Brak systemowego wsparcia w postaci asystencji osobistej znacząco obciąża rodziny i opiekunów osób z niepełnosprawnościami, a im samym ogranicza możliwość niezależnego życia – również zawodowego. Dzięki wsparciu asystentów osoby te będą mogły pełniej uczestniczyć w rynku pracy, w życiu społecznym, podejmować różnego rodzaju aktywności. To ogromna zmiana jakości życia.

Projekt ustawy o asystencji osobistej powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dzięki pełnomocnikowi rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukaszowi Krasoniowi. To przedsięwzięcie złożone i innowacyjne – jego założenia wyznaczają nowy standard podejścia do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

28 października 2025 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

Ważne wsparcie dla ponad 100 tys. osób

Zgodnie z projektem osoby z niepełnosprawnościami będą mogły liczyć na fachowe wsparcie asystentów od kwietnia 2027 roku. Skorzysta na tym ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami, pośrednio poprawi się też jakość życia nawet pół miliona ich bliskich.

Co jeszcze zakłada projekt ustawy?

• większy wymiar godzin asystencji, niż gwarantują to obecne rozwiązania - docelowo od 20 do 240 godzin miesięcznie (w pierwszym roku do 200 godzin, w drugim roku do 220 godzin),

• wsparcie ustalane na maksymalnie trzy lata (i nie mniej niż na rok) – a nie na część roku, tak jak jest obecnie,

• swobodę wyboru podmiotu świadczącego usługę asystencji (powiat, organizacja pozarządowa), a także samego asystenta,

• gwarancję wysokiej jakość usług i ich ścisłe dopasowanie do potrzeb, w tym możliwość wspierania osoby w czynnościach medycznych po specjalistycznym instruktażu.

Pierwsze wnioski o ustalenie prawa do asystencji będzie można składać od stycznia 2027 r.

Profesjonalne wsparcie, godne wynagrodzenie

Praca asystenta osobistego nie jest zwykłą pracą pomocową – to odpowiedzialny i wymagający zawód, który pozwala na budowanie niezależności osoby z niepełnosprawnościami.

Asystent może pomagać danej osobie zarówno w prostych czynnościach, takich jak higiena, ubieranie się czy przygotowywanie posiłków, jak i - po specjalistycznym instruktażu - również w bardziej złożonych, np. podaniu leków lub cewnikowaniu. Asystent to nie jest opiekun ani terapeuta, lecz partner w niezależnym funkcjonowaniu . Najważniejsza zasada brzmi: to użytkownik decyduje, w czym i kiedy potrzebuje pomocy . Asystencja osobista to wsparcie „szyte na miarę” , którego celem jest, aby osoba mogła być bardziej aktywna i niezależna np. w pracy, na uczelni, podczas wydarzeń kulturalnych czy spotkań z przyjaciółmi.

Praca asystenta osobistego wymaga m.in. bardzo wysokiej dyspozycyjności i dlatego ważną częścią projektowanych rozwiązań są konkurencyjne wynagrodzenia, które mogą przekraczać nawet 8 tys. zł brutto miesięcznie. Dzięki temu będziemy mogli mieć pewność, że do zawodu trafią najlepsi kandydaci, a osoby z niepełnosprawnościami będą miały realny wpływ na to, kto będzie je wspierał.

Rynek pracy czeka na nowych kandydatów

Ustawa o asystencji osobistej to nie tylko wsparcie społeczne, ale także potężny impuls dla gospodarki. Dzięki niej wiele osób z niepełnosprawnościami zyska realną możliwość wejścia na rynek pracy.

To także szansa dla ich bliskich, którzy dotychczas często ograniczali aktywność lub całkowicie rezygnowali z pracy.

W związku wypracowanymi założeniami modelu zatrudniania wspomaganego osób z niepełnosprawnościami na otwartym rynku pracy rozpoczynamy cykl ogólnopolskich konsultacji społecznych wśród jego głównych uczestników:

• osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia,
• agencji zatrudnienia wspomaganego,
• pracodawców.

