5 października 2026 r. w Ministerstwie Zdrowia odbyło się inauguracyjne spotkanie merytoryczne projektu FERS, realizowanego przez Departament Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia we współpracy z Głównym Inspektoratem Sanitarnym. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele urzędów wojewódzkich, urzędów marszałkowskich, wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz instytucji zaangażowanych w realizację polityki zdrowia publicznego .

Wydarzenie otworzyła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

- Mamy dziś bardzo różne doświadczenia, perspektywy i potrzeby. Łączy nas jednak ten wspólny cel, aby działania z zakresu zdrowia publicznego były jak najlepiej dopasowane do rzeczywistych potrzeb społeczeństwa, dobrze przygotowane i skutecznie realizowane. Dlatego tak ważna jest współpraca administracji rządowej, samorządów, środowiska naukowego i wszystkich partnerów zaangażowanych w zdrowie publiczne. Jestem przekonana, że dzięki temu będziemy jeszcze skuteczniej odpowiadać na potrzeby zdrowotne lokalnych społeczności – powiedziała minister zdrowia.

W spotkaniu uczestniczyli także Katarzyna Kęcka, wiceminister zdrowia, Beata Małecka-Libera, Przewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia, Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny, prof. Łukasz Balwicki, Konsultant Krajowy ds. zdrowia publicznego , a także dyrektorzy Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia, Anna Baumann Popczyk i Kuba Sękowski .

Podczas wydarzenia omówiono m.in. aktualne wyzwania zdrowia publicznego w Polsce, kierunki planowanych zmian systemowych, rolę jednostek samorządu terytorialnego i Państwowej Inspekcji Sanitarnej w realizacji działań zdrowotnych oraz założenia programu szkoleniowego przygotowywanego w ramach projektu. Uczestnicy mieli również okazję do wymiany doświadczeń oraz dyskusji na temat potrzeb szkoleniowych i wyzwań związanych z realizacją interwencji zdrowia publicznego na poziomie regionalnym i lokalnym.

Założenia projektu obejmują przygotowanie standardów szkoleniowych, katalogu dobrych praktyk oraz narzędzi wspierających diagnozowanie problemów zdrowotnych, planowanie działań, monitoring i ocenę efektów interwencji zdrowia publicznego. Projekt zakłada objęcie działaniami szkoleniowymi nawet 7 tys. pracowników administracji publicznej i Państwowej Inspekcji Sanitarnej w całym kraju.

Anna będzie kontaktować się z pacjentami 7 dni oraz 1 dzień przed zaplanowaną wizytą . Połączenia będą realizowane z numeru 116 117. Podczas rozmowy pacjent otrzyma najważniejsze informacje dotyczące wizyty oraz będzie mógł ją potwierdzić lub odwołać.

Nowe rozwiązanie jest szczególnie ważne dla osób, które nie korzystają z internetu, smartfona, Internetowego Konta Pacjenta (IKP) ani aplikacji mojeIKP . Dzięki połączeniu głosowemu również pacjenci korzystający z telefonu stacjonarnego mogą otrzymać przypomnienie o wizycie.

Kolejny kanał kontaktu

Jeżeli pacjent nie będzie mógł skorzystać z umówionego świadczenia, podczas rozmowy z wirtualnym asystentem będzie mógł je odwołać. Zwolniony termin będzie mógł zostać wykorzystany przez innego pacjenta.

Nieodebranie telefonu nie oznacza odwołania wizyty – w takim przypadku umówiony termin pozostaje aktualny.

Ważne jest również, aby pacjent podczas rejestracji podał placówce a ktualny numer telefonu stacjonarnego , pod którym można się z nim skontaktować.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Wirtualna asystentka Anna nie będzie prosiła o podanie danych wrażliwych, takich jak numer PESEL czy dane z dowodu osobistego , ani o dokonanie płatności.

Połączenie służy wyłącznie do przypominania o wizycie oraz jej potwierdzenia lub odwołania. Nie umawia nowych wizyt i nie zmienia ich terminów.

Telefoniczne przypomnienia są kolejnym kanałem kontaktu w ramach centralnej e-rejestracji i mają ułatwić pacjentom korzystanie z systemu oraz ograniczyć liczbę nieodwołanych wizyt.

Dowiedz się więcej

Szczegółowe informacje o działaniu wirtualnej asystentki Anny oraz zasadach telefonicznych przypomnień dostępne są na stronach:

Centrum e-Zdrowia – Wirtualna asystentka Anna w centralnej e-rejestracji

Pacjent.gov.pl – Anna, wirtualny asystent centralnej e-rejestracji zadzwoni do pacjenta

e-zdrowie.gov.pl – Jak wyjaśniać pacjentom działanie wirtualnej asystentki

W konferencji organizowanej przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wzięła udział wiceminister Katarzyna Kacperczyk, która z ramienia resortu zdrowia wspierała od początku proces negocjacyjny i cały czas kontroluje przebieg wdrażania i realizacji inwestycji ze środków KPO w ochronie zdrowia. Aktualnie są realizowane projekty na poziomie blisko 18 mld zł.

- Krajowy Plan Odbudowy pokazał, że nawet najbardziej ambitne cele można skutecznie zrealizować. Dzięki tym środkom polskie szpitale zyskały nowoczesny sprzęt, rozwinięto cyfrowe usługi, zainwestowano w kadry medyczne czy wzmocniono bezpieczeństwo systemu. Podpisano umowy, w ramach których realizowanych jest blisko 1500 projektów. To olbrzymia skala i konkretne zmiany, które już dziś są odczuwalne i widoczne w polskiej ochronie zdrowia, w całym kraju - dodała wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk .

KPO to największy program rozwojowy dekady, który finansuje kluczowe inwestycje w Polsce. O efektach jego wdrażania rozmawiali na konferencji w Warszawie przedstawiciele zaangażowanych ministerstw oraz beneficjenci projektów.

