Wszystko po to, by wykorzystać obecny niż demograficzny do poprawy jakości edukacji i do zatrzymania w zawodzie świetnych pedagożek przedszkolnych, które są obecnie zwalniane z pracy.

‍

27 sierpnia na konferencji Jacek Grzeszak i Agnieszka Krzyżak-Pitura tłumaczyli z perspektywy radnych Mokotowa i rodziców, dlaczego mniej liczne grupy są optymalnym rozwiązaniem. Jacek opowiedział o historii przedszkola na ul. Portofino, gdzie siedemnaścioro 3-letnich dzieci została odesłana z kwitkiem , a rodzice mieli się z tego cieszyć. Agnieszka zwróciła uwagę na to, jak trudna jest praca w grupie z 25 dzieci i jak absurdalne jest to, że politycy KO utrzymują, iż skoro kiedyś tak było, to “młodzi nie powinni narzekać”.

‍

Przewodnicząca MJN, Aleksandra Lelito zwróciła uwagę, że Kraków zmniejszył liczebność grup przedszkolnych podejmując wyzwanie zaadaptowania do nowej rzeczywistości demograficznej. Zaapelowała do prezydenta Warszawy o podjęcie podobnych działań.

‍

Nie rozumiemy, dlaczego Ratusz wciąż trzyma się kurczowo górnego limitu dzieci w grupie - 25 osób i czemu dyrektorki przedszkoli zmuszane są do łączenia dzieci między rocznikami i do zamykania rekrutacji mimo tego, że w wielu miejscach zebrało się po 15-20 chętnych 3-latków. Oraz dlaczego Ratusz tak bardzo upiera się na przepełnione - 25-osobowe - grupy, skoro jednocześnie finansuje hojnie przedszkola prywatne ( ponad miliard rocznie! ) gdzie mniejsze grupy są standardem.

‍

Raz jeszcze mówimy: Mała grupa to wielka szansa dla dzieci. Publiczna edukacja to nie jest miejsce na oszczędności - to inwestycja w młode pokolenia. Liczymy na otwartość na rozmowę nowej wiceprezydent odpowiedzialnej za oświatę Karoliny Bober.

‍

Zobacz historię naszej batalii o mniejsze grupy przedszkolne : [ TUTAJ]

‍

‍

Do 15 października trwają konsultacje społeczne uchwały krajobrazowej – uchwały, która zlikwiduje nielegalne reklamy oraz uporządkuje szyldy, plakaty i ekrany. To szansa dla Warszawy na estetyczne ulice i wprowadzenie ładu przestrzennego. Zapoznaliśmy się z projektem uchwały i przygotowaliśmy zestaw uwag. Znajdziesz je poniżej. Możesz z nich skorzystać i zgłosić je jako swoje. Poniżej znajdziesz instrukcję, jak to zrobić.

‍

Pamiętajcie, że w konsultacjach wezmą też udział firmy z branży reklamowej – nie zostawiajmy decyzji w ich rękach. To wybór między przyjazną przestrzenią miasta a chaosem.

‍

1) Jak wziąć udział w konsultacjach?

‍

1. Treść projektu uchwały krajobrazowej i szczegóły dot. konsultacji znajdziesz tutaj: [KLIKNIJ TU]. Zapoznaj się z nimi wedle woli.

‍

2. Na stronie z linku powyżej jest sekcja "Na tej stronie możesz:". Kliknij tam na punkt "Zgłosić uwagi do projektu" LUB od razu [K LIKNIJ TU].

‍ ‍

3. Jest tam specjalny formularz online. Wypełnij go. Jeśli skorzystasz ze ŚCIĄGAWKI poniżej, zgłaszanie uwag zajmie ci kilka minut!

‍

‍

2) Nasze uwagi do uchwały krajobrazowej [czyli ŚCIĄGAWKA dla Ciebie]

‍

Uwagi do poszczególnych części uchwały:

‍

1.

Nie zgadzam się z ust 10 § 6 pkt 7 , który zezwala na umieszczanie szyldów na obiektach małej architektury. Nie widzę potrzeby, by na ławkach czy koszach na śmieci znajdowały się szyldy. Obecne zapisy zezwalają, żeby takie szyldy znalazły się np. na kapliczce, która również jest małą architekturą.

2.

Definicja formy ażurowej z § 2 ust. 8 wymaga poprawy, obecna daje pole do nadużyć.

3.

Wnioskuję o rezygnację z zapisów dla strefy „C”, opisanej w załączniku nr 1 i załącznikach graficznych nr 1 i nr 2, oraz rozciągnięcie strefy „B” na obecną strefę „C”. Na terenie obecnej strefy „C” znajdują się w planie ogólnym obszary zabudowy śródmiejskiej, na których nie powinny obowiązywać tak mało rygorystyczne zapisy.

4.

Apeluję o dodanie w § 8 ust. 3 pkt 3 obiektów o walorach zabytkowych. Tego rodzaju obiekty są uznane za wyjątkowo wartościowe, niedozwolone powinno być umieszczanie na nich reklam.

5.

W Rozdziale 4, § 11 ust. 1 pkt 2 odległości nośników reklamowych od dróg powinny być zwiększone do 100 m. Reklamy przy drogach są zagrożeniem i nie powinny występować w ich pobliżu. Wzajemna odległość między nośnikami określona w ust. 2 powinna wynosić min. 100 metrów. Obecne zapisy zezwalają na duże zagęszczenie nośników reklamowych.

7.

W Dziale IV, § 12 pkt 1 niezrozumiałe jest zawężenie dopuszczalnych materiałów dla obiektów małej architektury dla strefy „C”, katalog standardów jakościowych i materiałowych powinien być taki sam dla całej Warszawy.

8.

W Dziale V dotyczącym ogrodzeń brakuje przepisów regulujących stawianie ogrodzeń tymczasowych. Ust. 9 zwalnia je z zasad i warunków sytuowania. Ważne jest jednak, aby była również określona ich estetyka i wygląd: maksymalna powierzchnia, jaką mogą zająć reklamy, oraz czas ich ekspozycji.

9.

W § 14 ust. 3 pkt 2 należy wprowadzić nakaz otwierania ciągów komunikacyjnych w już istniejących obszarach ogrodzonych, np. na osiedlach, które przerwały i utrudniły przebieg ciągów komunikacyjnych.

10.

W § 9 ust. 2 wysokość budynków niemieszkalnych, na których dopuszcza się sytuowanie tablic i urządzeń reklamowych, powinna być zwiększona do 50 m.

11.

Dział VI  § 14:  Apeluję o skrócenie okresu przejściowego dla nośników reklamowych. Prace nad uchwałą trwają od 2017 roku, dlatego branża reklamowa jest świadoma nadchodzących zmian. Zapisy uchwały powinny być wprowadzone jak najszybciej, okresy podane w projekcie są zbyt długie. Całość okresu dostosowania powinna zakończyć się w ciągu 3 lat.

12.

W § 4 ust. 3 pkt 1) jest „10 sztuk” szyldów. W innych miastach przyjęto od 1 do 4 szyldów na podmiot. Obecny zapis powoduje, że Warszawa może zostać zalana szyldami. Proponuję zmniejszyć dopuszczalną liczbę szyldów do 2 na podmiot.

13

Rozdział 4, § 11, pkt 1: Niezbędne jest wprowadzenie maksymalnej luminacji świecących ekranów. Zgodnie z „Oceną zagrożeń występujących w ruchu drogowym powodowanych przez wielkopowierzchniowe reklamy z diodami świecącymi”, opracowaną dla Urzędu Miasta Poznania w 2010 roku, oraz „Badaniem wpływu wielkopowierzchniowych reklam z diodami świecącymi na warunki widzenia kierowców w ruchu drogowym” (projekt badawczy nr N N510 666140 zlecony przez Narodowe Centrum Nauki, Poznań 2013), maksymalna bezpieczna luminacja ekranów w ciągu dnia to 5 000 cd/m ² , a po zmroku powinna być ona zmniejszona do 400 cd/m ² . Dla bezpieczeństwa oraz komfortu snu mieszkańców i mieszkanek Warszawy, ale również mieszkających w Warszawie owadów, którym brak naturalnej ciemności zaburza system nawigacji, zachowania rozrodcze czy strukturę oczu, domagam się wyłączenia świateł przy reklamach w godzinach 22.00 – 6.00.

‍

Uwagi ogólne:

‍

1. Przede wszystkim chcę wyrazić poparcie dla wprowadzenia uchwały krajobrazowej. Warszawa jej bardzo potrzebuje. Mam nadzieję, że zostanie ona uchwalona jak najszybciej. Liczę również na to, że miasto przygotuje się do jej wprowadzenia organizacyjnie przez inwentaryzację reklam.
2. Apeluję o wprowadzenie zakazu reklamy na przyczepach pojazdów. Taki pojazd mogący parkować w przestrzeni miejskiej stanowi niekontrolowany nośnik reklamowy.

‍

‍

Dzieci z nowych osiedli mają dziś daleko do najbliższych szkół podstawowych. Z centralnej części rozwijającego się obszaru do Szkoły Podstawowej nr 255 przy Kamionkowskiej jest ponad kilometr, a do szkoły SP 72 przy ul. Paca niewiele mniej. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja mieszkańców osiedli położonych bliżej torów kolejowych.

‍

W wielu krajach osiedla mieszkaniowe powstają równolegle z infrastrukturą publiczną. Na Pradze-Południe jest niestety odwrotnie. Postulat zabezpieczenia terenu przy ul. Żupniczej pod budowę szkoły dla północnego Kamionka pojawia się już od 2011 roku. Dopiero teraz miasto zbliża się do finalizacji zakupu działki. Nawet jeśli uda się go zakończyć w przyszłym roku, nadal pozostanie przygotowanie projektu, zabezpieczenie finansowania i sama budowa szkoły. Oznacza to kolejne lata oczekiwania - burmistrz Kucharski na sesji mówił o 8 latach.

‍

Miejskie standardy mówią jasno: szkoła powinna być blisko

‍

Warszawa sama określiła standardy dostępności szkół. W miejskim dokumencie Szkoła dobrze zaprojektowana wskazano, że szkoła podstawowa powinna obsługiwać teren znajdujący się w odległości około 500-800 metrów, liczonej po rzeczywistej drodze dojścia pieszego.

‍

Podobną zasadę przyjęto w warszawskich lokalnych standardach urbanistycznych dotyczących inwestycji realizowanych w trybie lex deweloper. Także tam 800 metrów stanowi maksymalną odległość nowej zabudowy mieszkaniowej od szkoły podstawowej.

‍

To dobrze współgra z deklarowaną przez Warszawę ideą „wygodnej lokalności” - miasta, w którym podstawowe usługi są dostępne blisko miejsca zamieszkania. Szkoła podstawowa jest jednym z najbardziej oczywistych przykładów takiej usługi.

‍

Mińska nie rozwiązuje problemu

‍

Jednym z pomysłów Zarządu Dzielnicy na ograniczenie problemu przepełnienia szkół i ryzyka dwuzmianowości jest przystosowanie na potrzeby edukacyjne budynku Centrum Kształcenia Ustawicznego przy ul. Mińskiej.

‍

Nasze analizy dostępności pieszej pokazują jednak, że takie rozwiązanie nie poprawia w żaden sposób sytuacji mieszkańców nowych osiedli. Duża część zabudowy pomiędzy Mińską, Chrzanowskiego, Chodakowską i Siennicką nadal pozostawałaby poza zasięgiem 800 metrów dojścia pieszego, a dla wielu rodzin droga do szkoły przekraczałaby kilometr.

‍

‍

To odległości, przy których coraz więcej rodziców zaczyna rozważać codzienne podwożenie dzieci samochodem. Tak duży rejon szkoły utrudnia również budowanie lokalnych więzi - dzieci z jednej części dzielnicy chodzą do placówki oddalonej od miejsca, w którym mieszkają i spędzają większość czasu.

‍

Żupnicza jest potrzebna. Ale może nie wystarczyć

‍

Planowana szkoła przy ul. Żupniczej zdecydowanie poprawiłaby sytuację mieszkańców osiedli położonych w rejonie Mińskiej, Żupniczej i kompleksu SOHO. Nowoczesna szkoła, podobna do nowych placówek budowanych na Ursusie czy Pradze-Północ, jest na Kamionku bardzo potrzebna. Jednak nie jest to lokalizacja wystarczająca.

‍

‍

Mieszkańcy Alei Praskich oraz nowych inwestycji przy Drwęckiej, Iławskiej czy Siennickiej nadal będą mieli do szkoły stosunkowo daleko. Dlatego chcemy, aby Urząd Dzielnicy przeanalizował również możliwość przywrócenia funkcji szkolnej przy ul. Siennickiej - na przykład w formie filii przyszłej szkoły przy Żupniczej.

‍

W budynku przy Siennickiej szkoła już kiedyś funkcjonowała. Została wygaszona w okresie wcześniejszego niżu demograficznego. Lokalizacja ma również istotny atut w postaci istniejącej bazy sportowej.

‍

Z punktu widzenia mieszkańców szybko rozwijającej się części Grochowa i Kamionka taki wariant byłby znacznie korzystniejszy niż adaptacja budynku przy Mińskiej. Pozwoliłby objąć szkołą położoną blisko domu także dzieci z osiedli znajdujących się dalej od Żupniczej.

‍

‍

Szkoła podstawowa powinna być pod domem

‍

Chcemy, aby przyszłość szkoły przy Żupniczej oraz możliwość utworzenia dodatkowej placówki przy Siennickiej zostały przeanalizowane wspólnie, w oparciu o rzeczywiste dojścia piesze, liczbę mieszkańców nowych osiedli i prognozy demograficzne.

‍

Będziemy wracać do tego tematu na posiedzeniach Komisji Oświaty oraz podczas sesji Rady Dzielnicy Praga-Południe.

‍

Rozwój miasta nie może kończyć się na wydawaniu pozwoleń na kolejne mieszkania. Za nowymi osiedlami muszą nadążać szkoły, przedszkola i pozostałe usługi publiczne. Jeżeli Warszawa sama przyjmuje standard, zgodnie z którym szkoła podstawowa powinna znajdować się w zasięgu krótkiego spaceru od domu, ten standard nie może pozostawać wyłącznie na papierze.

W filmie (26’) poznamy historię zreprywatyzowanych budynków oraz kulisy procederu reprywatyzacji. Poznamy perspektywę osób poszkodowanych i działaczy lokatorskich, którzy od lat są zaangażowani w walkę o prawa mieszkańców.
‍

Podczas panelu dyskusyjnego reżyser oraz eksperci opowiedzą więcej o reprywatyzacji i jej skutkach, które są widoczne do dziś.

‍

Wydarzenie jest darmowe. Więcej informacji na wydarzeniu na Facebooku .

‍

Film jest częścią cyklu filmowego "W Kadrze: miasto", w ramach którego pokażemy filmy głównie zrealizowane przez Was!

Dziękujemy za tak liczne zgłoszenia na nasz Open Call filmowy, nie możemy się doczekać aż pokażemy Wasz talent szerszej widowni. Wpadajcie!

‍

Autorką Plakatu jest Katarzyna Brzozowska.

ALE! Na poziomie wspólnot i spółdzielni mamy duży problem systemowy z aktywnością właścicieli mieszkań – w wielu budynkach spora część mieszkań jest wynajmowana, a zbieranie podpisów pod uchwałami / uzyskiwanie zgody zgromadzenia SM to prawdziwa droga przez mękę. Żeby mieszkańcy faktycznie mieli sprawczość w temacie najmu krótkoterminowego należy uprościć procedurę i wprowadzić głosowanie zwykłą większością.

‍

Ustawa powinna też wprowadzać specjalną procedurę dla spółdzielni mieszkaniowych , tak by decyzje mogli podejmować mieszkańcy poszczególnych budynków a nie gremialnie wszyscy członkowie spółdzielni (przypominamy, że przykładowo SM Bródno ma 26 tys. członków).

‍

Poza tym autopoprawka zakłada mechanizm wprowadzenia zakazu prowadzenia najmu krótkoterminowego a nie konieczność uzyskania zgody. Obawiamy się, że w takiej sytuacji skutki wejścia w życie ustawy będą dużo bardziej ograniczone niż w przypadku mechanizmu zaproponowanego w poselskim projekcie PL2050.

‍

Aktualna wersja projektu rządowego daje właścicielom airbnb aż pół roku na zakończenie biznesu po podjęciu uchwały przez wspólnotę / SM – w tym zakresie również niestety widzimy pole do nadużyć.

‍

‍

Wracają uprawnienia dla samorządów! W pierwotnej wersji przygotowanej przez ministra Rasia samorządy miały prawo ustanawiania stref z zakazem airbnb. Takie rozwiązanie było na tyle zero-jedynkowe, że nie wierzyliśmy, że będzie realnie stosowane przez samorządy, które np. w Warszawie lepiej rozumieją interesy biznesmenów niż mieszkańców (przypominamy o współpracy na linii Airbnb – Warszawa za pośrednictwem Warszawskiej Organizacji Turystycznej). Przepisy znajdujące się w autopoprawce dają szersze możliwości, w tym ustanowienie limitów czasowych, co wydaje się bardzo sensownym rozwiązaniem.

‍

Najlepiej byłoby pójść jeszcze krok dalej i dać samorządom prawo do wprowadzania systemów licencyjnych i pobierania z tego tytułu opłat. Nie satysfakcjonuje nas też data wejścia w życie najważniejszych przepisów, czyli tych dotyczących wspólnot i samorządów, tj. 1 stycznia 2028 r. Już teraz problem najmu krótkoterminowego jest na tyle duży, że będziemy domagali się przesunięcia tego terminu na wyraźnie wcześniejszy.

‍

Przy wszystkich zastrzeżeniach kierunek zmian oceniamy pozytywnie. Cieszy nas, że jeszcze raz się okazało, że #presjamasens.

Adresujemy nasz ostatni protest "Ciszej, proszę!" bezpośrednio do decydentów na szczeblu krajowym oraz samorządowym:

‍

Ministry Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski, Ministry Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego, Komendanta Stołecznego Policji mł. insp. dr. Krzysztofa Ogrońskiego oraz Prezydenta m.st. Warszawy Rafała Trzaskowskiego, marszałka Struzika.

‍

Do Ministry Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski:

‍

Brak odpowiednich norm na hałas impulsowy czy niskotonowy oraz brak regulacji dla imprez masowych i zgromadzeń stanowi ogromną lukę w prawie. Doszliśmy do punktu krytycznego – rozwój technologii w motoryzacji (zmodyfikowane układy wydechowe samochodów i motocykli) oraz potężne nagłośnienia pozwalają na bezkarne przekraczanie norm dźwiękowych. Państwo nie chroni nas przed fizyczną krzywdą, jaką jest hałas.

‍

Konieczne jest realne wsparcie i reformy instytucji takich jak Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ), Sanepid czy Państwowy Nadzór Budowlany (PINB). Te podmioty mają dbać o czystość naszego środowiska, tymczasem przy obecnym prawie pozostają bezradne i nie działają efektywnie.

‍

‍

Do Ministry Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy:

‍

Brak umieszczenia kwestii hałasu na mapie zapotrzebowań zdrowotnych skutecznie blokuje kluczowe badania naukowe, profilaktykę i edukację zdrowotną. Mówiąc wprost: choroby układu krążenia, choroby autoimmunologiczne, depresja, ubytki słuchu czy choroby neurodegeneratywne są bezpośrednio powiązane z przewlekłą ekspozycją na hałas. Państwo polskie ignoruje ten problem, zapominając o podstawowej zasadzie: taniej jest zapobiegać, niż leczyć.

‍

‍

Do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego oraz Komendanta Stołecznego Policji mł. insp. dr. Krzysztofa Ogrońskiego:

‍

Doskonale wiemy, że stołeczny garnizon wymaga wzmocnienia kadrowego, co leży po stronie MSWiA i ministra Kierwińskiego. Jednak w temacie hałasu drogowego działania policji są dziś niewidoczne i nieskuteczne. Jesteśmy zmęczeni i zniesmaczeni tym, jak bezkarni są kierowcy terroryzujący miasta ryczącymi wydechami i nielegalnymi wyścigami, podczas gdy patroli i realnych kontroli brak.

‍

‍

Do Prezydenta m.st. Warszawy Rafała Trzaskowskiego:

‍

Apelujemy do warszawskiego samorządu o podjęcie aktywnej postawy. Od lat od władz miasta słyszymy jedynie narrację „nie da się”:

‍

• Nie da się mierzyć hałasu podczas imprez masowych ani odmówić wydania zgody na wydarzenie, nawet gdy z góry wiadomo, że zaszkodzi mieszkańcom i przyrodzie.

• Nie da się poprawić akustyki tras zarządzanych przez Zarząd Dróg Miejskich (ZDM).

• Nie da się egzekwować wymogów akustycznych od lokali gastronomicznych i klubów, mimo że większość z nich wynajmuje miejskie lokale (Stołeczne ZGN-y i ZDM w znikomym stopniu rozumieją tematykę hałasu).

• Nie da się efektywnie współpracować z rządem ani występować na drodze administracyjnej do sądów, gdy jest to konieczne do zapewnienia mieszkańcom zdrowego środowiska.

• Nie da się rozwiązać zgromadzenia nawet jeśli zagrożone jest czyjeś zdrowie tak jak ma to miejsce na ul. Wiejskiej.

‍

Ciszej proszę z tym nie da się!

‍

Za zdjęcia dziękujemy Gosi Romanowskiej.

W Warszawie nie mamy dziś problemu z tym, że społeczeństwo „nie rozumie graffiti”. Mamy problem z tym, że ogromna liczba ludzi musi codziennie patrzeć na cudze napisy i malunki, których nie zamawiała ani nie akceptowała, a za których usunięcie musi zapłacić. Właśnie dlatego warto odpowiedzieć na argumenty przywołane w artykule.

‍

Autor artykułu na samym początku zadaje pytanie w kontekście osoby, która chowa się za pseudonimem Tope - “wandal czy artysta?” Moim zdaniem, przede wszystkim egoista. Bo jak inaczej nazwać osobę, która własną potrzebę ekspresji stawia ponad prawem innych do decydowania o wyglądzie ich własności i przestrzeni, w której żyją? Jak inaczej nazwać osobę, która ma w głębokim poważaniu fakt, że na usuwanie jej prac inni ludzie muszą wydawać dziesiątki tysięcy złotych?

‍

Czy istnieje granica?

‍

W artykule Tope stwierdził, że “nie ma żadnej granicy pomiędzy street artem a wandalizmem. To tylko ludzie wyznaczają sobie granice w swoich łebkach”.

‍

Moim zdaniem można zdefiniować dwie takie granice - konserwatywną i trochę bardziej liberalną. Pierwsza jest bardzo oczywista i jasna z punktu widzenia prawa. Jeśli chcesz, aby twoje graffiti było sztuką, musisz je umieścić w miejscu, na które masz zgodę właściciela. Jeśli robisz to bez zgody, wbrew woli właściciela, to jesteś po prostu wandalem i egoistą. Druga granica jest bardziej liberalna i wytłumaczę ją na przykładzie prac artystki Berri Blue. Tworzy ona street art w formie ceramicznych płytek, na które nakłada pastelowe glazury wedle wypracowanej przez siebie techniki, a następnie wypala je w piecu. Jest to bardzo czasochłonny proces i wymaga dużych umiejętności. Co ważne, nie traktuje ona kafla jak zwykłego obrazu: projektuje go z myślą o konkretnym miejscu, a później montuje w przestrzeni miejskiej.

‍

Jej prace są zupełnym przeciwieństwem bohomazów, które tworzy Tope. On zamiast wielu godzin poświęca na nabazgranie graffiti 2 minuty. Zamiast własnej, wypracowanej indywidualnej techniki ma puszkę z farbą w sprayu. Zamiast tworzenia unikatowych prac, które pasują do otoczenia, tworzy ciągle dokładnie te same powtarzalne bohomazy. Berri Blue podpisuje swoje prace, pokazuje swoją twarz w internecie i mediach. Udziela wielu wywiadów, w których opisuje swoje procesy twórcze. Topa działa anonimowo, najczęściej w nocy, z kapturem na głowie.

‍

“Mam ogromny szacunek dla architektury i bardzo starannie wybieram ściany, na które montuję kafle. Staram się nie sprawiać nikomu przykrości. Ważne jest dla mnie, aby praca dobrze współgrała z otoczeniem. Zazwyczaj przycinam elementy tak, aby pasowały, więc najczęściej są one dostosowane do konkretnego miejsca.” mówi Berri Blue, i otwarcie przyznaje, że działania streetartowe są nielegalne, i jest gotowa ponieść tego konsekwencje. Tego samego nie można powiedzieć o Topie - on za to nazywa ludzi niezgadzających się na niszczenie ich własności “ludźmi wyznaczającymi sobie granice w swoich łebkach”.

‍

Prace Berri Blue można spotkać w prawie całej Warszawie. Jej kafle można obejrzeć między innymi na murku przy Dolince Szwajcarskiej. Umieściła je tam trochę ponad rok temu. W tym czasie służby miejskie usuwały bohomazy i graffiti z tego samego murku kilkukrotnie. Jej kafle nie zostały usunięte.

‍

Warto przy tym zaznaczyć, że nie stawiam Berri Blue za wzór i nie uważam, że jej działania zawsze są usprawiedliwione. Niektóre z jej prac również ingerują w przestrzeń bez zgody właściciela. Przywołuję ją jednak z innego powodu: żeby pokazać, że trudno wrzucić do jednego worka bezmyślne bohomazy malowane farbą w sprayu i ceramiczne prace Berri Blue. A jednak zarówno jedne, jak i drugie przyjęło się określać mianem street artu

‍

Badacz od usprawiedliwiania przestępstw.

‍

Chciałbym również odpowiedzieć na kilka tez postawionych przez pana Marcina Rutkiewicza. W artykule zostaje przedstawiony jako “badacz miejskiej sztuki”. Moim zdaniem powinno się go nazwać osobą, która usprawiedliwia grupę społeczną popełniającą przestępstwa i wykroczenia. Mowa bowiem o osobach, które dopuściły się czynów zabronionych. Artykuł 288 Kodeksu karnego dotyczy zniszczenia lub uszkodzenia cudzej rzeczy. Nie chodzi więc o stygmatyzowanie ludzi ze względu na ich zainteresowania czy formę ekspresji artystycznej, lecz o nazwanie wprost konsekwencji prawnych ich działań. Fakt, że ktoś określa swoje działania mianem sztuki, nie powoduje automatycznego wyłączenia odpowiedzialności za zniszczenie cudzej własności.

‍

Trzeba również dodać, że oprócz bycia “badaczem miejskiej sztuki” pan Marcin sam należy do tego środowiska i tworzy graffiti oraz murale. Trudno więc mówić o jakimkolwiek obiektywizmie w jego wypowiedziach.

‍

W artykule, na który odpowiadam, pan Marcin Rutkiewicz stwierdził, że „W Warszawie graffiti ma naturalne miejsce, bo miasto ma tragiczną historię”. Tak, ale pod warunkiem, że tym naturalnym miejscem jest muzeum, a nie zabytkowy budynek. Napis „Precz z komuną” na murze w państwie autorytarnym może być aktem sprzeciwu wobec władzy. Ale zamalowanie dziś odnowionej zabytkowej kamienicy albo tablicy upamiętniającej cywilne ofiary wojny nie staje się aktem wolności tylko dlatego, że również użyto farby i ściany. Nie można porównywać współczesnych grafficiarzy z ludźmi, którzy ryzykowali represje, walcząc o podstawowe wolności. Dawne graffiti opozycyjne były komunikatami w warunkach braku wolności słowa. Dzisiejsze „tagi” na elewacjach w demokratycznym mieście nie są jego kontynuacją.

‍

Następnie pan Marcin powiedział, że tagowanie jest jądrem street artu i nie można mieć jednego bez drugiego. Jeżeli środowisko grafficiarzy uważa tagowanie za niezbędny element swojej kultury, może go praktykować tam, gdzie ma do tego prawo. Nie możemy się zgadzać na udostępnianie każdej ściany miasta jako pola treningowego. Nie można też przedstawiać mieszkańcom fałszywej alternatywy: albo zaakceptujemy tagi na budynkach albo nie będzie sztuki ulicznej. Oczywiście, że można rozwijać graffiti legalnie. Wystarczy korzystać z wyznaczonych miejsc free graffiti. Istnienie takich możliwości nie odbiera graffiti „autentyczności”. Odbiera tylko argument, że twórca potrzebuje koniecznie cudzej elewacji.

‍

„Ludzie nie lubią graffiti, bo go nie rozumieją”. Naprawdę nie trzeba rozumieć kodu literowego, historii writerów ani estetyki tagów, żeby mieć prawo nie chcieć ich na swoim budynku. Niezrozumienie może tłumaczyć różnicę gustów. Nie tłumaczy sprzeciwu wobec niszczenia cudzej własności. Mieszkaniec może doskonale rozumieć, czym jest tag, jakie ma znaczenie dla środowiska i skąd się wywodzi - a mimo to mieć pełne prawo powiedzieć: nie chcę tego na swojej kamienicy .

‍

Kłamstwa Nocnego Marka

‍

Człowiek, który chowa się za pseudonimem Nocny Marek, wiele razy skłamał w swoich wypowiedziach dla Wyborczej. “Podkreśla, że inaczej podchodzi do zabytkowych kamienic oraz istotnych budynków, szczególnie tych po renowacji.- “Staram się je uszanować i pozostawić w takim stanie, do jakiego zostały doprowadzone”.” Dodatkowo stwierdził on, że zamiast zabytków woli zamalowywać apartamentowce, które kosztują milion złotych za metr.

Brzmi pięknie i niezwykle szlachetnie. Nasz warszawski Robin Hood! Szkoda tylko, że nic z tego nie jest prawdą.

‍

Krótki spacer po Warszawie wystarczył, żeby zobaczyć charakterystyczne graffiti tego człowieka na świeżo wyremontowanych kamienicach.

‍

Kamienica przy Mokotowskiej 54, znajdująca się w gminnej ewidencji zabytków, przeszła duży i bardzo kosztowny remont w ubiegłym roku. Nocny Marek potrzebował zaledwie kilku tygodni, aby zniszczyć elewację tej kamienicy swoją pseudosztuką. Nie uszanował mieszkańców tego budynku, którzy wydali dziesiątki tysięcy złotych na ten remont. Jego graffiti pojawiło się jako pierwsze na tym wyremontowanym zabytku. Kolejni wandale kontynuowali to co zaczął Nocny Marek, więc mieszkańcy tego budynku będą musieli wydać kolejne kilkanaście tysięcy złotych na wyczyszczenie elewacji. Jak to się ma do “podchodzenia inaczej do zabytkowych kamienic, szczególnie po renowacji”?

