Wydarzenie zgromadziło pedagogów, dyrektorów szkół oraz przedstawicieli instytucji edukacyjnych z Polski i Niemiec. Podczas uroczystości Podsekretarz Stanu Izabela Ziętka zwróciła uwagę na kluczową rolę nauki języków obcych w zacieśnianiu relacji polsko-niemieckich. Zaznaczyła przy tym, że język niemiecki od lat cieszy się ogromną popularnością w naszym kraju, pozostając drugim najchętniej wybieranym językiem obcym przez polskich uczniów.

Edukacja językowa to nie tylko poznawanie gramatyki i słownictwa. To przede wszystkim budowanie mostów między narodami, kulturami i ludźmi

– podkreśliła w swoim wystąpieniu wiceminister

Wydarzenie zgromadziło pedagogów, dyrektorów szkół oraz przedstawicieli instytucji edukacyjnych z Polski i Niemiec. Podczas uroczystości Podsekretarz Stanu Izabela Ziętka zwróciła uwagę na kluczową rolę nauki języków obcych w zacieśnianiu relacji polsko-niemieckich. Zaznaczyła przy tym, że język niemiecki od lat cieszy się ogromną popularnością w naszym kraju, pozostając drugim najchętniej wybieranym językiem obcym przez polskich uczniów.

Edukacja językowa to nie tylko poznawanie gramatyki i słownictwa. To przede wszystkim budowanie mostów między narodami, kulturami i ludźmi

– podkreśliła Podsekretarz Stanu Izabela Ziętka.

Wiceminister pogratulowała wszystkim nominowanym i nagrodzonym pedagogom, dziękując im za pasję, kreatywność oraz codzienne zaangażowanie. Zadeklarowała również dalsze wsparcie resortu dla inicjatyw podnoszących jakość nauczania języków obcych oraz zacieśniających współpracę edukacyjną pomiędzy Polską a Niemcami.

Jak rozpoznać manipulację w mediach społecznościowych? Jak weryfikować informacje i budować odporność społeczną wśród młodych ludzi? W jaki sposób działa radykalizacja w sieci? Tego między innymi będą mogli nauczyć się uczniowie szkół ponadpodstawowych w drugiej edycji konkursu „Broń się w necie”. Już możecie zgłaszać swoje drużyny!

Internet to nie tylko miejsce nauki, rozrywki i kontaktu z innymi. To także przestrzeń, w której łatwo zetknąć się z dezinformacją, manipulacją czy treściami prowadzącymi do radykalizacji. Dlatego tak ważne jest rozwijanie kompetencji, które pozwalają młodym ludziom świadomie i bezpiecznie korzystać z sieci

- mówi Paweł Olszewski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji odpowiedzialny za projekt.

Konkurs „Broń się w necie”, organizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji i Państwowy Instytut Badawczy NASK we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jest okazją do zdobycia takiej wiedzy, ale także do sprawdzenia jej w praktyce

- dodaje.

W drugiej edycji konkursu na uczestników czekają dwa zadania – ukończenie trzymodułowego kursu e-learningowego oraz zadanie kreatywne – wspólne przygotowanie projektu gry edukacyjnej.

Stwórzcie drużynę

Do konkursu zapraszamy drużyny  szkolne złożone z dziesięciorga uczniów oraz jednego nauczyciela – opiekuna drużyny. Co ważne – każda szkoła może zgłosić wiele drużyn, ale zasada jest prosta: nauczyciel i uczniowie należą tylko do jednej drużyny. Jeśli Wasza szkoła zgłosi więcej niż jedną drużynę – w jej/ich skład muszą wchodzić inni uczniowie i nauczyciele.

Drużynę rejestruje nauczyciel – opiekun drużyny na stronie bronsiewnecie.pl . Na zgłoszenia drużyn czekamy od 7 września do 2 października.

Zadanie pierwsze – kurs e-learningowy

Pierwsze zadanie konkursowe polega na ukończeniu trzech modułów kursu e-learningowego i rozwiązaniu, przez uczniów, testów wiedzy.

Uczestnicy poznają zagadnienia związane z:

• manipulacją w mediach społecznościowych,
• radykalizacją w sieci,
• krytycznym myśleniem i odpornością cyfrową.

Kurs realizowany jest etapami. W pierwszej kolejności z modułem kursu zapoznaje się nauczyciel - opiekun drużyny, który następnie udostępnia go uczniom. Kolejny moduł staje się dostępny dla nauczyciela, w momencie gdy wszyscy uczniowie z drużyny ukończą test z poprzedniego kursu. Uczeń może podejść do każdego testu tylko raz i ma maksymalnie 30 minut na jego rozwiązanie.

W tym zadaniu liczą się wyniki (liczba zdobytych punktów) oraz czas zaliczenia testu, a nie termin przystąpienia do kursu. Mimo to, zachęcamy: nie czekajcie ze zgłoszeniami do ostatniej chwili, zróbcie to już teraz!

Na realizację trzech modułów kursu i testów drużyny mają czas od 7 września do 4 października 2026 r.

Więcej szczegółów na temat punktacji znajdziecie w regulaminie konkursu.

Zadanie drugie – zaprojektujcie grę edukacyjną

Drużyny, które ukończą wszystkie trzy moduły kursu i testy, będą mogły przejść do realizacji drugiego zadania.

Tym razem na uczestników będzie czekało zadanie kreatywne - przygotowanie projektu gry edukacyjnej skierowanej do swoich rówieśników - uczniów szkół ponadpodstawowych. Gra powinna dotyczyć jednego z trzech tematów konkursowych:

1. Manipulacja w mediach społecznościowych – np. wpływ emocjonalnych treści, działania influencerów, botów i trolli czy mechanizmy wykorzystywane do zbierania danych.
2. Radykalizacja w sieci – np. stopniowe wciąganie w radykalne narracje, manipulowanie emocjami i tożsamością oraz rola grup internetowych.
3. Krytyczne myślenie i odporność cyfrowa – np. rozpoznawanie manipulacyjnych treści, działanie baniek informacyjnych, presja grupowa czy sposoby weryfikowania informacji.

