Podczas Konwentu Marszałków Województw RP w Płocku zaprezentowano założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy — kompleksowej siatki kolejowych połączeń pasażerskich w perspektywie 2035 roku. Główne założenia HRJ przedstawili Piotr Rachwalski, członek zarządu ds. Kolei, Port Polska i Michał Jasiak, zastępca dyrektora Podprogramu Kolejowego spółki. Celem HRJ jest stworzenie spójnej oferty połączeń dalekobieżnych i regionalnych, dzięki której rozkład jazdy będzie regularny, przewidywalny i wygodny dla pasażerów.

Rozkład tworzony wspólnie z regionami

Po przedstawieniu w czerwcu zaktualizowanej wersji Horyzontalnego Rozkładu Jazdy, Konwent Marszałków RP w Płocku był okazją do omówienia jego założeń na poziomie regionalnym. To szczególnie istotne, ponieważ jednym z kluczowych etapów powstania HRJ były szerokie  konsultacje. W pracach uczestniczyli marszałkowie województw, organizatorzy transportu regionalnego i powiatowego, przewoźnicy, specjaliści w zakresie infrastruktury (w sumie ponad 150 ekspertów) oraz mieszkańcy. W ciągu dwóch lat zebrano ponad dwa i pół tysiąca uwag i ankiet, z których znaczną część uwzględniono w końcowych propozycjach. Dzięki temu HRJ uwzględnia zarówno potrzeby pasażerów, jak i oczekiwania województw i samorządów odpowiedzialnych za organizację transportu publicznego.

Regularne połączenia i łatwiejsze planowanie podróży

HRJ to cykliczny rozkład jazdy obejmujący główne ogólnopolskie trasy dalekobieżne. Dzięki uruchamianym regularnie połączeniom kolejowym, na przykład co pół godziny, co godzinę lub co dwie godziny, podróżnym łatwiej będzie wybrać pociąg zamiast samochodu. Podróżowanie koleją będzie bardziej przewidywalne i wygodne.

–  Pociągi na stałych trasach będą kursować w równych odstępach czasu i o łatwych do zapamiętania godzinach. Taki cykliczny rozkład sprawi, że planowanie podróży stanie się intuicyjne. Pasażer będzie wiedział kiedy przyjedzie następny pociąg, jeśli nie zdąży na wcześniejsze połączenie na trasie którą podróżuje. HRJ wprowadzi cykliczność połączeń w całym kraju

– mówił Piotr Rachwalski, Port Polska, członek zarządu ds. kolei spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Lepsze przesiadki i dostęp do kolei z każdego powiatu

HRJ zakłada także lepsze skoordynowanie połączeń ogólnopolskich z regionalnymi. Dla pasażerów będzie to oznaczać skrócenie czasu oczekiwania na przesiadki, większą przewidywalność dalszej podróży i łatwiejsze przejazdy między mniejszymi miejscowościami a największymi miastami. Docelowo każdy powiat w Polsce ma być włączony do systemu połączeń dalekobieżnych – bezpośrednio lub poprzez dobrze skoordynowane kolejowe połączenia regionalne i autobusowe, co również wybrzmiało podczas spotkania.

– Rozwój połączeń dalekobieżnych musi iść w parze z zachowaniem przepustowości dla ruchu regionalnego, dlatego zaktualizowana wersja HRJ zawiera schemat połączeń aglomeracyjnych i regionalnych, który przedstawiliśmy. Chcemy, aby nowe linie kolejowe i te zmodernizowane były nie tylko wykorzystywane przez przewoźników ogólnopolskich, ale również umożliwiały realizację cyklicznych, częstych połączeń przez pociągi regionalne oraz regionalne ekspresy, które zbliżą miasta do siebie, umożliwiając mieszkańcom codzienne dojazdy

– dodał Michał Jasiak, zastępca dyrektora Podprogramu Kolejowego spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Wspólne taryfy, rozkłady i transport dowozowy

Podczas prezentacji podkreślono, że w kolejnych latach wdrażania HRJ w regionach, jednym z najważniejszych zadań z punktu widzenia pasażerów będzie integracja taryf i rozkładów jazdy oraz ich skoordynowanie z dowozowym transportem autobusowym. Nie mniej istotna będzie współpraca z samorządami, czyli organizatorami transportu publicznego – przy uwzględnianiu założeń HRJ w regionalnych dokumentach planistycznym.