Zaplanowaliśmy m.in.:

• 14 regionalnych spotkań konsultacyjnych on-line prowadzonych przez PFZW i PUZW w dniach 22.10 - 20.11.2025 r.
• 3- dniowe warsztaty stacjonarne w Warszawie i Poznaniu (11-12.2025 r.)

Harmonogram spotkań konsultacyjnych on-line dla agencji zatrudnienia organizowanych przez Polską Unię Zatrudnienia Wspomaganego (PUZW) i Polską Federację Zatrudnienia Wspomaganego (PFZW):

• 22.10.2025 – województwo małopolskie (PUZW)
• 22.10.2025 – województwo podkarpackie (PFZW)
• 23.10.2025 – województwo pomorskie (PUZW)
• 23.10.2025 – województwo śląskie (PFZW)
• 24.10.2025 – województwo zachodniopomorskie (PUZW)
• 24.10.2025 – województwo świętokrzyskie (PFZW)
• 27.10.2025 – województwo kujawsko-pomorskie (PUZW)
• 27.10.2025 – województwo dolnośląskie (PFZW)
• 29.10.2025 – województwo lubuskie (PUZW)
• 29.10.2025 – województwo podlaskie (PFZW)
• 30.10.2025 – województwo warmińsko-mazurskie (PUZW)
• 30.10.2025 – województwo opolskie (PFZW)
• 05.11.2025 – województwo łódzkie (PUZW)
• 05.11.2025 – województwo lubelskie (PFZW)

Harmonogram spotkań konsultacyjnych on-line dla osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia, organizowanych przez Polską Unię Zatrudnienia Wspomaganego (PUZW) i Polską Federację Zatrudnienia wspomaganego (PFZW):

• 06.11.2025 – województwo śląskie (PFZW)
• 07.11.2025 – województwo podkarpackie (PFZW)
• 12.11.2025 – województwo pomorskie (PUZW)
• 12.11.2025 – województwo małopolskie (PUZW)
• 12.11.2025 – województwo opolskie (PFZW)
• 13.11.2025 – województwo zachodniopomorskie (PUZW)
• 13.11.2025 – województwo kujawsko-pomorskie (PUZW)
• 13.11.2025 – województwo świętokrzyskie (PFZW)
• 14.11.2025 – województwo lubuskie (PUZW)
• 14.11.2025 – województwo dolnośląskie (PFZW)
• 14.11.2025 – województwo warmińsko-mazurskie (PUZW)
• 17.11.2025 – województwo lubelskie (PFZW)
• 17.11.2025 – województwo łódzkie (PUZW)
• 18.11.2025 – województwo podlaskie (PFZW)

Harmonogram spotkań konsultacyjnych on-line dla pracodawców organizowanych przez Polską Unię Zatrudnienia Wspomaganego (PUZW) i Polską Federację Zatrudnienia Wspomaganego (PFZW):

• 06.11.2025 – województwo śląskie (PFZW)
• 07.11.2025 – województwo podkarpackie (PFZW)
• 12.11.2025 – województwo opolskie (PFZW)
• 13.11.2025 – województwo świętokrzyskie (PFZW)
• 14.11.2025 – województwo dolnośląskie (PFZW)
• 17.11.2025 – województwo małopolskie (PUZW)
• 17.11.2025 – województwo lubelskie (PFZW)
• 18.11.2025 – województwo pomorskie (PUZW)
• 18.11.2025 – województwo zachodniopomorskie (PUZW)
• 18.11.2025 – województwo podlaskie (PFZW)
• 19.11.2025 – województwo kujawsko-pomorskie (PUZW)
• 19.11.2025 – województwo lubuskie (PUZW)
• 20.11.2025 – województwo warmińsko-mazurskie (PUZW)
• 20.11.2025 – województwo łódzkie (PUZW)

Organizatorem spotkań konsultacyjnych on-line są:

• Polska Unia Zatrudnienia Wspomaganego (PUZW) , e-mail: konsultacje@puzw.pl

Szczegółowe informacje: https://www.puzw.pl/konsultacje-srodowiskowe-modelu-zatrudnienia-wspomaganego/

Link do formularza: https://support.google.com/drive/answer/6283888

• Polska Federacja Zatrudnienia Wspomaganego (PFZW)