Drużyny będą musiały opisać m.in. koncepcję i cel gry, jej mechanikę, zasady, przebieg oraz sposób zdobywania punktów i osiągania celu. Do zgłoszenia należy również dołączyć wizualizację projektu gry – maksymalnie na dwóch stronach A4 lub dwóch slajdach.

Na przygotowanie i przesłanie projektów drużyny będą miały czas od 5 do 30 października 2026 r.

Powalczcie o atrakcyjne nagrody

Na najlepsze drużyny czekają nagrody - dla uczniów, nauczycieli i szkół.

Uczniowie z nagrodzonych drużyn otrzymają natychmiastowe aparaty fotograficzne wraz z akcesoriami, opiekunowie drużyn – elektroniczne czytniki e-booków, a szkoły – ekrany multimedialne wraz ze statywami.

Nagrodzonych zostanie aż 50 drużyn!

Wielki finał

Finałem konkursu będzie gala laureatów, która odbędzie się na przełomie listopada i grudnia 2026 r. w Warszawie. Dokładny termin i miejsce wydarzenia zostaną przekazane zwycięskim drużynom bliżej terminu wydarzenia.

Konkurs „Broń się w necie” – najważniejsze daty

• 7 września – 2 października 2026 r. – start konkursu oraz czas na zgłaszanie drużyn do konkursu,
• 7 września – 4 października 2026 r. – czas na realizację trzech modułów kursu i testów wiedzy,
• 5 – 30 października 2026 r. – czas na przygotowanie i przesłanie projektu gry edukacyjnej,
• ostatni tydzień listopada / początek grudnia 2026 r. – gala finałowa w Warszawie.

Szczegółowe informacje, zasady konkursu oraz formularz zgłoszeniowy znajdziecie na stronie bronsiewnecie.pl .

Dołączcie do rywalizacji – czekamy na Wasze drużyny!

Konkurs powstał w ramach ogólnopolskiego projektu „Broń się w necie”, realizowanego przez Państwowy Instytut Badawczy NASK oraz Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Pierwsza edycja konkurs, zorganizowana rok temu, spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem – do rywalizacji przystąpiło wówczas ponad 600 drużyn z całej Polski. Liczymy na to, że w tym roku będzie Was jeszcze więcej!

Celem spotkania z Minister Edukacji i Badań Republiki Estońskiej Kristiną Kallas było pogłębienie polsko-estońskiej współpracy w obszarze edukacji. Minister Barbara Nowacka rozmawiała ze swoją estońską odpowiedniczką o prowadzonych reformach, najważniejszych wyzwaniach stojących przed systemami oświaty oraz możliwościach dalszej współpracy. Spotkanie było również okazją do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk.

Barbara Nowacka odwiedziła Państwowe Liceum Pelgulinna (Pelgulinna State Gymnasium, PERG) oraz szkołę podstawową Kindluse School. Estonia należy do europejskich liderów edukacji, w badaniu PISA 2025 estońscy uczniowie osiągnęli jedne z najwyższych wyników w Europie. Wizyta umożliwiła zapoznanie się z funkcjonowaniem estońskich szkół oraz rozwiązaniami łączącymi wysoką jakość kształcenia z nowoczesnym podejściem do nauczania. Wizyta w Państwowym Liceum Pelgulinna (PERG) oraz Kindluse School wyróżnionej w 2025 r. tytułem „Estońskiej Szkoły Roku” była okazją do poznania rozwiązań wspierających, pracę projektową, mentoring i elastyczne ścieżki kształcenia. Rozmowy z przedstawicielami obu szkół umożliwiły wymianę doświadczeń istotnych także w kontekście reformy Kompas Jutra, zakładającej m.in. łączenie teorii z praktyką i rozwijanie nauczania interdyscyplinarnego.

W czasie wizyty Minister Edukacji rozmawiała również z ekspertami ds. polityki młodzieżowej i edukacji włączającej. Spotkania dotyczyły estońskiej polityki edukacyjnej i młodzieżowej, wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, pomocy dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz sposobów angażowania młodych ludzi w procesy decyzyjne, w tym osób mniej aktywnych i zagrożonych wykluczeniem. Była to także okazja do wymiany doświadczeń oraz porównania rozwiązań stosowanych w Polsce i Estonii.

Zmiany odpowiadają na postulaty od dawna sygnalizowane przez środowisko oświatowe i związki zawodowe. Wypracowano je w ramach grupy roboczej do spraw odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, w skład której wchodzą przedstawiciele związków zawodowych i samorządów. W pracach uczestniczyli także przewodniczący komisji dyscyplinarnych, którzy na co dzień prowadzą takie postępowania.

Krótsze postępowania

Obecnie przepisy nie określają terminu, w którym powinna odbyć się rozprawa przed komisją dyscyplinarną. W praktyce może to oznaczać wielomiesięczne oczekiwanie na rozstrzygnięcie.

Dla nauczyciela to miesiące niepewności. Dla ucznia i jego rodziców oczekiwanie na wyjaśnienie sprawy, a dla szkoły - przedłużający się konflikt.

Dlatego proponujemy następujące terminy. Rzecznik dyscyplinarny będzie miał 7 dni na wszczęcie postępowania wyjaśniającego od otrzymania polecenia. Rozprawa przed komisją dyscyplinarną pierwszej instancji co do zasady odbędzie się najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania wniosku, a przed komisją odwoławczą – w ciągu pięciu miesięcy od otrzymania odwołania.

Obecnie takich terminów nie ma. Ich określenie pozwoli wyraźnie wskazać przypadki przewlekłości i reagować, gdy postępowanie nie jest prowadzone sprawnie.

Projekt ogranicza również możliwość przedłużania postępowań wskutek wielokrotnych nieobecności lub ponawiania wniosków o wyłączenie członków składu orzekającego opartych na tych samych okolicznościach.

Jeżeli społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez nauczyciela jest znikoma, postępowanie wyjaśniające lub dyscyplinarne będzie mogło zostać umorzone.

Nauczyciel, który nie kwestionuje popełnienia zarzucanego mu czynu, będzie mógł również wystąpić o uznanie go za winnego i wymierzenie określonej kary bez przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego. Pozwoli to szybciej kończyć sprawy, które nie wymagają prowadzenia całej procedury.

