Wizyta wicepremiera Radosława Sikorskiego odbywała się w czasie kolejnych intensywnych rosyjskich ataków na Ukrainę, także na jej zachodnią część. Rosyjski dron uderzył w lokomotywę pociągu pasażerskiego relacji Kijów-Warszawa Zachodnia. Wcześniej dron uderzył w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku, w okolice stacji benzynowej, niszcząc ciężarówki.  W nocy z 11 na 12 września w zmasowanych rosyjskich atakach ucierpiała jedna z największych polskich inwestycji zagranicznych na Ukrainie.

Konieczna wspólna europejska odpowiedź i sankcje

Spotykamy się w dniu, w którym Rosja zaatakowała punkty tuż przy granicy Polski, która jest granicą także Unii Europejskiej i Sojuszu Północnoatlantyckiego. Rosja zaatakowała zmodernizowanymi dronami, które mają silniki odrzutowe i usprawnione elementy naprowadzania. To jest eskalacja

- powiedział minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podkreślając, że powinniśmy zdwoić nasze wysiłki we wspieraniu ofiary agresji.

W obliczu niepowodzeń na froncie Moskwa nasila brutalne ataki na cywilów oraz działania sabotażowe wymierzone w państwa wspierające Ukrainę — czego doświadczają m.in. Polska, Niemcy, państwa bałtyckie i Rumunia.

Minister Sikorski zaznaczył, że te ataki nie mogą stać się nową normą i konieczna jest wspólna europejska odpowiedź, obejmująca wsparcie dla Ukrainy, skuteczną politykę sankcyjną, izolację Rosji oraz wzmacnianie zdolności obronnych NATO.

W podobnym tonie wypowiedział się Minister Spraw Zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha:

Europa może uważać, czy też uspokajać samą siebie, że nie jest w stanie wojny z Rosją, ale Rosja tak nie uważa. De facto jest już w stanie wojny ze strefą euroatlantycką, podejmując różnego rodzaju wrogie działania. Dlatego jeszcze raz podkreślam, jak ważne jest wprowadzenie zakazu wjazdu dla rosyjskich kombatantów, ponieważ stanowią oni zagrożenie

- powiedział.

Z kolei minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski dodał, że będziemy wspólnie naciskać na tych, którzy jeszcze mają rosyjskie aktywa, aby one nigdy nie wróciły do agresora.

Rozmowy o perspektywach

Podczas wizyty wicepremier Sikorski wskazywał, że odporność Ukrainy, jedność i solidarność jej partnerów są kluczowe dla powstrzymania rosyjskiej agresji. Podkreślił, że Rosja nie wygrywa tej wojny dzięki profesjonalizmowi ukraińskiej armii oraz odporności i odwadze ukraińskiego społeczeństwa. Wicepremier zaznaczył także, że Ukraina według opinii Komisji Europejskiej jest już gotowa do negocjacji w kwestii wejścia do Unii Europejskiej.

Chcę potwierdzić, że negocjacje o wejściu Ukrainy do Unii Europejskiej nie będą łatwymi negocjacjami, tak jak nasze nie były wtedy, gdy my wchodziliśmy. Ale Polska nie będzie blokowała otwierania klastrów negocjacyjnych

– powiedział szef polskiej dyplomacji.

Ukraina też, mamy nadzieję, zakończy proces wdrażania umowy stowarzyszeniowej, w tym umowy o pogłębionej strefie wolnego handlu. Możecie być w jednolitym rynku, zanim jeszcze nawet wstąpicie do Unii Europejskiej

- zwrócił się do szefa ukraińskiej dyplomacji.

Konferencja YES i spotkania dwustronne

Wicepremier podczas wizyty w Kijowie wziął także udział w konferencji YES i panelu „Co musimy zrobić, aby zakończyć wojnę – perspektywa europejska”. Podczas panelu podkreślił, że klucz do zakończenia wojny leży w rękach Władimira Putina:

Rosja musi wycofać swoje wojska z Ukrainy i zaprzestać ataków na ukraińskie miasta. Europa musi pozostać konsekwentna i zdecydowana w dalszym wspieraniu Ukrainy – zarówno militarnie, jak i gospodarczo. Potrzebujemy „spokoju, sankcji i solidarności.

W rozmowach z ukraińskimi partnerami wicepremier Sikorski poruszył również kluczowe tematy dla relacji dwustronnych, w tym m.in. konieczność respektowania polskiej wrażliwości historycznej oraz sprawy gospodarcze.