Szczegółowe informacje: https://www.pfzw.pl/poznaj-nas/aktualnosci/Konsultacje-Modelu-Zatrudnienia-Wspomaganego-dla-podmiotow-zainteresowanych-aktywizacja-zawodowa-osob-z-niepelnosprawnosciami/idn:16

Organizatorem warsztatów stacjonarnych jest:

• Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w MRPiPS , e-mail: ewa.nowik@mrpips.gov.pl

Szczegółowe informacje o projekcie Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce - Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych

25 września 2025 r. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął przygotowany przez MRPiPS projekt ustawy ws. asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. W obradach udział wzięła ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wraz z pełnomocnikiem rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukaszem Krasoniem.

Projekt ustawy ws. asystencji osobistej to przedsięwzięcie złożone i innowacyjne – jego założenia wyznaczają nowy standard podejścia do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Ustawa o asystencji osobistej pilnie potrzebna

Projekt ustawy o asystencji osobistej powstał z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych oraz wiceministra resortu pracy Łukasza Krasonia. Dzisiaj w części gmin w Polsce funkcjonują programy roczne, które nie odpowiadają jednak w pełni na potrzeby zainteresowanych. Brakuje także ciągłości świadczonego wsparcia.

Ustawowa asystencja to systemowe i stabilne wsparcie, które da osobom z niepełnosprawnościami szansę na bardziej niezależne życie – zarówno społeczne, jak i zawodowe.

Od drugiego roku obowiązywania ustawy asystencja osobista będzie dostępna również dla młodzieży od 13. roku życia. Ze wsparcia skorzystać ma docelowo ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami, będzie ona też realnym odciążeniem dla ok. pół miliona ich bliskich.

Najważniejsze założenia projektu:

• wsparcie ustalane na maksymalnie pięć lat, a nie krótkookresowo (jak jest dzisiaj w systemie projektowym),

• większy wymiar godzin wsparcia, niż zapewniają to obecne rozwiązania - docelowo od 20 do 240 godzin miesięcznie (w pierwszym roku do 200 godzin, w drugim - do 220 godzin),

• gwarancja realizacji ustawy w każdym powiecie,

• swoboda wyboru przez osobę z niepełnosprawnością podmiotu świadczącego dla niej usługę asystencji (powiat, organizacja pozarządowa), a także gwarancja swobody wyboru samego asystenta,

• wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia osoby z niepełnosprawnością,

• gwarancja wysokiej jakości usług i ich ścisłe dopasowanie do potrzeb, w tym możliwość wspierania osoby z niepełnosprawnością w czynnościach medycznych po specjalistycznym instruktażu asystenta.

26 maja 2025 roku ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.

Czego ono dotyczy? Do tej pory komisje wydające orzeczenia o niepełnosprawności w chorobach rzadkich i genetycznych często wydawały orzeczenia o krótkim terminie ważności. Przy braku rokowań na poprawę stanu zdrowia taki obowiązek jest niezwykle uciążliwy dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Warto bowiem zaznaczyć, że wymagało to powtórnego gromadzenia dokumentacji medycznej i obywania wizyt lekarskich.

Nowe rozporządzenie nie tylko odciąży osoby z niepełnosprawnościami i ich bliskich, ale pozwoli też zmniejszyć obciążenia pracą zespołów orzeczniczych. Obecnie w Polsce funkcjonuje 16 wojewódzkich zespołów oraz 295 powiatowych.

Minimalne okresy ważności orzeczeń

Wprowadzane w rozporządzeniu przepisy określają minimalne okresy ważności orzeczeń:

• Minimalny okres orzeczenia dla osób powyżej 16. roku życia: 7 lat – w przypadku rzadkich chorób genetycznych (według załącznika do rozporządzenia dotyczy to 208 chorób, m.in. wodogłowia wrodzonego, mukowiscydozy czy rdzeniowego zaniku mięśni) lub zespołu Downa.

• Minimalny okres orzeczenia dla osób poniżej 16. roku życia: 3 lata.