Mediacja tam, gdzie można rozwiązać konflikt

Projekt uzupełnia obecne rozwiązania o możliwość dobrowolnej mediacji w sprawach, których charakter na to pozwala. W niektórych sytuacjach konflikt można wyjaśnić, naprawić jego skutki i zakończyć sprawę ugodą.

Dyrektor szkoły albo organ prowadzący będzie mógł skierować strony do mediacji, jeżeli pozwoli na to charakter sprawy.

Mediacja nie będzie możliwa, jeżeli czyn nosi znamiona przestępstwa. Nie może być sposobem na uniknięcie odpowiedzialności w poważnych sprawach.

Jeżeli pokrzywdzonym jest dziecko, w mediacji będzie reprezentowane przez rodzica, opiekuna prawnego albo osobę sprawującą pieczę zastępczą. Co ważne, w sprawach dotyczących naruszenia praw i dobra dziecka mediacja nie zwolni z obowiązku zawiadomienia rzecznika dyscyplinarnego.

Kara adekwatna do przewinienia

Projekt ma zwiększyć możliwość dostosowania reakcji do charakteru i wagi konkretnego przewinienia.

Proponujemy bardziej elastyczny katalog kar. Wprowadzona zostanie kara upomnienia, a nagana z ostrzeżeniem zostanie zastąpiona naganą. W przypadku kary zwolnienia z pracy okres zakazu zatrudnienia w zawodzie nauczyciela będzie można ustalić od 6 miesięcy do 3 lat, zależnie od wagi przewinienia. W najpoważniejszych sprawach nadal możliwe będzie wydalenie z zawodu nauczyciela.

Chodzi o prostą zasadę: reakcja powinna być proporcjonalna do tego, co rzeczywiście się wydarzyło. Drobne przewinienie nie powinno być traktowane tak samo jak poważne naruszenie praw czy bezpieczeństwa dziecka.

Nauczyciel musi mieć prawo do obrony

Zawieszenie nauczyciela może mieć poważne konsekwencje zawodowe, finansowe i wizerunkowe. Dlatego projekt wzmacnia gwarancje nauczyciela związane z podejmowaniem takiej decyzji.

Przed zawieszeniem dyrektor będzie miał obowiązek umożliwić nauczycielowi przedstawienie stanowiska. Jeżeli nauczyciel odmówi, nie zablokuje to możliwości zawieszenia. Nauczyciel zyska możliwość przedstawienia swojej wersji wydarzeń, ale nie ograniczy to możliwości szybkiej reakcji, gdy wymaga tego ochrona praw i dobra dziecka.

Nauczyciel otrzyma również jednoznaczne prawo dostępu do akt dotyczących zawieszenia i będzie mógł odwołać się nie tylko od samego zawieszenia, ale także od decyzji o obniżeniu wynagrodzenia w okresie zawieszenia.

Dyrektor będzie miał 7 dni na przekazanie odwołania nauczyciela do komisji dyscyplinarnej. Dzięki temu nauczyciel nie będzie musiał miesiącami czekać na rozpatrzenie swojego odwołania.

Większa ochrona nauczyciela i skuteczniejsza ochrona dziecka

Projekt wzmacnia także rozwiązania dotyczące spraw, w których mogło dojść do naruszenia praw i dobra dziecka.

Jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny uzyska w ramach nadzoru informację o podejrzeniu naruszenia przez nauczyciela lub dyrektora praw i dobra dziecka, będzie miał obowiązek zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego.

Większą ochronę otrzymają również pełnoletni uczniowie występujący w charakterze świadków, którzy nadal uczą się w szkole

W przesłuchaniu świadka, który nie ukończył 18 lat, psycholog będzie sporządzał pisemną opinię dotyczącą przebiegu przesłuchania. Uwzględni w niej m.in. to, czy świadek był w stanie zrozumieć zadawane pytania i opisać zdarzenia oraz czy nie był poddawany sugestiom dotyczącym udzielanych odpowiedzi. Pozwoli to komisji pełniej ocenić zeznania małoletniego świadka, a jednocześnie zwiększy rzetelność postępowania.

Nowo powoływani rzecznicy dyscyplinarni będą musieli mieć wyższe wykształcenie prawnicze, co zwiększy profesjonalizm postępowań wyjaśniających i jakość czynności procesowych.

Projekt przewiduje również rozwiązania usprawniające prowadzenie postępowań, m.in. możliwość zdalnego przesłuchiwania świadków.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela został skierowany do opiniowania i konsultacji. Planowany termin wejścia nowych przepisów w życie to 1 września 2027 r. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed tą datą będą stosowane dotychczasowe przepisy.

Polscy piętnastolatkowie pod względem rozumowania w naukach przyrodniczych, umiejętności matematycznych oraz rozumienia czytanego tekstu znaleźli się wśród najlepszych, spośród równolatków w krajach europejskich. Wyniki polskich uczniów są zbliżone do tych z poprzedniej edycji badania z 2022 roku. Jednak w wielu krajach utrzymuje się obserwowana już w PISA 2022 tendencja spadkowa. W efekcie, średni poziom umiejętności piętnastolatków na świecie jest niższy niż w ostatnich 25 latach.

Minister Edukacji Barbara Nowacka podczas ogłoszenia wyników badania powiedziała, że wyniki PISA 2025 są istotnym sygnałem nie tylko dla Polski, ale dla całej Europy.

Polska utrzymuje wysoką pozycję na tle państw Unii Europejskiej i udało się wyhamować niekorzystne tendencje, ale to nie znaczy, że możemy uznać sytuację za dobrą. Przed polską edukacją nadal jest wiele pracy. Wyniki badania PISA 2025 są ważnym sygnałem dla całej Europy. Kryzys edukacyjny nie dotyczy jednego kraju.

Minister Nowacka podkreśliła, że Kompas Jutra był projektowany z uwzględnieniem wyników badań prowadzonych przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

Projektując Reformę26. Kompas Jutra, braliśmy pod uwagę wyniki badań prowadzonych przez IBE. To właśnie rzetelne dane i analizy pozwalają nam odpowiedzialnie planować zmiany w polskiej szkole, odpowiadające na realne potrzeby uczniów, nauczycieli i rodziców.