- Po dwóch i pół roku wdrażania KPO, mimo dwuletniego opóźnienia, możemy powiedzieć: zrobiliśmy 100 procent, całe KPO zostało zainwestowane. KPO stało się motorem rozwojowym Polski. Około 1,5 proc. wzrostu PKB jest dzięki inwestycjom z KPO, a Polska dzięki KPO jest liderem rozwoju gospodarczego w Europie - powiedziała minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz na konferencji podsumowującej KPO.

Jak dodała minister Pełczyńska-Nałęcz, KPO to 1,2 mln podpisanych umów. To inwestycje w suwerenną, bezpieczną energetykę, transport publiczny - jedną z największych inwestycji w Europie jest obecnie kolej. To także żłobki, ocieplone szkoły, szybki internet, który dotarł w Polsce do milionów Polaków we wszystkich województwach, w najmniejszych miejscowościach, gdzie na zasadach komercyjnych nigdy by nie dotarł. Dzięki KPO ludzie zyskali dostęp do e-pracy, e-rozrywki, do e-usług.

Efekty KPO

KPO to m.in. nowe miejsca w żłobkach, zmodernizowane szkoły, lepsza i bardziej dostępna opieka zdrowotna, nowoczesny, niskoemisyjny transport publiczny, szybki internet i inwestycje w bezpieczeństwo. Co już zrobiliśmy?

• 35 tys. miejsc w nowych lub zmodernizowanych placówkach opieki nad dziećmi do lat 3, docelowo będzie ich ok. 47 tys.;
• Termomodernizacja 552 budynków instytucji edukacyjnych, w tym szkół;
• 635 umów na inwestycje wodno-kanalizacyjne na terenach wiejskich;
• 98 szpitali wspartych w ramach opieki onkologicznej;
• 382 szpitali wspartych w ramach opieki kardiologicznej;
• Ponad 1300 sztuk specjalistycznego zakupionego sprzętu do szpitali (kardiologia i onkologia);
• 3 tys. 267 miejsc w opiece długoterminowej lub geriatrycznej;
• Ponad 120 Branżowych Centrów Umiejętności, w których przeszkolono ponad 33 tys. pracowników w zakresie kompetencji potrzebnych na nowoczesnym rynku pracy;
• 1908 autobusów i tramwajów, w tym 543 autobusy dla komunikacji podmiejskiej;
• Odebrano 525 pojazdów kolejowych (Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych, wagonów i lokomotyw);
• Zmodernizowano lub zrewitalizowano 583 km linii kolejowych;
• 15 obwodnic wokół miast;
• 305 zlikwidowanych niebezpiecznych punktów na drogach;
• Ponad 540 tys. lokali mieszkalnych do których podciągnięto szybki internet (likwidacja tzw. białych plam);
• Ponad 1000 wspartych podmiotów ekonomii społecznej;
• 2 wielkoskalowe bateryjne magazyny energii – łącznie prawie 2 GWh pojemności;
• Inwestycja w 4 polskie satelity obserwacyjne na potrzeby wojska oraz zarządzania kryzysowego (np. powodzi, pożarów);
• Zapewniliśmy udział w europejskim systemie komunikacji satelitarnej IRISS, dodatkowo powstanie w Polsce co najmniej 12 satelitów oraz punkt odbioru danych, będących istotnym elementem zabezpieczającym komunikację dla całej UE;
• Ponad 7,2 mld zł na bezpieczeństwo żywnościowe i innowacyjne rolnictwo, inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych;

• Dofinansowano 9 tys. silosów zbożowych;
• 465 tys. domów z wymienionym źródłem ciepła, instalacją OZE lub termomodernizacją;
• 70 mld na Fundusz Wsparcia Energetyki;
• 4,5 mld zł na fabrykę polskiego samochodu elektrycznego;
• 735 tys. urządzeń cyfrowych (laptopy, tablety) dla 16,5 tys. szkół;
• Ponad 521 tys. bonów na laptopy dla nauczycieli;
• 100 tys. zestawów ICT do prowadzenia nauczania zdalnego;
• 12 tys. szkół wyposażonych w laboratoria AI;
• 100 nowych lub zmodernizowanych e-usług publicznych;
• Ponad 254 tys. osób przeszkolonych z kompetencji cyfrowych;
• Ponad 1 mld zł na cyberodporność państwa.

Ostatni wniosek wysłany

Polska złożyła wniosek o największy przelew w z Krajowego Planu Odbudowy. Trafił on do Komisji Europejskiej 30 września br. i zamknął proces aplikowania o unijne środki. Wartość tego ostatniego, dziewiątego wniosku to ponad 55 mld zł, co stanowi 23 proc. całego budżetu programu dla Polski.

Komisja Europejska oceni wniosek do 20 listopada, a płatności powinny trafić do Polski do końca grudnia br.

- Cyberbezpieczeństwo musi być i jest jedną z podstawowych wartości ery cyfryzacji. Więcej usług dostępnych online to wygoda dla pacjenta, ale też wspólna odpowiedzialność instytucji państwowych, kierowników placówek i dostawców oprogramowania. Każdy z nas ma lub będzie miał kontakt z ochroną zdrowia. Dziś pozyskiwanie danych to nowe złoto dla cyberprzestępców. Trwa także wojna hybrydowa. Dlatego tylko współpraca różnych podmiotów może zapewnić bezpieczeństwo danych ochrony zdrowia - m ówi wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.

W związku z sytuacją zagrożenia cyberprzestrzeni oraz ostatnimi atakami hakerskimi na podmioty medyczne i dostawców oprogramowania medycznego CSiRT CeZ opracował zalecenia bezpieczeństwa dla dostawców oprogramowania w ochronie zdrowia. Zostały one przekazane do dostawców w celu implementacji 16 września 2026 r. Następnym krokiem będzie ich przygotowanie przez MZ, jako wymogu prawnego w trybie art. 8b ustawy SIOZ.