Minister spraw zagranicznych spotkał się z Tarasem Czmutem - szefem fundacji charytatywnej „Come Back Alive” wspierającej ukraińskich weteranów wojennych. Rozmowa skupiła się wokół działań MSZ na rzecz 🇺🇦 weteranów w ramach programu Polska Pomoc.

Wiceministrowie omówili obecny stan relacji dwustronnych i potencjał do ich dalszego rozwoju, dokonali wymiany opinii nt. sytuacji bezpieczeństwa w regionie Zatoki Perskiej i w Europie Środkowo-Wschodniej.

Strony odnotowały wpływ konfliktu pomiędzy Iranem a Stanami Zjednoczonymi na międzynarodową gospodarkę, ze szczególnym uwzględnieniem rynku paliw. Odnieśli się do zagrożeń dla infrastruktury krytycznej wynikłych z eskalacji działań Huti.

Wiceministrowie podkreślili konieczność zachowania ciągłości dialogu dyplomatycznego nawet w  sytuacji eskalacji działań zbrojnych, a także potrzebę ścisłego przestrzegania zasad prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych.

Wicepremier Sikorski i amerykańscy senatorowie omówili aktualną sytuację bezpieczeństwa, w tym zagrożenia dla wschodniej flanki NATO oraz znaczenie utrzymania silnej obecności i zaangażowania Stanów Zjednoczonych w Europie. Podkreślili kluczową rolę współpracy sojuszniczej i jedności transatlantyckiej w obliczu obecnych wyzwań.

Rozmowy objęły również najważniejsze kwestie w relacjach polsko-amerykańskich, w szczególności współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. Minister Sikorski podkreślił strategiczne znaczenie partnerstwa Polski i Stanów Zjednoczonych oraz rolę dialogu z Kongresem USA w jego dalszym wzmacnianiu.

Członkowie delegacji zasiadają w komisjach Senatu USA istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa, polityki zagranicznej i współpracy gospodarczej. Senator Elissa Slotkin jest między innymi członkinią Senackiej Komisji Sił Zbrojnych, a senator John Curtis zasiada między innymi w Senackiej Komisji Spraw Zagranicznych. Senator Thom Tillis jest współprzewodniczącym Senackiej Grupy Obserwatorów NATO, która wspiera dialog między Senatem USA, administracją amerykańską i Sojuszem Północnoatlantyckim.

Podczas wizyty na Łotwie wicepremier Radosław Sikorski i Minister Spraw Zagranicznych Łotwy Baiba Braže odwiedzili bazę wojskową Ādaži, w której stacjonuje Wielonarodowa Brygrada NATO. Podczas spotkania szef polskiej dyplomacji podkreślił, że Polska i Łotwa stoją przed podobnymi zagrożeniami i wyzwaniami w dziedzinie bezpieczeństwa:

Nasze kraje ostatnio doświadczają naruszeń przestrzeni powietrznej spowodowanych przez Rosję, presji migracyjnej na naszych granicach oraz innych wrogich działań sabotażowych

– mówił wicepremier Radosław Sikorski i przypomniał, że Polska i Łotwa są liderami w NATO pod względem wydatków na obronność, na którą przeznaczają odpowiednio 4,8% i 4,7% PKB.

Wicepremier Sikorski podkreślił, że baza wojskowa w Ādaži jest symbolem polsko-łotewskiej współpracy w dziedzinie obronności. Grupa Bojowa, która stacjonuje w bazie jest prowadzona przez Kanadę i razem liczy około 2850 żołnierzy, w tym ponad 230 z naszego kraju. Trzon XIX zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego Łotwa stanowią żołnierze XI Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej z Żagania. Wicepremier Sikorski spotkał się z polskimi żołnierzami i uczestniczył w prezentacji sprzętu wojskowego.

Podczas wizyty na Łotwie wicepremier Radosław Sikorski wziął również udział w spotkaniu z szefami dyplomacji: Łotwy, Finlandii, Irlandii i Węgier. Ministrowie rozmawiali o zagrożeniach hybrydowych w Europie. Szef polskiej dyplomacji mówił o intensyfikacji wrogich działań hybrydowych Rosji wymierzonych w członków NATO i UE, w szczególności państwa wschodniej flanki. Podkreślił konieczność ścisłej współpracy na rzecz przeciwdziałania tego typu akcjom.