‍

Nie musimy iść daleko, aby znaleźć kolejny przykład kłamstw Nocnego Marka. Na zabytkowej kamienicy przy Mokotowskiej 48, która jest jednym z najstarszych budynków w tej części śródmieścia, umieścił dokładnie to samo graffiti. W momencie, kiedy to zrobił, jego bohomaz był jedynym na tym budynku. Dzisiaj, zgodnie z teorią zbitej szyby, jego graffiti przyciągnęło kolejnych wandali i na tej kamienicy znajdują się już 3 kolejne tagi.

‍

Na budynkach MDM (cały MDM jest wpisany do rejestru zabytków), które chyba najbardziej w Warszawie cierpią z powodu graffiti, naliczyłem kilkanaście bohomazów Nocnego Marka. Na niektóre z nich można przymknąć delikatnie jedno oko. Na przykład na budynku przy Marszałkowskiej 34/50 graffiti jest już tak dużo, że kolejne niewiele zmieni. Ale budynek naprzeciwko, pod numerem 45/49 to już zupełnie inna sprawa. Wspólnota wyremontowała ten budynek w 2019 roku i od tego czasu regularnie usuwa nowe graffiti. Nie powstrzymało to jednak naszego bohatera od zniszczenia również tego budynku. Umieścił swoje graffiti w takim miejscu, w którym nie było jeszcze innego graffiti.

‍

Na Starym Mokotowie wszystkie jego graffiti znajdują się na zabytkowych kamienicach. A zniszczył ich bardzo dużo. Część z tych kamienic nie miała żadnych innych graffiti oprócz Nocnego Marka.

Żałuję tylko, że dziennikarz, który umieścił wypowiedzi Nocnego Marka w swoim artykule, nie zweryfikował tak podstawowych faktów.

‍

Nasz bohater stwierdził też, że „pustostan jest pustostanem - nikomu nie przeszkadza, że coś się na nim pojawi”. Tyle że pustostan pustostanowi nierówny. W Warszawie jest ich bardzo dużo. Część to zabytkowe kamienice, które czekają na remont. Niektóre są w lepszym stanie, inne zaś są bliskie katastrofy budowlanej. Jeśli budynek świeci gołą cegłą, można przymknąć oko na umieszczanie na nim graffiti (na przykład na kamienicy przy Kruczej 3). Ale weźmy pod uwagę zabytkową kamienicę przy Placu Zbawiciela (Marszałkowska 41). Od wielu lat jest pustostanem, więc graficiarze pokryli jej cały parter graffiti. Ponownie, można by na to przymknąć oko, gdyby nie fakt, że graffiti ma to do siebie, że szybko rozlewa się na sąsiednie budynki, które pustostanami nie są. Zabytkowa kamienica przy Marszałkowskiej 43 jeszcze w 2019 roku nie miała na swojej elewacji ani jednego taga. Dzisiaj jest równie okropnie zniszczona przez wandali jak pustostan, z którym sąsiaduje.

‍

Dołączam do tekstu zdjęcia graffiti wykonanych przez Nocnego Marka. Są to wyłącznie zdjęcia zabytkowych budynków, których elewacje zniszczył krótko po ich renowacji, a także takich, na których jego graffiti było pierwszym i jedynym.

‍

‍

Dołączam również dwa zdjęcia graffiti, które umieścił w ciągu ostatniego tygodnia na rusztowaniach przy Marszałkowskiej 28 i Mokotowskiej 29. Oba te budynki są obecnie w renowacji, a ich elewacje są czyszczone z graffiti. Umieszczenie przez niego graffiti w tych miejscach traktuję jako swoisty sygnał skierowany do wspólnot tych budynków: „Na nic wasza ciężka praca i ogromne pieniądze — jak tylko znikną rusztowania, znowu zniszczę elewację waszego budynku”.

‍

‍

Gdybym miał dołączyć do tego tekstu zdjęcia wszystkich graffiti Nocnego Marka, które znajdują się na zabytkowych budynkach w Warszawie, nie starczyłoby na nie miejsca w artykule.

‍

Koszt graffiti

‍

W trakcie II wojny światowej w Warszawie zniszczono około 75–80% wszystkich budynków. Po wojnie miasto było odbudowywane ogromnym wysiłkiem kolejnych pokoleń, a zachowane i odtworzone kamienice, detale architektoniczne oraz fragmenty przedwojennej zabudowy stały się częścią wspólnego dziedzictwa. Dlatego szczególnie trudno zaakceptować argument, że przypadkowe malowanie po elewacjach jest jedynie niewinnym elementem miejskiej kultury.

Warszawa jest miastem, które i tak straciło ogromną część swojej historycznej tkanki. Każda zachowana kamienica, przedwojenna fasada czy detal architektoniczny ma przez to większą wartość niż w mieście, które nie doświadczyło takiej skali zniszczeń. Nanoszenie farby na takie budynki jest więc szczególnie haniebne.

‍

W Warszawie bardzo dużo zabytkowych budynków ma elewację wykonaną z piaskowca. W szczególności socrealistyczne budynki, takie jak te tworzące MDM. To materiał szlachetny, ale jednocześnie szczególnie wymagający w czyszczeniu. Usunięcie z niego farby nie jest tak proste jak zmycie graffiti z gładkiej, współczesnej ściany. Nie można takich bohomazów po prostu zamalować. Nieumiejętne czyszczenie może uszkodzić powierzchnię kamienia, a profesjonalne usunięcie zabrudzeń wymaga czasu, specjalistycznych metod i pieniędzy. Czasami bywa tak, że farba wejdzie tak głęboko w strukturę kamienia, że pełne przywrócenie go do stanu poprzedniego jest niemożliwe. Kilka miesięcy temu na kamienicy przy Alei Niepodległości 151, której cała elewacja pokryta jest właśnie piaskowcem, pojawiło się bardzo duże graffiti. Mieszkańcy po kilku tygodniach zlecili czyszczenie tej ściany profesjonalnej firmie. Mimo że graffiti zniknęło, to sprawne oko nadal zauważy ciemniejszy kontur tego “dzieła”,  który nadal jest widoczny. Piaskowiec na tej kamienicy przetrwał wojnę, powstanie i wiele lat późniejszych zaniedbań. Ale przegrał z wandalami.

‍

W momencie pisania tego tekstu trwa usuwanie graffiti z budynku przy Marszałkowskiej 28. Przez ostatnie kilkanaście lat wandale systematycznie niszczyli ten zabytek, pokrywając go kolejnymi warstwami farby. Malowidła nawarstwiały się latami, bezpośrednio na kamiennych okładzinach lub na kolejnych warstwach farby, którą były zamalowywane. Obecnie większość z nich jest usuwana laserem, gorącą parą wodną, chemicznie oraz szlifowana ręcznie. Długotrwałe wiązanie barwników z farb w sprayu i markerów spowodowało, że miejscami wniknęły one w strukturę kamienia na znaczną głębokość i nie da się ich bezpiecznie usunąć dostępnymi metodami. Pozostaje wówczas wymiana całego zniszczonego elementu kamiennego. Chciałbym to podkreślić - wandale bezpowrotnie zniszczyli oryginalne elementy elewacji zabytkowego budynku . Dzisiaj, kiedy mieszkańcy w końcu zdecydowali się na wyczyszczenie elewacji, musieli wydać na ten cel kwotę 250 000 zł. 80% tej kwoty pokrywa miasto, więc za usuwanie skutków zabawy z puszką farby niewielkiej grupy osób płacą wszyscy mieszkańcy Warszawy. Jeśli chcielibyśmy wyczyścić z graffiti wszystkie budynki w Warszawie, zarówno te zabytkowe, jak i nie, trzeba by na to poświęcić kilkanaście lub kilkadziesiąt MILIONÓW złotych.

‍

Co więcej, w dniu, w którym oryginalnie miał zostać opublikowany ten artykuł, spacerowałem po Starym Mokotowie i natrafiłem na dwa nowe graffiti Nocnego Marka, które pojawiły się właśnie tego dnia. Pierwsze z nich znalazło się na kamienicy przy Alei Niepodległości 157 - wyjątkowym budynku w stylu wczesnego funkcjonalizmu, który za surową elewacją z szarej cegły kryje luksusowe wnętrza. Budynek znajduje się w rejestrze zabytków i jest przykładem modernistycznej architektury unikalnej w skali Warszawy. Jego elewacja była zadbana i całkowicie wolna od graffiti. Nocny Marek nie wybrał więc ściany pokrytej już dziesiątkami bohomazów - postanowił zniszczyć czystą, zadbaną i zabytkową kamienicę.

‍

Drugie graffiti pojawiło się na budynku przy ulicy Batorego 39 - modernistycznym Pawilonie Spółdzielni „Mokotów”, zbudowanym w 1971 roku. Zaledwie miesiąc wcześniej budynek przeszedł duży i bardzo kosztowny remont. Usunięto z niego graffiti, pozbyto się niepotrzebnych reklam i przywrócono mu pierwotny charakter. Przez miesiąc mieszkańcy okolicy mogli zobaczyć, jak pięknie może wyglądać modernistyczna architektura, kiedy zostanie odpowiednio odnowiona i zadbana. Ten efekt niestety nie trwał długo. Nocny Marek postanowił po raz kolejny, w sposób skrajnie egoistyczny, postawić własną potrzebę ekspresji ponad pracą, pieniędzmi i staraniami ludzi, którzy ten budynek wyremontowali.

‍

‍
Tekst autorstwa Mikołaja Olejnika.

I choć problemów w funkcjonowaniu polskiej kultury co niemiara, to jednak system ten mieści korzyści zarówno dla artystów, jak i odbiorców. Zapewnia ciągłość funkcjonowania obiegu kultury i (dość) przystępny próg uczestniczenia w życiu kulturalnym. Mówiąc bardziej przyziemnie – instytucje kultury nie utrzymują się z biletów, nawet drogich. Miejmy tego świadomość za każdym razem, kiedy przekraczamy próg publicznego teatru - narodowego, miejskiego czy samorządowego. W teatrze jesteśmy, de facto, u siebie. I mamy prawo oczekiwać zachowywania pewnych standardów, ale przede wszystkim reguł i zwyczajnej przyzwoitości.

Mało kto zdaje sobie sprawę, że bilety do teatru rzadko kiedy pokrywają koszty eksploatacji sztuki . Nie tylko jej wystawienia, czyli: prób, projektowania i budowy scenografii, projektowania i szycia kostiumów, opłacenia umów kompozytora, scenografa, reżysera, asystenta reżysera itp. Kosztowna jest też obsługa widowni, opłaty licencyjne, wreszcie wynagrodzenia twórców (czyli wieloobsadowe sztuki są droższe). Co prawda istnieją teatry, jak np. Bagatela w Krakowie, które potrafią na spektaklach zarabiać, ale wiąże się to ściśle z linią programową i tzw. “lżejszym repertuarem”.

‍

W Warszawie, wyprawa do teatru to raczej przywilej bogatszych lub zdeterminowanych odbiorców kultury, a i tak sale często pękają w szwach, co jest powodem do dumy. Tak jest w przypadku spektakli Krzysztofa Warlikowskiego wystawianych na deskach Nowego Teatru w Warszawie. Bilety na przedstawienia w jego reżyserii wyprzedają się błyskawicznie. “Nowy” to silna artystyczna marka, i jest to tak oczywiste, jak niepodważalne.

Natomiast w tym tekście spróbujemy przyjrzeć się bliżej pewnym niejasnościom w kwestiach organizacyjnych funkcjonowania Nowego Teatru , bo jest ich co najmniej kilka.

‍

CZY NOWY TO TEATR?

Staraniem samego Warlikowskiego i zespołu skupionych wokół niego aktorów (m.in. części zespołu aktorskiego pracującego wcześniej w TR Warszawa za dyrekcji Grzegorza Jarzyny), finansowany z pieniędzy publicznych, miasta i państwa, plus niemałych swego czasu środków z funduszy norweskich i EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego) w sezonie 2008/2009 rozpoczął działalność Nowy Teatr. Jest to jedyna instytucja teatralna w Polsce poświęcona żyjącemu twórcy, Krzysztofowi Warlikowskiemu, który jest wpisany do jej statutu. Osobą, która przez lata spinała sprawy organizacyjne i przede wszystkim budowała teatr, była Karolina Ochab, dyrektorka instytucji.

‍

Nowy początkowo funkcjonował bez własnej sceny, grając spektakle gościnnie, m.in. na scenie w hali ATM, zlokalizowanej na Wale Miedzeszyńskim, a od 2016  ma własną siedzibę w dawnej hali MPO przy ul. Madalińskiego. Obecnie podlega pod stołeczne Biuro Kultury, czyli organizatorem finansującym działalność jest miasto stołeczne Warszawa. Jego roczna dotacja to ponad 16 mln zł (w tekście wrócimy jeszcze do tego wątku).

Uchwałą Rady Miasta w 2019 r. Nowy Teatr został przemianowany na Międzynarodowe Centrum Kultury Nowy Teatr. Od tego momentu jest to instytucja kultury, ale nie jest to teatr, którego jedyną działalnością statutową byłoby wystawianie sztuk i przygotowywanie premier. Według zaktualizowanego statutu „zakres działalności MCK obejmuje m.in. przygotowywanie i prezentowanie różnorodnych form artystycznych (…)” oraz: „MCK Nowy Teatr to nowoczesna, artystyczna i autorska instytucja kultury, tworzona przez zaangażowany zespół pasjonujący się sztuką, skupiony wokół Krzysztofa Warlikowskiego. Nowy Teatr chce nadawać sztuce i estetyce należne im miejsce w życiu społecznym i indywidualnym.” Mamy więc w kalendarium instytucji prezentacje spektakli tanecznych, koncerty, performanse, spotkania wokół literatury czy różnego typu warsztaty.

‍

Od 2008 roku dyrektorem ds. artystycznych, zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę, jest Krzysztof Warlikowski. W październiku 2025 roku na etatach artystycznych było zatrudnionych w sumie 21 osób (19,5 etatu), z czego 16 to etaty aktorskie. Tu małe wyjaśnienie odnośnie etatów aktorskich i wynagrodzenia; otóż składa się ono z dwóch części, tzw. podstawy (i jest to stała, comiesięczna kwota) oraz z kwoty za zagrane spektakle; czas pracy aktora nie jest jednakowy w każdym miesiącu i zależy od tego, czy jest w próbach do nowej premiery oraz czy spektakle z jego udziałem są w repertuarze. Łącznie, w Nowym pracuje ponad 80 osób (w 2024 roku było to 85 osób, w 2025 r. 86 osób). Mamy więc ciekawą hybrydę - struktura zatrudnienia podobna jest do teatru instytucjonalnego (kierownictwo, zespół artystyczny, pracownicy merytoryczni, administracja, pracownicy techniczni, obsługa), ale celem instytucji nie jest jedynie wystawianie sztuk teatralnych.

Na przestrzeni 17 lat instytucja skupiona wokół twórczości Warlikowskiego wystawiła 9 premier reżysera: (A)pollonię, Francuzów, Kabaret Warszawski, Koniec, Odyseję, Historię dla Hollywoodu, Opowieści afrykańskie, Wyjeżdżamy, Elisabeth Costello, Europę.

‍

To dużo, czy mało? Pytanie może nie jest zbyt fortunnie zadane, bowiem kultury nie powinno przeliczać się jedynie na liczby, ulegając neoliberalnej presji produkowania ciągle nowego. Kultura to przeżycie, a nie liczba produktów. Ale jak, w takim razie, w powołanej do życia instytucji mającej za cel kultywowanie twórczości artysty teatru, ze sporą dotacją z publicznych środków, patrzeć na działalność placówki bez odniesienia do realnej dostępności tej twórczości dla mieszkanek i mieszkańców miasta?

‍

Zróbmy więc inne zestawienie.

‍
Od 2008 roku Warlikowski zrealizował 11 premier na scenach europejskich teatrów operowych (m.in. w Operze Paryskiej, Bayerische Staatsoper w Monachium czy w Théâtre des Champs-Élysées w Paryżu). We wszystkich tych przedstawieniach operowych autorką scenografii jest Małgorzata Szczęśniak, czyli osoba także zatrudniona na etacie w MCK Nowy Teatr.

Czy możliwe jest łączenie etatu w instytucji w Warszawie z taką ilością pracy za granicą,  w zupełnie nowych produkcjach?

‍

W jaki sposób Warlikowski realizuje swoje stanowisko dyrektora artystycznego, skoro albo reżyseruje swój spektakl w swoim teatrze, albo jest na próbach poza Polską? Tajemnicą poliszynela jest to, że Warlikowski mieszka w Palermo i w Nowym bywa rzadko.

‍

‍

KALENDARZ, REPERTUAR I PYTANIE O ETATY

Kolejną zawiłą sprawą jest funkcjonowanie kalendarza instytucji. Kalendarium jest częściej zapełnione wydarzeniami innymi niż spektakle teatralne. Przykładowo, na 14 pozycji w styczniu 2025 zagrano łącznie 4 spektakle teatralne (“Francuzów” Warlikowskiego), natomiast 6 razy prezentowano performanse Igora Shugaleeva. W grudniu 2025 zagrano na scenie performans Katy Bird “Get off” (2 razy), “Gdzie się kryją zmysły” (wydarzenie również dla dzieci, 4 razy, w tym 3 jednego dnia; w kalendarium w opisie wydarzenia w obsadzie są zatrudnione performerki, nie aktorzy), “Ich heisse Frau Trofea” (3 razy, spektakl/performans, grany w ramach świetlicy, wykonanie Igor Shugaleev) i “Ziemia oskalpowana” teatru Teraz Poliż! (3 razy). Niemal brak w repertuarze spektakli z udziałem zatrudnionych na etacie aktorów Nowego – jedynym wyjątkiem jest tu właśnie Shugaleev.

‍

Uściślijmy: spektakle są grane, ale poza Warszawą, m.in. na festiwalu “Boska komedia” w Krakowie (trzy tytuły: “Threesome” i “Teach me not”, czyli spektakle taneczne Wojciecha Grudzińskiego, które powstały w koprodukcji z Nowym,  oraz “Kofman. Podwójne wiązanie” w reż. Katarzyny Kalwat) i na Węgrzech (“Fobia” w rez. Markusa von Ohrna). Po co ta szczegółowa rozpiska? Otóż wynika z niej, że w grudniu 2025 dla mieszkańców Warszawy był dostępny jeden repertuarowy performans Nowego Teatru i grał w nim jeden zatrudniony w tej instytucji na etacie aktor (a również tancerz i performer w jednej osobie). We wrześniu 2026 na macierzystej scenie zagranych zostanie 7 spektakli - “Kofman. Podwójne wiązanie” (3 razy) oraz “Europa” Warlikowskiego (4 razy), natomiast 4 tytuły będą prezentowane w ramach festiwali czy gościnnie na innych scenach (“Pulverkopf” K. Kalwat, “Costello” i “Europa” Warlikowskiego oraz “Threesome” Grudzińskiego). Będzie to łącznie 10 pokazów poza Warszawą.

‍

Trudno nie zadać pytania - jak jest z dostępnością twórczości Warlikowskiego i jego aktorów dla Warszawy, która de facto utrzymuje tę instytucję? Czy mieszkańcy nie mają prawa oczekiwać, że będą mogli pójść do Nowego, na który łożą, a bilety nie będą trudno dostępne, bo spektakli w repertuarze będzie więcej?

Weźmy jedną z ostatnich premier, czyli “Elisabeth Costello” (premiera kwiecień 2024). Do września 2026 wyjedzie w tournee łącznie 14 razy; od premiery ten tytuł był już grany 65 razy, z czego 25 razy na macierzystej scenie, a reszta wystawień to wyjazdy polskie i zagraniczne. Z kolei “Europa” (premiera styczeń 2026) do września 2026 będzie łącznie 6 razy w tournée. Na macierzystej scenie od premiery do września 2026 spektakl zostanie zagrany łącznie 17 razy (razem z wyjazdami 30 razy).

Zróbmy niedoskonałe porównanie, ale jednak pokazujące funkcjonowanie podobnych instytucji, tj. teatrów repertuarowych z etatami aktorskimi. Przykładowo, w Teatrze Współczesnym, również podlegającym miastu, w którym na etatach aktorskich jest 30 osób, w styczniu 2026 zagrano łącznie 32 spektakle (12 różnych tytułów; w Nowym 9 spektakli, 3 różne tytuły), a we wrześniu 2026 planowanych jest 25 spektakli. Dotacja na Współczesny to ponad 13 mln zł. W Ateneum (37 etatów aktorskich)  we wrześniu także 25 spektakli (dotacja ok. 13,5 mln zł). Najskromniejsze finansowanie mają teatry lalkowe,np. Teatr Lalek Guliwer ma ponad 7 mln dotacji (15 etatów aktorskich, we wrześniu planowanych jest tu 26 spektakli). Wychodzi na to, że Nowy ma w tym zestawieniu jedną z większych dotacji (inne teatry repertuarowe mieszczą się w podobnych widełkach, więcej dostaje jedynie Teatr Dramatyczny, ponad 20 mln zł), kameralny zespół aktorski i gra dość rzadko.

‍

‍

Dla jasności przekazu niniejszego tekstu - opisujemy sytuację, która jest o tyle trudna, że dotyczy właściwej idei (tj. finansowania twórczości teatralnej uznanego twórcy), która zdaje się wymykać spod łatwo zrozumiałych reguł. Jak wiadomo, wiele teatrów i innych instytucji kultury boryka się z niedofinansowaniem; praca w nich nie jest gwarancją przyzwoitych zarobków, zwłaszcza w administracji czy innych nieartystycznych pionach, ale zespoły artystyczne również bywają opłacane niewystarczająco, szczególnie w teatrach lalkowych.

‍
Pytanie więc, czy problemem w Nowym są pieniądze, tj. brak funduszy na eksploatację spektakli? Czy może terminy aktorów, którzy często grają w filmach i serialach i tam mają swoje zajętości? Tu przypomnijmy deklarację Michała Merczyńskiego, następcy Karoliny Ochab, z koncepcji programowej, która została opublikowana wraz z jego bezkonkursową nominacją na dyrektora:

‍

„Przede wszystkim myślę o znakomitym zespole aktorskim Nowego Teatru. Zamierzam omówić z wszystkimi artystami ich bardzo indywidualną sytuację w teatrze. Często śledzę i uczestniczę w wydarzeniach współtworzonych przez aktorów/ki, w których Nowy Teatr nie jest zaangażowany. Nie chcę ograniczać aktywności zewnętrznej zespołu.”

Niejasności jest więcej, bowiem na etatach artystycznych są też zatrudnione 2 inne osoby, na stanowiskach: kierownik muzyczny oraz specjalista ds. scenografii i aranżacji wnętrz. Najprawdopodobniej chodzi tu o Pawła Mykietyna (kompozytor) i Małgorzatę Szczęśniak (scenografka). W praktyce ciężko wyobrazić sobie, że ci artyści pracują w Nowym w większym zakresie niż przygotowywanie scenografii i muzyki do spektakli Krzysztofa Warlikowskiego, czyli raz na sezon lub parę sezonów. Co prawda, Mykietyn w 2025 roku przygotował koncert ‘Nightfall’, a w listopadzie 2026 odbędzie się w Nowym premiera jego opery ‘Czarodziejska góra’, natomiast sama opera miała już swoją prapremierę w 2015 roku na Festiwalu Malta (dyrektorem “Malty” był wówczas również Merczyński). Na stronie Nowego, w sylwetkach twórców jest opisana część bardzo bogatego portfolio Mykietyna. To płodny i zdolny kompozytor, co do tego nie ma wątpliwości. Pytanie jest inne – jak ma się kodeks pracy do rzeczywistego wykonywania zakresu zapisanych, etatowych obowiązków?

‍

Każdy spektakl innego reżysera niż Warlikowski ma swoich twórców odpowiedzialnych za scenografię i muzykę. I nie są to wtedy ani Mykietyn, ani Szczęśniak. Sama Szczęśniak, jak już tu wspomniano, współpracuje z Warlikowskim również przy operach realizowanych poza Nowym.

‍

Dlaczego więc te etatowe stanowiska? Co prawda, na papierze jest opisany wykaz obowiązków (kompozytor ma tu m.in. “koordynowanie harmonogramu nagrań muzycznych i ustalanie zadań realizacyjnych dla muzyków i wykonawców”, bez uściślenia jakich produkcji to dotyczy; specjalista ds. scenografii zaś ma w umowie “współpracę z działami technicznym, artystycznym i administracyjnym”, czyli również sformułowanie bardzo ogólne i bezpieczne). Zaś według dostępnej nam wiedzy, osoby te rzadko kiedy bywają w Nowym Teatrze.

‍

‍

BRAK KONKURSU NA DYREKTORA

W październiku 2024 roku Karolina Ochab, dyrektorka naczelna Nowego, zapowiedziała, że nie jest zainteresowana dalszym pełnieniem  swojej funkcji. Wywołało to niemałe poruszenie w środowisku, bo jest to jedna z osób, której Nowy zawdzięcza najwięcej.

‍

„Zdecydowaliśmy o nie ogłaszaniu konkursu na stanowisko dyrektora Międzynarodowego Centrum Kultury Nowy Teatr” – przekazała „Wyborczej" Monika Beuth, rzeczniczka Ratusza.

‍

Przypomnijmy, dla porządku, że osobami odpowiedzialnymi wtedy za kulturę w mieście byli: niedawno zdymisjonowana w zw. z aferą w Szpitalu Południowym wiceprezydentka Aldona Machnowska - Góra oraz Artur Jóźwik, Dyrektor Biura Kultury (dalej pełniący tę funkcję).

‍

Przywołajmy w tym kontekście inne słowa Moniki Beuth:

„Transparentny i przemyślany proces zmiany instytucji może być realizowany tylko w formule otwartej na nowe idee i rozwiązania. Przedłużenie kadencji (…) dyrektora bez konkursu zamknęłoby tę możliwość” (za GW, artykuł o Staromiejskim Domu Kultury). Choć te słowa padły kilka miesięcy po bezkonkursowej nominacji Michała Merczyńskiego na dyrektora Nowego, to warto, żeby wybrzmiały. Doszło bowiem do znaczeniowego fikołka i rozkroku – oficjalnie Biuro Kultury promuje konkursy (i kilka z nich wyszło całkiem nieźle, m.in. w Teatrze Ochoty) - no, chyba że przyjdą aktorzy Nowego (skądinąd, wybitni artyści) i zadeklarują, że konkurs to zagrożenie dla instytucji powołanej dla Krzysztofa Warlikowskiego. List wystosowany do Ratusza i ówczesnej ministry Hanny Wróblewskiej podpisał zespół artystyczny Nowego, a reszta zatrudnionych w teatrze osób nie wyraziła otwartego poparcia dla tego rozwiązania i oczekiwała konkursu.

‍
Sytuacja tym dziwniejsza, że Merczyński, ze swoim doświadczeniem i kompetencjami, mógłby konkurs bez problemu wygrać. Ale oszczędzono mu procedury składania aplikacji konkursowej, dzięki czemu nie musiał m.in. pisać wymaganej w przypadkach konkursów koncepcji zrównoważonego rozwoju instytucji.

Co bardzo symptomatyczne, Społeczna Rada Kultury, działająca przy prezydencie Warszawy, Rafale Trzaskowskim, rekomendowała rozpisanie konkursu na dyrektora. Jej stanowisko w tej sprawie było jasne: „brak konkursu w czołowym teatrze w stolicy będzie złamaniem dobrych zwyczajów panujących w warszawskich instytucjach”.

‍

Według dostępnych nam informacji, Merczyński w Teatrze pojawia się rzadko. Za to często udaje się w polskie i zagraniczne wyjazdy służbowe z budżetu Nowego Teatru.

‍

‍

CZY NOWY JEST CIĄGLE …NOWY?

Od lat trzonem zespołu Nowego są gwiazdy Warlikowskiego: Cielecka, Poniedziałek, Ostaszewska, Popławska. Zmiany w zespole są niewielkie, czasem wymuszone przez smutne odejścia: śmierć wspaniałych aktorów, jak Ewy Dałkowskiej, Jadwigi Jankowskiej-Cieślak czy Zygmunta Malanowicza. Maciej Stuhr, odchodząc z Nowego, nie informował o powodach rozstania ze sceną, natomiast Jaśmina Polak trochę wyjaśniła w wywiadzie dla czasopisma Teatr (tytuł tekstu ‘W teatrze byłam w żałobie’).

‍

Najmłodszym zaś członkiem zespołu Nowego jest Bartosz Bielenia, aktor urodzony w 1992 roku, czyli obecnie mający 34 lata. Niewiele jest nazwisk reżyserów młodego pokolenia w repertuarze (Magdalena Szpecht reżyserowała tu w 2022 r., Grzegorz Jaremko  w 2023 r.,  Katarzyna Minkowska w 2025 r.).

Sam Merczyński w wywiadzie z Tomaszem Platą dla pisma Teatr mówi tak:

‍

„Młodych w Nowym było i jest sporo. Pracowali tutaj i będą pracować. Ale to nie jest takie miejsce, jak poznański Teatr Polski Maćka Nowaka, który co chwila znajduje jakąś perłę.”

W tym samym wywiadzie pojawia się też pytanie o politykę dotyczącą mobbingu:

„TP: Planuje Pan wprowadzenie dodatkowych zapisów w umowach z aktorami, którzy w przeszłości sprawiali kłopoty?

MM: Czego miałyby dotyczyć?

TP: Choćby odpowiedzialności finansowej za straty poniesione przez instytucję. Np. w sytuacji, kiedy agresja jednego z aktorów podczas prób wywołuje atak paniki u scenicznej partnerki, co powoduje konieczność nagłego zastępstwa. Produkcje filmowe i serialowe już wprowadziły podobne zabezpieczenia, co działa ponoć niezwykle dyscyplinująco.

MM: Nie wydaje mi się, by to był dobry kierunek. Absolutnie czegoś takiego nie będę robił. Gdyby doszło do konfliktu, to będziemy się zastanawiać. Mamy regulaminy, całe oprzyrządowanie w teatrze już jest (...) myślę, że teatr jest dobrze zabezpieczony.”