Zalecenia dotyczą między innymi zarządzania bezpieczeństwem, ochrony danych i architektury systemu, uwierzytelniania tożsamości, dostępów i uprawnień czy monitorowania i reagowania na incydenty. Materiał został rozpowszechniony za pośrednictwem organizacji zrzeszających dostawców i producentów oprogramowania.​

- Odpowiedzialność za bezpieczeństwo w sieci przypomina puzzle, które tworzą spójny obraz działań, zaczynając od zwiększania świadomości o zagrożeniach, przez wykorzystanie technologii i w końcu kompetencje ludzkie. Cyberpieczeństwo to proces ciągły, dlatego inwestycje w ten obszar się nie kończą. Kluczowa jest wiedza o wykrytych podatnościach, prowadzonych kampaniach phishingowych, ale także o procedurach i dobrych praktykach, zapewniających bezpieczeństwo organizacji - podkreśla Jeremi Olechnowicz, dyrektor Pionu Eksploatacji Systemów Teleinformatycznych w Centrum e-Zdrowia.

- Placówki potrzebują wsparcia kompetencyjnego i edukacji, a w przypadku wystąpienia incydentu także użyczenia specjalistycznego sprzętu, współpracy z doświadczonymi ekspertami z obszaru cyberbezpieczeństwa i wsparcia w koordynowaniu usunięcia skutków zdarzenia. Tym właśnie zajmuje się CSIRT CeZ – dodaje Jarosław Sot, dyrektor Centrum e-Zdrowia .

Więcej incydentów i większa skuteczność ich wykrywania

Liczba incydentów obsłużonych w sektorze ochrony zdrowia wzrosła z 251 w 2022 r. do 1441 w 2025 r. Oznacza to niemal sześciokrotny wzrost w ciągu trzech lat. Rok 2026 jeszcze się nie skończył, jednak już teraz można przewidywać, że koniec roku znowu będzie oznaczał rekordową liczbę incydentów. Do końca września odnotowano ich już 1379.

CSIRT CeZ bada także przyczyny ataków. W 2025 r. najczęściej rejestrowano oszustwa komputerowe, w tym phishing (580 przypadków), podatne usługi (344), wycieki poświadczeń (148), oraz szkodliwe oprogramowanie (146). Oszustwa i podatne usługi stanowiły razem około 64% zdarzeń. To pokazuje, że chociaż w kontekście cyberbezpieczeństwa często mówi się o technologii, to człowiek – jego wiedza, świadomość zagrożeń i procedury, które wdraża, najczęściej decyduje o tym, że w jego organizacji ryzyko wystąpienia incydentu będzie rosło lub malało.

Dane sektorowe pokazują również luki organizacyjne. Z badań przeprowadzonych na przełomie 2025 i 2026 roku przez CSIRT CeZ wynika, że 76% jednostek deklarowało wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, ale ponad 28% nie posiadało opublikowanej polityki bezpieczeństwa, a około 29% dyrektorów nie dokonywało regularnych przeglądów oceny ryzyka.

CSIRT CeZ - sektorowe wsparcie dla ochrony zdrowia

CSIRT CeZ powstał w grudniu 2023 r. jako drugi sektorowy CSIRT w Polsce. ​ Jest jedynym CSIRT-em sektorowym w obszarze zdrowia Polsce.

Do jego ustawowych zadań należą:

• przyjmowanie zgłoszeń o incydentach poważnych oraz wsparcie w obsłudze tych incydentów
• wspieranie podmiotów kluczowych i ważnych (w rozumieniu KSC) poprzez:

 -  użyczenie sprzętu
 - wiedzę merytoryczną
 -  koordynację działań, mających na celu usunięcie skutków incydentu

• analizowanie incydentów poważnych, wyszukiwanie powiązań pomiędzy incydentami oraz opracowywanie wniosków z obsługi incydentu
• współpraca z właściwym CSIRT MON, CSIRT NASK i CSIRT GOV w zakresie koordynowania obsługi incydentów poważnych.

Pracownicy CSIRT CeZ od początku 2026 roku:

• przeszkolili w dziedzinie cyberbezpieczeństwa 1969 osób
•  wysłali 117 ostrzeżeń sektorowych dotyczących: podatności, zaleceń i aktywnych kampanii phishingowych
• opisali 285 podatności wraz z zaleceniami dotyczącymi ich usunięcia lub obejścia
• wykryli 70 podatności w infrastrukturze IT podmiotów sektora i udzielili wsparcia w ich usunięciu
• na stronie internetowej CSIRT CeZ ukazały się 144 publikacje, o charakterze zaleceń, ostrzeżeń, dobrych praktyk, poradników i przewodników.

Dalszy rozwój CSIRT CeZ

W 2025 roku CSIRT CeZ otrzymał dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w wysokości 13 mln złotych. Środki są wykorzystywane w czterech najważniejszych obszarach:

• rozwój kompetencji ekspertów CSIRT poprzez realizację szkoleń specjalistycznych; ​
• zakup niezbędnego sprzętu i oprogramowania do realizacji zadań CSIRT, w tym utworzenie laboratorium CSIRT Lab, stanowiska analityki ​;
• realizacja działań informacyjno-promocyjnych oraz edukacyjnych na rzecz sektora ​;
• audyt i przegląd procedur CSIRT w oparciu o standard SIM3.

Dzięki środkom z KPO CSIRT CeZ zyskał też cyberkaretkę, czyli specjalistyczny pojazd, wyposażony w autonomiczne źródła zasilania, zaawansowane systemy łączności satelitarnej i 5G oraz mobilną infrastrukturę teleinformatyczną. ​

Większość organizacji podczas poważnego incydentu traci jeden z kluczowych zasobów: ​

• dostęp do Internetu, ​
• dostęp do zasilania, ​
• dostęp do infrastruktury sieciowej. ​

Cyberkaretka została zaprojektowana właśnie z myślą o takich sytuacjach i pozwala odtworzyć podstawowe usługi teleinformatyczne niezależnie od infrastruktury podmiotu. ​

Zgłaszanie incydentów

Do dyspozycji podmiotów jest także szereg narzędzi, za pomocą których można zgłosić incydent i uzyskać pomoc:

• strona Strona główna | CSIRT Centrum e-Zdrowia
• mail: incydent@csirt.cez.gov.pl
• telefon: +48 573 205 962
• system S46.