• Przyznawanie orzeczeń o niepełnosprawności osobom poniżej 16 roku życia - do ukończenia przez nie 16. roku życia, czyli do końca możliwego okresu, w jakim przysługuje orzeczenie o niepełnosprawności, w przypadku potwierdzenia u dziecka rzadkiej choroby genetycznej lub zespołu Downa.

Na jakie uprawnienia mogą liczyć osoby legitymujące się orzeczeniem?

Przyznanie orzeczenia z wyżej wymienionymi wskazaniami wiąże się z udostępnieniem danej osobie następującego wsparcia:

• Świadczenie pielęgnacyjne – dla opiekunów niepełnoletnich osób z niepełnosprawnościami.

• Zasiłek pielęgnacyjny – wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnością wymagających opieki.

• Ulgi podatkowe – np. możliwość odliczenia wydatków na opiekę w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

• Pierwszeństwo w dostępie do usług społecznych i opiekuńczych,

• Udogodnienia w dostępie do świadczeń zdrowotnych – np. rehabilitacji, leczenia sanatoryjnego.

• Prawo do Karty Parkingowej – dla osób, które mają również znaczne ograniczenia w poruszaniu się.

• Dodatkowe wsparcie w edukacji – możliwość uzyskania asystenta w szkole czy indywidualnego toku nauczania.

Kto skorzysta na zmianach?

Jak wynika z danych Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, liczba osób z niepełnosprawnościami do 16 roku życia legitymująca się orzeczeniem na stałe wynosi 71,3 tys. Pozostała grupa – blisko 192 tys. – ma orzeczenia na czas określony i to właśnie w tej grupie znajdują się ci, którzy mogą skorzystać na zmianach.

Z kolei liczba osób z niepełnosprawnościami po 16. roku życia z orzeczeniami o niepełnosprawności na stałe wynosi 1,72 mln, a na czas określony – 1,24 mln.

Rozporządzenie podpisane – i co dalej?

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rozporządzenie zawiera przepisy przejściowe regulujące sprawy w toku oraz sprawy, w których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto postępowanie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Do spraw w toku będzie się stosować nowe przepisy, które są korzystniejsze od przepisów dotychczas obowiązujących.

Chociaż o potrzebach osób z niepełnosprawnościami oraz ich bliskich powinniśmy pamiętać każdego dnia, okazje takie jak Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną oraz Europejski Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych przypominają nam o tym szczególnie.

Likwidujemy bariery

Tych potrzeb jest wiele i są bardzo różne. Kluczowe jest ich dostrzeganie, zrozumienie, a wreszcie odpowiadanie na nie poprzez konkretne działania. Poprzez likwidowanie barier zarówno fizycznych, jak i tych ograniczających nasze postrzeganie świata, którego osoby z niepełnosprawnościami są pełnoprawnymi uczestnikami.

Każda osoba, niezależnie od swoich możliwości, zasługuje na pełne uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Naszym celem jest tworzenie przestrzeni, w której różnorodność jest wartością, a nie barierą

– mówi Łukasz Krasoń, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

W Ministerstwie Pracy dbamy o dostępność

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostępność to priorytet, a nie puste hasło. Zależy nam na tworzeniu przestrzeni publicznej, która będzie otwarta i dostosowana do potrzeb wszystkich, niezależnie od wieku czy stopnia sprawności.

Chociaż Polski Akt o Dostępności wejdzie w życie 28 czerwca 2025 roku, już dzisiaj podejmujemy szereg działań służących realizacji jego założeń.

Komfortka, czyli…

Przykładem takiej inicjatywy jest udostępnienie w siedzibie resortu pracy tzw. komfortki. Co kryje się pod tą nazwą? To specjalistyczne i nowoczesne pomieszczenie sanitarne przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, które wymagają wsparcia w zakresie higieny osobistej.

Utworzenie komfortki w naszym urzędzie to wyraz szacunku i realnej troski o potrzeby osób z niepełnosprawnościami. To nie tylko kwestia dostępności, ale także godności i równego traktowania. Zachęcam wszystkie resorty oraz jednostki podległe i nadzorowane do podejmowania podobnych działań – tworzenia przestrzeni, które będą naprawdę otwarte i przyjazne dla każdego

– podkreśla Liwiusz Laska, Dyrektor Generalny MRPiPS.