‍

Dochodzą nas jednak inne głosy. Wymieniony w książce Igi Dzieciuchowicz “Teatr. Rodzina patologiczna” Jacek Poniedziałek, mający problem z zachowaniami przemocowymi, zostaje w kwietniu 2026 roku odznaczony przez ministrę Martę Cienkowską srebrnym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Czy działalność twórcza powinna być oddzielana od zachowań antypracowniczych? Czy rzeczywiście chcemy społecznie nagradzać osoby, które mają problem z poszanowaniem praw współpracowników?

‍

‍

O CO PYTA NAS SCENA NA MOKOTOWIE

‍

Pora na kolejny cytat ze statutu instytucji:

‍

„MCK Nowy Teatr jest miejscem artystycznego poszerzenia pola walki. Polega ono na odważnym stawianiu pytań o naturę i kondycję ludzką, oraz o kształt wspólnoty, jaką chcemy tworzyć.”

‍

W świetle niektórych przywołanych faktów warto podkreślić to pytanie: jakiej wspólnoty chcemy? Społecznie coraz mocniej wybrzmiewa potrzeba transparentności i wydaje się, że funkcjonowanie Nowego na tę potrzebę nie odpowiada.

‍

Mało granych spektakli, nieobecności kadry zarządzającej, (niektóre) etaty-widma. Nie-teatr, dla którego Warszawa bywa bazą wypadową na międzynarodowe festiwale. Niska eksploatacja premier, nie tylko Warlikowskiego.

‍

Czy jest prawdopodobne, w świetle choćby wymuszenia nominacji dyrektorskiej, by Rafał Trzaskowski, który przejął stery nad warszawską kulturą po zwolnieniu Aldony Machnowskiej - Góry, miał potrzebę i energię do reformowania lub chociaż kontroli tej instytucji? Trzymajmy za to kciuki.

‍

Disclaimer: Dziękujemy wszystkim sygnalistkom i sygnalistom zwracającym się do nas na przestrzeni ostatnich miesięcy o pomoc w nagłaśnianiu nieprawidłowości w miejskich instytucjach kultury w Warszawie. Jedynie tak można zmieniać stan rzeczy: upublicznianiać nieprawidłowości i zmuszać organizatora instytucji do działań dyscyplinujących i naprawczych. Każdej sprawie wolontariuszki i wolontariusze naszego stowarzyszenia starają się poświęcić należytą uwagę, na miarę naszych sił przerobowych. Walczcie o swoje, informujcie nas, jak i inne media, dalej! Jesteśmy z Wami.

Na pewno kojarzycie ulotki mówiące o tym, że młode małżeństwo kupi mieszkanie w Waszym bloku za gotówkę. Wezmą dwa, trzy czy cztery pokoje, w stanie do remontu bądź z nieuregulowanym stanem prawnym – nie ma to dla nich znaczenia. Oczywiście nikt nigdy nie widział takiego małżeństwa.

‍

Za to flipperów i inwestorów, którzy za gotówkę skupują mieszkania, żeby szybko sprzedać je z zyskiem albo przeznaczyć na wynajem, już trochę łatwiej spotkać. Wygląda na to, że ktoś postanowił wreszcie „poprawić” te ulotki i stworzyć ich szczerą wersję ;)

‍

‍

‍

‍

Być może są to mieszkańcy, którzy mają już dość zamieniania ich sąsiedztwa w bazę noclegową. A może po prostu ktoś, kto uznał, że o problemie trzeba zacząć mówić wprost?

‍

‍

Na ulotkach pojawił się numer telefonu do biura poselskiego ministra Ireneusza Rasia, który blokuje wprowadzenie regulacji mających unormować najem krótkoterminowy i ograniczyć jego negatywny wpływ na centra miast - między innymi zgody wspólnot mieszkaniowych na najem krótkoterminowy oraz prawa gmin do wyznaczania stref wolnych od takiego najmu.

‍

‍

Bo trudno udawać, że problem nie istnieje, kiedy młodych ludzi coraz częściej nie stać na mieszkanie, a kolejne kamienice i mieszkania w centrach miast zamieniają się w hotele. Jeśli też uważacie, że najem krótkoterminowy powinien być bardziej uregulowany, możecie zadzwonić/napisać do ministra i powiedzieć, co o tym myślicie!

‍

Od ponad roku działamy na rzecz zachowania tego wyjątkowego miejsca. Sprawę podjęliśmy po tym, jak dotarły do nas alarmujące informacje o planach zabudowy prowadzonej dewelopera, która zakładała zburzenie pawilonu – obiektu istniejącego od początków funkcjonowania osiedla. Wspólnie ze Stowarzyszeniem Ochrony Architektury Powojennej złożyliśmy m.in . wniosek o wpis osiedla wraz z pawilonem do rejestru zabytków.

‍

Dziś możemy przekazać ważną informację.

‍

Wojewódzki Mazowiecki Konserwator Zabytków poinformował o sporządzeniu karty zabytku oraz o zamiarze włączenia Osiedla Przyczółek Grochowski wraz z pawilonem do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków (WEZ).

‍

To wspaniała wiadomość! Po rozmowach z konserwatorem uzgodniliśmy, że objęcie osiedla, wraz z pawilonem, ochroną w ramach WEZ, to na tym etapie rozwiązanie wystarczające i właściwe.

‍

Dlaczego?

‍

WEZ nie jest zwykłą „listą zabytków”. W przypadku wpisania całego założenia jako zespołu budowlanego powstaje karta zabytku, która pozwoli szczegółowo opisać wartościowe elementy osiedla – w tym poszczególne obiekty, ich charakter, relacje między budynkami oraz najważniejsze elementy historycznego układu przestrzennego. Dzięki temu możliwe będzie precyzyjne określenie, co dokładnie powinno być chronione i w jaki sposób.

‍

Objęcie ochroną w ramach WEZ oznacza również, że pozwolenia na budowę dotyczące obiektów objętych ewidencją podlegają uzgodnieniom konserwatorskim. WEZ daje więc realne narzędzia wpływania na przyszłe przekształcenia chronionych obiektów. Właśnie dzięki temu udało nam się zatrzymać zagrożonie rozbiórki pawilonu handlowego i skutecznie wywrzeć presję na deweloperów, którzy planowali jego zabudowę.

‍

‍

Ochrona ewidencyjna może mieć również bardzo praktyczny wymiar finansowy . W przypadku ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków możliwe jest ubieganie się o miejskie dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane. Nabory i obsługę wniosków prowadzi Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków. To oznacza, że ochrona zabytkowych elementów Przyczółka może w przyszłości wiązać się nie tylko z ochroną przed niepożądanymi przekształceniami, ale również z możliwością pozyskania publicznych środków na ich zachowanie.

‍

‍

Co ważne, WEZ nie jest obciążona problemami wskazywanymi przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do dotychczasowych regulacji dotyczących ochrony zabytków. Jest to odrębna forma ochrony, oparta na szczegółowym rozpoznaniu wartości obiektów.

‍

Jednocześnie do momentu formalnego dokonania włączenia osiedla wraz z pawilonem do WEZ nie wycofujemy naszego wniosku o wpis do rejestru zabytków . Jest to świadoma decyzja wynikająca z przyjętej przez nas taktyki postępowania. Chcemy mieć pewność, że uzgodniona forma ochrony zostanie rzeczywiście sfinalizowana.

‍

‍

Warto też doprecyzować kwestię działań Spółdzielni „Przyczółek Grochowski”.

‍

Pod naszą presją Spółdzielnia złożyła do konserwatora wniosek o sporządzenie karty zabytku, co umożliwiło rozpoczęcie obecnego etapu procedury. Jednocześnie jednak Spółdzielnia zerwała z nami dialog dotyczący przyszłości pawilonu i ochrony całego założenia. Wcześniej deklarowała zgodę na objęcie obiektu ewidencją, sprzeciwiając się jednocześnie ochronie całego zespołu budowlanego. Obecnie nie prowadzimy już ze Spółdzielnią rozmów w tej sprawie.

‍

Dla nas najważniejsze jest jednak to, że ochrona Przyczółka Grochowskiego posuwa się do przodu.

‍

Będziemy monitorować proces włączenia osiedla i pawilonu do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków i pozostawać w kontakcie z Wojewódzkim Mazowieckim Konserwatorem Zabytków.

‍

Dziękujemy wszystkim, którzy nas wspierają i podpisali petycję – to już prawie 5 tysięcy osób. Dzięki Waszemu zaangażowaniu temat ochrony Przyczółka Grochowskiego nie znika z debaty publicznej.

Kiedy?

4 września 2026 (piątek), godzina 18:00

Gdzie?

Start: Plac Centralny w Warszawie

Meta: Komenda Stołeczna Policji, ul. Nowolipie 2

‍

LINK DO WYDARZENIA NA FB : https://fb.me/e/3V31L0Ern

....................................................................................................................................................................................................................................... ‍

‍

Wielu z nas wychodzi z założenia, że życie w mieście musi wiązać się z obecnością ciągłego hałasu.

To nie jest prawda. Oczywiście szum aut i tramwajów, gwar rozmów, muzyka, czy sygnały pojazdów uprzywilejowanych są częścią brzmienia miasta, ale nie musimy zgadzać się na nadmierne zanieczyszczenie hałasem, którego możemy uniknąć.

‍

Jesteśmy w stanie regulować wiele źródeł hałasu, szczególnie tych patologicznych takich jak pęd ścigających się aut i motorów oraz nadmierny hałas z imprez masowych.

‍

To nie jest tylko kwestia komfortu. Hałas odbiera nam spokój, zdrowie i poczucie bezpieczeństwa. Nieprzespane noce to wstęp do kaskadowej utraty zdrowia, zmęczenie w pracy i podczas czasu z bliskimi, brak możliwości skupienia i kreatywności. Dlatego już drugi raz wychodzimy na ulice – by zawalczyć o prawo do zdrowia, odpoczynku i swobody we własnym mieszkaniu!

‍

Marsz “Ciszej, proszę!” to pokojowa manifestacja, której celem jest zwrócenie uwagi władz i opinii publicznej na konieczność:

‍

- usunięcia luk prawnych umożliwiających funkcjonowanie nadmiernie hałaśliwych pojazdów i imprez masowych,

- opowiedzenia się polityków, urzędników oraz policji za stroną społeczną i podjęcia pilnych działań/kontynuowania prac w związku z nieregulowanymi imprezami i wyścigami na drogach,

- skutecznego egzekwowania już obowiązujących przepisów,

- kontynuowania prac w Sejmie nad inicjatywą MJN dotyczącą fotoradarów akustycznych bez zbędnej zwłoki.

‍

Jeżeli masz dość niepotrzebnego hałasu – dołącz do nas. Zabierz rodzinę, znajomych i pokaż, że prawo do ciszy i spokoju jest ważne. Zapewniamy muzę, transparenty i doborowe towarzystwo!

‍

Ciszej, proszę! To nie jest prośba – to postulat mieszkańców, którzy mają już dość!

‍

Niektóre dekoracje mozaikowe umieszczone na suficie dworca zostały zabezpieczone specjalną siatką. To dopiero pierwszy krok, część paneli zostanie zdjęta, by mogły bezpiecznie doczekać konserwacji i remontu dworca. Cieszymy się jednak, że nasze działania wreszcie przyniosły efekty. Liczymy, że wkrótce nastąpią dalsze prace mające ochronić zabytkowe mozaiki!

‍

Koncepcja wnętrz dworca została stworzona przez interdyscyplinarny zespół Zakładów Doświadczalnych Akademii Sztuki Pięknych, pod kierownictwem Jerzego Sołtana i z udziałem Wojciecha Fangora. Mamy nadzieję, że PKP doceni ten niezwykle kompleksowy projekt i przywróci stacji dawny wygląd, usuwając szpecące ekrany i kioski, zasłaniające dekoracje mozaikowe.

Właśnie dlatego nasz przedstawiciel, Tomasz Mielcarz, został Zastępcą Burmistrza Żoliborza, przejmując obowiązki zarządzania Wydziałem Infrastruktury oraz nadzór nad budową przedszkola przy ul. Ficowskiego. Inwestycja miała już wówczas wydane pozwolenie na budowę, a urząd był prawnie zobowiązany do przeprowadzenia remediacji terenu (czyli usunięcia zanieczyszczeń z gruntu) do końca 2026 roku. Wcześniej, przez kilka lat próbowaliśmy drogą administracyjną zmienić tę inwestycję; badaliśmy możliwość zmiany miejscowego planu zagospodarowania oraz zmianę decyzji RDOŚ o konieczności wykonania remediacji i związanej z tym wycinki drzew.

‍

Jednocześnie nasz koalicjant, Koalicja Obywatelska, był i jest zdeterminowany, aby projekt doprowadzić do końca. Prowadziliśmy rozmowy z radnymi i Zarządem Dzielnicy, wysyłaliśmy pisma do Zarządu Miasta - wszędzie słyszeliśmy, że nie ma mowy o zmianie kursu. W końcu przestaliśmy widzieć realne szanse na zatrzymanie inwestycji na tym etapie.

‍

Postanowiliśmy przekierować naszą energię tam, gdzie mogliśmy istotnie coś zdziałać. Dzięki kilkumiesięcznej pracy Tomasza i naszych radnych oraz kilku wymagającym rozmowom z KO, udało nam się wynegocjować sensowne zmiany w projekcie:

‍

1. Zmieniliśmy przeznaczenie budynku, żeby lepiej odpowiadał na potrzeby Żoliborza. Zamiast pierwotnych 200 miejsc w przedszkolu i 125 w żłobku, w budynku powstanie 125 miejsc przedszkolnych i 50 żłobkowych, a całe drugie piętro zajmie poradnia psychologiczno-pedagogiczna, filia placówki przy ul. Felińskiego. Poradnia jest dziś szczególnie potrzebna. W dobie kryzysu zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży takich placówek w Warszawie brakuje, a na wizytę u psychologa dziecięcego czeka się nierzadko miesiące.
2. Ograniczyliśmy wycinkę i wprowadziliśmy realny nadzór przyrodniczy. Decyzja o wycince obejmuje 190 drzew. Dzięki działaniom Tomasza już dziś wiemy, że ok. 30 z nich uda się ocalić. Wywalczyliśmy zatrudnienie dodatkowych ekspertów – ornitologa i eksperta od remediacji, którzy analizują cały teren pod kątem konieczności wycinki. Drzewo po drzewie. Jedna trzecia działki to place zabaw; w ich pobliżu pozostawione zostaną wszystkie bezpieczne drzewa.
3. Zadbaliśmy o to, żeby nowa roślinność na terenie inwestycji realnie służyła ptakom i zwierzętom. Zamiast pierwotnie planowanego doboru postawiliśmy na odmiany drzew i krzewów, w tym owocowych, które będą jak najlepiej służyć ptakom i zwierzętom, mimo zmiany otoczenia, jaka tu zajdzie.

‍

Pozostałe wycinki będą zależały od projektu zagospodarowania terenu, który zostanie zlecony w przyszłym roku i który ma maksymalnie chronić istniejące, nadające się do zachowania drzewa. Zamierzamy aktywnie uczestniczyć w dalszym procesie inwestycyjnym na każdym jego etapie, biorąc za niego odpowiedzialność i minimalizując wpływ na środowisko.

‍

‍

O co dalej walczymy i co wymaga czasu:

‍

• Walczymy o maksymalną dostępność terenów zieleni wokół planowanej inwestycji - chcemy doprowadzić do otwarcia dużego, zamkniętego do tej pory terenu wojskowego dla mieszkańców. Odbyły się już pierwsze spotkania w tej sprawie.
• Dążymy do tego, by zastąpić parking naziemny przy inwestycji garażem podziemnym, co pozwoli na zachowanie jak największej powierzchni biologicznie czynnej.
• Budynek zaprojektowany wiele lat temu jest duży. Jego dach musi być zielony lub służyć jako miejsce na odnawialne źródła energii, aby choć w części sprostać warszawskiemu standardowi zielonego budynku.
• Chcemy zabezpieczyć Skwer Kaliny przed zabudową. Zabiegamy, aby został zwrócony dzielnicy oraz by został zmieniony dla niego plan miejscowy i projekt planu ogólnego (obecnie zezwalający na zabudowę deweloperską).
• Zamierzamy doprowadzić do rozpisania konkursu na rewitalizację Parku Kaskada i finalnie realizacji zwycięskiej koncepcji.

‍

Żadnego z tych punktów nie możemy Wam dziś obiecać jako pewnik, ale to właśnie na tych działaniach koncentrujemy teraz naszą energię. Jesteśmy zdeterminowani by nasze cele osiągnąć i będziemy Was informować o postępach. Naszym priorytetem jest zapewnienie mieszkańcom jak najwięcej dostępnej, różnorodnej zieleni publicznej w obliczu kontynuowania inwestycji przy ul. Ficowskiego.

‍

To, czego dziś żałujemy najbardziej to tego, że nie informowaliśmy Was o naszych działaniach na bieżąco. Tego, że przez cały ten czas, kiedy próbowaliśmy zmienić kształt tej inwestycji, zabrakło z naszej strony dialogu z Wami - spotkań, rozmów, wspólnego szukania rozwiązań. Ta praca powinna być prowadzona od samego początku razem z Wami. Wasze zaangażowanie w obronę Ptasiego Zakątka budzi nasze uznanie i mobilizuje nas do poprawy transparentności naszych działań. Wyciągamy z tego wniosek na przyszłość - dalszą walkę o zmianę kształtu inwestycji przy ul. Ficowskiego będziemy prowadzić w stałym kontakcie z Wami, nie zza biurka.

‍

Inicjatywa uchwałodawcza, pod którą zebraliście prawie 2000 podpisów, powinna zostać uszanowana i poddana pod głosowanie. Sprzeciwiamy się jej odrzuceniu bez poddania pod dyskusję na Sesji Rady Dzielnicy z udziałem inicjatorów uchwały.

‍

Jako MJN współrządzimy dzielnicą, żeby wpływać na to, jak ta i kolejne inwestycje w dzielnicy będą wyglądać. Rozwój dobrych, dostępnych usług publicznych zawsze był i będzie dla nas równie ważny jak przyroda. Budowa publicznej placówki przedszkolno-żłobkowej oraz poradni, dostępnej dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od zasobności portfela, jest zgodna z tym, o co jako MJN walczymy od lat. Wiemy też, że ta inwestycja dzieje się kosztem środowiska, o które troszczymy się od samego początku działania Stowarzyszenia i dlatego do końca kadencji zrobimy na Żoliborzu wszystko, żeby o tę zieleń mocniej zadbać.

‍

Skoro przejęliśmy część odpowiedzialności za zarządzanie dzielnicą, bierzemy też odpowiedzialność za finalny kształt omawianej inwestycji i za to, żeby komunikować kolejne kroki dużo bardziej transparentnie. Jesteśmy tu po to, żeby zostawić Żoliborzowi coś dobrego. Chcemy to robić w dalszym porozumieniu z Wami.

‍

Podpisano,

‍

Aleksandra Lelito, Przewodnicząca Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze
Tomasz Mielcarz, Zastępca Burmistrza dzielnicy Żoliborz
Barbara Jędrzejczyk, Łukasz Porębski, Konrad Smoczny, Radni dzielnicy Żoliborz
Marta Szczepańska, Radna m.st. Warszawy

‍

‍

FAQ: Budowa przedszkola i poradni przy ul. Ficowskiego

‍

Sprawa budowy przedszkola i poradni przy ul. Ficowskiego wzbudziła w dzielnicy Żoliborz ogromne emocje. Przy okazji tej inwestycji dochodzi do wycinki drzew, a to uzasadniony powód do niepokoju, a nie coś, co można zbyć wzruszeniem ramion.

‍

Miasto Jest Nasze jest częścią koalicji rządzącej w dzielnicy Żoliborz, więc jesteśmy Wam winni pełną informację i przejrzystość w tej sprawie. Wiemy też, że wcześniej zawiedliśmy komunikacyjnie nie informując Was na bieżąco o tym, co się działo. Dlatego przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęstsze pytania i wątpliwości.

‍

To nie jest zamknięty dokument: jeśli macie pytania, na które tu nie odpowiedzieliśmy, będziemy uzupełniać go na bieżąco.

‍

Dlaczego to przedszkole w ogóle powstaje w tym miejscu?

‍

Ten teren jest przeznaczony pod oświatę od 2012 roku. Wtedy Rada Warszawy uchwaliła dla niego plan zagospodarowania. Prace nad samym projektem ruszyły w 2019 roku, a pozwolenie na budowę zostało wydane, zanim MJN w ogóle weszło do zarządu dzielnicy w 2024 roku. Teren przy ul. Ficowskiego jest jedynym dostępnym w tym rejonie Żoliborza terenem przeznaczonym pod inwestycję oświatową. Nie było i nie ma dziś innej lokalizacji, w której taka placówka mogłaby powstać.

‍

Czy MJN mogło zatrzymać tę inwestycję, wchodząc do zarządu dzielnicy?

‍

Nie mogliśmy. Kiedy Tomasz Mielcarz przejmował obowiązki zarządzania Wydziałem Inwestycji i Remontów pozwolenie na budowę już było wydane. Gdybyśmy się z tego wycofali, groziłby nam zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a dzielnicy znaczne straty finansowe. Nie znaleźliśmy w Polsce ani jednego przypadku, gdzie samorząd odstąpił od takiej inwestycji budynku użyteczności publicznej, mając już pozwolenie i zabezpieczone pieniądze. Próbowaliśmy przekonywać władze Warszawy i Radę Miasta, aby odstąpili od inwestycji, ale nikt nie chciał zatrzymania budowy przedszkola. Otrzymaliśmy kategoryczny komunikat, że opuszczenie przez nas koalicji tej inwestycji nie zatrzyma.

‍

Co się zmieniło w projekcie dzięki naszej pracy?

‍

Trzy najważniejsze rzeczy:

• Zmieniliśmy przeznaczenie budynku. Miało być 200 miejsc przedszkolnych i 125 żłobkowych. Wynegocjowaliśmy 125 przedszkolnych, 50 żłobkowych, a całe drugie piętro zajmie poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Dzięki temu jeden budynek będzie odpowiadał na wiele potrzeb.
• Ograniczyliśmy wycinkę: decyzja na wycinkę obejmuje 190 drzew. Już dziś wiemy, że uda się ocalić około 30 z nich. Ponadto zatrudniliśmy dodatkowych ekspertów przyrodniczych: ornitologa i eksperta od remediacji, którzy analizują cały teren pod kątem konieczności wycinki. Drzewo po drzewie.
• Zredukowaliśmy remediację gruntu tylko do tych fragmentów działki, gdzie to naprawdę konieczne, zamiast robić ją na całym terenie.

‍

Dlaczego w ogóle trzeba wycinać drzewa? Na czym dokładnie polega remediacja tego terenu?

‍

Remediacja to oczyszczenie gruntu z zanieczyszczeń. Na części działki grunt jest skażony metalami ciężkimi: ołowiem, kadmem, cynkiem, w stężeniach wyraźnie przekraczających normy. Te zanieczyszczenia same nie znikną, dlatego trzeba wywieźć skażoną ziemię na głębokość od pół metra do metra, a wcześniej wyciąć rosnące na niej drzewa. Na innej części terenu są prawdopodobnie inne zanieczyszczenia, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA). Tam wciąż trwa sprawdzanie, czy remediacja w ogóle jest konieczna; nie chcemy prowadzić prac ziemnych tam, gdzie nie ma takiej potrzeby. Dlatego wywalczyliśmy zatrudnienie dodatkowego eksperta od remediacji, który razem z wykonawcą i urzędem bada grunt fragment po fragmencie, żeby zakres wywożonej ziemi i tym samym wycinki był jak najmniejszy.

‍

Jaki jest harmonogram realizacji?

‍

Do końca 2026 roku ma się skończyć remediacja, czyli oczyszczenie ziemi z zanieczyszczeń, w tym metali ciężkich. Wykonawca ma potem 18 miesięcy na wybudowanie samego budynku. Dochodzi jeszcze etap wykończenia i wyposażenia, więc realistycznie pierwszy nabór dzieci odbyłby się w 2029 roku. Szczegółowego harmonogramu kolejnych etapów jeszcze nie ma, wciąż nad nim pracujemy.

‍

‍

O co jeszcze jako MJN walczymy?

‍

Kluczowe zmiany w dzielnicy, które zamierzamy wywalczyć to:

• Maksymalna dostępność terenów zielonych, które znajdują się wokół planowanej inwestycji. Staramy się o otwarcie zamkniętego do tej pory terenu wojskowego. Odbyły się już pierwsze spotkania w tej sprawie.
• Zmiana zagospodarowania terenu parkingu, tak żeby jak najmniej negatywnie oddziaływał na otoczenie. Planowane jest jego całkowite ukrycie w zieleni. My walczymy o parking podziemny po to, by odzyskać jak największą część powierzchni biologicznie czynnej.
• Zielony dach lub przeznaczenie jego powierzchni pod OZE.
• Zabezpieczenie Skweru Kaliny przed zabudową.
• Rozpisanie konkursu na rewitalizację Parku Kaskada.

‍

Żadnej z tych rzeczy nie możemy Wam dziś zapewnić jako gwarantowanych. Ale właśnie na ich realizacji się teraz skupiamy po to, by by zapewnić mieszkańcom jak najwięcej dostępnej, różnorodnej zieleni publicznej w obliczu kontynuowania inwestycji przy ul. Ficowskiego. Będziemy Was informować o postępach.

‍

Dlaczego zależy Wam na tym, żeby parking był podziemny?

‍

Z dwóch powodów. Po pierwsze, dzięki temu na powierzchni zostanie więcej miejsca na zieleń. Zamiast asfaltu, więcej drzew i terenów zielonych wokół budynku. Po drugie, podziemny parking może pełnić funkcję miejsca schronienia dla mieszkańców w przypadku zagrożenia wojną. Warszawa, podobnie jak większość polskich miast, ma dziś bardzo słabo rozwiniętą infrastrukturę obrony cywilnej. Brakuje miejsc, gdzie mieszkańcy mogliby się realnie schronić w razie zagrożenia. Nowa inwestycja to okazja, żeby to zmienić chociaż w jednym miejscu na Żoliborzu. To jest jednak wciąż postulat, o który walczymy, nie zaś gwarant.

‍

Czy Żoliborz w ogóle potrzebuje tego przedszkola?

‍

Z danych meldunkowych (stan na 13 kwietnia 2026 r., dzieci urodzone w latach 2019–2025, zameldowane w obwodach szkół podstawowych na Żoliborzu) widać, że liczba dzieci rodzących się tutaj od trzech lat utrzymuje się na dość stabilnym poziomie:

‍

‍

To tylko dzieci zameldowane w dzielnicy. Na Żoliborzu Południowym mieszka sporo rodzin niezameldowanych, które też posyłają dzieci do publicznych przedszkoli. Realnie dzieci jest więc więcej niż pokazują dane w tabeli.

‍

Aktualnie do przedszkoli na Żoliborzu chodzi 1470 dzieci, z czego 725 pochodzi z Żoliborza Południowego i Artystycznego. Co roku dzielnica dopłaca ze środków publicznych około 11,5 mln do miejsc w prywatnych placówkach na Żoliborzu Południowym i Artystycznym. Na Artystycznym nie ma żadnego publicznego przedszkola, a na Południowym są tylko dwa, do których łącznie chodzi dziś 205 dzieci. To znaczy, że około 500 dzieci z tych rejonów jest codziennie wożonych do przedszkoli w innych częściach dzielnicy, często samochodem. Wśród nich są też dzieci, których rodzice płacą kilka tysięcy złotych miesięcznie za miejsce w placówce prywatnej, bo w publicznej po prostu miejsc zabrakło.

‍

‍

Dlaczego poradnia psychologiczno-pedagogiczna, a nie po prostu więcej miejsc przedszkolnych?

‍

Żoliborz ma dziś jedną poradnię, przy ul. Felińskiego, obsługującą około 3000 dzieci z całej dzielnicy, a potrzeby rosną. Placówka działa w okrojonym zakresie, bo brakuje jej sal, a te istniejące często nie spełniają wymogów. To około 10 etatów, których nie ma gdzie obsadzić.

‍

Od kwietnia 2026 r. obowiązują nowe przepisy, które wzmacniają rolę poradni w wydawaniu orzeczeń – zespoły orzekające mają opierać decyzje nie tylko na dokumentach od rodziców, ale też na własnej diagnozie poradni. Od 1 września dochodzi jeszcze obowiązkowa ocena funkcjonalna dziecka. W praktyce oznacza to więcej badań i realne ryzyko dłuższych kolejek, tym bardziej że warszawskie poradnie już dziś mają mnóstwo zgłoszeń związanych z podejrzeniem spektrum autyzmu, ADHD czy potrzebą orzeczeń o kształceniu specjalnym.

‍

Nowa placówka na Ficowskiego będzie filią poradni z Felińskiego, drugim punktem dla Żoliborza. Znajdzie się w niej m.in.:

• gabinet do pracy z małym dzieckiem,
• gabinet wyciszony do terapii Biofeedback i treningów słuchowych,
• gabinet do diagnozy testem ADOS,
• sala do integracji sensorycznej,
• gabinet logopedyczny,
• gabinet do psychoterapii,
• gabinety psychologiczno-pedagogiczne,
• sala do zajęć grupowych.

‍

Warszawa ma niż demograficzny - po co więc kolejne przedszkole?

‍

Owszem, w całej Warszawie liczba dzieci w wieku przedszkolnym ma spaść z prawie 70 tysięcy w roku szkolnym 2024/2025 do około 49,5 tysiąca w 2028/2029. Ale to dane dla całego miasta, a Żoliborz Południowy rozrasta się, wciąż przybywa tu nowych mieszkań i młodych rodzin. W rekrutacji do trzech najbliższych przedszkoli złożono niedawno 439 podań na 111 wolnych miejsc. Spadek demografii w skali Warszawy nie zmienia tego, że akurat tu miejsc brakuje już dziś.

‍

Skoro na Żoliborzu działają prywatne przedszkola, dlaczego MJN tak zależy na kolejnej placówce publicznej?

