania z nietrafionych rozwiązań i planowania kolejnych działań.

Projekt Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego „Wzmocnienie kompetencji organizacji obywatelskich w obszarze ewaluacji i procesów pokrewnych” wspiera organizacje w rozwijaniu monitoringu, ewaluacji, odpowiedzialności i procesów uczenia się. Jego założeniem jest między innymi lepsze wykorzystywanie potrzeb i opinii osób oraz społeczności otrzymujących wsparcie, tak aby zdobywana wiedza przekładała się na jakość realizowanych działań.

Projekt sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Funduszu Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.

Wraz z rosnącym znaczeniem ochrony ludności samorządy stają przed wyzwaniem przygotowania mieszkańców do reagowania na sytuacje kryzysowe. Administracja publiczna i służby ratownicze nie są jednak w stanie samodzielnie zbudować społecznej gotowości na zagrożenia. W tym obszarze szczególną rolę mogą odegrać organizacje pozarządowe, które dzięki znajomości lokalnych społeczności, elastyczności działania i zdolności do współpracy międzysektorowej potrafią skutecznie angażować mieszkańców.

Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że odporność społeczna nie opiera się wyłącznie na infrastrukturze, procedurach czy wyposażeniu służb. Równie istotne są kompetencje obywateli: umiejętność udzielania pierwszej pomocy, reagowania na zagrożenia, współpracy w sytuacjach kryzysowych oraz świadomego wspierania działań ratowniczych.

Dla organizacji pozarządowych oznacza to szansę na realne włączenie się w budowanie bezpieczeństwa lokalnego. Warunkiem jest jednak traktowanie projektów szkoleniowych nie jako jednorazowych wydarzeń finansowanych z grantów, lecz jako elementów długofalowego procesu wzmacniania społeczności.

Jednym z największych wyzwań realizacji projektów z zakresu bezpieczeństwa jest zapewnienie odpowiednich zasobów organizacyjnych, kadrowych i infrastrukturalnych. W praktyce najlepsze efekty przynosi współpraca różnych podmiotów działających lokalnie.

Doświadczenia z Gdyni pokazują, że skuteczny model może opierać się na partnerstwie organizacji pozarządowej, lokalnego centrum wspierania organizacji społecznych oraz szkoły ponadpodstawowej. Taki podział ról pozwala wykorzystać istniejącą infrastrukturę, ograniczyć koszty organizacyjne i jednocześnie dotrzeć do różnych grup odbiorców.

Środki publiczne mogą zostać przeznaczone przede wszystkim na cele merytoryczne: zakup wyposażenia szkoleniowego oraz zapewnienie wykwalifikowanej kadry. Partnerzy lokalni wnoszą natomiast przestrzeń do prowadzenia zajęć, wsparcie organizacyjne i dostęp do uczestników.

W jednym z takich projektów przeszkolono 100 mieszkańców Gdyni, wykorzystując istniejące zasoby partnerów oraz specjalistyczne wyposażenie zakupione ze środków publicznych. Wartość tego typu przedsięwzięć nie wynika jednak wyłącznie z liczby uczestników. Znacznie ważniejsze jest pozostawienie trwałego potencjału w postaci sprzętu, doświadczenia organizacyjnego oraz lokalnych partnerstw, które mogą zostać wykorzystane podczas kolejnych inicjatyw edukacyjnych.

Takie podejście pozwala uniknąć sytuacji, w której projekt kończy się wraz z wydatkowaniem dotacji. Sprzęt pozostaje do dyspozycji organizacji, a wypracowane relacje mogą być wykorzystywane podczas dalszych działań na rzecz społeczności.

Wzrost zainteresowania tematyką bezpieczeństwa spowodował pojawienie się wielu inicjatyw szkoleniowych. Nie wszystkie jednak gwarantują odpowiednią jakość merytoryczną.