Zmieniajmy świat na lepsze

Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną obchodzimy w Polsce od 1999 roku, a początki Europejskiego Dnia Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych sięgają Francji z początku lat 90. ubiegłego wieku.

Dlaczego tak ważne jest, by o nich pamiętać? Edukując społeczeństwo i dostosowując przestrzeń, w której żyjemy, do potrzeb wszystkich obywateli, zmieniamy świat na lepsze. Dla nas wszystkich.

Projekt ustawy o asystencji osobistej powstał z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych oraz wiceministra resortu pracy Łukasza Krasonia. Obecnie w niektórych gminach funkcjonują pilotażowe, roczne programy asystencji, brakuje jednak ustawowych rozwiązań.

Na początku kwietnia 2025 roku Komitet Rady Ministrów ds. Cyfryzacji jednogłośnie przyjął projekt, który został właśnie skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów.

Dlaczego potrzebujemy asystencji osobistej?

Dotychczas realizowane programy asystencji osobistej nie odpowiadają w pełni na potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Godzin jest za mało, programy są roczne, a więc brakuje pewności i ciągłości wsparcia. Ustawowa asystencja to realne i kompleksowe wsparcie, które z jednej strony odciąży rodziny i opiekunów osób z niepełnosprawnościami, a z drugiej – da samym zainteresowanym szansę na bardziej samodzielne życie.

Korzyści płynące z asystencji osobistej to także możliwość większego uczestnictwa w życiu społecznym, kulturalnym, ale też aktywności na rynku pracy. To zmiana w życiu ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami oraz ok. 500 tys. osób bliskich, które wspierają je na co dzień.

Najważniejsze założenia projektu:

• wsparcie ustalane na kilka lat, a nie na rok (jak jest obecnie),
• większy wymiar godzin wsparcia, niż gwarantują to obecne rozwiązania - docelowo od 30 do 240 godzin miesięcznie (w pierwszym roku do 200 godzin, w drugim – do 220 godzin),
• gwarancja realizacji ustawy w każdym powiecie,
• swoboda wyboru przez osobę z niepełnosprawnością podmiotu świadczącego dla niej usługę asystencji, a także gwarancja swobody wyboru samego asystenta,
• wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia osoby z niepełnosprawnością
• szkolenia dla asystentów, weryfikacja kwalifikacji i kompetencji

Od drugiego roku obowiązywania ustawy asystencja osobista będzie dostępna dla młodzieży od 13. roku życia.

Tegoroczne święto jest wyjątkowe. Dlaczego? Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Łukasz Krasoń wydał zalecenia dla Wojewódzkich oraz Powiatowych Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności, które ułatwią uzyskiwanie orzeczeń o niepełnosprawności osobom z Zespołem Downa oraz z diagnozami genetycznych chorób rzadkich.

21 marca, czyli Światowy Dzień Zespołu Downa, to nie tylko dzień, w którym mówimy o potrzebach osób zespołem Downa, o tym, kim te osoby są. To także dzień, w którym możemy realnie zmienić ich życie. Bardzo cieszę się, że dzisiaj podpisuję nowe wytyczne Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych dla zespołów orzeczniczych

- mówi wiceminister Łukasz Krasoń.

Strona społeczna apelowała o zmiany

Istotą dzisiejszego systemu orzecznictwa o niepełnosprawności jest ocena, czy naruszenie stanu zdrowia danej osoby uniemożliwia jej pełnienie określonych ról społecznych na równi z innymi osobami. Ważne jest, czy stan zdrowia według aktualnej wiedzy medycznej daje szansę na poprawę, a także jak dana osoba funkcjonuje w swoim środowisku lokalnym.

Jak wskazywała strona społeczna, wiele osób chorujących na choroby rzadkie czy np. z Zespołem Downa mierzy się nierzadko z niezrozumieniem w zespołach orzeczniczych. Zdarzały się sytuacje, w których uznawano, że stan zdrowia tych osób może ulec poprawie, mimo innych opinii przedstawianych przez specjalistów w dziedzinie genetyki klinicznej.