Barbara Nowacka dodała, że jednym z najważniejszych warunków powodzenia zmian jest stabilność systemu oświaty.

Potrzebujemy stabilnej edukacji, opartej na konsekwentnie realizowanym kierunku zmian, a nie na bieżących sporach politycznych. Gdy do szkoły wchodzi konflikt polityczny, jego skutki odczuwają przede wszystkim uczniowie, nauczyciele i rodzice.

Minister Edukacji Barbara Nowacka podziękowała zespołowi Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego za przygotowanie i przeprowadzenie badania oraz opracowanie rzetelnych analiz wyników PISA 2025.

Dziękuję zespołowi Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego za ogromne zaangażowanie, profesjonalizm i przygotowanie rzetelnych analiz. Takie badania pokazują nam, gdzie jesteśmy, co udało się już osiągnąć i nad czym musimy dalej pracować, aby odpowiedzialnie rozwijać polską szkołę

- podkreśliła Barbara Nowacka.

Wyniki umiejętności uczniów w podstawowych dziedzinach badania

• W zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych – głównej dziedziny PISA 2025 – średni wynik piętnastolatków w Polsce wyniósł 495 punktów (średnia dla krajów UE – 476, średnia dla krajów OECD – 482). Wśród krajów Unii Europejskiej istotnie lepszy wynik osiągnęli jedynie uczniowie w Estonii i Finlandii.
• W przypadku umiejętności matematycznych średni wynik w Polsce to 484 punkty (UE – 460, OECD – 463), a w rozumieniu czytanego tekstu 482 punkty (UE – 451, OECD – 461). Wśród krajów UE w matematyce istotnie lepszy wynik uzyskali jedynie uczniowie z Estonii, a w zakresie rozumienia tekstu z Estonii i Irlandii.
• Polscy uczniowie znaleźli się wśród najlepszych w krajach europejskich . Ich wyniki są znacznie powyżej średniej dla 27 krajów UE i 38 krajów OECD we wszystkich trzech podstawowych dziedzinach badania.
• Najwyższe wyniki na świecie nadal uzyskują piętnastolatkowie z krajów i regionów Azji. Wśród krajów Unii Europejskiej warto podkreślić wysokie wyniki uczniów estońskich we wszystkich trzech dziedzinach, Finlandii w zakresie nauk przyrodniczych i Irlandii w zakresie rozumienia czytanego tekstu.

Zmiany wyników w porównaniu z poprzednimi edycjami

• W PISA 2022 w Polsce odnotowano znaczący spadek wyników uczniów względem wcześniejszych edycji badania. Średnie wyniki osiągnięte przez polskich uczniów w PISA 2025 w zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych, matematyki oraz rozumienia czytanego tekstu są zbliżone do wyników z 2022 roku (brak istotnych statystycznie różnic).
• Na poziomie międzynarodowym widoczne jest pogłębianie się trendu spadkowego w zakresie umiejętności matematycznych i rozumienia czytanego tekstu. W dużej części krajów w porównaniu z poprzednią edycją wyniki są niższe, a tylko w nielicznych wyższe. W przypadku nauk przyrodniczych w większości państw wyniki pozostają na zbliżonym poziomie. Wzrost wyników pomiędzy PISA 2022 i PISA 2025 można obserwować jedynie w nielicznych krajach, zazwyczaj osiągających w poprzednich edycjach niskie rezultaty.
• Analiza długoterminowych zmian w średnich wynikach dla 23 krajów OECD uczestniczących w badaniu od pierwszej edycji pokazuje wyraźne, stopniowe pogarszanie się umiejętności  uczniów . W każdej z trzech dziedzinach wyniki w 2025 roku są najniższe spośród dotychczasowych i istotnie niższe niż w pierwszych edycjach badania. W przypadku Polski wyniki w PISA 2025 podobnie jak w PISA 2022 utrzymują się na zbliżonym poziomie, co w pierwszych pomiarach na początku lat dwutysięcznych.

Różnice w wynikach dziewcząt i chłopców

• W Polsce w naukach przyrodniczych średnie wyniki dziewcząt i chłopców są zbliżone. Dziewczęta natomiast lepiej sobie radzą z czytaniem – podobnie było w poprzedniej edycji badania. Średni wynik dziewcząt w PISA 2025 jest o 37 punktów wyższy niż chłopców, ta różnica jest przeciętna na tle innych krajów. Nowością w porównaniu do poprzednich wyników w Polsce jest przewaga chłopców w matematyce – ich średni wynik był o 13 punktów wyższy niż dziewcząt. W większości krajów objętych badaniem chłopcy lepiej radzą sobie z matematyką.

Uczniowie o najniższych umiejętnościach

• Posiadanie jedynie najniższych umiejętności (poniżej poziomu 2. PISA) uznawane jest za niewystarczające do sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie. W 2025 roku w Polsce odsetki uczniów o najniższych umiejętnościach są zbliżone do tych z 2022 roku i wyższe niż w 2018 roku. Dotyczy to każdej z trzech podstawowych dziedzin. Na najniższych poziomach umiejętności znajduje się: w naukach przyrodniczych 20%, w matematyce 26%, a w rozumieniu tekstu 24% polskich piętnastolatków. W innych krajach odsetki te zazwyczaj są wyższe (średnio w krajach UE wynoszą odpowiednio: 27%, 35% i 34%).