Dlatego organizacje planujące działania w zakresie ochrony ludności powinny opierać programy na uznanych standardach oraz współpracować z instruktorami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie praktyczne. Celem takich szkoleń nie powinno być wzbudzanie lęku ani promowanie indywidualnych scenariuszy przetrwania, lecz budowanie podstawowych kompetencji potrzebnych do działania pod presją czasu i w warunkach stresu. Równie ważne jest kształtowanie umiejętności współpracy, komunikacji i wzajemnego wsparcia. W sytuacjach kryzysowych o skuteczności reakcji najczęściej decyduje zdolność wspólnego działania, a nie indywidualne przygotowanie do samotnego przetrwania.

Podstawę edukacji ratowniczej powinny stanowić aktualne wytyczne dotyczące resuscytacji krążeniowo-oddechowej i wykorzystania automatycznych defibrylatorów zewnętrznych (AED). W przypadku szkoleń dotyczących ciężkich urazów warto korzystać z uznanych programów i procedur ukierunkowanych na rozpoznawanie zagrożeń oraz szybkie tamowanie masywnych krwotoków. Dzięki temu uczestnicy zdobywają wiedzę oraz praktyczne umiejętności, które mogą wykorzystać w pierwszych minutach zdarzenia, jeszcze przed przybyciem służb ratunkowych.

W praktyce oznacza to ćwiczenie takich umiejętności jak:

• rozpoznawanie stanów zagrożenia życia,
• prawidłowe wzywanie pomocy,
• resuscytacja krążeniowo-oddechowa,
• obsługa AED,
• tamowanie masywnych krwotoków z wykorzystaniem staz taktycznych oraz opatrunków uciskowych,
• pakowanie głębokich ran z użyciem materiałów opatrunkowych oraz środków hemostatycznych,
• zaopatrywanie urazów klatki piersiowej,
• bezpieczna ewakuacja poszkodowanego ze strefy zagrożenia.

Kluczowe znaczenie ma również forma prowadzenia zajęć. Krótkie wykłady stanowią wartościowe wprowadzenie, jednak rzeczywiste kompetencje buduje przede wszystkim praktyka, a nie rozbudowana teoria. Ćwiczenia na fantomach, wykorzystanie specjalistycznych trenażerów oraz realistyczne scenariusze sytuacyjne pomagają uczestnikom przygotować się do działania pod presją czasu i stresu.

Choć umiejętności związane z tamowaniem masywnych krwotoków czy zaopatrywaniem ciężkich urazów bywają kojarzone głównie z konfliktami zbrojnymi, ich znaczenie wykracza daleko poza ten kontekst. Podobne obrażenia mogą wystąpić podczas wypadków drogowych, katastrof budowlanych, awarii przemysłowych czy wybuchów instalacji gazowych. Z perspektywy poszkodowanego nie ma znaczenia, czy obrażenia zostały spowodowane odłamkiem, elementem konstrukcji budynku czy fragmentem uszkodzonego pojazdu. Liczy się to, czy osoby znajdujące się na miejscu zdarzenia potrafią szybko i skutecznie zareagować.

Skuteczność działań edukacyjnych nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat liczby przeszkolonych osób. Znacznie ważniejsze jest to, czy uczestnicy zdobywają umiejętności, które będą w stanie wykorzystać w praktyce.

Każda osoba potrafiąca rozpoznać stan zagrożenia życia, prawidłowo wezwać pomoc i podjąć podstawowe działania ratownicze zwiększa potencjał swojej społeczności do reagowania na sytuacje kryzysowe. Nie oznacza to natychmiastowej zmiany bezpieczeństwa całego miasta czy gminy, ale stanowi ważny element budowania lokalnych sieci wsparcia i gotowości.

Właśnie dlatego inicjatywy edukacyjne stają się coraz istotniejszym elementem ochrony ludności. Organizacje pozarządowe nie zastępują służb ratowniczych ani administracji publicznej. Mogą jednak skutecznie uzupełniać ich działania poprzez rozwijanie kompetencji mieszkańców i wzmacnianie kultury odpowiedzialności za bezpieczeństwo wspólnoty.

Szczególnego znaczenia nabiera to w kontekście wdrażania nowych rozwiązań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną. W sytuacjach kryzysowych pierwszymi osobami obecnymi na miejscu zdarzenia są najczęściej świadkowie oraz osoby znajdujące się w bezpośrednim otoczeniu poszkodowanych. Od ich reakcji może zależeć skuteczność dalszych działań ratowniczych.