Ułatwienia w uzyskaniu orzeczeń

W odpowiedzi na apele strony społecznej Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Łukasz Krasoń wydał zalecenia dla Wojewódzkich oraz Powiatowych Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Osoby chorujące na blisko 150 chorób rzadkich w wypadku zwrócenia się do tych zespołów i udokumentowania swojego schorzenia, otrzymają orzeczenia o niepełnosprawności na stałe (a w wypadku dzieci obowiązujące zgodnie z prawem do ukończenia 16 lat) z uwzględnieniem punktów 7 i 8 orzeczenia. Punkt 7 oznacza konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a punkt 8 – konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji).

W wypadku dzieci z Zespołem Downa oraz chorujących na 50 innych chorób rzadkich wydano podobne zalecenie dotyczące orzeczeń wydawanych na maksymalny możliwy okres (do ukończenia 16 lat) oraz konieczności stosowania punktu 7 orzeczenia.

Co to oznacza w praktyce?

Przyznanie orzeczenia danej osobie z wyżej wymienionymi wskazaniami wiąże się z zagwarantowaniem następującego wsparcia:

• Świadczenie pielęgnacyjne (w wypadku osób z punktem 7 i 8 orzeczenia łącznie) – dla opiekunów osób niepełnosprawnych, jeśli nie mogą podjąć pracy z powodu konieczności sprawowania opieki.
• Zasiłek pielęgnacyjny – wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnością wymagających opieki.
• Ulgi podatkowe – np. możliwość odliczenia wydatków na opiekę w ramach ulgi rehabilitacyjnej.
• Pierwszeństwo w dostępie do usług społecznych i opiekuńczych ;
• Udogodnienia w dostępie do świadczeń zdrowotnych – np. rehabilitacji, leczenia sanatoryjnego.
• Prawo do Karty Parkingowej – dla osób, które mają również znaczne ograniczenia w poruszaniu się.
• Dodatkowe wsparcie w edukacji – możliwość uzyskania asystenta w szkole czy indywidualnego toku nauczania.

21 marca nosimy różne skarpetki

Data Światowego Dnia Zespołu Downa nie jest przypadkowa i ma związek z dodatkowym, trzecim chromosomem w dwudziestej pierwszej. Tego dnia, by podnosić świadomość o potencjale osób z Zespołem Downa, wielu z nas zakłada różnokolorowe skarpetki – nie do pary. W ten prosty sposób możemy okazać solidarność i wsparcie!

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 5 grudnia o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Co to oznacza w praktyce? Zwiększenie dofinansowań do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami – po raz pierwszy od 2022 roku.

Ustawa zwiększa miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników w następującej wysokości:

• znaczny stopień niepełnosprawności – 2760 zł (wcześniej 2400 zł),
• stopień umiarkowany – 1550 zł (wcześniej 1350 zł),
• stopień lekki – 575 zł (wcześniej 500 zł).

Podwyższone zostaną również dodatkowe dofinansowania do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami, które mają tzw. schorzenia szczególne (m.in. osoby niewidome, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, całościowymi zaburzeniami rozwojowymi czy z epilepsją):

• znaczny stopień – 1380 zł (wcześniej 1200 zł),
• stopień umiarkowany – 1035 zł (wcześniej 900 zł),
• stopień lekki – 690 zł (wcześniej 600 zł).

Środki na wzrost dopłat do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami zostały relokowanie z funduszu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i pozwolą na zwiększenie dopłat do wynagrodzeń z wyrównaniem od lipca 2024 r.

Aktywność, samodzielność, udział w życiu społecznym oraz oczywiście możliwość utrzymania siebie i swoich bliskich – praca przynosi nam wiele korzyści. Nie inaczej jest w przypadku osób z niepełnosprawnościami, dlatego tak ważne jest wspieranie aktywności zawodowej tej grupy.

Sejm przyjął w środę ustawę zwiększającą dofinansowania dla pracodawców do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami, którego projekt powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Wyższe dofinansowania do wynagrodzeń

Dofinansowanie pensji pracowników z niepełnosprawnościami wzrosło ostatni raz w 2022 roku – pomimo systematycznego wzrostu płacy minimalnej w tym czasie. To z kolei negatywnie wpływa na zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami, które są bardziej narażone na utratę pracy na otwartym rynku.