Zróżnicowanie wyników ze względu na rodzaj szkoły, klasę i status rodziny

• W PISA 2025 w każdej z badanych dziedzin najlepsze wyniki uzyskiwali piętnastolatkowie w liceach ogólnokształcących, niższe od nich uczniowie techników, a najniższe uczniowie branżowych szkół I stopnia . W zakresie przyrody aż 59% piętnastolatków z branżowych szkół osiąga jedynie niskie poziomy umiejętności (poniżej poziomu 2.), w matematyce aż 71%, a w zakresie rozumienia czytanego tekstu – 68%.
• Ze względu na wprowadzoną we wcześniejszych latach reformę, która obniżała wiek obowiązkowego rozpoczęcia edukacji szkolnej, wśród uczestniczących w PISA 2025 piętnastolatków duża część rozpoczęła szkołę w wieku 6 lat. W czasie badania ta grupa uczęszczała do drugiej klasy szkoły ponadpodstawowej. Uczniowie ci uczyli się w szkołach o rok dłużej i w każdej z badanych dziedzin uzyskiwali średnio wyższe wyniki. Największe różnice wystąpiły w przypadku techników i liceów ogólnokształcących.
• W porównaniu z poprzednią edycją badania, w Polsce nie nastąpiły znaczące zmiany osiągnięć uczniów z rodzin o niższym statusie społeczno-ekonomiczno-kulturowym. W matematyce i czytaniu tekstu obniżyły się natomiast wyniki piętnastolatków z grupy o najwyższym statusie (spadek o odpowiednio 11 i 17 punktów). Spadki wyników uczniów z najbardziej uprzywilejowanych środowisk obserwowane są także w innych krajach, w największym stopniu dotyczą rozumienia czytanego tekstu.

Piętnastolatkowie w świecie cyfrowym

• W badaniu PISA 2025 dziedziną innowacyjną było Uczenie się w cyfrowym świecie. Jej celem jest sprawdzenie, na ile skutecznie uczniowie potrafią samodzielnie rozwiązywać problemy oraz  uczyć się wykorzystując narzędzia informatyczne (tzw. komputacyjne).
• W Polsce średni wynik piętnastolatków w rozwiązywaniu problemów z wykorzystaniem narzędzi informatycznych wyniósł 507 punktów . Jest on istotnie wyższy od średniej dla krajów UE (492) i OECD (500), przy czym średnia UE jest znacząco niższa niż OECD. Najlepsze wyniki osiągają kraje i regiony azjatyckie, a spośród krajów UE jedynie Estonia uzyskała porównywalny z nimi wynik. Wyniki chłopców były tu istotnie wyższe od wyników dziewcząt. Podobnie jak w innych dziedzinach najlepsze wyniki uzyskali uczniowie liceów ogólnokształcących, zaś najsłabsze branżowych szkół I stopnia.

Korzystanie z technologii cyfrowych w kontekście szkolnym

• W polskich szkołach codzienne wykorzystanie urządzeń cyfrowych do nauki na lekcjach jest rzadsze niż w innych krajach i opiera się głównie na wyszukiwaniu informacji oraz tworzeniu tekstów i prezentacji.
• Uczniów w Polsce na tle rówieśników z innych krajów szczególnie wyróżnia duża częstotliwość korzystania z urządzeń cyfrowych w czasie wolnym w szkole . Jedynie 16% piętnastolatków wskazało, że “wcale” nie korzysta z nich w szkole w czasie wolnym, co stanowiło jeden z najniższych odsetków wśród krajów uczestniczących w badaniu (UE – 34%, OECD – 36%).
• Towarzyszą temu wysokie i znacznie wyższe niż średnio w krajach UE i OECD odsetki piętnastolatków, którzy wskazywali, że są rozproszeni przez urządzenia cyfrowe w czasie lekcji (Polska – 75%, UE – 59%, OECD – 60%). Na potrzebę bycia online i odpowiadania na wiadomości w czasie lekcji wskazywało aż 62% polskich piętnastolatków (UE 49%, OECD 44%). Dziewczęta częściej niż chłopcy zgłaszały niepokój z powodu braku telefonu oraz potrzebę bycia online.
• Częstsze odczuwanie przymusu bycia online i odpowiadania na wiadomości wiązało się z niższymi wynikami umiejętności we wszystkich dziedzinach PISA.
• Związek  między wynikami uczniów a korzystaniem z urządzeń cyfrowych (zarówno poza szkołą do nauki lub w czasie wolnym, jak i w szkole na lekcjach lub w czasie wolnym) przybiera kształt odwróconej litery U – słabsze wyniki osiągają uczniowie deklarujący korzystanie z urządzeń cyfrowych bardzo rzadko lub wcale oraz ci, którzy deklarują spędzanie przed ekranem znacznej liczby godzin.
• Uczniowie w Polsce wyraźnie gorzej niż ich rówieśnicy z innych krajów oceniali dostęp do zasobów cyfrowych w szkole, a także kompetencje cyfrowe nauczycieli i wsparcie techniczne w korzystaniu z tych zasobów.
• Polscy piętnastolatkowie relatywnie często na tle rówieśników z innych krajów deklarują korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji (AI) do nauki . Ponad połowa (55%) uczniów deklarowała, że korzysta z chatbotów opartych na AI w celu wspomagania się w nauce co najmniej raz w tygodniu (UE – 45%, OECD – 46%).