Nowe regulacje dotyczące ochrony ludności stwarzają szansę na trwalsze włączenie organizacji pozarządowych w lokalne systemy bezpieczeństwa. Długofalowa współpraca z samorządami, szkołami i instytucjami publicznymi może okazać się równie istotna jak pojedyncze projekty szkoleniowe.

1. Współpracuj z samorządem od początku

Przed przygotowaniem projektu warto skonsultować się z przedstawicielami samorządu odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe. Pozwala to lepiej dopasować działania do rzeczywistych potrzeb mieszkańców oraz zwiększa szanse na trwałą współpracę.

2. Dbaj o wysokie kwalifikacje kadry

Tematyka ratownictwa i pierwszej pomocy wymaga szczególnej odpowiedzialności. Warto korzystać z instruktorów posiadających odpowiednie kwalifikacje, ale przede wszystkim doświadczenie praktyczne oraz aktualną wiedzę.

3. Planuj trwałość projektu

Sprzęt zakupiony dzięki dotacji powinien służyć także po zakończeniu finansowania. Dobrze zaprojektowany projekt buduje zasoby organizacji, które można wykorzystać podczas kolejnych działań edukacyjnych.

4. Stawiaj na praktykę i bezpieczeństwo uczestników

Największą wartość edukacyjną przynoszą warsztaty i ćwiczenia scenariuszowe. Należy jednak pamiętać o odpowiednim przygotowaniu uczestników, zachowaniu zasad bezpieczeństwa oraz dokładnym omówieniu przebiegu ćwiczeń.

5. Mierz kompetencje, nie tylko frekwencję

Liczba uczestników jest ważna, ale nie powinna być jedynym wskaźnikiem sukcesu. Warto oceniać rzeczywisty przyrost wiedzy i umiejętności oraz sprawdzać, czy uczestnicy zachowują kompetencje także po zakończeniu szkolenia.

Budowanie odporności społecznej jest procesem długofalowym, którego nie da się osiągnąć pojedynczym projektem ani jedną kampanią edukacyjną. Organizacje pozarządowe mogą jednak odgrywać w tym procesie istotną rolę, szczególnie wtedy, gdy potrafią połączyć środki publiczne, wiedzę ekspercką oraz potencjał lokalnych partnerów.

Doświadczenia z realizacji projektów szkoleniowych pokazują, że najtrwalsze efekty przynoszą działania osadzone w lokalnych społecznościach i rozwijane we współpracy z samorządami, szkołami oraz instytucjami społecznymi. To właśnie takie partnerstwa pozwalają stopniowo przechodzić od pojedynczych inicjatyw do systemowego budowania bezpieczeństwa i odporności społecznej.

Dla organizacji pozarządowych oznacza to nie tylko możliwość realizacji wartościowych projektów edukacyjnych, ale także szansę na trwałe włączenie się w rozwój lokalnych systemów ochrony ludności. W perspektywie najbliższych lat właśnie zdolność do budowania takich partnerstw może stać się jednym z najważniejszych wkładów trzeciego sektora w bezpieczeństwo wspólnot lokalnych.

Artykuł powstał na podstawie doświadczeń zdobytych podczas realizacji projektu "Szkolenie praktyczne z zakresu udzielania pierwszej pomocy w sytuacji kryzysu oraz konfliktów zbrojnych, skierowane do młodzieży szkół ponadpodstawowych oraz osób dorosłych"  finansowanego ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach konkursu „Powszechne Szkolenia Obronne” nr 04/2026/WD/DEKiD .

Większość kryzysów psychicznych nie zaczyna się od dramatycznej sytuacji, a od drobiazgów: kolejnego odwołanego spotkania, porzuconej pasji, nieodpisywania na wiadomości, żartu, który niekoniecznie bawi, braku chęci do działania.

Pojedynczy sygnał może nic nie znaczyć. Ale gdy sygnały się powtarzają lub pojawia się ich kilka, zaczynają układać się w obraz - pod warunkiem, że ktoś je zauważy i połączy.