Ministrowie omówili także kwestie rozszerzenia Unii Europejskiej, w szczególności dotychczasowe postępy Ukrainy, Mołdawii i państw Bałkanów Zachodnich. Wicepremier Sikorski zwrócił uwagę na potrzebę przeprowadzenia pogłębionej dyskusji na temat funkcjonowania UE w przyszłym, poszerzonym składzie.

Rozmowy dotyczyły także sytuacji w rejonie Cieśniny Ormuz. Ministrowie zwrócili uwagę na potrzebę wypracowania dyplomatycznego rozwiązania konfliktu i przywrócenia wolnego, bezpiecznego przepływu przez Cieśninę Ormuz.

Ministrowie złożyli także kwiaty pod Pomnikiem Wolności w Rydze, który upamiętnia żołnierzy poległych w wojnie o niepodległość Łotwy w latach 1918-1920.

W posiedzeniu, które miało miejsce 8 września, uczestniczyli przedstawiciele resortów, Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Głównego Urzędu Statystycznego oraz Senatu RP – przewodniczący senackiej Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, senator Bogdan Borusewicz oraz Szef Kancelarii Senatu, minister Ewa Polkowska.

Była to okazja do podsumowania realizacji priorytetów polityki polonijnej przyjętych przez rząd w kwietniu 2025 r. Uczestnicy podkreślili , że potrzebna jest dalsza współpraca i koordynowanie działań z osobami korzystającymi z programów i konkursów dla Polaków mieszkających za granicą. Ważny jest także system dotacji konkursowych.

Przedstawiono także plany budżetowe instytucji zaangażowanych we współpracę z Polonią i Polakami za granicą na 2027 r. oraz uzgodniono kierunki dalszych prac w ramach Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za Granicą na lata 2025–2030. W najbliższych miesiącach kluczowym zadaniem będzie przygotowanie analizy i oceny realizacji priorytetów oraz celów strategicznych Strategii za lata 2025–2027. Ocena ta będzie stanowić ważny etap w realizacji Strategii i podsumowanie pierwszych trzech lat jego obowiązywania. Podczas spotkania omówiono założenia raportu śródokresowego.

***

W posiedzeniu Międzyresortowego Zespołu wzięły udział resorty: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Składamy wyrazy współczucia bliskim ofiar oraz wszystkim poszkodowanym.

Otwierając spotkanie w Warszawie wiceminister Artur Harazim podkreślił stale rosnące znaczenie Arktyki dla bieżącej sytuacji geopolitycznej. Zwrócił również uwagę na fakt, że procesy zachodzące na Dalekiej Północy wpływają także na inne regiony świata. Przypomniał, że Polska dysponuje istotnym potencjałem naukowym, dzięki któremu wspiera działania zmierzające do lepszej ochrony środowiska naturalnego Arktyki.

Współprowadzący spotkanie ambasador ds. Arktyki Kenneth Høegh z Grenlandii przedstawił dotychczasowe działania duńskiego przewodnictwa, dla którego priorytetem pozostaje m.in. zrównoważony rozwój Arktyki oraz wsparcie ludności zamieszkującej Daleką Północ.

Uczestnicy wysłuchali również prezentacji ambasador ds. Arktyki Helen Eduards ze Szwecji, która przejmie przewodnictwo w Radzie Arktycznej w maju 2027 roku.

Obserwatorzy z państw i organizacji opisali swoje zaangażowanie w działania grup roboczych Rady Arktycznej, m.in. poświęcone sytuacjom nadzwyczajnym, a także ochronie arktycznej flory i fauny oraz środowiska morskiego Arktyki. Przedstawiono także najnowsze informacje dotyczące inwestycji w infrastrukturę służącą badaniu regionów arktycznych.

***

Rada Arktyczna została powołana w 1996 r. na mocy Deklaracji z Ottawy. Polska była jednym z pierwszych państw, które uzyskało status obserwatora, a stało się to już w 1998 r. W tegorocznym spotkaniu udział wzięło ponad 80 uczestników.