Dobrostan, postawy wobec szkoły i uczenia się

• PISA 2025 pokazała, że podobnie jak w poprzedniej edycji szczególnym wyzwaniem dla polskiej edukacji pozostają obszary związane z dobrostanemi oraz postawami wobec szkoły i uczenia się.
• Na tle rówieśników z innych krajów 15-latkowie deklarują niski poziom zadowolenia z życia . To jeden z najniższych wyników w EU, choć jednocześnie wartość tego wskaźnika jest istotnie wyższa niż w PISA 2022 . Chłopcy w Polsce deklarowali wyższą satysfakcję z życia niż dziewczęta.
• Wyraźny jest niski poziom ciekawości i wytrwałości u polskich piętnastolatków. Polska plasuje się pod tym względem poniżej średniej dla krajów UE i OECD. Uczniowie stosunkowo często deklarowali ogólne zainteresowanie światem (“Ciekawi mnie wiele różnych rzeczy” – 74% odpowiedzi twierdzących w Polsce, średnia UE – 71%, średnia OECD – 74%). Rzadziej wykazywali pozytywny stosunek do samego procesu uczenia się i aktywnego zdobywania nowej wiedzy (“Lubię uczyć się nowych rzeczy” – Polska – 59%, UE – 67%, OECD – 69%). Biorąc pod uwagę wskaźnik wytrwałości Polska zajmuje ostatnie miejsce wraz ze Słowenią. Przykładowo w Polsce 50% piętnastolatków deklarowało, że “wkłada dodatkowy wysiłek, gdy praca staje się trudna” (UE – 56%, OECD – 59%), zaś 44%, że "pracuje nad zadaniem, dopóki go nie skończy” (UE – 57%, OECD – 60%).
• Polska znajduje się w grupie krajów o najniższych wynikach w zakresie poczucia przynależności do szkoły . Przykładowo jedynie 64% piętnastolatków wskazywało, że ma poczucie bycia częścią szkoły (UE – 75%, OECD – 76%). Jednocześnie odpowiedzi uczniów dotyczące niektórych aspektów przynależności do szkoły i relacji między uczniami wskazują na pewną poprawę względem wcześniejszych edycji PISA – wartość wskaźnika  przynależności do szkoły w PISA 2025 jest istotnie wyższa niż w dwóch poprzednich edycjach badania. Wyższym poczuciem przynależności do szkoły charakteryzują się chłopcy w porównaniu do dziewcząt, a także uczniowie techników w porównaniu do uczniów liceów.
• Odpowiedzi uczniów w Polsce wskazują na krytyczną ocenę przygotowania przez szkołę do dorosłego życia oraz praktycznej użyteczności zdobywanej w niej wiedzy i umiejętności. W Polsce aż 63% piętnastolatków wskazało, że “szkoła niewiele zrobiła, aby przygotować ich do dorosłego życia po jej opuszczeniu” (UE – 52%, OECD – 49%), a 38% zgadza się ze stwierdzeniem, że “szkoła okazała się stratą czasu” (UE – 26%, OECD – 24%).
• Polska na tle innych krajów charakteryzuje się wysokim poziomem nieobecności i spóźnień uczniów . W PISA 2025 aż 31% polskich piętnastolatków zadeklarowało, że w ciągu dwóch tygodni poprzedzających badanie opuściło co najmniej jeden dzień nauki w szkole (średnia UE i OECD – 22%), 45% wskazało, że opuściło co najmniej jedną lekcję (UE – 26%, OECD – 24%), a 61% zadeklarowało spóźnienie się do szkoły (UE – 51%, OECD – 50%).  Wyniki te w Polsce utrzymują się na podobnym poziomie co w PISA 2022 i wyższym niż w PISA 2018.
• Większość polskich piętnastolatków deklaruje, że czuje się bezpiecznie w szkole , mimo to wynik Polski jest poniżej średniej dla krajów UE i OECD. Jednocześnie widoczna jest pewna poprawa – wartość wskaźnika szkolnego poczucia bezpieczeństwa w PISA 2025 była istotnie wyższa w porównaniu z PISA 2022.
• Podobnie jak we wcześniejszych edycjach PISA uczniowie w Polsce na tle rówieśników z innych krajów stosunkowo rzadko deklarują doświadczenie przemocy rówieśniczej (dręczenie rówieśnicze, tzw. bullying). Polska znajduje się wśród krajów o relatywnie niskim występowaniu tego zjawiska. Ponad połowa uczniów (56%) w ciągu roku przed badaniem nie doświadczyła żadnej z analizowanych form przemocy. Natomiast 17% piętnastolatków w Polsce wskazywało, że w ciągu ostatniego roku doświadczyło którejś z form dręczenia przynajmniej kilka razy w miesiącu (średnia UE i OECD: 20%).

Program PISA

PISA (Programme for International Student Assessment, Program Międzynarodowej) to jeden z najważniejszych edukacyjnych programów badawczych i największe międzynarodowe badanie umiejętności uczniów na świecie. Badanie odbywa się co trzy lata w kilkudziesięciu krajach i regionach świata. Jego organizatorem jest Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Badanie w Polsce przeprowadził w 2025 roku Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Zostało ono sfinansowane ze środków budżetu państwa.

Więcej informacji o PISA znaleźć można na stronach PISA IBE-PIB , IBE-PIB  oraz OECD .

8 września 2026 r. opublikowano wyniki badania PISA 2025 jednego z największych międzynarodowych badań edukacyjnych uczniów na świecie. W najnowszej edycji uczestniczyło 91 krajów i regionów, a liczba przebadanych uczniów przekroczyła 760 tys. Polskę reprezentowało 7103 uczniów z 217 szkół.

Katarzyna Lubnauer, wzięła udział w regionalnej prezentacji wyników badania PISA 2025 dla państw Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, która odbyła się w Bratysławie na Słowacji. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele 31 państw regionu. Wiceminister Lubnauer wraz z przedstawicielami resortów edukacji Finlandii, Węgier i Słowacji uczestniczyła ponadto w panelu dyskusyjnym poświęconym politykom edukacyjnym poszczególnych państw.

Polscy uczniowie znaleźli się wśród najlepszych w krajach europejskich. Ich wyniki są znacznie powyżej średniej dla 27 krajów UE i 38 krajów OECD we wszystkich trzech podstawowych dziedzinach badania – naukach przyrodniczych, czytaniu ze zrozumieniem oraz umiejętnościach matematycznych.

Tego samego dnia w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym ogłoszono wyniki polskiego raportu z badania PISA 2025. W wydarzeniu uczestniczyła Minister Edukacji Barbara Nowacka.

Więcej informacji o PISA oraz o wynikach polskiego raportu badania PISA 2025 można znaleźć na stronach PISA IBE-PIB , IBE-PIB oraz OECD .

Podczas spotkania przedstawiono nie tylko wyniki przygotowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej raportu Diagnoza Młodzieży 2026 wraz z procesem konsultacyjnym przeprowadzonym przy opracowywaniu tej publikacji, ale również aktualne działania Ministerstwa służące przyjęciu przez Radę Ministrów w najbliższych miesiącach Krajowej Strategii Młodzieżowej.

Wizyta w Ministerstwie Edukacji Narodowej była elementem 4-dniowej wymiany młodzieżowych radnych i polityków z zachodnich Bałkanów, Ukrainy i Armenii, którzy z inicjatywy National Democratic Institute odwiedzają Warszawę i Lublin, by poznać działania administracji rządowej oraz samorządowej w zakresie polityki młodzieżowej.