Kampania Sygnał , realizowana przez  Fundację TwójPsycholog , ruszyła 1 października 2026 roku i potrwa do 22 października. Jej punktem centralnym jest 10 października - Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Kampania mówi do tych, którzy są lub mogą być w przyszłości obok osoby w kryzysie psychicznym: do rówieśników, rodziców, nauczycieli, trenerów, sąsiadów. Bo to oni_one przeważnie pierwsi mogą zauważyć sygnały, a często nie wiedzą, co zrobić i jak pomóc.

Odpowiedzią jest model  4×Z: Zauważ - Zapytaj - Zaakceptuj - Zareaguj. Cztery kroki, które pomagają przejść od zauważenia sygnału do działania.

Z czego mogą skorzystać odbiorcy w ramach kampanii:

Czat zaufania - dla osób, które wspierają kogoś bliskiego i chcą skonsultować ze Specjalistą, jak zacząć rozmowę, albo gdzie skierować osobę, o którą się martwią. Więcej informacji na stronie: https://fundacja.twojpsycholog.pl/kampania-sygnal#strefa-wsparcia

Bezpłatne konsultacje z psychologiem/psychoterapeutą - stacjonarnie lub online, dla osób, które obecnie są w kryzysie, chcą skonsultować swoje objawy lub po prostu - potrzebują się wygadać, dostępne do zapisu na stronie: https://twojpsycholog.pl/profil-osrodka/fundacja-twojpsycholog-kampania-sygnal-546

Kurs 4×Z w aplikacji na telefon - krótki, praktyczny i bezpłatny kurs w aplikacji TwójPsycholog dla każdego, kto chce wiedzieć, jak zareagować, gdy ktoś bliski zaczyna wysyłać sygnały.

Materiały z praktyczną wiedzą - na stronie sygnal.pl  przygotowaliśmy konkretne wskazówki i artykuły.

Pakiety dla szkół - na stronie sygnal.pl  można pobrać w formie pdf plakaty oraz scenariusze do wykorzystania np. z okazji Dnia Zdrowia Psychicznego.

Jak można pomóc kampanii Sygnał?

Najprościej: udostępniając wpis w Social Mediach i powiedzieć o kampanii osobom, które pracują z młodzieżą. Im więcej osób zna cztery kroki, tym większa szansa, że ktoś zareaguje w odpowiednim momencie.

Materiały mediowe znajdziecie na: sygnal.pl

Kampania została objęta Patronatem Honorowym Rzecznika Praw Dziecka, Patronatem Honorowym Prezydenta Miasta Gdańska, Patronatem Honorowym Prezydentki Miasta Sopotu, Patronatem Honorowym Prezydenta Bydgoszczy, Patronatem Honorowym Prezydenta Miasta Lublin oraz uzyskała Partnerstwo Krakowa i Patronat Medialny Kraków.pl

Polskie Stowarzyszenie Fundraisingu zaprasza na 18. Międzynarodową Konferencję Fundraisingu – najważniejsze i największe coroczne spotkanie profesjonalistów z sektora pozarządowego, fundraiserów, liderów organizacji społecznych oraz ekspertów od budowania relacji z darczyńcami.

To wyjątkowa edycja, która łączy wieloletnią tradycję z nowoczesnymi wyzwaniami stojącymi przed trzecim sektorem.

👉 Szczegóły wydarzenia, program oraz rejestracja:  https://kf.fundraising.org.pl/

Dlaczego warto działać W TEJ CHWILI?

Wnioski PROO 5 można składać na bieżąco, ale pula dofinansowań szybko się kurczy. Kto pierwszy, ten lepszy, dlatego nie zostawiaj przyszłości finansowej swojego NGO na ostatnią chwilę! Wypełnienie wniosku jest proste i zajmuje tylko chwilę.

Złóż prosty wniosek PROO 5 i spotkajmy się 4-5 listopada w Krakowie.

https://niw.gov.pl/…/edycja…/priorytet-5/nabor-wnioskow/