‍

Prywatne przedszkola w rejonie Żoliborza Południowego w 2025 roku dostały nieco ponad 11,5 mln dotacji z budżetu Miasta. Był to wzrost o 30% w stosunku do roku 2024. To pokazuje, jak duże jest zapotrzebowanie, ale też każe zapytać, czy te pieniądze nie powinny wspierać rozbudowy infrastruktury publicznej zamiast sektora prywatnego. Od lat stoimy za mocnym rozwojem usług publicznych, dostępnych dla każdego, niezależnie od zasobności portfela. Przedszkole, żłobek i poradnia w jednym budynku przy ul. Ficowskiego to krok w stronę mniejszej zależności dzielnicy od prywatnych placówek i odpowiedź na potrzeby, które dziś częściowo zaspokaja rynek, kosztem publicznych pieniędzy. To też szansa dla dzieci na edukację w świetnych warunkach – w nowoczesnym budynku, z ogródkiem skąpanym w zieleni, z dala od ruchliwych dróg.

‍

Ile tak naprawdę drzew zniknie: 98, 190, czy 400, jak mówią protestujący?

‍

Rozumiemy, skąd bierze się ta różnica i chcemy ją wyjaśnić. 98 drzew to już pewna wycinka pod sam budynek. Do tego dochodzą drzewa kolidujące z drogami dojazdowymi i miejscami parkingowymi, stąd wyższe liczby, które pojawiają się w debacie. Będziemy podawać pełne, zweryfikowane dane dla całego terenu, żeby nikt nie mógł zarzucić nam zaniżania skali wycinki. Nie ma decyzji o masowej wycince całego terenu, reszta zależy od finalnego projektu zagospodarowania terenu wokół inwestycji. Plan zagospodarowania zieleni, który będzie zlecony w przyszłym roku ma za zadanie ochronić jak najwięcej drzew, których usuwanie, ze względów bezpieczeństwa, nie okaże się konieczne. Jedna trzecia działki to place zabaw – wszystkie drzewa, których stan na to pozwala, zostaną zachowane.

‍

Jakie nasadzenia zastępcze są planowane w zamian za wycięte drzewa?

‍

Zadbaliśmy o to, żeby nowa roślinność na terenie inwestycji realnie służyła ptakom i zwierzętom. Zamiast pierwotnie planowanej roślinności, postawiliśmy na zróżnicowane odmiany drzew i krzewów, w tym owocowych, które będą dawać ptakom i innym zwierzętom schronienie i pokarm, mimo zmiany otoczenia, jaka tu zachodzi.

‍

Co z ochroną krogulca?

‍

Krogulec, chroniony ptak drapieżny, zagnieździł się tuż obok terenu inwestycji, nie na samej działce należącej do dzielnicy ani na terenie przyszłego przedszkola. Mimo to, z uwagi na ochronę gatunku, część prac budowlanych została wstrzymana na czas trwania okresu lęgowego. Budowa może ruszyć dopiero, gdy ornitolodzy potwierdzą, że ptak opuścił teren, oraz nie ma tam innych lęgów.

‍

Skoro krogulec wstrzymał budowę, dlaczego potem wnioskowano o jego „spłoszenie"?

‍

Kontrola przyrodnicza zlecona przez Tomasza Mielcarza znalazła w pobliżu terenu gniazdo krogulca, co wstrzymało prace na czas lęgu. Późniejszy wniosek dotyczył legalnej procedury administracyjnej, zgodnej z przepisami – chodziło o to, żeby móc przeprowadzić inwestycję po zakończeniu okresu lęgowego, nigdy w jego trakcie. Taką decyzję wydaje RDOŚ, który odpowiada za ochronę gatunkową w Warszawie.

‍

Sami nie komunikowaliśmy tej sprawy na bieżąco, dopiero gdy temat trafił do mediów i wywołał niepokój. To był błąd – powinniśmy byli wyjaśnić tę procedurę od razu, zamiast czekać, aż zrobi się z tego temat medialny.

‍

‍

Radni MJN, Marta Szczepańska i Jan Mencwel, przeprowadzili kontrolę w urzędzie w temacie krogulca. Jakie są efekty tej kontroli?

‍

Dotychczasowa kontrola w urzędzie nie wykazała nieprawidłowości. Czekamy jeszcze na jedną ekspertyzę ornitologiczną. O ostatecznym wyniku kontroli niezwłocznie poinformujemy.

‍

Co z inicjatywą uchwałodawczą mieszkańców?

‍

Uważamy, że inicjatywa uchwałodawcza w sprawie Ptasiego Zakątka powinna zostać uszanowana i poddana pod głosowanie w Radzie Dzielnicy. Sprzeciwiamy się jej odrzuceniu bez rzetelnego rozpatrzenia. Wyraziliśmy to podczas Nadzwyczajnej Sesji Rady Dzielnicy 3 sierpnia.

‍

Tomasz Mielcarz w kampanii mówił co innego, niż robi teraz jako wiceburmistrz. Dlaczego podpisał umowę na tę inwestycję?

‍

Walcząc o mandat postulowaliśmy ochronę Ptasiego Zakątka. Wchodząc do urzędu, zorientowaliśmy się, że w tym momencie nie da się tego już prawnie zrobić – i to błąd, do którego się przyznajemy. Nie mieliśmy wtedy wystarczającej wiedzy o stanie tej inwestycji ani o tym, na jakim etapie prawnym już się znajduje. Gdybyśmy wiedzieli, że pozwolenie na budowę jest już wydane, nie obiecywaliśmy zatrzymania inwestycji w kampanii.

‍

Kiedy Tomasz obejmował stanowisko, pozwolenie na budowę było już wydane – decyzja o tej inwestycji zapadła, zanim on i radni MJN mieli na nią jakikolwiek wpływ. Jako wiceburmistrz Tomasz ryzykował konsekwencje prawne z powodu opóźniania inwestycji. Wobec braku realnych możliwości jej zatrzymania ostatecznie przystąpił do wykonywania swoich obowiązków: rozpisał przetarg i podpisał umowę z wykonawcą. Wziął odpowiedzialność za tę trudną dla niego decyzję, mająca na celu zminimalizowanie strat przyrodniczych spowodowanych budową przedszkola.

‍

Co udało Wam się osiągnąć jako członkom koalicji rządzącej na Żoliborzu?

‍

Zieleń i odbetonowania. Wywalczyliśmy zwiększenie finansowania dla żoliborskiej zieleni. Wydział Ochrony Środowiska i Zarząd Gospodarowania Nieruchomościami dostały dodatkowe setki tysięcy złotych. Dzięki temu na Żoliborzu pojawią się tysiące nowych krzewów, w tym w miejscach, gdzie udało nam się odbetonować zbędne powierzchnie, m.in. na ul. Wyspiańskiego, ul. Boguckiego i placu przed halą Marymoncką. To działania, których przez lata nie mogliśmy wymusić na Wydziale Infrastruktury, a teraz wiele z nich nabiera rozpędu.

‍

Infrastruktura i przestrzeń publiczna . Ruszamy z przebudową ulicy Dymińskiej – przetarg na remont ma się rozpocząć na przełomie roku. Powstaje chodnik pod Arhelanem. Remontujemy plac zabaw przy parku Kaskada. Wspieramy mieszkańców przy remoncie podwórek na ul. Krajewskiego, tak żeby ich głos był w pełni wysłuchany, a same prace odbyły się z poszanowaniem przyrody.

‍

Inwestycje, które utknęły na lata . Ruszyła budowa Środowiskowego Domu Samopomocy, wcześniej temat ciągnął się dekadę,  oraz Domu Kultury na Śmiałej. Powstanie też nowy oddział biblioteki na ul. Rydygiera, w Instytucie Chemii Przemysłowej.

‍

Blokowanie złych inwestycji. Konsekwentnie blokujemy na Żoliborzu złe projekty realizowane w trybie lex deweloper.

‍

Projekty ogólnomiejskie, w które się zaangażowaliśmy. Budowa dróg dla rowerów na ul. Mickiewicza wraz z placem Wilsona i na ul. Krasińskiego, a także sfinansowanie defibrylatorów (AED) dla całej Warszawy.

‍

To nie jest pełna lista, ale pokazuje, że współrządzenie dzielnicą to dla nas coś więcej niż jedna trudna inwestycja przy ul. Ficowskiego. O trwających i planowanych działaniach, w które się angażujemy, będziemy was konsekwentnie informować.

Na temat najmu krótkoterminowego w blokach wypowiedziało się w ostatnich dniach wielu polityków i mieszkańców Warszawy. Tym bardziej nienaturalnie wyglądało więc milczenie Prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego.

‍

Dziś rano Prezydent na konferencji prasowej uroczyście otworzył świeżo wyremontowaną ulicę Złotą. Czy z powodu braku regulacji dla biznesu typu Airbnb zamieni się w "Strefę wolną od mieszkańców"? W trakcie konferencji został zapytany przez dziennikarzy oraz członków MJN co sądzi na ten temat?

‍

Czy Prezydent stolicy jest za tym, by samorządy mogły regulować ten biznes? Po raz pierwszy usłyszeliśmy, że tak! A czy jest za tym, by wspólnoty mogły decydować, czy mieszkania zamieniane są na hotele? Niestety, zamiast jasno odpowiedzieć na to pytanie Prezydent Trzaskowski pospiesznie się oddalił...

‍

‍

Czy macie wrażenie, że Prezydent Trzaskowski jest gospodarzem tego miasta? Że troszczy się o jakość waszego codziennego życia i jest ambasadorem interesów zwykłych mieszkańców w rządzie? My niestety mamy nieodparte wrażenie, że Warszawianki i Warszawiacy w sprawie regulacji Airbnb muszą walczyć sami.

‍

Dlatego też stworzyliśmy stronę stopairbnb.pl , gdzie można wysłać wiadomość do posła z prośbą o zajęcie się tym tematem!

‍

🔗‍ Wyślij pismo do swojego lokalnego posła lub posłanki

Zastanawialiście się kiedyś, co po zakończonej kadencji dzieje się z posłami, wiceburmistrzami czy kandydatami z list wyborczych? Spoiler: Warszawskie Domy Kultury stały się dla nich (i ich rodzin!) wymarzoną, bardzo dobrze płatną przystanią.

‍

Jak ujawnia Gazeta Wyborcza, lokalni radni KO traktują instytucje publiczne jak swoje lenno, dzieląc się nimi jak łupem. Jeden z dyrektorów wyznaje wprost: radni przychodzili z nazwiskami i grozili, że jeśli kogoś nie zatrudni, to się go pozbędą.

‍

A koszty tej zabawy są ogromne – dyrektorzy instytucji na Ursynowie czy Targówku swoją pensją wyprzedzają zarobki samego Prezydenta Rafała Trzaskowskiego! Gdy stanowiska są rozdawane za lojalność, cierpią na tym mieszkańcy. Ambitne projekty są blokowane, a zamiast żywej kultury dostajemy bezpieczną, mało wymagającą masówkę.

‍

Konsekwentnie żądamy ODPARTYJNIENIA miejskich instytucji i JAWNYCH, TRANSPARENTNYCH KONKURSÓW, a tymczasem zapraszamy do sprawdzenia, kto dołączył do naszej listy #nePObabies.

‍

Jak powinny działać warszawskie Domy Kultury?

‍

Domy kultury to kluczowe miejsca dla lokalnych społeczności, dlatego powinny być tworzone przez niezależnych pasjonatów, animować sąsiedzkie życie, wspierać ambitnych artystów i reagować na realne potrzeby mieszkańców. Dlatego wydawać by się mogło, że miasto ma obowiązek dbać o najwyższą jakość lokalnej kultury. Oznacza to jawne, transparentne i bezpartyjne konkursy, zatrudnianie osób z realnym doświadczeniem oraz otwartą przestrzeń dla każdego, bez względu na układ sił w dzielnicowym urzędzie.

‍

A jak działają warszawskie Domy Kultury?

‍

Warszawskie Domy Kultury nie skupiaja się na realizowaniu swojej roli, a stanowiska dyrektorskie oraz etaty są obsadzane bez sprawdzenia kompetencji merytorycznych. O zatrudnieniu decydują układy i znajomości, a do instytucji zaciągane są całe rodziny. W efekcie poziom placówek spada, a ambitne projekty są blokowane, dominuje tania masówka.

‍

Wszystko za ogromne pieniądze z naszych podatków – pensje dyrektorów instytucji dochodzą nawet do 250–284 tys. zł rocznie!

‍

‍

Myślicie, że to koniec nadużyć? Do listy możemy dopisać:

‍

• Maria Pszczółkowska (wicedyrektorka Bemowskiego CK) - jej córka jest szefową wydziału kultury w Śródmieściu
• Iwona Maciąg (była kandydatka KO) teraz jest dyrektorką CK Ursus
• Piotr Królikiewicz – Wicedyrektor Domu Kultury Śródmieście, a w latach 2006–2012 wiceburmistrz Śródmieścia
• Katarzyna Moskalewicz – Wicedyrektorka w Staromiejskim Domu Kultury, kandydatka KO do rady dzielnicy Targówek w 2024 r., wcześniej wieloletnia pracowniczka miejskiego biura kultury).
• Katarzyna Kordowiak-Zdunek – Wicedyrektorka Domu Kultury Świt na Targówku, startowała z list KO do rady Targówka w 2024 r., brała udział w wyborach samorządowych
• Mariusz Krasuski – Zastępca dyrektorki Wolskiego Centrum Kultury, do lutego bieżącego roku; były radny miejski KO, wcześniej pracownik gabinetu politycznego ministra cyfryzacji Andrzeja Halickiego z PO)
• Córka Marii Pszczółkowskiej – Szefowa wydziału kultury w Urzędzie Dzielnicy Śródmieście.

‍

Chcesz wiedzieć więcej o kolejnych miejskich spółkach i osobach w nich zasiadających?

Kolejne odcinki #nePObabies już wkrótce!

‍

Przez blisko osiem lat jedno z najważniejszych stanowisk w warszawskim ratuszu było obsadzane bez otwartego konkursu. Zamiast przeprowadzić nabór, dyrektorka magistratu otrzymywała kolejne umowy na zastępstwo. Zamiast transparentnej procedury zastosowano rozwiązanie, które,  jak wskazują eksperci, może stanowić obejście przepisów dotyczących zatrudniania pracowników samorządowych.

‍

Po co? Aby Rafał Trzaskowski miał na kluczowym stanowisku zaufaną osobę, z którą współpracował już wcześniej w Ministerstwie Cyfryzacji. Mowa o Elżbiecie Markowskiej, kolejnej #nePObaby .

‍

🔗 NePO babies część 1: TBS

‍

To jednak nie koniec. Jak relacjonuje informator, gdy kończyła się jedna umowa na zastępstwo, kadry miały wyszukiwać kolejną osobę przebywającą na dłuższej nieobecności, aby można było zawrzeć następną umowę na zastępstwo. Formalnie Elżbieta Markowska zastępowała więc kolejnych pracowników, choć faktycznie przez cały czas wykonywała obowiązki dyrektora magistratu.

‍

Według opisanego mechanizmu wygaśnięcie kolejnych umów pozwoliło wypłacić jej ponad 110 tys. zł (!) ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, mimo że nadal pracowała w ratuszu (!).

‍

W swoim stanowisku ratusz przyznał, że Elżbieta Markowska zastępowała i nadal zastępuje innych członków kierownictwa urzędu podczas ich nieobecności. W odpowiedzi użyto określenia „zarząd”, choć formalnie zarządy funkcjonują w dzielnicach. Kierownictwo Urzędu m.st. Warszawy tworzą natomiast prezydent, czterech wiceprezydentów, skarbnik, sekretarz, dyrektorzy-koordynatorzy, dyrektor Urzędu Stanu Cywilnego, dyrektorzy 42 biur oraz ich zastępcy. Łącznie to ponad dwieście osób.

‍

‍

‍

Dlatego nasz radny Jan Mencwel już w zeszłym tygodniu złożył zawiadomienie do Państwowej Inspekcji Pracy. Ta sprawa wymaga rzetelnego i szybkiego wyjaśnienia.

‍

Będziemy konsekwentnie walczyć o transparentność w warszawskim ratuszu.

Od tygodni apelujemy nie tylko o przywrócenie do projektu rządowego stref z ograniczeniami najmu krótkoterminowego, które zostały z niego usunięte, ale także o rozwiązanie, które niemal całkowicie umknęło opinii publicznej: przyznanie wspólnotom i spółdzielniom realnego wpływu na prowadzenie najmu krótkoterminowego w ich budynkach .

‍

To właśnie tutaj widać zasadniczą różnicę pomiędzy projektem Polski 2050 a projektem rządowym.

‍

‍

Propozycja Polski 2050

‍

Projekt Polski 2050 zakłada, że jeśli ktoś chce prowadzić najem krótkoterminowy w budynku wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni, musi wcześniej uzyskać ich zgodę. Oznacza to, że mieszkańcy,  za pośrednictwem wspólnoty lub zarządu spółdzielni, mają realny wpływ na to, czy taka działalność będzie mogła być prowadzona w ich budynku.

‍

Co ważne, zgoda nie jest dana raz na zawsze. Jeżeli najem zacznie powodować problemy, np. będzie naruszał porządek, bezpieczeństwo albo okaże się niezgodny z wymaganiami sanitarnymi czy przeciwpożarowymi, wspólnota lub spółdzielnia będzie mogła cofnąć zgodę lub odmówić jej dalszego udzielenia. Właściciel lokalu zachowuje przy tym prawo do zaskarżenia takiej decyzji do sądu, co stanowi gwarancję ochrony przed ewentualnymi nadużyciami.

‍

‍

Odpowiedź rządu Tuska

‍

Projekt rządowy opiera się na zupełnie innym mechanizmie. Nie daje wspólnotom ani spółdzielniom możliwości decydowania o prowadzeniu najmu krótkoterminowego . Mogą one jedynie zgłosić wniosek, który uruchamia procedurę kontroli. Sama działalność nie jest więc automatycznie wstrzymywana, a mieszkańcy nie otrzymują narzędzia pozwalającego skutecznie zapobiegać problemom.

‍

Dopiero później do sprawy wkraczają organy administracji - przeprowadzana jest kontrola, a w przypadku stwierdzenia naruszeń możliwe jest wykreślenie obiektu z ewidencji. Problem polega na tym, że cała procedura jest długa, wymaga zaangażowania wielu instytucji i opiera się na kontrolach następczych. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy przez długi czas nadal muszą znosić uciążliwości.

‍

‍

Co więcej, skuteczność tego rozwiązania budzi poważne wątpliwości. Już dziś Policja boryka się z brakami kadrowymi i nie zawsze jest w stanie szybko reagować na zgłoszenia dotyczące zakłócania porządku. Dodatkowo ciężar podejmowania decyzji zostałby przeniesiony na organy administracji, w tym marszałka województwa, który nie jest instytucją powołaną do rozwiązywania konfliktów sąsiedzkich ani do oceny wpływu najmu krótkoterminowego na funkcjonowanie wspólnot mieszkaniowych.

‍

🔗‍ Wyślij pismo do swojego lokalnego posła lub posłanki

‍

Krótko mówiąc, różnica między projektami sprowadza się do jednego pytania: czy o dopuszczeniu najmu krótkoterminowego w budynku powinni decydować przede wszystkim sami mieszkańcy i ich wspólnota lub spółdzielnia, czy dopiero organy administracji po długiej procedurze kontrolnej? Pierwszy model pozwala zapobiegać problemom, drugi reaguje dopiero wtedy, gdy problemy już wystąpią.

‍

Zgoda wspólnoty: dlaczego to ważne

‍

Nie możemy kontynuować niebezpiecznego precedensu, w którym całe budynki mieszkalne zamieniają się w pseudohotele. Skutkuje to obniżeniem komfortu życia mieszkańców, pogorszeniem bezpieczeństwa oraz wypychaniem stałych mieszkańców z centrów miast. Jeżeli poprzestaniemy wyłącznie na obowiązku prowadzenia rejestru, otrzymamy ustawę-wydmuszkę : rozwiązanie, które nie odpowie na najważniejsze problemy i będzie wyraźnie odstawać od regulacji przyjętych już m.in. we Francji czy Hiszpanii.

‍

Wszyscy wiemy, że najwięcej naruszeń związanych z airbnb ma miejsce w weekend, w godzinach wieczornych. Policja ma wtedy ręce pełne roboty przy poważniejszych sprawach niż głośne imprezy, a urząd marszałkowski od 16:00 w piątek do 8:00 w poniedziałek nie kiwnie palcem w tej sprawie . Regulacje rządowe dotyczące porządku i bezpieczeństwa to tak naprawdę całkowita wydmuszka i ciężko sobie wyobrazić, żeby przy tak napisanych przepisach właściciele mieszkań faktycznie dostawali kary pieniężne albo decyzje o wykreśleniu z rejestru.

‍

‍

Wczorajsze deklaracje premiera Donalda Tuska o powrocie do prac nad projektem rządowym na etapie prac sejmowych oraz o przyznaniu mieszkańcom większego wpływu na funkcjonowanie najmu krótkoterminowego traktujemy dziś wyłącznie jako zapowiedzi. Oczekujemy, że przełożą się one na konkretne działania przede wszystkim zgłoszenie odpowiednich poprawek jeszcze przed rozpoczęciem przerwy parlamentarnej. Jednocześnie oczekujemy politycznej odpowiedzialności ministra Ireneusza Rasia za dotychczasowy sposób prowadzenia projektu.

‍

‍ Minister odpowiedzialny za przygotowanie regulacji nie powinien znajdować się w sytuacji, w której pojawiają się uzasadnione wątpliwości dotyczące jego osobistych korzyści finansowych z najmu krótkoterminowego . Tylko pełna transparentność i realna wola zmian mogą przywrócić wiarygodność całemu procesowi legislacyjnemu.

Wszyscy doskonale to znamy - każdego dnia i każdej nocy mała, egoistyczna grupa kierowców zmodyfikowanych samochodów i motocykli terroryzuje hałasem gigantyczną liczbę obywateli i obywatelek. Wszyscy też doskonale wiemy (i słyszymy), że policja nie podejmuje z tą grupą walki, dlatego jako MJN z Waszym ogromnym wsparciem zrobiliśmy właśnie milowy krok w stronę automatyzacji walki z drogowym bandytyzmem. Najwyższy czas z nim skończyć!

‍

Ponad 20 tysięcy głosów sprzeciwu

‍

W krótkim czasie pod naszą petycją podpisało się ponad 20 tysięcy osób z każdej części kraju. To jasny i potężny sygnał dla rządzących: problem potwornego hałasu nie jest tylko lokalnym warszawskim wymysłem, ale powszechną plagą, która wymaga natychmiastowych działań na poziomie parlamentarnym. Ludzie mają dość bezkarności tych, którzy dla własnej... rozrywki (?) niszczą zdrowie i spokój innych. Fotoradary akustyczne – wzorem Nowego Jorku, Paryża czy Rotterdamu, gdzie systemy te działają z powodzeniem – muszą stać się faktem również w Polsce. Nie tylko w Warszawie, ale w każdym polskim mieście i wsi. Wiemy, że w tych ostatnich dodatkowo występuje problem hałasujących quadów.

‍

Mur, który udało się rozbić

‍

Przypomnijmy: jako Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze złożyliśmy petycję w lutym 2026 roku. Droga do sukcesu była jednak wyjątkowo kręta. Docierały do nas głosy, że wniosek zostanie odrzucony wprost lub poddany tzw. "kulturalnemu odrzuceniu" poprzez skierowanie dezyderatu do Ministerstwa Infrastruktury, co w praktyce miało sprawę zamrozić. Co gorsza, oficjalna opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji nie pozostawiała złudzeń. Eksperci w konkluzji wprost stwierdzili, iż:

‍

"Można rekomendować Komisji (...) nieuwzględnienie żądania będącego przedmiotem petycji."

‍

Wydawało się, że stoimy pod ścianą. Jednak determinacja członków Miasto Jest Nasze oraz siła Waszych 20 tysięcy podpisów przyniosły pozytywny zwrot akcji.

‍

Ponad podziałami na rzecz spokoju obywateli

‍

Podczas posiedzenia Komisji 2 lipca 2026 roku doszło do przełomu. Poseł sprawozdawca Marcin Józefaciuk nie zgodził się z negatywną opinią biura ekspertów i zarekomendował Wysokiej Komisji dalsze procedowanie petycji. Wtórowali mu Przewodniczący Komisji poseł Rafał Bochenek oraz posłanka Urszula Augustyn.

‍

Efekt? Jednogłośnie i ponad partyjnymi podziałami nasza petycja została faktycznie uwzględniona i przekazana do dalszych prac w Komisji Infrastruktury!

‍

W tym ważnym momencie na sali sejmowej nie mogło zabraknąć reprezentacji naszego stowarzyszenia. Z ramienia Miasto Jest Nasze w posiedzeniu Komisji uczestniczyli nasi przedstawiciele: Eryk Baczyński, Iga Ciszewska, Urszula Kałłaur, Filip Pietrzak i Michał Pochna, którzy na miejscu pilnowali Waszego głosu.

‍

Pierwsza bitwa wygrana, ale wojna trwa dalej

‍

To ogromny sukces, który pokazuje, że zorganizowany głos obywateli ma realną moc zmieniania prawa. Zrobiliśmy wyłom w systemie, ale nie wygraliśmy jeszcze wojny – to na razie pierwsza bitwa, ale za to o fundamentalnym znaczeniu.

‍

Przed nami kluczowe i z pewnością trudne prace w Komisji Infrastruktury i rozmowy z Ministerstwem Infrastruktury. Zapewniamy Was, że nie odpuścimy tego tematu. Będziemy dalej procedować tę sprawę na każdym szczeblu i na bieżąco informować Was o jej przebiegu. Przyjęcie przepisów umożliwiających automatyczne karanie mandatami za ryczące silniki i strzelające wydechy to (obok kontroli policji) jedyna droga do przywrócenia Polkom i Polakom należnego im spokoju i prawa do odpoczynku.

‍

Dziękujemy, że jesteście z nami. Walczymy dalej!

‼️ Bo sam na takiej działalności zarabiał.

‍

Jak ujawnił redaktor Jadczak z Wirtualnej Polski, Ireneusz Raś kupił w 2020 r. trzy mikrokawalerki w łódzkiej kamienicy podzielonej na 55 lokali pod wynajem krótko- i długoterminowy. Lokale polityka miały po 12 i 13 metrów kwadratowych, mniej niż wymagane przez ustawę 25 mkw, by lokal nazwać 'mieszkaniem'. Ustawa nad którą pracuje minister obejmuje firmę, której Raś zlecił wynajmowanie swoich mieszkań.

‍

Nie mamy złudzeń, że minister Raś ma gdzieś mieszkańców miast, szczególnie Warszawy. Jeśli te informacje z dzisiejszego poranka się potwierdzą i okaże się, że rzeczywiście sam prowadził taką działalność i wynajmował mikrokawalerki, naszym zdaniem powinien podać się do dymisji. Nie jest osobą wiarygodną, która może dalej pracować nad tą ustawą - powiedziała dzisiaj rano Aleksandra Lelito, przewodnicząca MJN.

‍

WITAMY W NOWYM CENTRUM WARSZAWY

‍

W poniedziałek 27 lipca zorganizowaliśmy konferencję prasową „Warszawa to nie hotel” wraz z happeningiem, gdzie pokazaliśmy, jak najem krótkoterminowy zmienia nasze miasto oraz uruchomiliśmy stronę STOPAIRBNB.PL .

‍

‍

Podczas happeningu na ul. Chmielnej zamontowaliśmy znak „Strefa wolna od mieszkańców”. To symboliczne ostrzeżenie przed kierunkiem, w którym zmierza centrum stolicy. Chmielna leży w sercu Nowego Centrum Warszawy, które dzięki inwestycjom Rafała Trzaskowskiego zyskało więcej zieleni, nową przestrzeń publiczną i wysoką jakość infrastruktury. Jednak nawet najlepiej zaprojektowane centrum nie będzie żyło, jeśli kolejne mieszkania będą zamieniać się w pseudohotele. Bez skutecznych regulacji Śródmieście stanie się atrakcyjną scenerią dla turystów, ale przestanie być miejscem do życia dla warszawiaków.

‍

To jeszcze nie jest przesądzone. Wejdź na STOPAIRBNB.PL i wyślij wiadomość do posłów i posłanek ze swojego okręgu . Przygotowaliśmy prosty mechanizm, dzięki któremu w kilkadziesiąt sekund możesz zaapelować o poparcie najważniejszych zmian: obowiązku uzyskania zgody wspólnoty na prowadzenie pseudohotelu oraz możliwości tworzenia przez samorządy stref z ograniczeniami dla najmu krótkoterminowego.

‍

🔗‍ Wyślij pismo do swojego lokalnego posła lub posłanki

‍

Najem krótkoterminowy oznacza nie tylko hałas, imprezy i nieustanną rotację obcych osób w budynkach mieszkalnych. To również zjawisko, które napędza gentryfikację, podnosi ceny mieszkań i czynszów, ogranicza ofertę najmu długoterminowego oraz zachęca deweloperów do budowy lokali inwestycyjnych zamiast mieszkań dla mieszkańców.

‍

‍

Dziś z doniesień medialnych wynika, że minister Ireneusz Raś, odpowiedzialny za przygotowanie przepisów dotyczących najmu krótkoterminowego, sam miał wcześniej prowadzić czerpać zyski związane z najmem krótkoterminowym. Tym bardziej nie możemy biernie przyglądać się pracom nad ustawą. Jeśli strona społeczna się nie zmobilizuje, istnieje ryzyko, że zamiast skutecznych regulacji zostaną przyjęte kadłubkowe rozwiązania odpowiadające oczekiwaniom lobby najmu krótkoterminowego, a nie mieszkańców miast.

‍

POTRZEBUJEMY KONKRETNYCH REGULACJI

‍

Jeśli nie chcemy, żeby kolejne ulice centrum Warszawy stawały się strefami wolnymi od mieszkańców, potrzebujemy konkretnych regulacji. Dlatego przedstawiamy dziś nasze cztery rozwiązania:

‍

Po pierwsze: zgoda wspólnoty lub spółdzielni na najem krótkoterminowy w budynku.

Po drugie: prawo samorządów do wyznaczania stref bez Airbnb.

Po trzecie: obowiązkowe przepisy przeciwpożarowe.

Po czwarte: limit dni w roku na najem krótkoterminowy.