Narzędzia AI są już obecne w codziennym życiu uczniów i nauczycieli. Dlatego kluczowe staje się nie pytanie, czy z nich korzystać, lecz jak robić to odpowiedzialnie, krytycznie i z korzyścią dla procesu uczenia się. Nowy kurs ma wspierać nauczycieli w prowadzeniu zajęć rozwijających krytyczne myślenie, współpracę oraz świadome korzystanie z technologii.

Nie będzie dobrej edukacji, która przygotuje nauczycieli na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, bez współpracy z instytucjami takimi jak Centrum Nauki Kopernik oraz ze środowiskiem naukowym i badawczym. Razem przygotowujemy szerokie wsparcie dydaktyczne dla nauczycieli

– powiedziała minister edukacji Barbara Nowacka.

Praktyczne wsparcie dla nauczycieli

Program obejmuje podstawy działania AI, tworzenie pytań, wykorzystywanie narzędzi AI w pracy nauczyciela oraz zagadnienia etyczne i prawne. Ważną częścią kursu jest praca zespołowa i projektowa, która ma pomóc uczestnikom później wykorzystywać podobne metody podczas zajęć z uczniami.

Dziś rusza kurs AI dla nauczycieli w ramach projektu ZBADAI. To bezpłatne szkolenie, które pomoże nauczycielom lepiej poznać możliwości sztucznej inteligencji i wykorzystywać je w pracy z uczniami. Tworzymy ten projekt razem z nauczycielami, tak aby odpowiadał na ich realne potrzeby

– podkreśliła minister edukacji Barbara Nowacka.

Zamiast tradycyjnego wykładu uczestnicy będą wykonywać zadania. Jednym z nich jest samodzielne stworzenie prostej aplikacji bez programowania – na przykład takiej, w której łazik porusza się po powierzchni Marsa i zbiera próbki. Ćwiczenie pokazuje, jak duże znaczenie dla efektu pracy z narzędziami AI ma precyzyjne formułowanie poleceń.

Zasady działania sztucznej inteligencji zostały przedstawione w krótkich materiałach wideo, przygotowanych z myślą o nauczycielach różnych przedmiotów, nie tylko informatyki, ale też np. języka polskiego.

Kurs obejmuje: 6 modułów, 33 interaktywne lekcje, 122 materiały edukacyjne, 27 praktycznych zadań, około 120 minut materiałów wideo.

Kurs tworzony z nauczycielami

Kurs został opracowany przez ekspertów Centrum Nauki Kopernik we współpracy z ponad 30 nauczycielami z całej Polski. Wśród nich były osoby w wieku od 24 do 64 lat, z doświadczeniem zawodowym od roku do 25 lat, uczące różnych przedmiotów.

Podczas pięciodniowego Hackathonu „AI w edukacji” nauczyciele przetestowali pilotażową wersję kursu, zgłosili uwagi i propozycje zmian, a także współtworzyli scenariusze lekcji z wykorzystaniem narzędzi AI. Scenariusze zostaną dołączone do kursu i udostępnione do pobrania nauczycielom z całej Polski.

Uczestnicy hackathonu wzięli również udział w badaniu ewaluacyjnym. Jego wyniki wskazują na wysoką użyteczność szkolenia. Raport z badania jest dostępny na stronie projektu ZBADAI.

Oparty na doświadczeniu i badaniach

Kurs wykorzystuje wieloletnie doświadczenie Centrum Nauki Kopernik w uczeniu przez doświadczanie oraz pracy metodą badawczą. Uczestnicy stawiają pytania, poszukują informacji, testują rozwiązania i wyciągają wnioski, zamiast jedynie poznawać teorię.

Przed przygotowaniem kursu przeanalizowano dostępne w Polsce szkolenia, kursy i materiały dotyczące AI dla nauczycieli. Analiza wskazała potrzebę rozwinięcia oferty poświęconej praktycznemu stosowaniu narzędzi AI podczas lekcji, zwłaszcza w pracy zespołowej i projektowej z uczniami.

Zapisy do 13 września

Zapisy do pierwszej, moderowanej edycji kursu rozpoczęły się 3 września i potrwają do 13 września 2026 r. W pięciotygodniowym, bezpłatnym szkoleniu weźmie udział 500 nauczycieli. Każda grupa będzie miała opiekuna, a uczestnicy będą spotykać się online raz w tygodniu.

Doświadczenia uczestników zostaną poddane ewaluacji, a wnioski posłużą do dalszego dopracowania materiałów przed ich szerszym udostępnieniem. W 2027 r. kurs ma trafić w otwartym dostępie na Zintegrowaną Platformę Edukacyjną, z której korzysta 7 mln użytkowników.

Zapisy i szczegóły

Więcej o projekcie

Zakres tematyczny obejmuje szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, zgodnie z podstawą programową obowiązującą od 1 września 2024 r. oraz z podstawą programową obowiązującą od 1 września 2026 r.

Cele konkursu

Konkurs "Wzór na STEM" ma dwa główne cele:

• wyłonienie narzędzi cyfrowych o potencjale w nauczaniu przedmiotów ścisłych (STEM), które zostaną poddane ewaluacji w ramach badań eksperymentalnych i quasi-eksperymentalnych;
• identyfikacja innowacyjnych strategii i metod dydaktycznych z użyciem narzędzia cyfrowego, wykorzystującego nowe technologie i/lub sztuczną inteligencję w nauczaniu przedmiotów ścisłych (STEM).

Dodatkowo, konkurs wspiera rozwój narzędzi AI przydatnych w edukacji STEM, współpracę między sektorem edukacji, nauki, technologii i biznesu, a także upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie bezpieczeństwa, dostępności cyfrowej, etyki i ochrony danych osobowych.

Korzyści z udziału

Największą korzyścią jest możliwość zakwalifikowania zgłoszonego rozwiązania do badania eksperymentalnego i quasi-eksperymentalnego na dużej próbie badawczej, realizowanego w roku szkolnym 2027/2028.

Daje to szansę na sprawdzenie narzędzia w rzeczywistych warunkach szkolnych, zdobycie wiarygodnych danych o jego skuteczności oraz nawiązanie współpracy z instytucją badawczą o ogólnopolskim zasięgu. Udział w konkursie jest bezpłatny i dobrowolny.