Zgłoszenie incydentu należy wykonać w ciągu 24 godzin od momentu jego wykrycia.

Wiedza jest częścią profilaktyki

Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 obejmuje m.in. inwestycje w edukację, profilaktykę i styl życia. Uruchomienie portalu kardiologia.gov.pl wpisuje się w ten kierunek, Centrum Projektów Strategicznych NIKard wraz z ekspertami tworzy publiczne miejsce, w którym odbiorcy będą mogli szukać uporządkowanych i sprawdzonych informacji dotyczących zdrowia sercowo-naczyniowego oraz organizacji opieki kardiologicznej w Polsce.

W przestrzeni, w której pacjenci codziennie spotykają się z ogromną liczbą informacji o zdrowiu, szczególnego znaczenia nabiera możliwość dotarcia do treści przygotowanych i weryfikowanych w oparciu o wiedzę ekspercką. Portal ma wspierać świadome dbanie o zdrowie i ułatwiać orientację w najważniejszych zagadnieniach kardiologicznych.

- Rzetelna wiedza jest dziś podstawą działań edukacyjnych i informacyjnych w ochronie zdrowia. Jest szczególnie istotna w czasach tak szerokiej dezinformacji z jaką mamy do czynienia na co dzień w sektorze. Uruchamiając portal kardiologia.gov.pl, udostępniamy pacjentom jedno miejsce z pełną informacją o chorobach sercowo – naczyniowych. Zwracamy także uwagę na istotne treści profilaktyczne. Czasami jedna decyzja o badaniach może uratować zdrowie – mówi wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.

Portal, który będzie się rozwijał i dostarczał tylko wiarygodnych informacji

kardiologia.gov.pl startuje w Światowym Dniu Serca, ale jego uruchomienie jest początkiem dalszego rozwoju. Serwis będzie sukcesywnie uzupełniany o nowe treści i materiały odpowiadające na prawdziwe potrzeby odbiorców. Celem jest stworzenie trwałego, wiarygodnego punktu odniesienia dla osób szukających informacji o profilaktyce i zdrowiu sercowo-naczyniowym, niezależnie od wieku.

- Portal ma pomagać przekładać wiedzę na codzienne decyzje dotyczące zdrowia. Będziemy go rozwijać w taki sposób, aby odpowiadał na realne potrzeby osób szukających wiarygodnych informacji o profilaktyce i chorobach układu krążenia – podkreśla prof. Piotr Dobrowolski, pełnomocnik Ministra Zdrowia ds. Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia .

Profilaktyka z perspektywy lekarza

Podczas konferencji eksperci NIKard przedstawili również argumenty, dlaczego profilaktyka pozostaje ważna z perspektywy praktyki klinicznej. Dr hab. n.med. Maciej Dąbrowski, zastępca dyrektora ds. klinicznych Narodowego Instytutu Kardiologii, odniósł się m.in. do tego, co pacjent może zrobić zanim konieczne stanie się leczenie interwencyjne, jakie sygnały i czynniki ryzyka warto znać oraz dlaczego dostęp do rzetelnych informacji może wspierać wcześniejszą reakcję.

 - Najczęściej trafiają do nas pacjenci z zawałem serca i zwężeniem lub niedrożnością tętnicy wieńcowej, którzy wymagają pilnego leczenia interwencyjnego. Wielu z tych sytuacji można jednak uniknąć dzięki regularnym badaniom, kontroli ciśnienia, cholesterolu LDL i cukru oraz codziennej aktywności fizycznej i zdrowej diecie. Kluczowe są świadomość i wiedza pacjentów. Kto zna swoje wyniki i czynniki ryzyka, szybciej reaguje i konsekwentnie się leczy. Profilaktyka i terapia to wspólna praca pacjenta i lekarza, w której skuteczność leczenia zależy od obu stron - t łumaczy dr hab. n. med. Maciej Dąbrowski, zastępca dyrektora ds. klinicznych Narodowego Instytutu Kardiologii.

Światowy Dzień Serca także dla pacjentów NIKard

Wspólne działania Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Instytutu Kardiologii nie ograniczają się jedynie do organizacji konferencji prasowej. 29 września zaplanowano szereg aktywności edukacyjnych i profilaktycznych dla pacjentów Instytutu i ich rodzin, w tym możliwość pomiaru ciśnienia tętniczego oraz prezentację materiałów m.in. „10 dla Zdrowia”. Wszystkie aktywności łączy wspólny przekaz: profilaktyka zaczyna się od wiedzy i działania, a Krążenie ma znaczenie.

Portal kardiologia.gov.pl realizowany jest w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2023.

Konferencję „ Nielegalny wywóz leków – działania państwa na rzecz bezpieczeństwa pacjentów” zorganizował Główny Inspektorat Farmaceutyczny we współpracy z Ministerstwem Zdrowia. Spotkanie otworzył Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny.

W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za nadzór nad rynkiem leków oraz wykrywanie i ściganie nieprawidłowości. Ministerstwo Zdrowia reprezentował Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji. W panelach uczestniczyli również przedstawiciele Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej oraz Prokuratury Krajowej.

Kiedy lek zamiast do pacjenta trafia poza legalny system

Jednym z głównych tematów konferencji był tzw. odwrócony łańcuch dystrybucji leków. To mechanizm, w którym produkty lecznicze przeznaczone dla pacjentów są niezgodnie z prawem pozyskiwane z rynku detalicznego, a następnie kierowane do dalszego obrotu, w tym za granicę.