HRJ wskazuje także, gdzie potrzebna jest infrastruktura

Horyzontalny Rozkład Jazdy już dziś identyfikuje również potrzeby infrastrukturalne. Dzięki współpracy zaangażowanych instytucji i szerokim konsultacjom na etapie jego powstania, pozwala zaplanować zarządcy infrastruktury kolejowej PKP PLK, inwestycje niezbędne do jego realizacji.

Kto przygotowuje Horyzontalny Rozkład Jazdy

HRJ opracowywany jest przez ekspertów Centrum Transportu i Mobilności (CTM) Port Polska, które łączy funkcje zespołu analiz strategicznych, centrum kompetencji i zespołu projektowo-doradczego. Prace realizowane są na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury, w ramach zespołu złożonego również z ekspertów PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. i Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Nadzór nad pracami objął Urząd Transportu Kolejowego. Więcej o HRJ można przeczytać na tej stronie.

Szybsze połączenia kolejowe w Lubuskiem, w tym Kolej Dużych Prędkości i krótsza podróż między Zieloną Górą a Gorzowem Wielkopolskim – między innymi o tych planach rozmawiali Piotr Rachwalski, członek zarządu ds. kolei Portu Polska oraz Grzegorz Potęga, wicemarszałek województwa lubuskiego.

Ponad 360 km nowych linii kolejowych na terenie Pomorza Zachodniego, krótsze czasy przejazdu oraz dostęp do kolei dla mieszkańców m.in. Pyrzyc i Barlinka – to tylko część korzyści dla regionu, które przewiduje Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK).

Najważniejsze informacje

Stabilność, przewidywalność, łatwe przesiadki, pociągi kursujące w równych odstępach czasu i łatwych do zapamiętania godzinach – to główne założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ). Jest on wzorowany na najlepszych europejskich rozwiązaniach i całkowicie zmieni sposób, w jaki planujemy podróże koleją.

Koniec z coroczną niepewnością, czy połączenie zostanie utrzymane w kolejnym rozkładzie jazdy. HRJ to kolej przyjazna pasażerom, przewidywalna i budowana w oparciu o realne potrzeby . Dotychczasowy model układania rozkładów jazdy w Polsce wyczerpuje swoje możliwości przy rosnących oczekiwaniach Polaków, którzy chcą jeździć koleją jeszcze wygodniej i sprawniej niż dotychczas .

Opracowanie Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ) , czyli siatki połączeń dla całej Polski, to też odpowiedź na unijne przepisy, w tym tak zwany IV pakiet kolejowy . Przepisy te kładą ogromny nacisk na otwarcie rynku  oraz rozwój realnej konkurencji, co ma zapewnić pasażerom więcej połączeń, wyższy standard usług , a także tańsze bilety . HRJ wpisuje się w proces otwierania rynku i ogłaszania przetargów na przewozy dalekobieżne. Obok PKP Intercity , które dzisiaj niemal w całości za nie odpowiada, od grudnia 2030 roku na torach będą mogli pojawić się nowi przewoźnicy.

Godziny odjazdów łatwiejsze do zapamiętania

Jednym z głównych założeń HRJ jest wprowadzenie rozkładu cyklicznego . W praktyce oznacza to, że pociągi na najważniejszych trasach będą odjeżdżać w regularnych odstępach czasu. Celem projektu jest wprowadzenie wysokich standardów częstotliwości kursowania , aby pasażerowie nie musieli długo czekać na pociąg — dzięki połączeniom uruchamianym regularnie, na przykład co pół godziny, co godzinę lub co dwie godziny . Dzięki temu podróżnym łatwiej będzie wybrać pociąg zamiast samochodu. Podróżowanie koleją ma stać się bardziej przewidywalne i wygodne . Już dziś na niektórych liniach pociągi odjeżdżają o stałych godzinach (np. z Warszawy do Trójmiasta), co sprzyja zwiększaniu liczby pasażerów.