‍

Koniec stref wolnych od mieszkańców. Zatrzymajmy je tymi prostymi zasadami. - mówił Mikołaj Paja, ekspert mieszkaniowy MJN

‍

Znak „Strefa wolna od mieszkańców” to ostrzeżenie przed skutkami stawiania bezwzględnie na pierwszym miejscu interesów garstki osób, które swój nadmiar kapitału zainwestowały w parahotelarską działalność w lokalach mieszkalnych. Ja rozumiem, że dla ministra Rasia ważniejsze są  dobre relacje z Airbnb Germany niż z Warszawiakami. Ale apelujemy do Koalicji Obywatelskiej, do Lewicy, do Prawa i Sprawiedliwości - wasi wyborcy tu mieszkają i obecnie są bezbronni wobec biznesu, który wypycha ich na obrzeża Warszawy. Warszawa należy do Warszawiaków i Warszawianek, do nas, którzy każdego dnia pracujemy na to miasto. Kochamy to miasto, mamy tu rodziny, historię, ambicje i plany. - apelowała Aleksandra Lelito, przewodnicząca MJN

Posiadanie własnego domu lub mieszkania staje się nierealnym marzeniem dla coraz większej części mieszkańców regionu. Problem ten nie dotyczy już wyłącznie osób o niskich dochodach — obejmuje także coraz szersze grupy klasy średniej. Niedostępność mieszkań na własność zaczyna być również widoczna na rynku najmu. Coraz wyraźniej zaznacza się wpływ dużych właścicieli instytucjonalnych, którzy — w obliczu spadającej siły nabywczej — skupują mieszkania, a następnie przeznaczają je na wynajem.

‍

Z tym problemem mierzymy się w naszej najnowszej publikacji "Niedostępne mieszkalnictwo w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Podręcznik ilustrowany". Cztery organizacje Grupy Wyszehradzkiej, od dawna zaangażowane w problem dostępności mieszkań, przyjrzały się temu problemowi bardziej szczegółowo w nowej książce, prezentowanej w formie ilustrowanego przewodnika.

‍

‍

Arnika , ACRED, Spolka i Miasto Jest Nasze połączyły siły, by zbadać skalę zjawiska. Porównanie pokazuje, że istnieją istotne podobieństwa w przyczynach kryzysu w regionie, ale jednocześnie istnieje potencjał do uczenia się z najbardziej oryginalnych przykładów pozytywnych praktyk miejskich lub inicjatyw obywatelskich.

‍

Dziękujemy bardzo za wkład w publikację naszym członkom - Mai Zabirzewskiej, Mai Wróblewskiej, Maciejowi Saja oraz Zofii Nowickiej. Podziękowania należą się też Risko Print , którzy pomogli w druku i złożeniu tego w całość!

‍

Publikacja dostępna jest w pięciu językach: czeskim, węgierskim, słowackim, polskim i angielskim. Zaciekawiona? Pobierz całość z naszej strony, w zakładce Raporty lub na górze tego artykułu.

‍

‍

Projekt jest współfinansowany przez rządy Czech, Węgier, Polski i Słowacji w ramach grantów wyszehradzkich przyznawanych przez International Visegrad Fund. Misją funduszu jest wspieranie idei zrównoważonej współpracy regionalnej w Europie Środkowej.

‍

#MieszkaniaDoMieszkania #visegradfund

Nasi uczestnicy mieli szansę wziąć udział w paradzie rowerowej #streetsforkids, ulepić garnki z gliny, pochodzić po linie, dowiedzieć się czegośo zmianach klimatycznych, oraz spróbować wielu innych atrakcji.

‍

‍

Dzięki ogromnemu zaangażowaniu naszych przyjaciół z fundacji: Bullerbyn, Pracownia Nauki i Przygody, Odjazdów, Terytorium Neutralne, Rodzice Dla Klimatu, Rodzic w Mieście, oraz Mozaiki Klimatycznej i Polskiego Forum Migracyjnego stworzyliśmy przepiękne wydarzenie dla lokalnej społeczności, które pokazuje, że Osiedle Jazdów jest integralną częścią warszawskiego krajobrazu.

‍

Dziękujemy również Wodociągom Warszawskim za zapewnienie dostępu do zdrowej i smacznej kranówki dla wszystkich uczestników!

‍

‍

Serdecznie dziękujemy firmie OpenGift.pl od której w ramach współpracy partnerskiej otrzymaliśmy spersonalizowane MJN-owe gadżety, w tym przypinki i balony, towarzyszące nam w Dniu Dziecka. Jak na zdjęciach poniżej :)

‍

‍

Pomoc dla Jazdowa

‍

Jak pewnie wiele z Was zapewne wie, m.st. Warszawa podniosło niedawno organizacjom na Jazdowie czynsze o ponad 200%. Jako że mieszczące się tam fundacje nie prowadzą działalności komercyjnej, tak drastyczna zmiana stawia ich pod ścianą. Jeśli nic się nie zmieni to niektóre z nich będą zmuszone się stamtąd wyprowadzić w poszukiwaniu tańszego lokum.

‍

Jeśli chcielibyście wspomóc fundacje na Jazdowie, dołączcie do zbiórki pieniędzy na pokrycie podwyżki czynszów: zrzutka.pl/xjkmwa

‍

‍

Zachęcamy też do śledzenia Otwartego Jazdowa oraz do brania udziału w innych atrakcjach organizowanych na Jazdowie! Do zobaczenia za rok na kolejnym Dniu Dziecka z Miasto Jest Nasze!

‍

‍

Nasza trasa prowadziła przez dwie kluczowe arterie prawobrzeżnej Warszawy - Targową i Grochowską. To właśnie tam na co dzień najbardziej widoczne są problemy, z którymi mierzą się piesi: zbyt szerokie jezdnie, długie oczekiwanie na zielone światło, niebezpieczne przejścia, hałas i dominacja ruchu samochodowego.

‍

‍

Targowa i Grochowska potrzebują zmian:

• bezpieczniejszych przejść dla pieszych,
• krótszych i bardziej intuicyjnych tras dojścia,
• uspokojenia ruchu,
• większej ilości zieleni,
• przestrzeni projektowanej z myślą o mieszkańcach, a nie wyłącznie o przepustowości samochodów.

‍

‍

Chcemy ulic, które łączą dzielnice, a nie je dzielą - takie, po których można wygodnie chodzić, a nie tylko przez nie przechodzić. Rozmowy o przyszłości Targowej i Grochowskiej trwają już długo i będą trwać dalej. Dziękujemy wszystkim osobom, które wyszły na ulicę, by wspólnie pokazać, że przestrzeń miejska powinna być bezpieczna, dostępna i przyjazna dla pieszych.

‍

WALCZYMY DALEJ!

Na początek: TBS Warszawa ogłosiła niedawno budowę kolejnych mieszkań TBS i chwali się planem stworzenia ponad 4 tys. nowych lokali. Problem w tym, że mieszkańcy od lat słyszą podobne zapowiedzi, podczas gdy kryzys mieszkaniowy tylko się pogłębia. Jeszcze niedawno ujawniano, że w latach 2021–2022 warszawskie spółki TBS nie oddały do użytku ani jednego mieszkania, a w 2022 roku nie powstało również ani jedno nowe mieszkanie komunalne. W latach 2018–2022 zbudowano łącznie zaledwie 327 mieszkań komunalnych i 502 mieszkania TBS. Sytuacja w ostatnim czasie tylko nieznacznie się poprawiła. Do realizacji PLANOWANYCH jest obecnie ok. 2435 mieszkań, a kolejne ok. 400 pozostaje w fazie analiz.

‍

Tymczasem około połowa osób w wieku 25–34 lata nadal mieszka z rodzicami, a według Habitat for Humanity Poland aż 60 proc. Polaków nie ma wystarczającej zdolności kredytowej do zakupu własnego mieszkania. Wynagrodzenia za pracę w ramach TBS pobierają osoby związane z warszawskim samorządem oraz środowiskiem Platformy Obywatelskiej. Oceńcie sami, czy zakres ich działań i zaangażowania w ten obszar uzasadnia takie wynagrodzenia. Poniżej przedstawiamy wynagrodzenia w TBS Warszawa Południe i TBS Warszawa Północ (od najwyższego do najniższego):

‍

1. Adam Godusławski – były zastępca burmistrza Wawra, Prezes Zarządu TBS Warszawa Południe – 432 921,95 zł (36.000 zł miesięcznie)
2. Karol Kretkowski – były dyrektor Gabinetu Prezydenta m.st. Warszawy, Członek Zarządu TBS Warszawa Południe – 399 082,16 zł (33.000 zł miesięcznie)
3. Piotr Jaworski – radny dzielnicy Białołęka, Prezes Zarządu TBS Warszawa Północ – 397 937,31 zł (33.000 zł miesięcznie)
4. Arkadiusz Kuranowski – były dyrektor Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa m.st. Warszawy, Członek Zarządu TBS Warszawa Południe – 372 322,72 zł (31.000 zł miesięcznie)
5. Marcin Podsędek – radny Sejmiku Województwa Mazowieckiego, Członek Zarządu TBS Warszawa Północ – 346 664,50 zł (28.000 zł miesięcznie)
6. Adam Chwieduk – członek KO, Członek Rady Nadzorczej TBS Warszawa Południe – 36 633,00 zł (3.000 zł miesięcznie)

Łączna kwota ujawnionych wynagrodzeń wynosi 2 183 323,86 zł rocznie (!). To ponad 2,18 mln zł wypłacone sześciu osobom związanym z kierownictwem obu warszawskich spółek TBS.

‍

Wśród działań warszawskich TBS-ów narosło wiele problematycznych praktyk. Największe kontrowersje budzi sposób zarządzania i wykorzystania majątku znajdującego się w systemie TBS, który w dużej mierze powstał dzięki wkładom partycypantów – mieszkańców. System ten generuje bowiem potencjalnie znaczące dodatkowe dochody z działalności komercyjnej prowadzonej na tym majątku, takie jak wynajem pomieszczeń usługowych, powierzchni pod anteny, miejsc pod paczkomaty czy inne formy najmu. Zdaniem części mieszkańców środki te powinny wprost pomniejszać koszty funkcjonowania systemu, a tym samym obniżać czynsze, zamiast pozostawać w ogólnym rozliczeniu.

‍

Kolejnym wskazywanym problemem jest tzw. „wspólny worek kredytowy”, czyli łączenie zobowiązań z różnych inwestycji i rozkładanie ich na wszystkich najemców, co zaciera rzeczywiste koszty poszczególnych projektów i sprawia, że ewentualne oszczędności nie przekładają się bezpośrednio na niższe czynsze. Wątpliwości budzi również brak pełnej przejrzystości struktury opłat – czynsze oparte są na tzw. stawce odtworzeniowej, zależnej od regionu, przy ustawowym limicie wynoszącym ok. 4–5 proc. wartości odtworzeniowej miesięcznie.

‍

Warszawa planuje wydać ponad 2,3 mld zł na kolejne inwestycje TBS.

‍

Pytanie brzmi: czy celem jest rzeczywiście rozwiązanie kryzysu mieszkaniowego, czy dalsze utrzymywanie systemu, który zapewnia dobrze opłacane stanowiska politycznym nominatom, podczas gdy liczba oddawanych mieszkań wciąż pozostaje dalece niewystarczająca wobec potrzeb mieszkańców?

Skupiliśmy się na wątku, który bezpośrednio przyczynił się do opóźnienia w oddaniu szkoły, czyli przyłączeniu prądu przez Stoen Operator . Dla przypomnienia: stanowisko Urzędu Dzielnicy Praga–Południe jest takie, że Stoen Operator nie wywiązuje się z harmonogramu rozpisanego w umowie przyłączeniowej. Stoen w swoim oświadczeniu broni się, argumentując, że opóźnienia wynikały z licznych zmian w projekcie: zwiększenia mocy z 300 do 450 kW, ciepłociągu na pierwotnym położeniu stacji transformatorowej, a także braku pełnych praw do korzystania z działki. Zweryfikowaliśmy tezy obu stron.

‍

Pierwsza umowa przyłączeniowa z firmą Stoen została podpisana 7.09.2023 r. i zakładała doprowadzenie prądu w ciągu 18 miesięcy, czyli do marca 2025 r. Jest to fakt często przytaczany w mediach, również przez Radę Rodziców. Jeśli chodzi o zwiększenie mocy, to rzeczywiście Urząd Dzielnicy Praga-Południe zmienił koncepcję i zdecydował o zmianie instalacji gazowej w kuchni na elektrycznej w projekcie, co wymagało zwiększenia mocy z 300 do 450 kW . Niejasne jest dla nas, dlaczego tak późno podjęto tak kluczową decyzję. I teraz dochodzimy do pierwszego ciekawego faktu.

‍

Tu warto jeszcze dodać jeden kontekst: szkoły nie budowano w trybie projektuj i buduj, tylko najpierw przygotowano pełną dokumentację projektową, tak by wyłonić jedynie firmę wykonawczą, która podejmie się rozbudowy szkoły. To normalna praktyka przy tego typu inwestycjach, by możliwie skrócić czas samej inwestycji. Pierwszy przetarg na rozbudowę SP 215 ogłoszono 20.02.2024 r. I co się okazało? Jeden z oferentów w pytaniu z 11.03.2024 r. zauważył, że suma mocy instalacji elektrycznej (444 kW) w projekcie jest większa niż zakłada umowa przyłączeniowa ze Stoen uzgodniona przez Urząd na 300 kW.

‍

‍

Nigdzie w dokumentacji nie zaznaczono, że zmiana umowy przyłączeniowej jest w toku, a będzie to miało kluczowe znaczenie dla projektu , który przecież formalnie jest zamknięty.

‍

W dniu 14.05.2024 r. został podpisany aneks do umowy ze Stoen Operator, który zmienił potrzebną moc z 300 kW do 450 kW. Narzuca on zupełnie nowe warunki całego projektu. O ile przy mocy 300 kW wystarczyło wymienić urządzenia w istniejącej stacji transformatorowej, to przy 450 kW potrzebne już było zasilanie z dwóch źródeł i zupełnie nowa stacja transformatorowa.

‍

‍

‍

Co więcej aneks ten narzuca Urzędowi uzgodnienie lokalizacji stacji na etapie projektu budowlanego m.in. ze Stoen Operator.

‍

‍

Problem w tym, że skończył się już wówczas etap projektu budowlanego i Urząd Dzielnicy całkowicie scedował na Stoen Operator uzgodnienia stacji transformatorowej również z innymi gestorami takimi jak Veolia, ale do tego dojdziemy później.

‍

Ostatecznie wyłoniono firmę, która miała wykonać rozbudowę szkoły: Baudziedzic sp. z o.o. Umowę podpisano 11.07.2024 r. i określono w niej 30.04.2026 r. jako datę oddania inwestycji, tak by mieć 4 miesiące na odbiory techniczne i przygotowanie szkoły do rozpoczęcia nowego roku szkolnego .

‍

Inwestycja rusza, rodzicom obiecano, że w roku szkolnym 2026/27 dzieci będą już mogły wrócić do placówki na ul. Kwatery Głównej. Można też podpisać konkretną umowę na dostarczenie prądu. Tymczasem umowę ze Stoen Operator, która warunkuje harmonogram dostarczenia prądu podpisano dopiero 29.01.2025. Dlaczego tak późno? Tego w czasie kontroli nie wyjaśniono, a wynikło dopiero w czasie analizy dokumentów po zakończeniu spotkania.

‍

W umowie tej określono termin wykonania przyłącza przez Stoen Operator do 18 miesięcy od podpisania umowy, co oznacza, że wypadał on 29.07.2026 r., czyli zaledwie na miesiąc przed rozpoczęciem roku szkolnego . A przecież należało jeszcze pełne odbiory i przeprowadzić szkołę z budynków zastępczych.

‍

W tym miejscu warto spojrzeć na Obowiązki Klienta, czyli Urzędu Dzielnicy Praga-Południe. To na nim spoczywa zaprojektowanie części budowlanej stacji. Tymczasem od miesięcy jesteśmy już na etapie, w którym projektowanie całej inwestycji jest dawno zakończone i trwa budowa .

‍

‍

Nie jest dla nas jasne, kto powinien na tym etapie wykrywać kolizje stacji z innymi gestorami sieci. Czytając literalnie umowę, to projektant po stronie Urzędu jest tą stroną, która uzgadnia ten element ze wszystkimi stronami, w tym z firmą Stoen. Nie wiemy, jakie są powszechne praktyki w takich sytuacjach, wiemy jednak, że w tej sytuacji z dokumentów i przebiegu sprawy wynika, że Dzielnica w dużym stopniu polegała na firmie Stoen w zakresie uzgodnień lokalizacji stacji, zamiast aktywnie je koordynować ze względu na ryzyko kolizji z gestorami , co już bezpośrednio doprowadziło do opóźnień.

‍

Dopiero w lutym 2026 r., czyli na 5 miesięcy przed planowanym przyłączeniem, Stoen Operator wysłał wiadomość do projektanta z pytaniem, czy możliwe jest przesunięcie stacji transformatorowej ze względu na negatywne uzgodnienie obecnego projektu przez Veolię w związku z kolizją z ciepłociągiem.  Uzgodnienie tak dużej zmiany, czyli lokalizacji stacji transformatorowej, musiało doprowadzić do opóźnienia całości inwestycji. Ponadto 10.02.2026 r. podpisano również aneks z generalnym wykonawcą, który przesuwa oddanie całej inwestycji na 31.07.2026 r.

‍

Robi się zatem nerwowo, tymczasem ani rodzice, ani radni nic nie wiedzą o potencjalnych problemach. Urząd Dzielnicy gwarantuje, że terminy będą dotrzymane. Co więcej w lutym odbywa się rekrutacja do klas pierwszych. Nie wstrzymano jej, a rodzicom, że szkoła na pewno zostanie oddana na czas. Nie powstał żaden plan awaryjny. W marcu podczas sesji Rady Dzielnicy dalej nie poinformowano radnych o możliwych opóźnieniach. Co więcej, zapewniano, że prace przebiegają zgodnie z harmonogramem.

‍

Chociaż daleko było do realizacji przyłącza energetycznego, o opóźnieniu poinformowano rodziców dopiero na początku czerwca. Zaraz potem w aneksie do umowy z 17.06.2026 r. zapisano, że Stoen dostarczy przyłącze do 31.01.2027 r., z czego kluczowa moc 350kW ma być dostarczona do 15.10.2026 r. Tym samym o tym, że czeka ich kolejny semestr w zastępczych lokalizacjach, rodzice dowiedzieli się tuż przed wakacjami

‍

Z analizy dokumentów wynika, że odpowiedzialność za opóźnienia jest rozmyta między Urząd Dzielnicy Praga-Południe a firmę Stoen Operator. Nie można w 100% mówić o winie Stoen Operator. Co więcej, Urząd Dzielnicy nie przygotował planu awaryjnego ani nie poinformował w odpowiednim czasie rodziców i radnych o ryzyku opóźnienia.

‍

Zabrakło prawidłowego zarządzania ryzykiem w sytuacji, gdy termin realizacji przyłącza ustalony na koniec lipca nie zostawiał praktycznie żadnej elastyczności. Podczas sesji Rady Dzielnicy burmistrz Polinceusz poinformował, że urząd otrzymał nieoficjalne zapewnienie, że firma Stoen zakończy prace wcześniej. Nie można jednak tak poważnych inwestycji opierać o ustne ustalenia. Co więcej, inwestycja rozbudowy SP 215 została wpisana przez Biuro Inwestycji jako strategiczna pod względem przyspieszenia uzgodnień z gestorami. Nie znalazło to jednak żadnego odzwierciedlenia w praktyce.

‍

Podsumowanie pytań, które nasunęły się nam w czasie analizy dokumentów:

• Dlaczego zdecydowano się na publikację przetargu na budowę, gdy realnie projekt w zakresie energetycznym nie został jeszcze uzgodniony?
• Dlaczego tak późno podpisano umowę ze Stoen Operator po podpisaniu umowy z wykonawcą?
• Czy na pewno to nie Urząd Dzielnicy Praga-Południe z projektantem szkoły powinni ustalać lokalizację stacji transformatorowej z innymi gestorami sieci zamiast polegać na Stoen? Wówczas możliwe byłoby szybsze wychwycenie  kolizji z siecią Veolia.
• Co wydarzyłoby się, gdyby jeden z oferentów nie wychwycił niespójności w zakresie mocy w projekcie?
• Dlaczego od początku nie informowano o ryzyku opóźnienia?

‍

Dokumenty nie pozwalają stwierdzić jednoznacznie, że wyłączną winę ponosi firma Stoen. Przeciwnie: pokazują, że problem dotyczący przyłącza energetycznego był znany już na etapie przetargu oraz że zwiększenie mocy zasadniczo zmieniło warunki techniczne przyłączenia, a Dzielnica jako inwestor nie zabezpieczyła odpowiednich planów awaryjnych w sytuacji ryzyk związanych z lokalizacją stacji, kolizjami i harmonogramem. Szukaliśmy innych przykładów inwestycji w Warszawie, które byłyby opóźnione z winy firmy Stoen Operator i takich nie znaleźliśmy. Tym samym stwierdzamy, że firma Stoen mogła mieć swój udział w opóźnieniach, ale kluczowa jest odpowiedzialność polityczna i zarządcza spoczywająca na Urzędzie Dzielnicy.

‍

Kontrolę przeprowadzili radni dzielnicowi klubu Razem-Miasto Jest Nasze: Inga Domańska, Robert Migas i Dorota Spyrka

‍

Raport sporządził Robert Migas

‍

1. Popierała zamykanie przedszkoli.

Niż demograficzny jest faktem, jednak zamiast zamykać placówki z powodu małej liczebności grup można potraktować go jako okazję do poprawy jakości opieki przedszkolnej. W końcu im mniejsza grupa tym więcej uwagi opiekun może poświęcić jednemu dziecku. Pod rządami Renaty Kaznowskiej reorganizacja przedszkoli była przeprowadzana jak restrukturyzacja firmy produkującej uszczelki. Na odchodnym udało jej się przepchnąć likwidację 6 przedszkoli.

‍

2. Kochała Lex Deweloper

Renata Kaznowska mówiła, że „prywatne inwestycje są szansą na rozwój miasta dla wszystkich”. Pod rządami Renaty Kaznowskiej ratusz zbyt łatwo przyzwyczaił się do myślenia, że skoro deweloper coś „dowiezie” — szkołę, drogę, kawałek infrastruktury — to problem jest rozwiązany. Nie jest. Miasto nie może być układane w drodze targu z inwestorami. Skandaliczna zabudowa w Porcie Żerańskim jest takim symbolem. Zamiast spokojnego, publicznego planowania dostaliśmy logikę lexów, presję inwestycyjną i pytanie: czy Warszawa naprawdę planuje miasto, czy tylko dopasowuje miasto do kolejnych projektów deweloperskich?

‍

3. Przeforsowała budowę hali na Skrze mimo sprzeciwu mieszkańców i mieszkanek.

Renata Kaznowska forsowała budowę hali na Skrze nawet wtedy, gdy mieszkańcy i mieszkanki mówili wprost o hałasie, ruchu samochodowym i zniszczeniu Pola Mokotowskiego. Zapewnienia, że „nie będzie koncertów”, nie rozwiązują zasadniczego problemu: Kaznowska przepchała dużą inwestycję bez wystarczającego zaufania społecznego i wbrew umowie koalicyjnej, która łączyła Koalicję Obywatelską i Miasto Jest Nasze na Ochocie. Argumenty, że stadion Legii lub Stadion Narodowy są utrapieniem dla osób mieszkających w okolicy do niej nie docierały. Zdjęcia z lobbystami Legii każą postawić pytanie, czy działała dla nich, czy dla mieszkańców.

‍

4. Firmowała zamykanie szpitali w Warszawie

Szpital na Barskiej i Szpital na Solcu stoją puste. Obie te placówki działające w Warszawie przez dziesięciolecia zostały zamknięte, podczas gdy Kaznowska była wiceprezydentką zajmującą się obszarem zdrowia. Jako prezydentka odpowiedzialna za zdrowie Kaznowska powinna była dbać o łatwy dostęp do specjalistów i dobre warunki leczenia a nie wyłącznie interes spółek zapewniających usługi medyczne.

‍

5. Nie powołała miejskiego architekta

Po odejściu Marleny Happach z funkcji dyrektora Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w 2024 Kaznowska nie powołała następnego dyrektora. Jednostką dalej zarządza p.o. Bartosz Rozbiewski. Konkurs na stanowisko dyrektora został rozpisany, natomiast nasze źródła mówią, że nikt nie chciał być na tyle zależny.

‍

6. Zbywała mieszkańców

Dopychanie kolanem niechcianej inwestycji na Ochocie. Recytowanie definicji ustaw na Radzie Miasta. Brak zaangażowania w dialog tylko ciągłe pchanie swojej narracji Kaznowska nawet wśród członków Koalicji Obywatelskiej miała opinię osoby, która idzie po trupach do celu i nie przejmuje się niczym.

‍

7. Umyła ręce od Szpitala Południowego

Na koniec perełka - Szpital Południowy. Gdy trzeba było chwalić się budową nowej placówki,

to Kaznowska zawsze była na czołówkach gazet, a gdy pojawiły się informacje o oburzających nadużyciach, wzięła na siebie zero odpowiedzialności. W oświadczeniu pożegnalnym mówi jedynie o dumie ze swojej kadencji i braku “złych emocji”. No cóż, my takowe czujemy.

‍

Powyższe zarzuty świadczą tylko o jednym. Ktokolwiek zostanie następcą Kaznowskiej ma naprawdę duże pole, żeby się wykazać. Czekamy z niecierpliwością na nominację!

‍

Na początku tego roku mieszkańcy osiedla nagłośnili plany, które mogą doprowadzić do nieodwracalnego naruszenia historycznej kompozycji założenia autorstwa prof. Haliny Skibniewskiej. Wspólnie uznaliśmy, że konieczne jest podjęcie działań zmierzających do zapewnienia skuteczniejszej ochrony tego wyjątkowego miejsca.

‍

Wyjątkowe dziedzictwo powojennej Warszawy

‍

Przedmiotem wniosku jest teren Osiedla Szwoleżerów, położony w kwartale ulic Czerniakowskiej, Szwoleżerów, Kawalerii i Noiego, ze szczególnym uwzględnieniem działek nr 15/11, 15/14 oraz części działki 15/9. Są one integralnym elementem historycznego założenia urbanistycznego.

‍

Osiedle, zrealizowane w latach 1971–1974 według projektu zespołu kierowanego przez prof. dr inż. arch. Halinę Skibniewską, należy do najwybitniejszych osiągnięć polskiej architektury mieszkaniowej drugiej połowy XX wieku. Stanowi przykład nowoczesnego myślenia o mieście, w którym architektura, krajobraz i potrzeby mieszkańców tworzą spójną całość.

‍

‍

Projekt świadomie odchodził od schematów typowych dla osiedli z wielkiej płyty. Zamiast monotonnych, powtarzalnych bloków zastosowano zabudowę łańcuchową i łamaną, tworząc kameralne wnętrza urbanistyczne, liczne powiązania widokowe oraz harmonijne relacje z otaczającą zielenią.

‍

Jednym z największych walorów osiedla jest jego niezwykle staranne wpisanie w historyczny krajobraz Warszawy. Kompozycja została podporządkowana relacjom z Osią Stanisławowską, Łazienkami Królewskimi, Kanałem Piaseczyńskim oraz Skarpą Warszawską. Projekt zachowuje wyjątkową równowagę pomiędzy architekturą a krajobrazem, dzięki czemu osiedle pozostaje jednym z najcenniejszych przykładów polskiej szkoły projektowania urbanistycznego.

‍

Integralnym elementem założenia są również rozwiązania krajobrazowe oraz wykorzystanie historycznych elementów architektonicznych, w tym uratowanych rzeźb i detali z dawnych warszawskich rezydencji. Wartości krajobrazowe osiedla są także ważnym elementem badań nad dorobkiem Aliny Scholtz i historią polskiej architektury krajobrazu.

‍

Dlaczego ochrona jest dziś tak ważna?

‍

Największym zagrożeniem dla Osiedla Szwoleżerów są obecnie projektowane zmiany planistyczne wynikające z Planu Ogólnego Warszawy oraz zapisów Strategii Warszawa 2040+.

‍

Dla działek 15/11, 15/14 i części działki 15/9 przewidziano możliwość realizacji intensywnej zabudowy wielorodzinnej o wysokości do 25 metrów, czyli około ośmiu kondygnacji. Są to jednak tereny, które od początku istnienia osiedla pełniły funkcję niezbędnego elementu jego kompozycji.

‍

To właśnie tam zaplanowano parkingi zlokalizowane na obrzeżach założenia, dzięki czemu wnętrze osiedla mogło zostać całkowicie uwolnione od ruchu samochodowego. Było to jedno z podstawowych założeń koncepcji Haliny Skibniewskiej – stworzenie bezpiecznej przestrzeni dla dzieci i wysokiej jakości środowiska życia mieszkańców.

‍

‍

Zabudowanie tych terenów oznaczałoby nie tylko utratę historycznego układu funkcjonalnego. Nowe budynki mogłyby doprowadzić do zniszczenia relacji widokowych z Kanałem Piaseczyńskim i Skarpą Warszawską, zaburzenia historycznej kompozycji urbanistycznej oraz fizycznego zdominowania chronionego zespołu architektonicznego. W praktyce oznaczałoby to stopniową utratę wartości, które decydują o wyjątkowości całego osiedla.

‍

Dlaczego wojewódzka ewidencja zabytków?

‍

Osiedle Szwoleżerów zostało ujęte w Gminnej Ewidencji Zabytków już w 2016 roku. Jednak po wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym zasad włączania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków sytuacja uległa zasadniczej zmianie.

‍

Trybunał uznał, że obowiązujące przepisy naruszają konstytucyjne prawo własności, ponieważ właściciele nieruchomości nie mieli możliwości skutecznego zakwestionowania wpisu do gminnej ewidencji zabytków. W odpowiedzi na to orzeczenie środowisko samorządowych konserwatorów zabytków z wielu polskich miast wypracowało wspólne stanowisko o wstrzymaniu dokonywania nowych wpisów do gminnych ewidencji do czasu zmiany przepisów.