W praktyce oznacza to, że lek, który powinien trafić z hurtowni do apteki, a następnie do pacjenta, zostaje wyprowadzony z legalnego łańcucha dystrybucji. Konsekwencją może być ograniczenie dostępności określonych produktów leczniczych dla pacjentów w Polsce.

Eksperci wyjaśnili, w jaki sposób działa ten mechanizm, jakie podmioty mogą być w niego zaangażowane oraz jak rozpoznawane są nieprawidłowości w obrocie lekami.

Współpraca instytucji w walce z nielegalnym procederem

Skuteczne przeciwdziałanie nielegalnemu wywozowi leków wymaga współpracy instytucji odpowiedzialnych za nadzór, kontrolę i ściganie przestępstw. Podczas konferencji przedstawiciele Inspekcji Farmaceutycznej, Krajowej Administracji Skarbowej i Prokuratury Krajowej przedstawili swoje zadania oraz sposób współdziałania w przypadku podejrzenia nieprawidłowości w obrocie produktami leczniczymi.

Omówiono działania nadzorcze, kontrolne i śledcze oraz wymianę informacji między instytucjami. Pokazano również, jak identyfikowane są mechanizmy wykorzystywane do nielegalnego pozyskiwania i dalszego obrotu lekami.

Dla pacjenta najważniejsza jest dostępność leczenia

Nielegalny obrót lekami nie jest wyłącznie problemem rynku farmaceutycznego. Jego konsekwencje mogą dotknąć przede wszystkim pacjentów, jeśli produkty lecznicze przeznaczone na polski rynek nie trafiają tam, gdzie są potrzebne.

Dlatego działania państwa koncentrują się zarówno na wykrywaniu nieprawidłowości, jak i ochronie legalnego łańcucha dystrybucji leków. Celem jest zapewnienie, aby produkty lecznicze przeznaczone dla polskich pacjentów były dla nich dostępne.

Fakty, kompetencje i odpowiedzi na pytania

W ostatniej części konferencji eksperci wyjaśnili najważniejsze wątpliwości związane z nielegalnym wywozem leków. Doprecyzowali również, jakie kompetencje mają poszczególne instytucje i jakie działania mogą podejmować w przypadku stwierdzenia

W imieniu Ministra Zdrowia wiceminister Tomasz Maciejewski odznaczył 115 osób, które oddały cząstkę siebie, by uratować życie innej osoby.

- Mówi się, że najcenniejszym darem, jaki można ofiarować drugiemu człowiekowi, jest czas. Państwo uczyniliście coś większego – podzieliliście się cząstką siebie, dając innym szansę na życie i zdrowie. W świecie, który często skupia się na sprawach materialnych i codziennym pośpiechu, Państwa postawa pozostaje świadectwem bezinteresowności, odwagi i głębokiej empatii. To gest, który przywraca wiarę w siłę ludzkiej solidarności – powiedział wiceminister zdrowia.

Odznaczeniu dawców towarzyszyły wystąpienia: prof. Artura Kamińskiego, Dyrektora Centrum Organizacyjno – Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant”, prof. Romana Danielewicza, Przewodniczącego Krajowej Rady Transplantacyjnej oraz prof. Michała Grąta, konsultanta krajowego w dziedzinie transplantologii klinicznej, który do zaproszonych gości – dawców, którzy podzielili się z innymi, tym co najcenniejsze, skierował list z podziękowaniami:

- W transplantologii często mówimy o postępie nauki, nowych metodach leczenia i coraz większych możliwościach medycyny. Za każdą z tych możliwości stoi jednak człowiek. Stoi dawca. Bez Państwa gotowości do podzielenia się cząstką siebie nasza wiedza, doświadczenie i wysiłek nie wystarczyłyby, aby pomóc wielu osobom oczekującym na przeszczepienie.

Wśród 115 osób, które odebrały odznaczenie „Zasłużony Dawca Przeszczepu” znalazły się osoby w bardzo różnym wieku. Najmłodszym odznaczonym był 8-letni chłopiec, natomiast najstarszą uhonorowaną osobą była 72-letnia kobieta.

Każdy gest solidarności i każda decyzja o dawstwie narządów to ogromna wartość, która pozwala nie tylko ratować zdrowie i życie, ale także przywracać nadzieję tym, którzy najbardziej jej potrzebują.

Uroczystości wręczenia odznaczeń „Zasłużony Dawca Przeszczepu” są organizowane od 2010 r. Dotychczas odznaczenia odebrało ponad 3 000 dawców.

- Około 2 miesiące temu przedstawiliśmy pakiet pięciu projektów ustaw, które dotyczą bezpośrednio budowania systemu ochrony zdrowia opartego na przejrzystości, transparentności, ale przede wszystkim bezpieczeństwie pacjentów. System wreszcie bazuje nie na przypuszczeniach, lecz na faktach, z mocnym akcentem położonym na potrzeby naszych pacjentów – podkreśliła minister zdrowia Jolanta Sobierańska – Grenda.

W pakiecie tym znalazła się ustawa, która będzie limitowała wynagrodzenia w placówkach działających w oparciu o kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia.

- Projekt ustawy ma wejść w życie odpowiedzialnie, ale szybko. Termin wejścia w życie to miesiąc od publikacji. Dajemy sześć miesięcy na dostosowanie się podmiotów leczniczych w przypadku umów, które zostały już zawarte i nadal obowiązują. Wszystkie nowo zawierane umowy, po upływie miesiąca od publikacji ustawy, będą musiały być zawierane zgodnie z jej przepisami. Ponadto zakazujemy praktyk stosowanych dotychczas w niektórych szpitalach, polegających na świadczeniu usług w ramach spółek czy fundacji, czyli tych przypadków, które szeroko wybrzmiewały w przekazach medialnych. W związku z tym takie możliwości świadczenia usług medycznych w podmiotach leczniczych nie będą już dopuszczalne – dodała minister zdrowia.