Wspólne oświadczenie ministrów spraw zagranicznych w sprawie rozwiązania dwupaństwowego:

1. Działania rządu Izraela na Zachodnim Brzegu podważają możliwość realizacji rozwiązania dwupaństwowego. Sytuacja gwałtownie się pogarsza w związku z bezprecedensowym nasileniem przemocy ze strony osadników oraz rozbudową osiedli, włączając w to niedopuszczalną decyzję o ogłoszeniu przetargów na realizację projektu osiedla E1. Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham, prezydent Francji Emmanuel Macron oraz premier Kanady Mark Carney są zgodni co do konieczności podjęcia działań celem zapobieżenia dalszym szkodom.
   
2. Dziś Kanada, Dania, Finlandia, Francja, Islandia, Irlandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Hiszpania, Szwecja i Wielka Brytania potwierdzają zamiar wprowadzenia krajowych i/lub poparcia europejskich ograniczeń w handlu towarami pochodzącymi z nielegalnych, w świetle prawa międzynarodowego, osiedli, bądź też aktywnie rozważają wprowadzenie tych i innych środków, zgodnie ze swoimi narodowymi procedurami. W tym kontekście Wielka Brytania, Francja i Kanada z zadowoleniem przyjmują ważne działania podjęte już przez Irlandię, Hiszpanię, Niderlandy, Norwegię i Belgię oraz zamierzają wprowadzić własne środki na rzecz zakazu handlu towarami pochodzącymi z osiedli.
   
3. Razem pozostajemy nieugięci: rozwiązanie dwupaństwowe pozostaje niepodważalne, a my podejmować będziemy działania na rzecz sprawiedliwego i trwałego pokoju, opartego na zasadach zawartych w Deklaracji Nowojorskiej przyjętej rok temu. Stanowczo sprzeciwiamy się działaniom równoznacznym z aneksją ziem palestyńskich oraz przymusowemu wysiedlaniu ludności palestyńskiej.
   
4. Rząd Izraela musi natychmiast wstrzymać rozbudowę osiedli oraz rozszerzanie cywilnej władzy administracyjnej, zagwarantować pociągnięcie do odpowiedzialności sprawców przemocy osadniczej oraz zbadać zarzuty dotyczące działań izraelskich sił zbrojnych.
   
5. Uznajemy uzasadnione interesy Izraela w zakresie bezpieczeństwa i ponownie potępiamy terrorystyczny atak Hamasu z 7 października, będący najgorszą masakrą o charakterze antysemickim od czasu Holokaustu. Jesteśmy zdecydowani zwalczać antysemityzm wszędzie tam, gdzie się pojawia. Jednoznacznie opowiadamy się za rozwiązaniem dwupaństwowym, zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ, które umożliwi Izraelowi oraz suwerennemu, demokratycznemu i zdolnemu do samodzielnego funkcjonowania państwu palestyńskiemu pokojowe i bezpieczne współistnienie oraz wzajemne uznanie w ramach bezpiecznych i uznanych na arenie międzynarodowej granic.

Rozmówcy podkreślili znaczenie regularnego dialogu politycznego dla dalszego pogłębiania relacji polsko-indonezyjskich. Omówili możliwości intensyfikacji współpracy gospodarczej, w tym w sektorach: rolno-spożywczym, energetycznym, nowych technologii oraz zielonych technologii. Wskazali również, że konieczne jest dalsze wspieranie współpracy pomiędzy przedsiębiorcami z Polski i Indonezji.

Wiceminister Władysław Teofil Bartoszewski podkreślił znaczenie przystąpienia Polski do Traktatu o Przyjaźni i Współpracy w Azji Południowo-Wschodniej (TAC) w lipcu 2026 r. Akcesja jest wyrazem rosnącego zaangażowania Polski w regionie Indo-Pacyfiku oraz stwarza dodatkowe możliwości rozwijania współpracy z państwami Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej  (ASEAN). Polska postrzega Indonezję jako ważnego partnera w regionie i jest zainteresowana dalszym pogłębianiem relacji zarówno w wymiarze bilateralnym, jak i w ramach współpracy UE–ASEAN. Strona indonezyjska zwróciła uwagę na sukces polskiej transformacji gospodarczej. Podkreślała, że jest zainteresowana polskimi doświadczeniami, które stanowią istotny punkt odniesienia dla współpracy obu państw, również w ramach G20.

Ważnym elementem rozmów była wymiana poglądów na temat sytuacji międzynarodowej i bezpieczeństwa. Wiceminister Władysław Teofil Bartoszewski i Dyrektor Generalna Grata Endah Werdaningtyas omówili m.in. sytuację w Europie i Indo-Pacyfiku, rosyjską agresję przeciwko Ukrainie oraz najważniejsze wyzwania dla porządku międzynarodowego. Podkreślili znaczenie poszanowania prawa międzynarodowego, zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz skutecznego multilateralizmu.