‍

Oznacza to, że obecnie najwłaściwszą drogą zapewnienia ochrony obiektom o wysokich wartościach historycznych jest ich ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W praktyce wpis do wojewódzkiej ewidencji umożliwia następnie objęcie obiektu ochroną także w gminnej ewidencji oraz pozwala Stołecznemu Konserwatorowi Zabytków na zajęcie stanowiska przy wszelkich inwestycjach mogących wpływać na jego wartości zabytkowe.

‍

Warto podkreślić, że wojewódzka ewidencja zabytków nie jest tożsama z rejestrem zabytków. Nie powoduje ona tak daleko idących ograniczeń prawa własności jak wpis do rejestru. Jej zadaniem jest przede wszystkim identyfikacja obiektów posiadających wartości historyczne i stworzenie podstaw do ich uwzględniania w procesach planistycznych oraz inwestycyjnych.

‍

‍

Ochrona dziedzictwa to odpowiedzialność za przyszłość miasta

‍

Osiedle Szwoleżerów jest świadectwem epoki, w której architektura mieszkaniowa była projektowana jako dobro wspólne – z poszanowaniem krajobrazu, zieleni i jakości życia mieszkańców. Dziś, kiedy presja inwestycyjna staje się coraz większa, ochrona takich miejsc jest obowiązkiem zarówno instytucji publicznych, jak i organizacji społecznych.

‍

Dlatego wspólnie z mieszkańcami podjęliśmy działania zmierzające do objęcia osiedla ochroną w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wierzymy, że pozwoli to zachować integralność tego wyjątkowego założenia dla przyszłych pokoleń.

Spacerując po Warszawie, łatwo natknąć się na zamknięte lokale z zakurzonymi witrynami, zasłoniętymi oknami i wyblakłymi ogłoszeniami sprzed lat. Choć często mijamy je bez większego zastanowienia, pustostany stanowią realny problem miasta i wpływają na to, jak czujemy się w swojej okolicy.

‍

Miasto Stołeczne Warszawa jest właścicielem 8567 lokali użytkowych , z czego 511 pozostawało niewynajętych i dostępnych do najmu (stan na koniec 2025 roku). Oznacza to, że około 6% miejskich lokali nie pełni dziś żadnej funkcji, mimo że mogłyby służyć mieszkańcom, przedsiębiorcom czy organizacjom społecznym.

‍

Co ważne, problem pustych lokali nie dotyczy wyłącznie tych, które są własnością miasta – zaniedbane obiekty należą także do Skarbu Państwa oraz prywatnych właścicieli. Wystarczy wspomnieć dawny Empik przy Rondzie gen. de Gaulle’a, z dumnym napisem „Cały naród buduje swoją stolicę” (Skarb Państwa) czy „ozdobiony” pseudograffiti pałac na skrzyżowaniu ulic Złotej i Zgody, a także słynne „wolskie colosseum” (prywatni inwestorzy). Zdegradowane budynki w centrum, z pustymi lokalami, zamiast zdobić miasto, straszą przechodniów.

Najlepsza sytuacja pod względem liczby pustostanów miała miejsce w 2019 roku. Pandemia COVID-19, ograniczając wychodzenie z domu, miała negatywny wpływ na najem, pozostawiając wiele lokali zamkniętych na dłużej.

‍

Najwięcej miejskich lokali użytkowych znajduje się w Śródmieściu – to ponad jedna trzecia całego zasobu. Dużo jest ich także na Woli (14%) oraz na Pradze-Północ (13%) i Pradze-Południe (12%). Ponadto, jak wskazuje poniższy wykres, są dzielnice, w których brak jest w ogóle miejskich lokali użytkowych na wynajem, co uzależnia przedsiębiorców wyłącznie od oferty komercyjnej i może powodować zmniejszoną dostępność do usług i mniej miejsc pracy w tych dzielnicach.

‍

‍

Jak wspominaliśmy, 6% lokali miejskich pozostaje niewynajętych i w ostatnich latach ten % utrzymywał się na podobnym poziomie, natomiast sytuacja w poszczególnych dzielnicach jest pod tym względem bardzo różna. Podczas gdy na Woli czy w Śródmieściu odsetek pustostanów jest stosunkowo niski, znajdowanie nowych najemców jest szybkie, na Pradze-Południe niemal co piąty lokal użytkowy pozostaje niewynajęty. Dla mieszkańców oznacza to mniej usług „pod ręką” i poczucie zaniedbania przestrzeni.

‍

Oprócz samej liczby niewynajętych lokali, istotne jest także to, jak długo pozostają one niewynajęte. Krótkie przerwy w użytkowaniu są naturalne i wynikają z procedur administracyjnych – i co drugi lokal znajduje nowych najemców w przeciągu 6 miesięcy. Niepokój budzi jednak fakt, że w niektórych dzielnicach, takich jak Bielany czy Praga-Południe, znaczna część pustostanów pozostaje niewykorzystana przez ponad dwa lata (odpowiednio 53% i 52%). Często nie wynika to z braku chętnych, lecz z rzadko organizowanych konkursów na najem lub długotrwałych przygotowań lokali do użytkowania.

‍

Ponadto, w całej Warszawie, co dziesiąty lokal pozostaje niewynajęty przez 5 lat lub dłużej.  Miasto wskazuje, że wiele pustostanów znajduje się w starszych budynkach o niskim standardzie technicznym. Zanim taki lokal trafi do najemcy, musi zostać uprzątnięty, oceniony pod względem technicznym, a często także wyremontowany. To wszystko zajmuje czas i generuje koszty, które ponosi miasto.

‍

Jednym z elementów, który również wpływa na przydatność lokali do wynajmu jest ich wielkość.  Wśród pustostanów dominują najmniejsze powierzchnie, do 30 m². Choć mogłoby się wydawać, że to właśnie one powinny być najbardziej atrakcyjne dla drobnych przedsiębiorców, w praktyce często są one trudne do zagospodarowania – szczególnie gdy znajdują się w suterenach, oficynach lub nie mają podstawowej infrastruktury. W efekcie lokale te stoją puste przez długie lata. Takich najmniejszych lokali, do 30 m ² ,  jest w Śródmieściu czy na Woli ok. jedna trzecia, a na Pradze północ i Pradze Południe ponad 40%. Lokale o powierzchni 30 do 60 m ² stanowią 25 – 30% w różnych dzielnicach, a 20 – 25% to lokale większe, 60 – 120 m ² .

‍

Podstawowym sposobem oferowania pustostanów do najmu są konkursy. Liczba konkursów organizowanych przez poszczególne dzielnice jest ściśle związana z wielkością zasobu na ich terenie.

‍

• W 2023 r. przeprowadzono 232 postępowania na najem lokali, w których wystawiono łącznie 631 lokali, a nowych najemców znalazło ponad 300 lokali. Dzielnice, w których w ogóle nie przeprowadzano konkursów – Białołęka, Rembertów, Ursynów – mają bardzo mały zasób lokali użytkowych należących do m.st. Warszawy tj. łącznie 0,9% całego zasobu. Najwięcej postępowań przeprowadzono w dzielnicy Śródmieście – 55, a na kolejnych miejscach znalazły się Mokotów– 50, Praga-Północ – 36, Ochota – 27, Wola – 25.
• W 2024 r. przeprowadzono 201 postępowań na najem lokali, w których wystawiono łącznie 532 lokale, a nowych najemców znalazło ponad 261 lokali.  Najwięcej postępowań przeprowadzono w Dzielnicy Śródmieście – 50, a na kolejnych miejscach znalazły się Mokotów – 38, Ochota – 28, Wola – 23, Praga-Północ – 36 oraz Żoliborz – 15.
• W 2025 r. przeprowadzono 247 postępowań na najem lokali, w których wystawiono łącznie 607 lokali, a nowych najemców znalazło ponad 317 lokali – wśród nich, w Śródmieściu, nowa siedzba MJN.

Konkursy regulowane są przez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.). Zarząd dzielnicy sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz lokali położonych na terenie dzielnicy przeznaczonych do najmu, zgodnie z terminami z art. 35 ust. 1 i 2. Następnie ogłaszany jest konkurs lub przetarg na najem, który, bez procedury podpisania umowy, trwa około 30 dni. Procedury te – choć przejrzyste – są czasochłonne. Brak jasnej i łatwo dostępnej informacji sprawia, że wiele lokali pozostaje poza zainteresowaniem mieszkańców i lokalnych inicjatyw.

‍

Problem pustostanów najlepiej widać w konkretnych lokalizacjach.

‍

Na Pradze-Północ przy ul. 11 Listopada 68 od lat stoi pusty lokal o powierzchni ponad 100 m². Mimo kolejnych przetargów nie znalazł on najemcy, głównie ze względu na bardzo zły stan techniczny i wysokie koszty koniecznego remontu. Dla mieszkańców oznacza to kolejną martwą witrynę przy jednej z ważniejszych ulic dzielnicy.

‍

Na Pradze-Południe przy ul. Obrońców 28/30 niewynajęty lokal w piwnicy, mimo podejmowanych prób znalezienia najemcy, przez długi czas pozostawał pusty. Potencjalni użytkownicy dwukrotnie wycofywali się z podpisania umowy, zniechęceni skalą niezbędnych prac. Dopiero niedawno lokal uzyskał nowe przeznaczenie jako Warszawska Historyczna Pracownia Artystyczna, co pokazuje, że zmiana funkcji może być szansą na ożywienie takich miejsc.

‍

Z kolei na Mokotowie przy ul. Wielickiej 29 mieści się bardzo mały lokal na poddaszu, który przez długi czas pozostawał niewykorzystany. Dopiero decyzja o zmianie przeznaczenia na pracownię twórczą otworzyła drogę do jego remontu i ponownego wystawienia do najmu.

Na Woli, przy ul. Nowolipki 28B, jest duży lokal uzytkowy, który kiedyś był kotłownią, potem sklepem, galerią sztuki – od czasu pandemii stoi pusty i niszczeje, plany ulokowania w nim sklepu sieciowego czy klubu walki nie zostały zrealizowane.

‍

W Śródmieściu problem pustostanów bywa mniej widoczny, ale nie znika całkowicie. Dobrym przykładem jest duży lokal przy ul. Marszałkowskiej 55/73, który formalnie figurował jako pusty, choć w rzeczywistości był objęty długotrwałymi pracami konserwatorskimi i remontowymi. Wysokie koszty adaptacji sprawiły jednak, że mimo znalezienia najemcy działalność nigdy nie ruszyła, a lokal ponownie czeka na zagospodarowanie.

‍

‍

Miasto podejmuje wysiłki zmierzające do zmniejszenia liczby pustostanów użytkowych, m.in. stworzyło wyszukiwarkę, które pomaga znależć w jednym miejscu lokale użytkowe dostępne we wszystkich dzielnicach. Wyszukiwarka ta dostępna jest na stronach Urzędu Miasta st, Warszawy, a wkrótce ma pojawić się jej wersja w formie aplikacji do smartfonów.

‍

Często najemców – szczególnie początkujące, małe firmy  - odstrasza wywoławcza cena najmu, która może ulec podwyższeniu w konkursie.  Istnieje możliwość obniżenia czynszu nawet do poziomu kosztów utrzymania lokalu, jednak potencjalni najemcy często nie wiedzą o możliwości takiego rozwiązania, więc szersza informacja na temat możliwości wynajęcia lokalu d miasta byłaby bardzo przydatna.

‍

Podsumowanie

‍

Z perspektywy warszawiaka pustostany to nie tylko statystyka, ale realny problem wpływający na jakość życia. Zamknięte lokale oznaczają puste ulice, mniej usług w sąsiedztwie i mniejsze poczucie bezpieczeństwa. Dlatego kluczowe wydaje się regularne udostępnianie informacji o wolnych lokalach, częstsze organizowanie konkursów we wszystkich dzielnicach oraz inwestowanie w remonty zapobiegające degradacji dostępnych lokali. Ożywione partery budynków mogą stać się przestrzenią spotkań, pracy i lokalnych inicjatyw – a tym samym sprawić, że Warszawa będzie miastem bardziej przyjaznym dla swoich mieszkańców.

‍

Artykuł autorstwa Melanii Łuczak i Ewy Illg-Latko.

‍

Piesza Masa Krytyczna, koncepcja Grójecka od Nowa i w końcu wpisanie remontu Grojeckiej do umowy koalicyjnej na Ochocie. Po raz kolejny okazuje się że #PresjaMaSens

‍

W ostatnią środę (17.06) Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta ogłosił przetarg na projekt przebudowy ulicy Grójeckiej na jej początkowym odcinku. W wyniku prac ulica zostanie zwężona i zmieni swój przebieg. Po obu stronach jezdni pojawią się drogi dla rowerów. Chodniki zostaną poszerzone i pojawi się więcej zieleni. W miejscu, z którego zniknie jezdnia, powstanie nowy miejski plac.

‍

W wyniku przebudowy ulica Grójecka zmieni swój przebieg i nie będzie bezpośrednio dochodzić do Placu Zawiszy, lecz skręci na północ w kierunku Alej Jerozolimskich. Prace będą skoordynowane z budową drugiej nitki Alej Jerozolimskich od Niemcewicza do Placu Zawiszy.

‍

‍

Przypomnijmy, że około miesiąc temu Ratusz ogłosił również przetarg na przebudowę skrzyżowania Wawelskiej i Grójeckiej. Te zmiany uczynią Grójecką bardziej przyjazną dla wszystkich użytkowników!

‍

Jako Miasto Jest Nasze od dawna zabiegamy o zmiany na ulicach Warszawy. W 2023 r. zorganizowaliśmy “Pieszą masę krytyczną” domagając się m.in. przebudowy Grójeckiej. A w 2024 r. - protest “Czas na pas” na rzecz wyznaczenia dróg rowerowych od Banacha do Placu Zawiszy.

‍

‍

Przebudowa Grójeckiej stanowiła również element umowy koalicyjnej zawartej po wyborach w 2024 r.

‍

Chcesz mieć realny wpływ na swoją okolicę? Czuć, że możesz zmienić swoje miasto? Dołącz do nas i razem z nami zmieniaj Warszawę w coraz piękniejsze miejsce!

‍

🔗‍ Dołącz do nas!

❗ Przypomnijmy: 27-letni radny Ursusa i były szef młodzieżówki KO Dawid Kacprzyk wykazał w 2025 roku ponad 1,7 mln zł dochodu, z czego blisko 1,6 mln zł z działalności medycznej. Według ujawnionych informacji miał przepracować nawet 331 godzin miesięcznie, a jednocześnie znajdować czas na działalność polityczną, sesje rady dzielnicy, występy w mediach i aktywność partyjną...

‍

W poniedziałek 15 marca Marcin Kierwiński ogłosił, że przyjął rezygnację Dawida Kacprzyka z członkostwa w KO. Dopiero teraz, gdy sprawa stała się głośna medialnie. Podobnie władze Warszawy - audyt w pozostałych SOR-ach zarządziły dopiero pod presją opinii publicznej. Znowu reakcja następuje nie wtedy, gdy pojawiają się sygnały ostrzegawcze, ale gdy wybucha kryzys.

‍

Salonik VIP i "szybka ścieżka" dla warszawskich polityków PO

‍

Warszawa. Publiczny szpital. Tysiące mieszkańców czekających godzinami na przyjęcie na SOR. A obok tego, jak wynika z najnowszych ustaleń medialnych, specjalna ścieżka dla polityków warszawskiej PO i osób z ich otoczenia: błyskawiczne przyjęcia, szeroka diagnostyka wykonywana niemal od ręki oraz możliwość oczekiwania w wydzielonym saloniku VIP, z dala od zatłoczonej poczekalni.

‍

‍

W centrum tej historii znajduje się znowu Dawid Kacprzyk – lekarz, samorządowiec i były szef młodzieżówki PO Nowa Generacja. Od lat funkcjonuje on na styku polityki, samorządu i publicznej ochrony zdrowia, będąc jedną z bardziej rozpoznawalnych postaci młodego pokolenia warszawskiej Koalicji Obywatelskiej. Według relacji byłych działaczy młodzieżowych struktur PO to właśnie Kacprzyk odegrał kluczową rolę w konflikcie, który doprowadził do rozpadu Młodych Demokratów i powstania Nowej Generacji - organizacji postrzeganej jako znacznie bliżej związana z partyjnym kierownictwem. W relacjach uczestników przewija się obraz Kacprzyka wręcz jako “żołnierza Marcina Kierwińskiego” bezwzględnie realizującego dyrektywy partyjne.

‍

Wygląda na to, że w miejskim szpitalu powstał system dwóch prędkości i polityczne znajomości mogły zapewniać szybszy dostęp do świadczeń finansowanych z pieniędzy wszystkich podatników. Dyrekcja szpitala musiała lub powinna była wiedzieć o tych praktykach.Nie sposób pominąć politycznego otoczenia tej placówki. Warszawski Szpital Południowy jest w 100 proc. własnością miasta stołecznego Warszawy. W radzie nadzorczej zasiadają m.in. burmistrz Ursynowa Robert Kempa oraz wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra, a za politykę zdrowotną miasta odpowiada wiceprezydent Renata Kaznowska. Mówimy więc o placówce pozostającej pod bezpośrednim nadzorem władz Warszawy, a nie o szpitalu funkcjonującym poza zainteresowaniem najważniejszych decydentów.

‍

Rafał Trzaskowski jako prezydent Warszawy odpowiada za nadzór nad tą miejską placówka. Mieszkańcy mają prawo oczekiwać pełnego wyjaśnienia sprawy oraz wyciągnięcia konsekwencji wobec wszystkich osób, łącznie z odwołaniami ze stanowisk dyrektorskich!

‍

Jak KO doi system ochrony zdrowia?

‍

Jeśli myśleliście, że afera ze Szpitalem Południowym to jakiś odosobniony przypadek urządzenia sobie przez warszawskich polityków Koalicji Obywatelskiej prywatnego folwarku dla swoich, to niestety jesteście w błędzie. Warszawskie szpitale są jedną wielką przechowalnią dla całych zastępów polityków warszawskiej KO i sposobem na łatwe i duże pieniądze. W tabeli przedstawiliśmy przykładowych dziesięciu polityków warszawskiej KO, którzy zasiadają w radach nadzorczych szpitali i placówek zdrowotnych, a to tylko skrócona lista - takich przykładów jest więcej.

‍

‍

Rada Nadzorcza to dla polityka wymarzona posada - w praktyce niemal zerowa odpowiedzialność, minimalny nakład pracy (zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych rada nadzorcza powinna się spotykać przynajmniej raz na kwartał), a za odbębnienie kilku spotkań w roku wynagrodzenie może przekroczyć 50 tysięcy złotych!

‍

Wymownym przykładem jest Mazowiecki Szpital Bródnowski - na ośmiu członków rady nadzorczej siedmiu jest politykami Koalicji Obywatelskiej czy Polskiego Stronnictwa Ludowego lub zasiada we władzach organów rządzonych przez te partie. Cóż za zbieg okoliczności! Naprawdę sądzicie, że na obradach takiej rady nadzorczej odbywa się realna kontrola działań szpitala, w którego władzach notabene są inni politycy Koalicji Obywatelskiej (wiceprzewodnicząca Rady Warszawy z KO Ewa Janczar pełni tam bowiem funkcję członkini zarządu)?

‍

Nie dziwi zatem, że wczoraj członek rady nadzorczej szpitala południowego, burmistrz Ursynowa Robert Kempa, z rozbrajającą szczerością przyznał, że nie znał oszałamiających zarobków swojego kolegi Dawida Kasprzyka. Przecież rada nadzorcza w szpitalu nie temu służy.

‍

Za ten krajobraz warszawskiej opieki zdrowotnej największą odpowiedzialność ponosi Marcin Kierwiński - szef lokalnych struktur i nadprezydent Warszawy, który decyduje o tym kto, gdzie, kiedy i jaką dostanie posadę. Nie dziwcie się zatem dlaczego warszawscy radni KO potrafią wypowiedzieć publicznie każdą bzdurę - tak było z kwestią ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu i powoływaniem się na Ku Klux Klan czy Fenicjan. Za taką kasę mało kto się wyłamie.

"Szanowny Panie Prezydencie,

‍

w nawiązaniu do Pańskiej wypowiedzi podczas spotkania z mieszkańcami Pragi w dniu 10 czerwca 2026 r., w której wyraził Pan poparcie dla wprowadzenia w Polsce fotoradarów akustycznych, chcielibyśmy zaprosić Pana do udziału w posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, które odbędzie się dnia 1 lipca 2026 r. w budynku Sejmu przy ul. Wiejskiej 4/6/8 w Warszawie.

‍

Petycja, która zostanie rozpatrzona na posiedzeniu Komisji, dotyczy stworzenia podstawy prawnej do stosowania na polskich drogach fotoradarów akustycznych. Prawo o ruchu drogowym nie zna obecnie przepisu, który umożliwiałby wdrożenie takiego rozwiązania.

‍

Naszą petycję podpisało ponad 20 tysięcy osób domagających się ochrony przed hałasem pochodzącym z głośnych zmodyfikowanych aut i motocykli.

‍

Hałas staje się ważnym problemem z zakresu zdrowia publicznego i ochrony środowiska. Poparcie społeczne dla walki z nim stale rośnie. W Badaniu świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski 2024, zrealizowanym na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska wykazano, że w 2020 r. zaledwie 1% osób wskazało hałas jako jedno z trzech najważniejszych problemów środowiska naturalnego w Polsce. Dwa lata później liczba respondentów urosła do 10%, a w 2024 r. aż do 46%. Na przykładzie naszej petycji oraz ww. badania widać, że świadomość dotycząca zanieczyszczenia hałasem wzrasta, a społeczeństwo domaga się podjęcia realnych działań ochronnych.

‍

Cieszymy się, że kwestia ograniczania hałasu w mieście, która jest bardzo istotna  dla mieszkańców i mieszkanek Warszawy, ma także Pańskie poparcie i że mówimy o tym jednym głosem. Jesteśmy przekonani, że Pańska obecność mogłaby wpłynąć na pozytywne rozpatrzenie naszej petycji i tym samym przybliżyłaby nas do życia w spokojniejszym mieście, a także państwie. Zachęcamy do poparcia naszej inicjatywy i zabrania głosu podczas posiedzenia.

‍

Z wyrazami szacunku,

‍

Urszula Kałłaur, Filip Pietrzak, Michał Pochna

w imieniu Komisji ds. Hałasu Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze

‍

Zofia Jaworowska, Marcel Świerkocki

w imieniu Zarządu Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze

‍

Marta Szczepańska, Melania Łuczak, Jan Mencwel

Radni Miejscy MJN

‍

Co dalej z nauczycielami i personelem pomocniczym? Nie wiadomo. Budżet w tabelkach się zgadza. Biuro Edukacji wyraziło zgodę, więc władze dzielnicy wolą ogrzewać w połowie pusty budynek niż realnie poprawić komfort dzieci.

‍

A przecież „Wesołe Kubusie” dysponują świetną infrastrukturą: mają własny budynek, kuchnię (a nie katering) oraz zacieniony ogród, którego niedawna modernizacja z publicznych środków kosztowała ponad 600 tys. zł. Placówka mieści się tuż obok szkoły sportowej, placu zabaw i ośrodka kultury.

‍

‍

Co w tej sytuacji robi burmistrz? Zamiast promować rekrutację i odciążyć grupy, redukuje personel i zamyka oddziały. Wszystko to dzieje się w czasach, gdy Warszawa dopłaca do niepublicznych przedszkoli ponad miliard złotych rocznie.

‍

Takie działania trudno nazwać inaczej niż cichą prywatyzacją edukacji przedszkolnej. I to w dzielnicy, która obok Białołęki i Wawra notuje najwyższą dzietność w stolicy! Burmistrz decyduje się na taki krok, mimo że w Wilanowie inne placówki borykają się z problemem otwarcia oddziałów z powodu braku nauczycieli.

‍

Kto na tym zyskuje? Głównie właściciele placówek prywatnych i niepublicznych. Choć zwykle nie oferują oni tak dobrych warunków lokalowych, często wygrywają z publicznymi przedszkolami właśnie dzięki mniejszym grupom. Kameralność to dla rodziców gwarancja, że ich dziecko nie zginie w tłumie i zostanie otoczone większą uwagą i opieką.

‍

Ludwik Rakowski woli jednak upychać dzieci w 25-osobowych grupach, zamiast udowodnić mieszkańcom, że publiczna edukacja może być świetnym, konkurencyjnym wyborem. I to w tak zamożnej dzielnicy jak Wilanów. WSTYD

‍

Temat warszawskich przedszkoli jest dla Ciebie ważny? Podpisz i udostępnij PETYCJĘ o zmniejszeniu grup!

‍

‍🔗 Link do petycji

‍

Jako ruch miejski Miasto Jest Nasze od lat walczymy o zdrowsze, cichsze i bezpieczniejsze miasta. Mamy już dość ignorowania jednego z najbardziej uciążliwych i bagatelizowanych problemów naszych ulic - hałasu komunikacyjnego, który nie tylko odbiera nam spokój, ale też realnie szkodzi zdrowiu. Dlatego domagamy się wprowadzenia w Polsce fotoradarów akustycznych - skutecznego narzędzia, które pozwoli wreszcie egzekwować przepisy i ukrócić plagę głośnych motocykli, przerobionych aut i nielegalnych wydechów.

‍

Warszawa (nie) śpi

‍

Codziennie docierają do nas głosy Warszawianek i Warszawiaków, którzy skarżą się na nieustanny ryk silników przetaczających się przez centrum, Śródmieście Południowe, Ochotę, Powiśle czy Pragę. W nocy - zamiast odpoczywać - słyszymy rajdy pod oknami. W dzień - rozmawiamy przez podniesiony głos albo zamykamy okna w upale. Miasto nie należy już do ludzi – należy do wąskiego grona egoistów, którzy z generowania hałasu uczynili swoje hobby.

‍

Bo jak nie my, to kto?

‍

Tymczasem my, jak zawsze, bierzemy sprawy w swoje ręce! Jako MJN zebraliśmy rekordowe 20 tysięcy podpisów pod petycją ws. fotoradarów akustycznych, które w styczniu złożyliśmy własnoręcznie do Sejmu. Dziękujemy Wam za każdy podpis i za każdy komentarz! Teraz możecie jeszcze łatwiej zbierać podpisy wśród swoich sąsiadów - do Waszej dyspozycji oddajemy plakat przygotowany przez naszą graficzkę, Olę Pieczko. Zajrzyjcie do załączników tego artykułu, by łatwo i szybko wydrukować go na domowej drukarce i dalej szerzyć dobrą nowinę. Udekoruj klatkę w swoim bloku już teraz. Bo razem możemy więcej!

‍

Historia w skrócie: tzw. “wielki polski biznesmen” Ryszard Krauze wykupił za grosze papiery własnościowe przedwojennej spółki, a prawo polskie pozwoliło mu ją reaktywować. Następnie, ta przedwojenna spółka odsprzedała prawo do własności gruntów na Woli firmie deweloperskiej “Lokaty budowlane".

‍

Teraz mieszkańcy i mieszkanki Koła - od tych którzy na osiedlu mieszkają od pół wieku, po młode rodziny, które kupiły mieszkanie kilka lat temu - słyszą, że koszty życia w ich mieszkaniach mogą niebotycznie wzrosnąć, a nawet “Lokaty budowlane” mogą żądać milionowych “odszkodowań” za użytkowanie gruntów, do których roszczą sobie prawa.

‍

Po proteście w Sejmie sprawą zajął się Parlamentarny Zespół ds. Spółdzielczości, a Ministerstwo Sprawiedliwości zadeklarowało podjęcie tematu. Zaangażowanie obiecywali też posłowie i posłanki - Adrian Zandberg (Razem), Kamil Wnuk (Polska 2050) i Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz (Polska 2050).

‍

Patrzymy politykom wszystkich opcji na ręce! Mieszkańcom Koła trzeba pomóc - czy to za pomocą zmian legislacyjnych, czy dbając o sprawiedliwość i rzetelność procesów sądowych, w których interes społeczny i cały kontekst sprawy musi być brany pod uwagę na każdym etapie. Przy czym potrzebujemy też rozwiązania, które zabezpiecza wszystkich w Polsce przed podobnym bezprawiem.

‍

Działania mieszkańców i mieszkanek Osiedla "Koło" w walce o swoje domy śledzić i wspierać można na na Instagramie @w_kolo_ reprywatyzacji oraz na Facebooku, W Koło Reprywatyzacji.

‍

Zdjęcia z protestu autorstwa Anny Maksymiuk @ania.maksymiuk. ‍

‍

Jak co roku członkowie Miasto Jest Nasze zgłaszają projekty w Budżecie Obywatelskim, które mają za zadanie poprawić nasze miasto. Wybraliśmy z nich najciekawszą szóstkę, na którą gorąco zachęcamy żebyście zagłosowali:

‍

‍

1. Program odnowy podwórek na Ochocie

‍

Program Odnowy Podwórek dotyczy trzech adresów: Korotyńskiego 44, Kaliskiej 1 i Skarżyńskiego 9. Każde z nich jest dziś nieatrakcyjne i nieprzyjazne dla mieszkańców. Razem możemy to zmienić! Koszty łącznie - 895 000 zł

‍

🔗‍ Zagłosuj na ten projekt

‍

‍

2. Chodniki zamiast przedeptów na Białołęce

‍

Budowa chodników w miejscach istniejących przedeptów, które ułatwią poruszanie się pieszo. Poprawmy infrastrukturę dla pieszych na Żeraniu! Koszt łącznie - 463 000 zł

‍

‍🔗 Zagłosuj na ten projekt

‍

‍

3. Żoliborska Potańcówka przed Teatrem Komedia

‍

Projekt zakłada organizację cyklu międzypokoleniowych potańcówek plenerowych na placu przed Teatrem Komedia. Żoliborska Potańcówka to wydarzenie, które od lat udowadnia, że taniec jest najlepszym sposobem na przełamywanie barier wiekowych! Koszt - 26 500 zł

‍

‍🔗 Zagłosuj na ten projekt

‍

‍

4. Poidełka na Trakcie Królewskim

‍

Projekt zakłada montaż czterech miejskich poidełek z wodą pitną w kluczowych lokalizacjach Traktu Królewskiego w Warszawie oraz w jego pobliżu, aby zwiększyć komfort mieszkańców i turystów oraz zmniejszyć zużycie plastiku. Koszt - 120 000 zł

‍

‍🔗 Zagłosuj na ten projekt

‍

‍

5. Pomoc psychologiczna dla dzieci z Targówka

‍

Bezpłatna pomoc dla dzieci i młodzieży doświadczającej trudności w obszarze zdrowia psychicznego. Indywidualne, rodzinne i grupowe spotkania z psychoterapeutami, psychologami i innymi specjalistami. Łączny koszt projektu - 318 400 zł

‍

‍🔗 Zagłosuj na ten projekt

‍

‍

6. Poidełka na placach i ulicach całej Warszawy

‍

W Warszawie dostęp do poidełek jest ograniczony, mimo dużej liczby parków, placów zabaw i tras spacerowych. W obliczu częstszych fal upałów zapewnienie mieszkańcom i zwierzętom dostępu do wody jest realną potrzebą społeczną. Koszt - 180 000 zł

‍

‍🔗 Zagłosuj na ten projekt

‍

Jakie projekty jeszcze zgłosiliśmy w całej Warszawie? Zerknijcie na nasze profile dzielnicowe, gdzie możecie zobaczyć więcej propozycji! A teraz lećcie na stronę bo.um.warszawa.pl , bo bez Waszych głosów się nie uda! Głosować można tylko do 15 czerwca.