Do wprowadzanej reformy zdrowia, tuż przed rozpoczęciem Rady Ministrów, odniósł się także Premier RP Donald Tusk: To jest proces skomplikowany, ale czujemy się odpowiedzialni nie tylko za szybkie i sprawne przeprowadzenie tej ustawy, ale chcemy też uniknąć jakichkolwiek perturbacji czy bałaganu w szpitalach. Dlatego wydaje się, że to bardzo wymagający, ale i bardzo rozsądny oraz odpowiedzialny termin. Dzisiaj mamy gotowe te projekty, będziemy bardzo pilnie pracowali w Sejmie i w Senacie. Liczymy na szybki podpis Prezydenta i miesiąc później ustawa będzie już działała.

Projekt ustawy zakłada również rozszerzenie korpusu kontrolerskiego w Narodowym Funduszu Zdrowia. Docelowo planujemy utworzenie 400 etatów. Mają one znacząco wzmocnić kontrolę wydatkowania środków publicznych.

Na przyszły rok został zwiększony także budżet na ochronę zdrowia, który wyniesie aż 274 miliardy złotych. Jest to największa pozycja w budżecie państwa.

- Musimy zadbać o to, aby środki te były wydatkowane przede wszystkim na leczenie pacjentów i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dlatego intensywność działań kontrolnych w tych podmiotach zostanie zwiększona – dodała szefowa resortu zdrowia.

W pakiecie ustaw znajdują się również regulacje mające na celu upublicznienie konkursów rozstrzyganych w szpitalach. Konkursy te będą transparentne i publikowane na jednej platformie. Dzięki temu będzie można sprawdzić, na jakich warunkach zostały rozstrzygnięte, czyli jaki medyk, za jakie wynagrodzenie i w jakim wymiarze czasu pracy będzie zatrudniony w danym podmiocie.

- Jest to pewnego rodzaju uzupełnienie rozwiązań funkcjonujących już od 1 lipca, czyli rejestru obejmującego podmioty z sektora finansów publicznych. Tą ustawą sprawiamy, że niezależnie od tego, czy szpitale działają w formule spółek prawa handlowego, czy SPZOZ-ów, obowiązek ten będzie je obejmował – skomentowała minister zdrowia Jolanta Sobierańska – Grenda.

W pakiecie zmian przewidziano także wydłużenie funkcjonowania sieci szpitali o dwa lata, do 30 czerwca 2029 roku.

- Uważnie przyglądamy się obecnie zmianom profili działalności szpitali oraz procesom konsolidacyjnym. Chcemy, aby propozycje przedstawiane przez właścicieli i dyrektorów szpitali odpowiadały przede wszystkim na potrzeby zdrowotne pacjentów. Dlatego oddziały NFZ aktywnie współpracują z placówkami, uczestniczymy w wielu rozmowach i cieszę się, że rośnie świadomość, iż system ten powinien być odpowiedzialnie kształtowany z uwzględnieniem zmian demograficznych – dodała.

Uzupełnieniem pakietu ustaw przeprocedowanych przez Radę Ministrów są rozporządzenia Ministra Zdrowia. Takich rozporządzeń jest pięć. Trzy zostały już opublikowane, czwarte zostało zgłoszone do publikacji i niebawem się ukaże, natomiast piąte jest obecnie w trakcie konsultacji. Projekty te przyspieszają wdrażanie e-rejestracji z czterech do dwóch lat. Zakładają szybsze i bardziej rzetelne raportowanie harmonogramów czasu pracy medyków do Narodowego Funduszu Zdrowia. Obejmują również kwestie związane z ustaleniem rekomendowanego poziomu wydatków w budżetach szpitali, które mogą być przeznaczone na wynagrodzenia.

- Zależy nam na tym, aby ogromne środki kierowane dziś do Narodowego Funduszu Zdrowia służyły przede wszystkim pacjentom – zakończyła minister zdrowia.

W inauguracji wzięli udział: Irakli Sasania – wiceminister ds. osób przesiedlonych z terytoriów okupowanych, pracy, zdrowia i spraw społecznych Gruzji oraz prof. Piotr Sankowski, specjalista w dziedzinie sztucznej inteligencji. Zebrani wysłuchali także nagranego wystąpienia komisarza Unii Europejskiej ds. zdrowia i dobrostanu zwierząt Olivéra Várhelyiego, Spotkanie otworzyła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

- Łączy nas przekonanie, że zdrowie jest dziś jednym z najważniejszych obszarów polityk publicznych. Jednocześnie systemy ochrony zdrowia stoją przed wyzwaniami, które jeszcze niedawno wydawały się odległą przyszłością. Rozwój sztucznej inteligencji, rosnące znaczenie danych, potrzeba zapewnienia cyberbezpieczeństwa oraz zmieniające się potrzeby społeczeństw sprawiają, że musimy na nowo definiować sposób funkcjonowania ochrony zdrowia - powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska – Grenda.

Do Warszawy przyjechali przedstawiciele europejskich instytucji odpowiedzialnych za zdrowie i cyfryzację, środowiska naukowego, szpitali, organizacji branżowych oraz stowarzyszeń działających na rzecz bezpiecznej transformacji cyfrowej ochrony zdrowia.

W obradach wzięli udział ambasadorowie i przedstawiciele korpusu dyplomatycznego akredytowani w Polsce, a także reprezentanci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU).

Technologia ma służyć pacjentom

Polska w ostatnich latach przeznaczyła miliardy złotych na rozwój cyfrowej infrastruktury ochrony zdrowia, a dziś przechodzi do kolejnego etapu tej transformacji. Jeszcze w tym roku polskie szpitale otrzymają dostęp do krajowej platformy sztucznej inteligencji z certyfikowanymi algorytmami wspierającymi diagnostykę obrazową. Równocześnie Centrum e-Zdrowia wspiera około tysiąca szpitali i podmiotów leczniczych, dbając o bezpieczeństwo usług cyfrowych, od których każdego dnia zależy opieka nad blisko 37 milionami obywateli.