Przyjęta dzisiaj przez Sejm ustawa zakłada zwiększenie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników w następującej wysokości:

• znaczny stopień niepełnosprawności - 2760 zł (wcześniej 2400 zł)
• stopień umiarkowany - 1550 zł (wcześniej 1350 zł)
• stopień lekki - 575 zł (wcześniej 500 zł)

Podwyższone zostaną również dodatkowe dofinansowania do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami, które mają tzw. schorzenia szczególne (m.in. osoby niewidome, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, całościowymi zaburzeniami rozwojowymi czy z epilepsją):

• znaczny stopień - 1380 zł (wcześniej 1200 zł)

• stopień umiarkowany - 1035 zł (wcześniej 900 zł)
• stopień lekki - 690 zł (wcześniej 600 zł)

Środki na wzrost dopłat do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami zostały relokowanie z funduszu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i pozwolą na zwiększenie dopłat do wynagrodzeń z wyrównaniem od lipca br.

Zmiany ważne dla tysięcy pracowników

Na koniec czerwca 2023 roku liczba osób z niepełnosprawnościami pracujących w gospodarce narodowej wynosiła 477,4 tys., 51,5 proc. stanowiły kobiety (dane GUS).

W 2023 r. dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami otrzymywało 32 063 podmiotów. W czerwcu 2023 r. liczba etatów pracowników, na których pracodawcy wnioskowali o dofinansowanie, wynosiła ok. 206,1 tys.

Projekt ustawy o asystencji osobistej to odpowiedź na oczekiwania społeczne środowiska osób z niepełnosprawnościami oraz ich bliskich. Dotychczasowe rozwiązania realizowane w ramach programów rocznych nie były wystarczające.

Brak systemowego wsparcia w postaci asystencji osobistej znacząco obciąża rodziny i opiekunów osób z niepełnosprawnościami. Sprawia, że wspieranie osób z niepełnosprawnościami w życiu codziennym staje się główną, a często jedyną rolą społeczną, którą podejmują opiekunowie – zazwyczaj kobiety. Wprowadzenie ustawy odciąży te osoby, a samym zainteresowanym da szansę na bardziej niezależne życie.

Najważniejsze założenia projektu

Kluczowe elementy projektu ustawy o asystencji osobistej to:

• asystencja osobista dostępna również dla młodzieży z niepełnosprawnościami;
• swoboda wyboru przez osobę z niepełnosprawnością podmiotu świadczącego dla niej asystencję osobistą - spośród samorządu, różnych organizacji pozarządowych, jak również możliwość samodzielnego zatrudniania asystenta osobistego przez osobę z niepełnosprawnością;
• swoboda wyboru samego asystenta osobistego;
• możliwość wykonywania czynności pielęgnacyjno-medycznych przez asystenta osobistego - po przeszkoleniu i przy obopólnej zgodzie asystenta i użytkownika
• wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia osoby z niepełnosprawnością w ramach asystencji osobistej.

Dlaczego to tak ważne? Możliwość wsparcia asystenta pozwala na zwiększenie aktywności osób z niepełnosprawnościami w życiu społeczności lokalnej, w tym kulturalnej, sportowej czy utrzymywanie kontaktów społecznych. Asystencja osobista to dla wielu osób z niepełnosprawnościami podstawa tego, aby mogły pracować lub angażować w aktywność społeczną. Daje ona również możliwość niezależnego życia rodzinom i bliskim osób z niepełnosprawnościami.

Ustawa wpłynie na życie ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami oraz ok. 500 tys. ich bliskich oraz osób stale wspierających osoby z niepełnosprawnościami.

Konwencja o prawach osób z niepełnosprawności

Konieczność wprowadzenia tego rodzaju regulacji wynika m.in. z zobowiązań zawartych w ratyfikowanej przez Polskę w 2012 roku Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, a szczególnie z artykułu 19 tej Konwencji, który gwarantuje osobom z niepełnosprawnościami prawo do niezależnego życia i pełnego włączenia w społeczność lokalną.