Jak to się zaczęło? We wrześniu 2022 roku wystąpiliśmy razem z Porozumieniem Dla Pragi ze wspólnym apelem i petycją do władz Warszawy o ograniczenie sprzedaży alkoholu między godziną 22:00 a 06:00. Nasza petycja została odrzucona, ale nie przestaliśmy działać. Zebraliśmy 1400 podpisów pod petycją o konsultacje miejskie, które pod naszym naporem udało się przeprowadzić - z rekordową frekwencją!

‍

‍

Złożyliśmy projekt uchwały, który zbyt długo czekał w ratuszowej zamrażarce. W 2025 roku organizowaliśmy happening na Radzie Miasta, gdzie wręczyliśmy radnym PO małpki zebrane spod sklepów monopolowych.

‍

W odwecie nasza dwójka naszych radnych straciła ważne funkcje: radna Melania Łuczak rolę wiceprzewodniczącej Rady Miasta, Jan Mencwel wiceprzewodniczącego Komisji Ochrony Środowiska. Nasza uchwała została odrzucona podczas pamiętnej sesji Rady Miasta gdy porównywani byliśmy do Ku Klux Klanu, a starożytni Fenicjanie przewracali się w grobach.

‍

...w tym czasie przewodniczący warszawskiej KO - Jarosław Szostakowski, mimo apelów stołecznej policji o przegłosowanie uchwały jawnie powiedział, że „policja nie jest od tego, żeby mieć łatwiej”. Komendant stołecznej policji został odwołany dzień po tym, jak wystąpił podczas Rady Miasta i wyraził swoje poparcie dla uchwały ograniczającej nocną sprzedaż alkoholu. Rafała Trzaskowskiego za to nie było w dniu głosowania uchwały. Przebywał akurat w Budapeszcie.

‍

Gdy ogłaszaliśmy nasz postulat nocnej ciszy alkoholowej cztery lata temu, wszystkie partie polityczne były przeciw. Na końcu wszyscy byli za. Najdłużej opierał się beton partyjny KO pod wodzą Jarosława Szostakowskiego. Walczyli przeciwko bezpieczeństwu i przede wszystkim mieszkańcom, którzy od początku dawali jasno znać czego od miasta oczekują. - mówi Jan Mencwel , radny miasta Warszawy, MJN

‍

Dzięki nam #stopalkonocą stało się ogólnopolskich ruchem i trafiło do krajowych mediów. Dopiero mając nóż na gardle, KO nagle „zmieniło zdanie” i wreszcie zezwalają na #stopalkonocą w całej Warszawie!

‍

Warto jednak pamiętać, że to nie koniec. Nasz niepokój wzbudza widoczna już praktyka przekształcania sklepów w lokale gastronomiczne oraz sposób lokowania sklepów monopolowych w stolicy: tuż przy kościołach i świetlicach dziecięcych. Niedawno nasza radna Marta Szczepańska złożyła w tej kwestii interpelację .

‍

Działamy dalej!

‍

Teraz, gdy mamy już #stopalkonocą w całej Warszawie, powinniśmy skupić się na ustaleniu limitów na koncesję na poziomie dzielnicowym - a nie, jak jest teraz, na poziomie ogólnomiejskim. Obecnie tracą na tym Śródmieście i inne centralne dzielnice. Warszawa ma jako samorząd takie kompetencje, będziemy więc naciskać na Miasto, aby taką uchwałę wprowadzić. - podkreśla Melania Łuczak , radna miasta Warszawy, MJN

Zapraszamy na kolejną edycję Pieszej Masy Krytycznej organizowanej przez stowarzyszenie Miasto Jest Nasze. W tym roku spotykamy się po prawej stronie Warszawy, bo potrzeby mieszkanek i mieszkańców prawobrzeżnych dzielnic są od lat zaniedbywane. Chcemy zwrócić uwagę na KONIECZNE zmiany na Targowej i Grochowskiej, gdzie tylko w tym roku miały tam już miejsce wypadki również z udziałem pieszych.

‍

Mieszkańcy codziennie mierzą się z:

- zbyt długim oczekiwaniem na zielone światło,

- zastawionymi chodnikami,

- hałasem i ogólną dominacją ruchu samochodowego,

- niedoborem bezpiecznej infrastruktury pieszej i rowerowej.

‍

Piesza Masa Krytyczna powstała z potrzeby przypomnienia, że ulica to nie tylko przestrzeń tranzytu samochodów. To miejsce codziennego życia: spacerów, rozmów, zakupów, drogi do szkoły i pracy, odpoczynku i spotkań. Pieszy żyje na ulicy, a samochód tylko nią przejeżdża.

‍

‍

NASZE POSTULATY:

- więcej przestrzeni dla pieszych i lokalnych społeczności (np. szkolne ulice zamknięte dla ruchu samochodów),

- więcej naziemnych przejść dla pieszych (np. Targowa z Ząbkowską),

- większa dostępność dla osób starszych, dzieci i osób z niepełnosprawnościami,

- rozwój infrastruktury rowerowej i bezpiecznych połączeń między dzielnicami (DDR przy Grochowskiej, eliminacja tzw. "teleportów"),

- skuteczniejsze egzekwowanie kar za parkowanie na chodnikach,

- miasto projektowane dla wszystkich użytkowników nie tylko kierowców (np. więcej buspasów, ławek).

‍

To wydarzenie dla wszystkich osób, które chcą bardziej bezpiecznej, dostępnej i przyjaznej Warszawy.

‍

📍 TRASA PRZEJŚCIA: Pl. Wileński pod Cerkwią -> Centrum Lokalne Kamionek, ok. 2km spaceru.

Na końcu czeka na Was „Piesze Miasteczko”, w którym będą różnego rodzaju atrakcje dla każdego - more info soon!

‍

📅 20.06.2026

🕐 13:00

‍

Organizator: Miasto Jest Nasze

Autorka grafiki: Milena Chwedorowicz

‍

🔗‍ Wydarzenie na Facebooku

Jako, że o utworzenie takiego zespołu apelowaliśmy do prezydenta Warszawy od dawna, wspólnie z reprezentantami strony społecznej stworzyliśmy przekrojowy zestaw osób chętnych do wsparcia miasta swoją ekspertyzą i doświadczeniem. Nasza radna Marta Szczepańska złożyła tę listę w formie interpelacji. Gotowość do merytorycznego zasilenia prac powoływanego zespołu zgłosili uznani eksperci, wśród których znajdują się:

‍

• Naukowcy, zoolodzy i bioetycy: prof. dr hab. Andrzej Elżanowski (Uniwersytet Warszawski), dr Gabriela Jarzębowska-Lipińska (Uniwersytet Warszawski), prof. dr hab. Wojciech Pisula (Instytut Psychologii PAN), prof. dr hab. Michał Żmihorski (Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy), dr hab. Jakub Gryz (Instytut Badawczy Leśnictwa) oraz dr hab. Aleksander Rachwald (Instytut Badawczy Leśnictwa).

‍

• Praktycy i specjaliści ds. ochrony prawnej zwierząt: lek. wet. Dorota Sumińska, mec. Karolina Kuszlewicz, Marek Michałowski (Dzika Inicjatywa) oraz Bartosz Kozłowski (Fundacja Międzynarodowy Ruch Na Rzecz Zwierząt Viva!, MiastoJestNasze).

‍

• Eksperci ds. urbanistyki, infrastruktury i komunikacji: dr inż. Robert Skrzypczyński (urbanista, Biuro Urbanistyki Wielogatunkowej), Aleksandra Wasilkowska (architektka), Aleksandra Litorowicz (kulturoznawczyni i ekspertka od komunikacji), Joanna Szmigiel i Katarzyna Trzaskowska (Kolektyw Dziki Zostają) oraz Karol Wójcik (specjalista ds. gospodarki odpadami Izba Branży Komunalnej).

‍

‍

Niestety, mimo oświadczenia koordynatorki ds. Zielonej Warszawy - Magdaleny Młochowskiej w depeszy PAP o otwartości, by uwzględnić propozycje strony społecznej, co do składu osobowego zespołu, interpelacja radnej Marty Szczepańskiej przeszła bez echa. Stronę społeczną w świeżo utworzonej komisji reprezentują… 2 osoby z listy przez nas proponowanej: dr inż. Robert Skrzypczyński i prof. dr hab. Andrzej Elżanowski.

‍

Pozostałych nazwisk osób powołanych do zespołu ds. dzikich zwierząt nie znamy, z wyjątkiem wcześniej wspomnianej Magdaleny Młochowskiej, która została jego przewodniczącą oraz dwóch radnych - Spinkiewicz i Niewiteckiej. Co więcej, nazwisk współpracowników nie znają nawet osoby zasiadające w zespole, co tłumaczone jest RODO. Gdyby tego było mało (bo sam fakt nieznajomości osób, z którymi się będzie współpracować, już wystarczająco niedobrze wróży na przyszłość i sukces zespołu), to kolejne spotkanie zapowiedziano na… wrzesień!

‍

Cieszymy się bardzo, że w końcu po długim postulowaniu, powstał w Warszawie zespół ds. dzikich zwierząt. Mamy jednak obawy, co do merytorycznego zakresu prac zespołu. Brak uwzględnienia proponowanej listy społecznej w jasny sposób sygnalizuje marginalizację głosów krytycznych wobec obecnej polityki miasta oraz ignorowanie zdania mieszkańców, co do potrzebnych zmian. Manipulacyjne wypowiedzi świeżo upieczonej przewodniczącej Młochowskiej “Będziemy też oczekiwać od strony społecznej, że ona też zaproponuje swoich ekspertów” dobitnie wskazują, że powołanie tego zespołu to raczej pozorny ruch i chwilowa chęć zażegnania PR-owego kryzysu, aniżeli faktyczna próba wypracowania strategii.

‍

Jeśli Rafał Trzaskowski postanowi jednak uwzględnić głosy społeczników, to zachęcamy do spojrzenia na naszą listę. Wszystkie te osoby deklarują gotowość do pracy - wystarczy je zaprosić.

‍

fot. Julian Łoziński

Możemy jednak i trzeba zadbać o ramy i przepisy, które pozwolą jednym na udział w imprezie, drugim na spokojny sen. O to właśnie od zawsze postulujemy w Miasto Jest Nasze – aktywnie w tym temacie działają nasi radni oraz członkowie przyglądając się imprezom, zwłaszcza tym na zewnątrz i trwającymi do późnej pory nocnej, które generują skargi mieszkańcowi zwracających się do nas o pomoc.

‍

Na świecie restrykcyjnie podchodzi się zarówno do limitów godzinowych imprez, jak i dopuszczalnych poziomów głośności. Zbyt mocne podkręcenie basów często skutkuje automatycznym odcięciem dźwięku, gigantycznymi karami finansowymi, a nawet utratą licencji przez organizatora. Nie ma tu świętości - wiele gwiazd, m.in. Red Hot Chili Peppers, Pearl Jam, The Cure czy Lana Del Rey doświadczyli nawet wyłączenia sprzętu i dźwięku w trakcie koncertu za naruszenie warunków imprezy.

‍

‍

W Polsce z kolei przepisy dotyczące hałasu na koncertach są traktowane bardzo liberalnie. Przeciąganie występu do rana nigdy nie kończy się zamknięciem imprezy pomimo skarg mieszkańców. Organizator dostaje po wszystkim jedynie mandat za zakłócanie ciszy nocnej, co jest po prostu drobnym kosztem wpisanym w biznes. Ostatnio dobitnie przypomniała nam o tym afera wokół festiwalu Circoloco na terenie Muzeum Pałacu w Wilanowie. Impreza trwała do czwartej nad ranem, basy niosły się po całej dzielnicy i okolicach rezerwatu przyrody, ale nie było nawet mowy o jej przerwaniu mimo licznych skarg.

‍

Polska scena muzyczna dynamicznie się rozrasta i czas najwyższy, aby rząd pochylił się nad lepszymi regulacjami. O zmianę przestarzałych przepisów od lat bezskutecznie apelują RPO i prezydent Rafał Trzaskowski. A przecież istnieją ramy, w obrębie których możemy tworzyć i uczestniczyć w kulturze masowej i dbać o komfort mieszkańców.

‍

Co proponujemy?

 - Operat akustyczny przed organizacją imprezy,

 - Stały pomiar hałasu podczas jej trwania,

 - Konsekwentne stosowanie się do obecnie obowiązującego prawa chroniącego środowisko i ludzi i stanowcza egzekucja w razie naruszania wymogów formalnych.

‍

Jasne i klarowne zasady pomogą również organizatorom, którzy będą wiedzieli w jakich granicach mogą działać aby uniknąć problemów i skarg.

‍

Wierzymy, że lato przyniesie dużo dobrej zabawy i zmiany, które przysłużą się nam wszystkim!

20 maja w całej Unii Europejskiej zaczęło obowiązywać rozporządzenie UE z 2024 roku, które nakazuje m.in . prowadzenie rejestru lokali przeznaczonych na wynajem krótkoterminowy, czyli np. na Airbnb. Polska miała więc dwa lata, aby przygotować się do tej zmiany, a przede wszystkim wykorzystać to jako szansę na kompleksowe uregulowanie patonajmu krótkoterminowego. Bez polskich przepisów, unijne regulacje nakładają na właścicieli tylko obowiązek stosowania numeru identyfikacyjnego oferty. Tymczasem prace nad rządowym projektem ustawy regulującej Airbnb wciąż nie mogą się zakończyć, a gotowy projekt poselski Polski 2050 trafił do zamrażarki.

‍

Miasto Jest Nasze zorganizowało 14 kwietnia manifestację pod sejmem, domagając się natychmiastowego uregulowania najmu typu Airbnb.

‍

• Chcemy, aby wspólnoty miały prawo decydowania o tym, czy ich budynek zostanie zamieniony w hotel!
• Chcemy, aby Rada Miasta miała prawo wyznaczać strefy z zakazem najmu krótkoterminowego, limity na liczbę takich lokali, i limity na długość wynajmu.

‍

Miasto Jest Nasze będzie zabiegać o natychmiastowe przeprocedowanie przez Radę Miasta uchwał regulujących najem krótkoterminowy, gdy tylko sejm przegłosuje stosowną ustawę.

‍

Jakie wy wprowadzilibyście reguły? W jakich dzielnicach? Co jest dla Was najbardziej uciążliwe w sąsiadowaniu z lokalem wynajmowanym na Airbnb? Piszcie na naszym Facebooku i Instagramie .

‍

#MieszkaniaDoMieszkania!

W ostatnich wyborach samorządowych obecność MJN w Radzie Dzielnicy Mokotów rozrosła się do pięciu radnych, którzy od początku swojej kadencji pozostają liderami i liderkami pracowitości na rzecz mieszkańców Mokotowa. Dane przytaczane przez serwis Sadyba24 nie pozostawiają złudzeń.

‍

Publicznie dostępnym dowodem aktywności Jacka, Dominiki, Zofii, Michała i Agnieszki jest liczba przygotowanych przez nich interpelacji. Nasz klub kolektywnie może się pochwalić 305 interpelacjami, co daje średnio 61 na osobę. Dla porównania rządząca Koalicja Obywatelska kolektywnie ma wynik 102,

a opozycyjne Prawo i Sprawiedliwość 81 interpelacji.

‍

Wśród wszystkich 25 radnych liderem jest Jacek Grzeszak z wynikiem 114 pism, a za nim na podium znajdują się Dominika Jankowska (72) i Zofia Jaworowska (59).

‍

Wśród 6 najbardziej płodnych w tym zakresie radnych oprócz radnej Czerniewskiej z KO wszystkie miejsca są zajęte przez radnych Miasto Jest Nasze.

‍

Interpelacje naszych radnych przekładają się na konkretne interwencje i działania, takie jak np. modernizacja ścieżki rowerowej wzdłuż Sobieskiego dzięki interpelacji Jacka Grzeszaka.

‍

Jesteśmy dumni z pracy naszych radnych, którzy prócz wymienionych interpelacji są aktywni w kontakcie z mieszkańcami, organizują dyżury radnych oraz udzielają się w pracach komisji!

Po ujawnieniu pierwszych informacji postanowiliśmy przeprowadzić własne śledztwo i przeanalizować dokumenty dotyczące prowadzonych tam prac archeologicznych. Z materiałów, do których dotarliśmy, wynika, że skala odkryć była znacznie większa, niż początkowo informowano opinię publiczną.

‍

Publikujemy również materiał zdjęciowy i graficzny z prac archeologicznych prowadzonych na terenie inwestycji.

‍

‍

O co chodzi?

‍

Między ulicami św. Barbary i Emilii Plater, w samym centrum Warszawy, powstaje nowy, pięciokondygnacyjny budynek parafialny należący do parafii św. Barbary.

‍

Nowy budynek parafialny został zaprojektowany przez pracownię architektoniczną Juvenes, należącą do dewelopera BBI Development. Spółka przeznaczyła środki na realizację inwestycji, które formalnie przekazano stronie kościelnej z przeznaczeniem na budowę plebanii. Inwestycja stanowi więc porozumienie, zgodnie z którym BBI Development wspólnie z firmą Liebrecht&wooD oraz Fundacją Pro Bonum planują budowę 170-metrowego apartamentowca Roma Tower na dawnej działce kościelnej przy skrzyżowaniu ulic Emilii Plater i Nowogrodzkiej.

‍

Budowa została jednak częściowo wstrzymana po interwencji stołecznego konserwatora zabytków, który odmówił zgody na wykonanie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych od strony ul. Emilii Plater. Powód był jednoznaczny: teren inwestycji znajduje się na obszarze dawnego Cmentarza Świętokrzyskiego.

‍

W trakcie badań archeologicznych odkryto bowiem szczątki należące do co najmniej 4242 osób. Z informacji, do których dotarliśmy, wynika również, że część pochówków może należeć do żołnierzy chowanych tam w ostatnich stuleciach.

‍

Mimo tak ogromnej skali odkrycia nie zdecydowano się na pełne objęcie terenu ochroną właściwą dla istniejącego cmentarza historycznego. Według naszych ustaleń zabezpieczono jedynie część szczątków, podczas gdy dalsze działania prowadzono w sposób budzący poważne pytania prawne i konserwatorskie.

‍

“Ekshumacja” tysięcy osób

‍

Szczątki ludzkie zostały następnie wywiezione na podwarszawski cmentarz w Jawczycach, gdzie podczas kameralnej ceremonii ponownie złożono je do ziemi.

‍

Pozostaje jednak pytanie: czy tak powinno wyglądać przenoszenie ponad czterech tysięcy osób z historycznej nekropolii wpisanej do rejestru zabytków?

‍

W związku ze sprawą wszczęto postępowanie wyjaśniające dotyczące możliwego niedopełnienia obowiązków związanych z nadzorem nad badaniami archeologicznymi.

‍

Konserwator zabytków skierował również zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na zniszczeniu zabytku - Cmentarza Świętokrzyskiego. W argumentacji wskazano, że zabytkiem nie są wyłącznie „pozostałości po cmentarzu”, jak określano to wcześniej, ale sam historyczny cmentarz, który przetrwał pod ziemią przez ponad 150 lat.

‍

Co odkryli archeolodzy?

‍

Dotarliśmy do sprawozdania z prac archeologicznych prowadzonych na placu budowy. Dokument zawiera opisy odkryć, które pokazują rzeczywistą skalę stanowiska.

‍

‍

W raporcie czytamy między innymi:

‍

„W trakcie zdejmowania warstwy humusu natrafiono na liczne, luźne szczątki ludzkie oraz szkielety w układzie anatomicznym. Nadzór archeologiczny zgodnie z wytycznymi decyzji MWKZ zmieniono na ratownicze badania wykopaliskowe.”

‍

Archeolodzy odsłonili także:

• nawarstwienia cmentarne z dużą ilością ludzkich kości,
• nienaruszone parcele cmentarne,
• liczne pochówki szkieletowe w trumnach,
• ossuaria wypełnione przemieszanymi szczątkami ludzkimi,
• zbiorowe pola pochówków z dużą ilością depozytów trumiennych.

‍

W podsumowaniu badań stwierdzono jednoznacznie, że na terenie inwestycji znajduje się historyczny Cmentarz Świętokrzyski z bardzo dużą liczbą zachowanych pochówków (!).

‍

Co szczególnie istotne, archeolodzy podważyli powtarzaną od lat narrację, według której szczątki z cmentarza miały zostać niemal całkowicie ekshumowane już w XIX wieku. Z dokumentacji wynika, że wcześniejsze ekshumacje dotyczyły jedynie niewielkiej części pochowanych osób, a na badanym obszarze nie zaobserwowano śladów szeroko zakrojonych prac ekshumacyjnych.

‍

Oznacza to, że historyczny cmentarz nadal istnieje pod niemal całym terenem przykościelnym.

‍

Nieobecny nadzór

‍

Jednym z najbardziej niepokojących ustaleń jest fakt, że przez około pół roku trwania wykopalisk nikt z biura mazowieckiego konserwatora zabytków nie pojawił się na miejscu prowadzonych prac.

‍

Przy inwestycji realizowanej na terenie jednej z najważniejszych historycznych nekropolii Warszawy brak regularnego nadzoru konserwatorskiego rodzi poważne pytania o sposób prowadzenia postępowania oraz ochronę odkrytych szczątków.

‍

Co należało zrobić?

‍

W naszej ocenie odkrycie tysięcy pochówków powinno skutkować czasowym wstrzymaniem inwestycji oraz ponownym przeanalizowaniem statusu prawnego terenu.

‍

Zastosowanie powinien znaleźć art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że postępowanie można wznowić, jeżeli ujawnione zostaną nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi w chwili wydawania decyzji.

‍

Odkrycie tak ogromnej liczby zachowanych pochówków bez wątpienia stanowi właśnie taką nową okoliczność.

‍

W praktyce mogłoby to oznaczać konieczność ponownego wpisania terenu do rejestru zabytków -już nie jako „pozostałości po cmentarzu”, ale jako pełnoprawnego, istniejącego cmentarza historycznego. Taka decyzja mogłaby całkowicie zmienić sposób prowadzenia prac lub wręcz uniemożliwić czasowo realizację inwestycji w obecnym kształcie.

‍

Historia inwestycji

‍

Przypomnijmy, decyzję umożliwiającą realizację inwestycji wydał w 2023 roku ówczesny Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, prof. Jakub Lewicki, mimo negatywnej opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

‍

‍

W opinii tej wskazano, że realizacja inwestycji narusza integralność terenu wpisanego do rejestru zabytków, a budowa nowego obiektu w obrębie dawnego cmentarza stanowi rażącą ingerencję w chroniony historyczny obszar. Podkreślono również, że na terenie nekropolii zachowały się liczne pełne pochówki, a nie jedynie „pozostałości po cmentarzu”, co ma kluczowe znaczenie dla oceny całej sprawy.

‍

Mimo tych zastrzeżeń wydano zgodę na budowę pięciokondygnacyjnego budynku wraz z dwupoziomowym parkingiem. Pozwolenie obowiązuje do końca bieżącego roku.

‍

Historia Cmentarza Świętokrzyskiego

‍

Cmentarz Świętokrzyski znajdował się pomiędzy dzisiejszymi ulicami Nowogrodzką, Emilii Plater i Wspólną. Powstał pod koniec XVIII wieku na terenie tzw. folwarku świętokrzyskiego, a jego poświęcenie odbyło się w 1783 roku.

‍

‍

‍

Początkowo chowano tam głównie mieszkańców miejskich przytułków, jednak z czasem nekropolia stała się jednym z najważniejszych miejsc pochówku w Warszawie. Spoczywali tam m.in. uczestnicy insurekcji kościuszkowskiej oraz powstania listopadowego.

‍

W pierwszej połowie XIX wieku cmentarz był już przepełniony: szacuje się, że pochowano tam ponad 100 tysięcy osób. Nekropolię zamknięto ostatecznie w 1836 roku decyzją władz carskich, które wskazywały na względy sanitarne oraz wysoki poziom wód gruntowych.

‍

Miasto, biznes i pamięć

‍

Sprawa budowy przy ul. św. Barbary stawia fundamentalne pytania o granice współpracy wielkiego biznesu, instytucji kościelnych i administracji publicznej.

‍

Czy w imię wielomilionowych inwestycji można ignorować historyczne dziedzictwo miasta? Czy rozwój centrum Warszawy musi odbywać się kosztem zabytków i pamięci historycznej?

‍

Nie jest to zatem wyłącznie spór o jedną inwestycję. To pytanie o standardy pracy urzędów, ochronę dziedzictwa i sposób, w jaki traktujemy miejsca pochówku tysięcy dawnych mieszkańców Warszawy.

Podsumujmy to, co już wiemy o aferze CircoLoco:

‍

Zignorowane ostrzeżenia i brak kluczowych zezwoleń

‍

Wydarzenie odbyło się za wiedzą władz Warszawy. Początkowo miało nawet patronat Prezydenta Rafała Trzaskowskiego , który wycofano dopiero pod naporem narastającej fali społecznej krytyki. Ratusz od samego początku wiedział o zagrożeniu. Przed imprezą Radna m. st. Warszawy, Marta Szczepańska, w imieniu Miasto Jest Nasze złożyła oficjalną interpelację, żądając profesjonalnych pomiarów hałasu . Nasz głos wspierała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ), ostrzegając, że lokalizacja tak głośnego eventu w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przyrody to błąd. Miasto zignorowało merytoryczne argumenty, rezygnując z roli strażnika norm środowiskowych. Służby miejskie nie dokonały nawet pomiarów hałasu na terenie imprezy. Co więcej, organizatorzy nie wystąpili o zezwolenie na odstępstwo od zasad chroniących tamtejsze siedliska gatunkowe, w związku z czym RDOŚ zapowiada zgłoszenie sprawy na policję.

‍

Dla nas, mieszkańców Wilanowa, ta sytuacja to szczyt hipokryzji i arogancji władz pałacu. Od lat wmawia nam się, że musimy płacić za wstęp do ogrodów, żeby chronić przed zbyt dużą presją odwiedzających zabytkowy park. Tymczasem w ostatni weekend ten rzekomo nietykalny teren zamienił się w plac festiwalowy. Do czwartej rano słuchaliśmy dudnienia basów, które terroryzowało nie tylko mieszkańców, ale też dzikie zwierzęta w rezerwacie Morysin. Skoro komercyjny rave z tysiącami uczestników nie szkodzi zabytkom, to dlaczego mają im szkodzić spacerujący warszawiacy? Ogrody przy Pałacu w Wilanowie to nie prywatny folwark. Czas otworzyć park dla wszystkich. - mówi Marta Marczak, mieszkanka Wilanowa i członkini Miasto Jest Nasze

‍

Ekstremalne zagrożenie dla przyrody

‍

Scena i gigantyczna infrastruktura zostały ustawione tuż przy rezerwacie przyrody Morysin. Jest to dom dla wielu dzikich zwierząt, w tym bobrów, wydr i borsuków, a także miejsce gniazdowania licznych gatunków ptaków znajdujących się obecnie w okresie lęgowym. Narażenie ich na całonocny hałas i uciążliwe oświetlenie podważa wszelkie zasady współistnienia miasta z naturą.

‍

Mieszkam na Żoliborzu gdzie jest pięć publicznych parków i codziennie widzę, jak ogromną różnicę robi dostęp do zielonych przestrzeni publicznych — to miejsca  odpoczynku, spotkań i zwykłego oddechu od miasta. Tym bardziej trudno zrozumieć, dlaczego mieszkańcy Wilanowa nadal są pozbawieni podobnego miejsca. Ogród i Park wilanowski, które pełnią przede wszystkim funkcję publiczną powinny zostać otwarte dla mieszkańców, bo zieleń nie może być luksusem tylko dla wybranych dzielnic. - Barbara Jędrzejczyk, radna dzielnicy Żoliborz, Miasto Jest Nasze

‍

Konflikt interesów dyrekcji Pałacu

‍

Dyrektor Muzeum Pałacu w Wilanowie, Paweł Jaskanis, do niedawna był członkiem rady konsultacyjnej OmenaArt Foundation – podmiotu będącego oficjalnym mecenasem i partnerem społecznym tej imprezy. Widzimy tu rażący konflikt interesów, dlatego  żądamy jego dymisji. Nasz postulat: Ogrody dla wszystkich, nie dla wybranych!

‍

Postulujemy wprowadzenie darmowego i bezwarunkowego wstępu do parku i ogrodu Pałacu w Wilanowie dla mieszkańców . Muzeum, Pałac i ogród z parkiem powinny pełnić funkcję publiczną, a nie służebną wobec prywatnych fundacji. Przez lata słyszeliśmy, że ta przestrzeń musi pozostać biletowana, aby chronić ją przed degradacją. W świetle ostatnich wydarzeń nie widzimy najmniejszych podstaw do utrzymywania takiego stanu rzeczy. Inne historyczne założenia w Warszawie, takie jak Łazienki Królewskie, pozostają bezpłatnie otwarte dla odwiedzających przez cały rok.