– Cyfryzacja nie jest celem samym w sobie. Jej wartość polega na tym, że pomaga lepiej odpowiadać na potrzeby pacjentów, wspierać personel medyczny oraz podejmować trafniejsze decyzje w polityce zdrowotnej. Dlatego dziś coraz częściej mówimy nie tylko o technologii, ale także o odpowiedzialnym wykorzystywaniu wiedzy, danych i współpracy – podkreśliła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Nowoczesne narzędzia mogą pomagać szybciej wykrywać zagrożenia zdrowotne, podejmować trafniejsze decyzje i lepiej planować leczenie. Dla pacjentów oznaczają szansę na lepiej skoordynowaną i bezpieczniejszą opiekę oraz większą ciągłość leczenia. Personel medyczny zyskuje natomiast wsparcie w codziennej pracy i łatwiejszy dostęp do informacji potrzebnych do diagnozowania oraz leczenia.

Rozwój sztucznej inteligencji i coraz szersze wykorzystywanie zasobów cyfrowych zmieniają sposób organizacji opieki zdrowotnej. Nowe technologie muszą być jednak wdrażane odpowiedzialnie – z poszanowaniem praw pacjentów, ochroną danych, dbałością o cyberbezpieczeństwo oraz uwzględnieniem potrzeb personelu medycznego.

Od wiedzy do praktycznych działań

Po inauguracji w Ministerstwie Zdrowia kolejne dwa dni wydarzenia mają formę warsztatową w Centrum e-Zdrowia. Zajęcia dotyczą kompetencji i narzędzi potrzebnych do budowania nowoczesnego, bezpiecznego i odpornego systemu ochrony zdrowia.

22 września warsztaty odbywają się w ramach dwóch ścieżek tematycznych:

• „Governing AI in Health Systems” – poświęconej odpowiedzialnemu zarządzaniu sztuczną inteligencją oraz przechodzeniu od projektów pilotażowych do wdrażania AI na szeroką skalę;
• „Cybersecurity as Health Security” – dotyczącej wzmacniania cyberodporności, ochrony infrastruktury krytycznej oraz zapewniania ciągłości opieki w coraz bardziej cyfrowym środowisku.

Na 23 września zaplanowano warsztaty „Data, Governance and Resilient Health Systems” . Będą one poświęcone zarządzaniu opartemu na danych, sprawnej wymianie informacji między systemami, wzmacnianiu odporności sektora zdrowia oraz dalszej współpracy międzynarodowej.

Bezpieczna cyfryzacja dla lepszej opieki

Trzydniowe wydarzenia umożliwiają ekspertom z różnych państw wymianę wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk. Rozmowy dotyczą zarówno rozwoju nowych technologii i zasad ich bezpiecznego oraz odpowiedzialnego stosowania w codziennej opiece nad pacjentami.

Odpowiednie wykorzystanie sztucznej inteligencji i narzędzi cyfrowych może pomóc budować system ochrony zdrowia, który lepiej odpowiada na potrzeby pacjentów, skuteczniej wspiera personel medyczny i jest bardziej odporny na cyberzagrożenia.

Ustawy są częścią szerokiego pakietu zmian, którego celem jest zwiększenie przejrzystości funkcjonowania systemu, lepsze wykorzystanie środków publicznych, stabilizacja finansowania placówek oraz poprawa dostępności świadczeń dla pacjentów.

Pakiet zmian obejmuje rozwiązania ustawowe, jak i rozporządzenia dotyczące organizacji pracy, monitorowania kolejek, zarządzania kadrami czy rozwoju narzędzi cyfrowych.

Przejrzyste zasady wynagradzania i zatrudniania personelu medycznego

Jednym z najważniejszych elementów pakietu jest projekt ustawy wprowadzający nowe zasady zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego. Przyjęte przez Radę Ministrów rozwiązania przewidują maksymalną stawkę godzinową na poziomie 1/20 minimalnego wynagrodzenia, co daje dziś 240 zł brutto, limit łącznego czasu pracy odpowiadający maksymalnie dwóm pełnym etatom oraz maksymalne miesięczne wynagrodzenie na poziomie 16-krotności płacy minimalnej. Minimalny wymiar zatrudnienia przy udzielaniu świadczeń szpitalnych oraz ambulatoryjnych w poradniach przyszpitalnych będzie wynosił połowę pełnego wymiaru czasu pracy.

Nowe przepisy zakazują zawierania umów za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich oraz zakazują ustalania wynagrodzenia jako procentu wartości wykonanych procedur. Celem zmian jest zwiększenie przejrzystości zasad wynagradzania, poprawa organizacji pracy oraz większa stabilność kadrowa podmiotów leczniczych.

Projektowana ustawa przewiduje przepisy przejściowe umożliwiające dostosowanie umów obowiązujących w dniu wejścia w życie przepisów. Termin ten jednak będzie nie dłuższy niż 6 miesięcy.  Do nowo zawieranych umów nowe przepisy będą stosowane od razu po wejściu w życie ustawy.

Jawność postępowań konkursowych i większa transparentność wydatkowania środków publicznych

Każdego roku przeprowadzanych jest około 39 tys. konkursów na wykonywanie świadczeń zdrowotnych oraz zawieranych około 37 tys. umów z medykami. Dlatego istotne było przyjęcie projektu ustawy zwiększającej jawność postępowań konkursowych prowadzonych przez podmioty lecznicze.

Nowe przepisy zobowiążą placówki do publikowania informacji o złożonych ofertach, proponowanych warunkach finansowych oraz wynikach konkursów.

Dane będą dostępne zarówno na stronach podmiotów leczniczych, jak i w centralnej aplikacji. Informacje będą publikowane również w sytuacji, gdy wyłoniono oferenta, ale ostatecznie nie doszło do zawarcia umowy.