Rozmowy potwierdziły szeroki potencjał zacieśniania relacji Polski i Indonezji, zarówno w wymiarze dwustronnym, jak i w kontekście współpracy z ASEAN.

***

Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) powstało w Bangkoku w 1967 r. Siedzibą tej organizacji polityczno-gospodarczej jest Dżakarta.

Podczas spotkania ministrowie szczególną uwagę poświęcili możliwościom dalszego wykorzystania potencjału gospodarczego Polski i Indii. W 2025 r. wartość polsko-indyjskiej wymiany handlowej osiągnęła 5,6 mld EUR. W strukturze handlu znaczącą pozycję zajmują maszyny i urządzenia (28,5%) oraz produkty chemiczne (18,6%).  Szefowie dyplomacji zwrócili uwagę na to, że sfinalizowanie w styczniu negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu UE–Indie otwiera nowe perspektywy dla przedsiębiorców.

Szczególny potencjał widzimy we współpracy przemysłów obronnych i nowych technologiach, m.in. w sektorze kosmicznym. Fundamentem naszej współpracy będą doświadczenia polskich i indyjskich firm oraz historyczna misja Ax-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną, w której brali udział nasi Rodacy – Sławosz Uznański-Wiśniewski i Shubhanshu Shukla

- mówił wicepremier Radosław Sikorski.

Ministrowie rozmawiali również o możliwościach rozwoju powiązań transportowych, infrastrukturalnych, energetycznych i cyfrowych między Indiami a Polską i Europą. Zwrócili uwagę na możliwe synergie między projektem India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC) a Inicjatywą Trójmorza.

Podczas spotkania szefowie dyplomacji Polski i Indii omówili także bieżącą sytuację bezpieczeństwa w Europie. Minister Jaishankar przedstawił wnioski ze swoich ostatnich rozmów w Kijowie, natomiast wicepremier Sikorski zaprezentował polską ocenę sytuacji w Ukrainie i jej szerszych konsekwencji dla bezpieczeństwa europejskiego i globalnego. Ministrowie zgodzili się, że konieczne są dalsze wysiłki zmierzające do zakończenia wojny i osiągnięcia trwałego pokoju.

Wojny nie mają zwycięzców. Każdy dodatkowy dzień to więcej zniszczeń, więcej śmierci, więcej strachu dla uczestników. Niesie to również koszty dla reszty świata. Nasze wysiłki muszą skupić się na promowaniu dialogu i dyplomacji. Musimy robić co w naszej mocy, w taki sposób, który naszym zdaniem będzie maksymalnie skuteczny

- mówił minister Subrahmanyam Jaishankar.

Szefowie dyplomacji rozmawiali także o sytuacji na Bliskim Wschodzie. Ministrowie porównali polskie i indyjskie podejście do najważniejszych wyzwań dla bezpieczeństwa i stabilności międzynarodowej.

Wicepremier Radosław Sikorski poinformował również o rezultatach ostatniego spotkania Grupy Wyszehradzkiej w Bratysławie. Ministrowie omówili możliwości rozwijania dialogu polsko-indyjskiego także z wykorzystaniem szerszych formatów regionalnych i wielostronnych. Szczególną uwagę zwrócili na współpracę w ramach G20, w tym perspektywę większego i długofalowego zaangażowania Polski w prace tego forum.

Wizyta Ministra Jaishankara w Warszawie potwierdza wyraźną intensyfikację współpracy między Polską a Indiami. Na początku 2026 roku wicepremier Radosław Sikorski był z wizytą w Indiach. Odbyły się także wizyty na szczeblu wiceministrów, w tym India-EU Forum (6-7 lutego), AI Impact Summit (19-20 lutego), Raisina Dialogue (5-7 marca), Wspólna Komisja Gospodarcza (13-14 lipca), konsultacje sektorowe (27-28 sierpnia). Na koniec września planowana jest oficjalna wizyta w Polsce przewodniczącego Lok Sabha, czyli niższej izby indyjskiego parlamentu. Ta regularność spotkań na najwyższym szczeblu pokazuje wagę, jaką obie strony przykładają do budowania silnych relacji i wspólnego reagowania na wyzwania współczesnego świata.