‍

Nie może być tak, że na co dzień mieszkańcy mają ograniczony dostęp do parku pałacowego, ale milionerzy mogą sobie w nim organizować imprezę do rana z użyciem ciężkiego sprzętu. Ta skrajna nierówność w traktowaniu mieszkanek i mieszkańców Warszawy przez dyrekcję Pałacu musi się skończyć. Otwarcie parku pałacowego i zwolnienie mieszkańców z biletów wstępu to forma wynagrodzenia im tego, czego musieli doświadczyć w związku z imprezą CircoLoco. Chodzi też pokazanie, że wszyscy mamy w Warszawie równe prawa w dostępie do wspólnego dobra. - Jan Mencwel, radny Warszawy, Miasto Jest Nasze

‍

W Wilanowie wciąż brakuje publicznego, ogólnodostępnego parku z prawdziwego zdarzenia. Miasteczko Wilanów to jedyne w Warszawie duże osiedle mieszkaniowe bez parku. Istotnym kontekstem dla niniejszego wniosku jest również niedawny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z kwietnia 2026 r., uchylający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla kluczowego terenu w Miasteczku Wilanów (rejon al. Rzeczypospolitej). Plan ten przewidywał funkcje zieleni oraz oświaty, natomiast jego uchylenie otwiera drogę do intensywnej zabudowy mieszkaniowej. W tej sytuacji dostęp do istniejących terenów zielonych nabiera jeszcze większego znaczenia społecznego, dlatego też apelujemy by Ministerstwo uwzględniło w wysokości dotacji podmiotowej Pałacu różnicę opłat za bilety wstępu do ogrodu, które nie stanowią kluczowego źródła utrzymania placówki.

‍

Tereny wilanowskich ogrodów przeszły szeroko zakrojoną rekultywację, sfinansowaną ze środków publicznych. Tym bardziej zasadne i sprawiedliwe jest ich pełne otwarcie dla wszystkich Mieszkańców naszego Miasta i przywrócenie funkcji publicznej Parkowi i Ogrodom Wilanowskim.

‍

Utworzyliśmy petycję w sprawie otwarcia parku i ogrodu przy Pałacu w Wilanowie dla mieszkańców i mieszkanek Warszawy:

‍

🔗‍ Link do petycji o otwarcie ogrodu i parku

Miasto Jest Nasze oraz Wolny Jazdów zapraszają wszystkie dzieci - i małe i duże - na drugą edycję pikniku rodzinnego z okazji Dnia Dziecka!

‍

W tym roku odkryjemy zakamarki magicznej, zielonej enklawy domków fińskich w samym sercu Warszawy - Otwartego Jazdowa - w której każdy jest mile widziany - bez względu na wiek, płeć, czy narodowość.

‍

Chcemy, żeby wszystkie dzieci w Warszawie poznały różne aspekty miasta oraz spędzania wolnego czasu. Chcemy, żeby wiedziały, że miasto to przede wszystkim społeczność, która uczy, bawi, dba i chroni.

‍

Co w programie?

- Fascynująca gra terenowa

- O 12:00 parada rowerowa Streets for kids

- Stoiska zaprzyjaźnionych organizacji

- Wegetariańskie jedzenie

- Książki dla dzieci z lokalnych księgarni

‍

Kiedy: 24 maja 2026 (niedziela)

Godziny: 10:00 - 16:00

Gdzie: Skwer Dialogu, Otwarty Jazdów

‍

🔗 Pinezka z lokalizacją

‍

Przyjdźcie ze swoimi dziećmi lub tymi zaprzyjaźnionymi. Weźcie kocyk, koszyk piknikowy i spędźcie ten dzień inaczej. Przekażmy najmłodszym, że miasto także jest ich!

‍

Wydarzenie jest darmowe!

‍

🔗 Wydarzenie na Facebooku

‍

Na ten cel PFRON przygotowuje środki, które umożliwiają organizacjom pozarządowym  stworzyć taki WSM. WSMy przeznaczone są dla osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającymi wysokiego poziomu wsparcia – dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w tym z niepełnosprawnością intelektualną. Z WSM skorzystać mogą również osoby już bez rodziców oraz osoby całkowicie zależne z bardzo już schorowanymi opiekunami rodzinnymi.

‍

Zespół lub zespoły mieszkań wspomaganych, oferujące autonomię mieszkańców oraz włączenie w niewielką społeczność mieszkaniową, przy jednoczesnym zapewnieniu usług wspomagających, dostosowanych do indywidualnych potrzeb. Zespół mieszkalny składa się z dwóch do sześciu mieszkań, przy czym łączna liczba mieszkań w WSM nie może być większa niż 12, a każdy mieszkaniec ma prawo do osobnego mieszkania z łazienką i aneksem kuchennym. Każdy zespół mieszkalny w ramach WSM posiada część wspólną rozumianą jako ciągi komunikacyjne oraz pomieszczenia przeznaczone do użytkowania przez wszystkich mieszkańców danego zespołu tj. pokój/pomieszczenie dzienne oraz dodatkowo, w zależności od możliwości architektonicznych np. jadalnię lub salę ćwiczeń itp.;

‍

Aby ubiegać o środki na WSM z PFRONU organizacja pozarządowa musi przedstawić projekt zabudowy danej nieruchomości gruntowej albo jej przebudowy z uwzględnieniem kwestii dotyczących dostępności infrastruktury na tej nieruchomości (dojście, dojazd do nieruchomości, wejście do budynku, dostępna przestrzeń wspólna wokół budynku). Może dotyczyć również rozbudowy już istniejącego budynku. I tutaj miasto wkracza do akcji udostępniając nieruchomości gruntowe lub zabudowane na dzierżawę.

‍

Dla podopiecznych organizacji pozarządowych, WSMy są dobrym rozwiązaniem, ponieważ oznaczają mieszkanie wśród przyjaznych sobie ludzi. Takie rozwiązanie można zrealizować przygotowując nieruchomość z 5-7 mieszkaniami. Jedno mieszkanie dla kadry wspierającej i biura, drugie do wspólnych spotkań, a pozostałe dla podopiecznych mieszkających z opiekunem rodzinnym bądź asystentem osobistym.

‍

Aby ubiegać się o środki z PFRONU na WSM organizacje pozarządowe, które zajmują się osobami z niepełnosprawnością muszą spełnić 3 podstawowe warunki.

‍

1. Posiadać w statucie postanowienia dotyczące działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

2. Posiadać doświadczenie w prowadzeniu działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, obejmującym co najmniej 36 miesięcy.

3. Posiadać doświadczenie w zrealizowaniu co najmniej dwóch projektów na rzecz osób z niepełnosprawnościami, obejmujących w szczególności zadania finansowane w ramach programów, konkursów lub dotacji, których łączna wartość wynosi co najmniej 500 000, 00 zł i minimalna wartość pojedynczego projektu to 50 000,00 zł.

‍

W Warszawie jest szansa na powstanie WSMów, tak jak w Gdańsku!

‍

Dotychczas w Warszawie nie funkcjonował żaden WSM. Prace w tym temacie zostały rozpoczęte już kilka lat temu i zostały wsparte przez radną MJN Melanię Łuczak. Z jej udziałem odbywały się spotkania Komisji Rozwoju Gospodarczego, Mieszkalnictwa i Cyfryzacji poświęcone temu tematowi z udziałem przedstawicieli fundacji zajmujących się pomaganiem osobom z niepełnosprawnościami.

‍

W wyniku tych prac powstał projekt przekazania nieruchomości znajdujących się przy Malczewskiego 42, Koprzywiańskiej 54, Morelowej 9 w celu utworzenia na nich WSMów. Każda z tych nieruchomości była wcześniej pustostanem i znajdowała się na mapie pustostany.miastojestnasze.org/ . Przy przygotowywaniu uchwały znaczącą rolę odgrywał ówczesny wiceprezydent Jacek Wiśnicki, a do ostatecznej uchwały doprowadziła wiceprezydentka Aldona Machnowska-Góra.

‍

🔗‍ Mapa warszawskich pustostanów

‍

Uchwała została przegłosowana na październikowej sesji Rady Warszawy w ub. roku. Warto wspomnieć, że nieruchomości są tylko dzierżawione na rzecz WSMów przez organizacje pozarządowe, aby stworzyć mieszkanie przyjazne i spełniające wymogi dla osób z niepełnosprawnością, natomiast pozostają w zasobie miasta.

‍

Na jakim etapie obecnie znajduje się sprawa? 18 listopada 2025 roku miasto ogłosiło nabór ofert organizacji chętnych do utworzenia Wspomaganych Społeczności Mieszkaniowych. W efekcie dwa pustostany (z Malczewskiego i Morelowej) zostaną przekształcone w WSMy. Po ustaleniach z Biurem Skarbu Państwa i Mienia Miasta z fundacjami, które wygrały w konkursie, nieruchomości zostały przekazane fundacjom, teraz kolejny etap to nabór wniosków do PFRONU w celu uzyskania środków.

‍

I tu musimy wspomnieć o jednej z fundacji, która brała udział w naborze i została rekomendowana w trakcie do dalszych prac nad utworzeniem WSM - Nasz Bezpieczny Świat. Kieruje nim Pani Maryla Ochimowska-Teper, która napisała do nas w maju 2024 roku i zainspirowała nas do podjęcia tego tematu, a także przez cały czas uczestniczyła w pracach toczących się w Ratuszu i Radzie Warszawy. Pani Maryla od ponad 10 lat pracuje społecznie na rzecz środowiska osób z niepełnosprawnościami.

‍

🔗‍ Uchwała Rady Warszawy o oddaniu pustostanów na WSMy

‍

🔗‍ Nabór do WSM w Warszawie

‍

Istniejący od 72 lat SDK to jedna z najstarszych instytucji kultury w Warszawie. Co ciekawe, obecnie nie prowadzi działalności kojarzącej się z domami kultury, tj. edukacji artystycznej, ponieważ tego chciało Miasto st. Warszawa w 2018 roku, zmieniając statut instytucji. Przez ostatnie 7 lat zespół pracowniczek i pracowników budował interdyscyplinarny program oparty na działaniach literackich, funkcjonowaniu Galerii Promocyjnej (najstarszej miejskiej galerii sztuki współczesnej w Warszawie), ale także programach skierowanych do kadr kultury zatrudnianych w stołecznych domach kultury, muzeach, bibliotekach, organizacjach pozarządowych, itd. To SDK również prowadzi konkurs edukacji ekologicznej czy program rezydencji dla migrantów, od trzech lat wspiera też środowisko oddolnych inicjatyw artystycznych FRINGE Warszawa.

‍

Zaznaczmy też fakt, że i w 2019 roku, wraz z nowym dyrektorem, zmiana kierunku i kadr instytucji wiązała się z dość burzliwymi przejściami - zwolnieniami i przetasowaniami w zespole.

‍

Niestety, wygląda na to, że Biuro Kultury, planując kolejną transformację instytucji, nie zleciło żadnych analiz ryzyk, efektów zmiany czy szerszej analizy potrzeb. Naprędce przeprowadzono serię spotkań w Warszawskim Obserwatorium Kultury, które skupiały środowiska literackie. Zaproszeni byli wydawcy, osoby z Unii Literackiej, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Klucz doboru zaproszonych osób i organizacji to tajemnica organizatora i Miasta. Skoro gdzieś w tle tych dyskusji przewijała się przyszłość Staromiejskiego Domu Kultury i realizowanych przez niego działań, to dlaczego nie wzięto pod uwagę zdania warszawskich kadr kultury czy oddolnych inicjatyw artystycznych FRINGE?

‍

Biuro Kultury w odpowiedzi na apel pracowników zdecydowało się przeprowadzić z nimi kilka spotkań (przedstawiciele Biura podkreślali, że spotkania to ich dobra wola, ponieważ nie istnieją wymogi prawne obligujące organizatora instytucji do rozmowy na temat planowanych zmian z pracownikami; pytaniem jest czy pochwalić Biuro Kultury za wyjście poza ścisłe ramy prawne, czy zganić - za brak znajomości współczesnych standardów partycypacji i dialogu z partnerami społecznymi, do których władze Warszawy tak chętnie odwołują się od wielu lat?).

‍

Odbyły się cztery spotkania w ramach konsultacji z zespołem SDK. Czy doprowadziły do porozumienia? W pewnym sensie tak. Wypracowano wspólną wersję brzmienia nowego statutu, zapewniano o chęci utrzymania interdyscyplinarnego charakteru placówki. Natomiast w kwestiach zaopiekowania sytuacji, zbudowania poczucia zaufania, stabilności i ciągłości działania - niekoniecznie. Brak jest jasności co do ilości etatów, zadań, dofinansowania - padają tu jedynie ogóle zapewnienia o zwiększeniu budżetu czy nowych etatach. Poświęcono też 17 minut ostatniego, czwartego spotkania na rozmowę o nowej nazwie dla SDK-u. Jakie są tu propozycje Ratusza?

‍

Dom Kultury Słowa, Stołeczny Dom Książki, Stołeczny Dom Literatury. Te nazwy jasno wskazują na dominujący charakter literatury lub dziedzin związanych tylko z książką i kulturą słowa. Gdzie tu obiecana w rozmowach interdyscyplinarność? Pracownicy od początku postulowali pozostanie przy nazwie historycznej - Staromiejski Dom Kultury - w celu podtrzymania ciągłości tradycji instytucji i dbania o dziedzictwo kulturowe Warszawy. Brak zainteresowania Biura Kultury merytoryczną dyskusją w sprawie nazwy (mimo złożenia przez zespół roboczych propozycji do dyskusji), skłonił pracowników SDK do twardej walki o zachowanie obecnej nazwy,  jako najlepszej, zarówno z uwagi na moc tradycji, jak i na współczesną rozpoznawalność tej warszawskiej marki, także w środowiskach literackich całej Polski.

‍

Tak, w Warszawie zdecydowanie potrzeba pomysłu, działań i środków dla wzmocnienia życia literackiego. Tu wszyscy jesteśmy zgodni z Biurem Kultury.

‍

Czy jednak musi odbywać się to kosztem tej pracy, która już została wykonana w ekosystemie kultury i dla którego 7 lat to niewiele?  Budowanie zespołu, zaufania, współprac, przyciąganie publiczności – to wszystko procesy na lata.

‍

A dochodzą tu jeszcze pytania natury czysto technicznej – czy rzeczywiście budynek SDK pomieści miłośniczki i miłośników literatury w Sali prelekcyjnej, której wyporność to 60 osób? Sam budynek także nie jest łatwo dostępny, gdyż większość pomieszczeń znajduje się na piętrach. Konieczność korzystania ze schodów, chociażby, w przypadku coraz starszego społeczeństwa może być kłopotliwa.

Jako Miasto Jest Nasze nie zgadzamy się na takie standardy realizowania polityki kulturalnej miasta. Radykalne zmiany - a takie, wydaje się, zaplanował tu Ratusz - dla instytucji działającej od dziesiątek lat w interdyscyplinarny sposób, mogą budzić zrozumiały opór. Biuro Kultury ma prawo zmieniać charakter, zadania danych instytucji. Nie powinno to jednak przebiegać w chaosie, w tak nietransparentny sposób, budząc tak trudne emocje wśród pracowników, których nie można traktować przedmiotowo. Widoczny na horyzoncie konkurs na dyrektora może budzić podejrzenia, że zmiana statutu jest szyta na zamówienie polityczne i nie ma nic wspólnego z długofalowym planowaniem rozwoju miejskich instytucji kultury. Czy za kolejne 5, 7 lat, po wygaśnięciu umowy dyrektorskiej, placówka znowu będzie przemianowana, a dorobek zespołu po raz kolejny nie będzie mógł być kontynuowany?

‍

Jedno z mniej znanych, a jednocześnie wyjątkowo wartościowych dzieł sztuki powojennej Warszawy zostało objęte ochroną konserwatorską. Mowa o kamiennej mozaice zdobiącej hol budynku przy ul. Foksal 10: obiekcie, którego status przez długi czas pozostawał niepewny, a przyszłość zagrożona była planowanymi pracami budowlanymi.

‍

Dzięki zaangażowaniu naszego przewodniczącego, Eryka Baczyńskiego i radnej Melanii Łuczak, udało się doprowadzić do wpisania mozaiki do rejestru zabytków. To kluczowy krok, który daje realne narzędzia do jej ochrony i zapewnia, że wszelkie przyszłe prace będą prowadzone pod nadzorem konserwatorskim.

‍

‍

Zagrożenie dla obiektu było bardzo konkretne. Planowane instalacje przeciwpożarowe, w tym montaż kurtyn dymowych i nowych systemów technicznych, mogły doprowadzić do ingerencji w bezpośrednie otoczenie mozaiki. Ryzyko obejmowało zarówno uszkodzenia mechaniczne spowodowane drganiami, jak i zabrudzenia czy nawet częściowe zasłonięcie dzieła elementami infrastruktury. Bez formalnej ochrony konserwatorskiej takie zmiany mogłyby nieodwracalnie zniszczyć charakter tego wnętrza.

‍

Mozaika powstała po 1965 roku, najprawdopodobniej w latach 70. lub 80. XX wieku. Istnieją przesłanki, że została wykonana na terenie Związku Radzieckiego i sprowadzona do Polski na potrzeby Domu Kultury Radzieckiej, który funkcjonował w tym miejscu. Jej program ikonograficzny obejmuje 14 motywów odnoszących się do przemysłu, nauki, kultury oraz postępu technologicznego.

‍

Wśród przedstawień znajduje się m.in. kapsuła statku kosmicznego z dwoma kosmonautami, będąca wyraźnym nawiązaniem do misji Woschod-2 z 1965 roku. Tego typu motywy wpisywały się w szeroką narrację propagandową ZSRR, który w latach 70. i 80. intensywnie promował swoje osiągnięcia technologiczne i kosmiczne w krajach bloku wschodniego.

‍

‍

Jednak wartość tej mozaiki wykracza poza jej wymiar ideologiczny. To dzieło o wysokiej jakości artystycznej, kompozycje figuralne utrzymane są w stylistyce zbliżonej do kubizmu, z wyraźnie zaznaczonym konturem i uproszczoną, lecz czytelną formą. Proporcje postaci, sposób ich grupowania oraz przemyślane zestawienia kolorystyczne świadczą o dużym kunszcie twórców. Co istotne, stylistyka ta odwołuje się do tradycji rosyjskiej awangardy i jej powojennych kontynuacji w modernizmie.

‍

Mozaika z Foksal 10 pozostaje obiektem stosunkowo słabo rozpoznanym, a jej historia wciąż wymaga dalszych badań. Tym bardziej istotne jest jej zachowanie, jako materialnego świadectwa epoki PRL, działalności Domu Kultury Radzieckiej oraz szerzej: wpływów kulturowych i ideologicznych Związku Radzieckiego na powojenną Polskę.

‍

Wpis do rejestru zabytków oznacza, że przyszłość tego wyjątkowego dzieła będzie kształtowana z większą odpowiedzialnością i świadomością jego znaczenia

‍

Weszliśmy w II kwartał 2026 roku, kiedy projekt uchwały krajobrazowej w Warszawa ma zostać wyłożony do publicznego wglądu. Nawet jeżeli uchwała w końcu wejdzie w życie, nie zmieni to dużo, jeżeli nadzór i egzekwowanie kar wywieszania nielegalnych nośników rekamowych się z nie zmieni.

Przykład?

‍

Dolny Mokotów, okolice Czerniakowskiej i Belwederskiej - dwa duże bloki mieszkalne i trzy olbrzymie folie reklamowe. Spółka reklamowa zgłasza wniosek do urzędu o montaż reklam, mimo że miejscowy plan tego zabrania. Zanim urząd zdążył zareagować, wniosek został wycofany, a reklamy i tak zawisły… nielegalnie.

‍

Dopiero po interwencji radnej Melanii Łuczak sprawa trafiła do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. To pokazuje jedno: dziś system kompletnie nie działa!

‍

Dlatego kluczowe będzie to, co wydarzy się po wejściu uchwały w życie – realny nadzór, skuteczne działania PINB i przede wszystkim wyższe kary. Bez tego reklamoza nadal będzie bezkarna.

‍

Jesteśmy OPP! Wesprzyj nas i przekaż nam swoje 1,5% podatku. Nasz KRS: 0000533589 <3

‍

‍

Plac Narutowicza jako niewykorzystany kapitał społeczny i gospodarczy

‍

Plac Narutowicza nie jest zwykłym skrzyżowaniem ulic, lecz jednym z kluczowych węzłów społecznych i ekonomicznych Ochoty. W dobrze zaprojektowanym mieście tego typu przestrzenie pełnią funkcję lokalnych centrów — integrują mieszkańców, wspierają handel i gastronomię oraz generują ruch pieszy, który stanowi podstawę funkcjonowania lokalnych usług.

‍

Dziś jednak ten potencjał pozostaje w dużej mierze niewykorzystany. Plac nie daje realnego powodu, by się na nim zatrzymać — brakuje mu czytelnego charakteru, jakości przestrzeni i funkcji, które tworzyłyby miejsce spotkań, a nie jedynie punkt tranzytowy. Dominują konflikty funkcjonalne: intensywny ruch tramwajowy przecinający przestrzeń, rozproszona i zaniedbana zieleń oraz popękane, zdegradowane nawierzchnie betonowe.

‍

To przekłada się bezpośrednio na życie dzielnicy. Gdy przestrzeń publiczna nie przyciąga ludzi i nie zatrzymuje ich na dłużej, słabnie lokalne życie — codzienna aktywność, która buduje miejską ekonomię sąsiedztwa. Ten mechanizm widać już wzdłuż ulicy Grójeckiej, gdzie rosnąca liczba pustych lokali i znikające małe przedsiębiorstwa są symptomem pogarszającej się jakości całego otoczenia.

‍

W tym sensie brak jakości placu nie jest problemem izolowanym, lecz wpływa na cały ekosystem lokalnej gospodarki i życia społecznego. Plac Narutowicza pozostaje niewykorzystanym zasobem Ochoty — miejscem o wysokim potencjale, który w obecnym kształcie nie jest realizowany.

‍

Estetyzacja zamiast przebudowy — utrwalenie status quo

‍

Zamiast kompleksowej przebudowy miasto proponuje estetyzację — ograniczony zestaw działań obejmujący wymianę nawierzchni chodników, uporządkowanie parkowania w zatokach, wprowadzenie kontrapasa rowerowego oraz punktowe nasadzenia zieleni. Są to działania porządkowe, które nie zmieniają logiki funkcjonowania przestrzeni ani jej roli w dzielnicy.

‍

Efekt jest przewidywalny: plac pozostanie przestrzenią przeciętnej jakości, nadal podporządkowaną ruchowi samochodowemu i tramwajowemu, oddzieloną od życia lokalnego. Tymczasem doświadczenia innych części Warszawy pokazują, że dopiero głębsza przebudowa — ograniczenie dominacji ruchu, zwiększenie zieleni i priorytet dla pieszych — prowadzi do trwałej poprawy jakości przestrzeni miejskiej.

‍

‍

Utrwalenie przestarzałego modelu mobilności

‍

Estetyzacja nie odpowiada na zmieniającą się rolę ulicy Grójeckiej i całego układu komunikacyjnego Ochoty. Wraz z rozbudową tras szybkiego ruchu oraz planami dotyczącymi Alej Jerozolimskich, obszar ten powinien stopniowo przechodzić w model bardziej lokalny i międzydzielnicowy, z większym udziałem transportu publicznego i ruchu pieszego.

‍

Obecne działania utrwalają jednak model oparty na dominacji samochodu i tranzytu, zamrażając nieefektywną strukturę przestrzeni na kolejne dekady. Koszt tej decyzji nie jest wyłącznie urbanistyczny, lecz także społeczny — plac pozostaje trudny do przekroczenia dla osób starszych i o ograniczonej mobilności, a szerokie jezdnie i torowiska tworzą realną barierę w codziennym funkcjonowaniu dzielnicy. W starzejącym się mieście jest to problem strukturalny, który będzie się pogłębiał.

‍

Odkładanie inwestycji w nieskończoność

‍

Jeszcze bardziej problematyczna jest logika odsuwania pełnej przebudowy. Jej uzależnianie od przyszłych inwestycji infrastrukturalnych — takich jak linia średnicowa (planowana na lata 30. XXI wieku) czy linie metra M4 i M5, których przebieg i harmonogram pozostają niepewne — oznacza w praktyce przesunięcie projektu w nieokreśloną przyszłość. W przypadku M5 prace nie wyszły poza wstępne założenia.

‍

W efekcie horyzont realizacji przestaje być liczony w latach, a zaczyna w dekadach. To decyzja, która de facto blokuje rozwój jednej z kluczowych przestrzeni dzielnicy na całe pokolenie.

‍

Projekt gotowy, lecz politycznie zawieszony

‍

Plac Narutowicza należy do najlepiej przeanalizowanych obszarów urbanistycznych w tej części Warszawy. Proces jego przekształcenia rozpoczął się w 2011 roku od konsultacji społecznych, w których mieszkańcy jasno określili kierunek: ograniczenie ruchu samochodowego, więcej zieleni, integracja przestrzeni placu i wzmocnienie funkcji lokalnych.

‍

W 2013 roku rozstrzygnięto konkurs architektoniczny, którego zwycięska koncepcja rozwijała te założenia. Zakładała m.in. wyprostowanie osi Grójeckiej, ograniczenie i uporządkowanie pętli tramwajowej do 1–2 torów, zwiększenie powierzchni zieleni oraz wprowadzenie niewielkich pawilonów usługowych. Już wtedy zakładano realizację w horyzoncie 10–15 lat.

‍

W kolejnych latach projekt był konsekwentnie doprecyzowywany: w 2015 roku zabezpieczono 25 mln zł i wpisano realizację na lata 2015–2018, w 2018 roku powstała finalna koncepcja, a w 2022 roku została ona utrwalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

‍

Mimo tej spójnej ścieżki projekt nie został wdrożony. Zamiast realizacji nastąpiło jego stopniowe rozmywanie poprzez przesuwanie terminów, zmianę priorytetów i brak konsekwencji wykonawczej. W 2024 roku inwestycja została ponownie wpisana jako priorytet oraz dodatkowo finansowana (18 mln zł w WPF i ok. 25 mln zł w budżecie 2025), jednak równolegle zaczęto warunkować ją niepewnymi inwestycjami w metro i kolej.

‍

Kulminacją było zerwanie umowy z wykonawcą projektu oraz ogłoszenie w 2025 roku, że pełna przebudowa nie zostanie zrealizowana — zastąpi ją jedynie estetyzacja, która właśnie się rozpoczyna.

‍

Co w zamian: inwestycja w realne centrum dzielnicy

‍

Warszawa dysponuje środkami i doświadczeniem, by realizować ambitne projekty urbanistyczne. W ostatnich latach budżet miasta wielokrotnie notował nadwyżki, co tworzy realną przestrzeń do inwestycji w jakość życia i rozwój lokalnych gospodarek.

‍

Kompleksowa przebudowa Placu Narutowicza, zgodna z wieloletnią wypracowaną wizją mieszkańców, mogłaby przekształcić go w rzeczywiste centrum Ochoty — przestrzeń spotkań, usług i lokalnej aktywności. W nowoczesnym mieście takie inwestycje nie są kosztem, lecz impulsem rozwojowym, który zwraca się poprzez większą atrakcyjność dzielnicy, silniejszą lokalną gospodarkę i lepsze wykorzystanie przestrzeni publicznej.

‍

Odkładanie tej decyzji oznacza utratę tych korzyści — nie na lata, lecz potencjalnie na całe pokolenie.

‍

Ochota nie potrzebuje estetyzacji. Potrzebuje decyzji.

‍

Radna Marta Szczepańska wystosowała interpelację w sprawie niewydolności systemu odbioru odpadów, wskazując na porzucone meble i kontenery na gruz blokujące chodniki. Miasto jednak udaje, że wszystko jest w porządku, serwując nam urzędniczą spychologię.

‍

Oto jak Ratusz zbywa realne problemy mieszkańców:

‍

Wykluczenie osób bez samochodów. Radna alarmuje, że mieszkańcy nieporuszający się autami są wypraszani z PSZOK-ów. Miasto odpowiada, że można tam wejść pieszo, ale jednocześnie przyznaje, że punkty te są zaprojektowane pod ruch kołowy, co ze względów BHP utrudnia obsługę pieszych. To absurdalna bariera dla osób starszych czy proekologicznych.

‍

Brak kontroli nad „dzikimi składowiskami”. Ulice są zastawione tzw. big-bagami i kontenerami na gruz, które często stoją bez zezwoleń i stają się darmowymi śmietnikami na odpady bytowe. Miasto twierdzi, że to sprawa firm remontowych i właścicieli nieruchomości, unikając deklaracji o zwiększeniu kontroli nad ich terminowym usuwaniem.

‍

Bezkarność dla śmiecących. Radna zapytała o statystyki mandatów za zaśmiecanie przestrzeni publicznej. Odpowiedź jest porażająca: Straż Miejska w ogóle nie prowadzi statystyk dotyczących liczby wystawionych mandatów za porzucanie gabarytów i gruzu. Skoro nikt nie liczy kar, to nie ma realnej walki z bałaganem.

‍

Edukacja zamiast działania. W odpowiedzi na prośbę o konkretne rozwiązania, jak odbiór gabarytów na żądanie w 48 godzin , miasto chwali się organizowaniem „Ekopikników” i wysyłaniem linków do ulotek. Ratusz twierdzi, że za edukację w wiatach śmietnikowych odpowiadają wyłącznie wspólnoty i spółdzielnie, umywając ręce od systemowego wsparcia informacyjnego w terenie.

‍

Logistyczny paraliż przy zmianach operatorów. Ostatnie wydarzenia na prawym brzegu Wisły — szczególnie na Pradze-Południe i w Wawrze — obnażyły kruchość miejskiego systemu. Przetasowania w firmach obsługujących odbiór odpadów zaowocowały gigantycznym chaosem: znikającymi harmonogramami, tygodniowymi opóźnieniami i górami śmieci gnijącymi pod oknami mieszkańców. Zamiast płynnego przekazania pałeczki, otrzymaliśmy organizacyjną prowizorkę, w której nikt nie czuje się odpowiedzialny za zalegające worki, a mieszkańcy stają się zakładnikami urzędniczych procedur przetargowych. Wszystko ku uciesze dzików.

‍

‍

DOŚĆ SPYCHOLOGII

‍

System gospodarki odpadami w stolicy musi być inkluzywny i skutecznie nadzorowany. Nie zgadzamy się na to, by jedyną reakcją na zawalone śmieciami ulice było odsyłanie mieszkańców do strony warszawa19115.pl . Żądamy realnego nadzoru nad kontenerami, otwarcia PSZOK-ów dla pieszych i skutecznego egzekwowania kar za zaśmiecanie Warszawy.