Większą transparentnością zostaną objęte także umowy zawierane przez podmioty niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w tym ich warunki finansowe.

Stabilne finansowanie szpitali w okresie reformy

Istotnym elementem pakietu jest również przedłużenie obowiązywania sieci szpitali. Rozwiązanie zapewni placówkom stabilne warunki finansowania w okresie wdrażania reform. Szpitale otrzymają czas do 30 czerwca 2029 r. na przeprowadzenie zmian organizacyjnych, dostosowanie działalności do potrzeb zdrowotnych mieszkańców oraz wdrażanie nowych rozwiązań bez ryzyka utraty finansowania z Narodowego Funduszu Zdrowia.

Przyjęte przez Radę Ministrów rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo finansowe placówek oraz zapewnić ciągłość udzielania świadczeń pacjentom.

Ustawa PESEL-owa już obowiązuje

5 sierpnia 2026 r. weszła w życie tzw. ustawa PESEL-owa, która umożliwia analizowanie wynagrodzeń, czasu pracy i wieloetatowości personelu medycznego na podstawie numeru PESEL albo numeru prawa wykonywania zawodu. Dzięki temu decyzje dotyczące finansowania ochrony zdrowia będą mogły opierać się na rzeczywistych danych, a nie na szacunkach.

Nowe przepisy mają zwiększyć przejrzystość kosztów wynagrodzeń, poprawić kontrolę wydatkowania środków publicznych i wspierać podejmowanie decyzji finansowych w oparciu o wiarygodne dane. Obecnie w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji trwa ostatni etap przygotowań do pierwszej zbiórki danych na nowych zasadach – zbiórka rozpocznie się pod koniec września 2026 r.

Lepsza kontrola kolejek przez NFZ

Jednym z wdrożonych rozwiązań jest rozszerzenie elektronicznego monitorowania harmonogramów przyjęć. Dzięki temu Narodowy Fundusz Zdrowia uzyska aktualne dane o liczbie oczekujących i rzeczywistych czasach oczekiwania. Możliwe będzie identyfikowanie wielokrotnych zapisów tej samej osoby na to samo świadczenie. To wszystko umożliwi skuteczniejszą kontrolę list oczekujących.  Od 1 października 2026 r. obowiązek prowadzenia list oczekujących w aplikacji AP KOLCE zostanie rozszerzony o 15 grup zabiegów szpitalnych. Pacjenci mają również otrzymywać SMS-y przypominające o terminie zabiegu.  Od 1 stycznia 2027 r. placówki będą prowadzić odrębne harmonogramy dla kolejnych dziesięciu procedur leczenia szpitalnego.

Rzeczywiste grafiki pracy personelu

Placówki zostały zobowiązane do przekazywania do Narodowego Funduszu Zdrowia, do 20. dnia każdego miesiąca, informacji o rzeczywistej obecności personelu medycznego, w tym dokładnych godzinach udzielania świadczeń. Rozwiązanie pozwoli lepiej monitorować wykorzystanie zasobów kadrowych, weryfikować realizację umów oraz zwiększyć nadzór nad wydatkowaniem środków publicznych. Rozporządzenie wejdzie w życie 1 listopada 2026 r.

Rozwój Centralnej e-Rejestracji przyspieszony o dwa lata

Centralna e-Rejestracja ma objąć w ciągu dwóch lat wszystkie 40 świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Rozwiązanie zapewni pacjentom łatwiejszy dostęp do informacji o dostępnych terminach, a placówkom umożliwi sprawniejsze zarządzanie kolejkami i planowanie przyjęć.

Niezależnie od procedowanego pakietu zmian w ochronie zdrowia, resort równolegle rozwija Centralną e-Rejestracje w dodatkowe narzędzia. Od 1 października 2026 r. pacjentów będzie wspierał asystent głosowy, czyli voicebot. Jego zadaniem będzie przypominanie o wizytach osobom, które nie korzystają ze smartfonów.

Powiatowe Centra Zdrowia – opieka blisko pacjenta

Powiatowe Centra Zdrowia to rozwiązanie, które ma ułatwić dostęp do diagnostyki, konsultacji internistycznych oraz drobnych zabiegów chirurgicznych bliżej miejsca zamieszkania pacjentów. Centra uzupełnią sieć placówek medycznych, dzięki czemu zapewnią mieszkańcom powiatów oddalonych od szpitali dostęp do podstawowych świadczeń. Powiatowe Centra Zdrowia to ważny element systemowych zmian. Rozporządzenie zostało już podpisane przez Ministra Zdrowia i niebawem zostanie opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Monitorowanie wydatków placówek na wynagrodzenia

Nowe przepisy wprowadzają trzy wskaźniki dotyczące struktury kosztów wynagrodzeń osób wykonujących zawód medyczny i osób wykonujących zawód inny niż medyczny: udział całkowitych kosztów zasobów kadrowych w przychodach z umów z NFZ, udział kosztów zatrudnienia na podstawie stosunku pracy oraz udział kosztów personelu medycznego w całkowitych kosztach zasobów kadrowych. Dane mają wspierać ocenę wykorzystania środków publicznych i identyfikację problemów wpływających na funkcjonowanie placówek.

Centralna e-Kolejka

W Ministerstwie Zdrowia trwają zaawansowane prace nad Centralną e-Kolejką, która ma uporządkować zasady zapisów na planowe leczenie szpitalne w całym kraju, zwiększyć przejrzystość kolejek oraz zapewnić pacjentom bardziej równy dostęp do świadczeń. Technicznie narzędzie będzie gotowe na przełomie 2026 i 2027 roku. Rok 2027 to czas wdrażania tego rewolucyjnego narzędzia do setek szpitali i tysięcy przychodni w całej Polsce.

Pakiet zmian otwiera proces wdrażania jednych z najważniejszych reform w ochronie zdrowia w ostatnich latach.