Zgloszenia

Zapoznaj się z regulaminem konkursu  i wszystkimi jego załącznikami. Wypełnij i wyślij formularz zgłoszeniowy dostępny online na stronie stemlab.ibed.edu.pl . Jeden podmiot może zgłosić więcej niż jedno narzędzie, pod warunkiem, że każde zgłoszenie dotyczy odrębnego rozwiązania i samodzielnie spełnia wszystkie wymogi regulaminu.

Do skutecznego zgłoszenia niezbędne są trzy elementy:

• wypełniony formularz zgłoszeniowy,
• wideo prezentujące narzędzie cyfrowe, przygotowane zgodnie z wytycznymi Organizatora,
• trzy scenariusze lekcji, opracowane zgodnie z podstawą programową i wytycznymi konkursowymi.

Jeśli narzędzie wykorzystuje sztuczną inteligencję, w formularzu należy dodatkowo opisać, w jaki sposób zapewnione jest bezpieczeństwo, przejrzystość działania, nadzór człowieka nad systemem oraz ochrona danych użytkowników.

Harmonogram konkursu

Konkurs przebiega w trzech etapach:

• Etap I – nabór zgłoszeń: od 13 sierpnia 2026 r. do 21 września 2026 r. do godz. 23:59. Zgłoszenia nadesłane po terminie nie będą rozpatrywane.
• Etap II – ocena formalna i merytoryczna: od 22 września do 06 października 2026 r. Komisja Konkursowa przeprowadza ocenę formalną i merytoryczną nadesłanych zgłoszeń, a następnie wyłania osiem (8) narzędzi cyfrowych.
• Etap III – wyłonienie laureatów i ogłoszenie wyników: od 07 października do 09 października 2026 r.

Wyniki zostaną opublikowane na stronie projektu “Wsparcie nauczania przedmiotów ścisłych z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych ”, stemlab.ibe.edu.pl  oraz przekazane drogą elektroniczną.

Pytania dotyczące konkursu można kierować na adres e-mail: przedmiotyscisle@ibe.edu.pl  oraz pod numerem telefonu 48 503 914 662 (w godzinach 8:00-16:00, w dni robocze).

Konkurs „Wzór na STEM" jest współfinansowany ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego.

Chcemy pokazać uczniom, że nauka nie jest tylko zbiorem wzorów i definicji, ale narzędziem, dzięki któremu możemy mieć realny wpływ na zmieniający się świat. Za każdą technologią stoją pytania, eksperymenty, a często także marzenia ludzi, którzy zdecydowali się zostać naukowcami i inżynierami. W roku naszego 100-lecia chcemy podzielić się tym doświadczeniem z kolejnym pokoleniem i zachęcić młodych ludzi, aby sami odważnie myśleli o swojej przyszłości

– mówi Paweł Guła, Pełnomocnik ds. Badawczych w Łukasiewicz - Instytucie Lotnictwa.

Nauka poprzez zaangażowanie

Na potrzeby programu – wspólnie z inżynierami i metodykiem – zostały opracowane scenariusze zajęć. Są one zgodne z obowiązującą podstawą programową, dostosowane do różnych grup wiekowych. Nauczyciele po zarejestrowaniu się do udziału w programie będą mogli pobrać scenariusze zajęć i zrealizować je w szkole we własnym zakresie, bądź z udziałem inżynierów instytutu.

Zajęcia w ramach programu prowadzone będą zgodnie z modelem STEAM (ang. Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics), który łączy naukę z praktyką. Uczniowie w ten sposób nie tylko zdobywają wiedzę z różnych dziedzin, ale wykorzystują ją do eksperymentowania, projektowania i rozwiązywania konkretnych problemów. Scenariusze lekcji są pomocnym narzędziem pracy dla nauczycieli w zakresie lekcji z takich przedmiotów, jak: przyroda, fizyka, chemia, technika/zajęcia praktyczno-techniczne, biznes i zarządzanie.

Ciekawość kluczem do sukcesu

Podczas zajęć uczniowie nie tylko poznają osiągnięcia naukowe, ale przede wszystkim będą mogli samodzielnie sprawdzać, jak w praktyce działają wybrane rozwiązania. Wspólnie z osobami prowadzącymi poszukają odpowiedzi m.in. na pytania:

• Skąd rakieta czerpie energię do startu?
• Dlaczego skrzydła samolotów się nie łamią?
• Jak możemy wyznaczyć przyspieszenie rakiety?
• Jak chronić dobre pomysły w ramach własności intelektualnej?
• Co robią zwierzęta na stacji kosmicznej?
• Jakie są zależności między ciśnieniem, temperaturą i objętością w życiu codziennym i gdzie je spotykamy?

Praktyczna forma zajęć ma rozwijać ciekawość, krytyczne myślenie, umiejętność rozwiązywania problemów i pracy zespołowej.

Jak zgłosić chęć udziału w programie?

Program będzie realizowany od 1 września 2026 do 25 czerwca 2027 r. Do inicjatywy mogą dołączyć szkoły podstawowe i ponadpodstawowe z całej Polski. Udział jest bezpłatny i wymaga jedynie wcześniejszego zgłoszenia przez nauczyciela za pośrednictwem formularza .

Więcej informacji na temat programu na sronie „Naukowcy w szkole łączą marzenia” na stronie

Program edukacyjny „Naukowcy w szkołach łączą marzenia” powstał z inicjatywy Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa, jednej z najnowocześniejszych placówek badawczych w Europie, o tradycjach sięgających 1926 roku. Uruchomienie programu edukacyjnego w 2026 roku jest jednym z elementów obchodów 100-lecia istnienia Instytutu, a także formą uhonorowania pracy i dokonań jego wybitnych naukowców oraz inżynierów. Inicjatywa ma być impulsem do tego, by kolejne pokolenia przekuwały swoje marzenia w praktyczne rozwiązania i przyczyniały się do tworzenia technologii lotniczych, kosmicznych i pokrewnych.

Patronat honorowy nad programem objęła Minister Edukacji Barbara Nowacka.