–  Wdrożenie HRJ eliminuje problem przypadkowych godzin odjazdów i długiego czasu oczekiwania na połączenia. Dzięki systemowej koordynacji rozkładów, pociągi spotkają się na jednej stacji w tym samym czasie , co pozwoli na szybkie i bezpieczne przesiadki z peronu na peron. Dla podróżnych oznacza to płynną podróż pociągami dalekobieżnymi i regionalnymi w całej Polsce. Wzorujemy się na najlepszych kolejach, które stosują takie rozwiązania, a szczególnie na kolejach szwajcarskich – mówi Piotr Malepszak , wiceminister infrastruktury nadzorujący kolej, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

– HRJ to nie tylko połączenia dalekobieżne , ale także regionalne i aglomeracyjne . Dzięki konsultacjom z 16 wojewódzkimi organizatorami transportu, Zarządem Transportu Miejskiego w Warszawie i Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią, planiści HRJ po raz pierwszy w Polsce opracowali spójne założenia w tym zakresie dla całego kraju na lata 2030–2040 – mówi dr Filip Czernicki , Port Polska, prezes spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Zostaną one przedstawione m.in. w formie ogólnokrajowego schematu połączeń i pozwolą skoordynować ruch dalekobieżny i regionalny , ale mogą również służyć do planowania budowy i modernizacji infrastruktury kolejowej. Główną korzyścią HRJ dla pasażera jest powtarzalność i stabilność oferty.

–  Pociągi na stałych trasach będą kursować w równych odstępach czasu i łatwych do zapamiętania godzinach , np. równo co godzinę lub co dwie. Taki cykliczny rozkład sprawia, że planowanie podróży staje się intuicyjne , a pasażer nie musi każdorazowo sprawdzać skomplikowanych tabel i uczyć się godzin odjazdów na pamięć. Jeśli nie zdąży na pociąg to wie, kiedy przyjedzie następny . To rozwiązanie w Polsce jest wprowadzane już na części tras, a chcemy, żeby działało w całym kraju – mówi Piotr Rachwalski , Port Polska, członek zarządu ds. kolei spółki Centralny Port Komunikacyjny.

Więcej pasażerów i wygodne przesiadki

Projekt zakłada również lepsze skoordynowanie połączeń . Celem jest skrócenie czasu oczekiwania na przesiadki , pewność kontynuowania podróży i łatwiejsze przejazdy między mniejszymi miejscowościami a największymi miastami. Docelowo każdy powiat w Polsce ma być włączony do systemu połączeń dalekobieżnych – bezpośrednio lub poprzez dobrze skoordynowane kolejowe połączenia regionalne i autobusowe .

– HRJ zakłada wzrost liczby pociągów dalekobieżnych . Pozwoli to na obsłużenie znacznie większej liczby pasażerów. W 2025 roku 89 mln osób wybrało podróż z PKP Intercity , a w 2035 roku według prognoz, z pociągów dalekobieżnych skorzysta ponad 140 mln podróżnych – podkreśla Krzysztof Szymański , wicedyrektor Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury.

Konsultacje i głos ekspertów

Zaktualizowana wersja projektu powstała po analizie ponad 2500 uwag.

• Ponad 1800 uwag zostało zgłoszonych w trakcie konsultacji społecznych przez mieszkańców i organizacje społeczne.

• Kolejne 700 uwag zostało zgłoszonych przez organizatorów transportu.

Otrzymane wnioski przełożyły się przykładowo na większą liczbę połączeń ekspresowych w Kaliszu i Sieradzu . Pozytywnie odpowiedziano także na postulat utworzenia połączenia z Kotliny Kłodzkiej przez Nysę i Opole  w kierunku Warszawy, a dzięki decyzji o budowie połączenia Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK) z nowym lotniskiem, będzie można do niego dojechać bezpośrednio z Małopolski i Górnego Śląska.

Stawiamy na przewagę kolei

W 2035 roku  ma zostać oddana do użytku linia „Y” , czyli kolejowa trasa dużych prędkości między Warszawą, nowym lotniskiem, Łodzią a Wrocławiem i Poznaniem . Razem z CMK i trasą z Warszawy do Trójmiasta będzie ona najważniejszą częścią sieci kolejowej w Polsce, po której pociągi dużych prędkości (z prędkością 250 km/h i wyższą) będą kursowały nawet co 30 minut . Wpłynie to na lepsze połączenia kolejowe w całym kraju, ponieważ HRJ przewiduje, że pociągi – korzystając z odcinków linii KDP – pojadą następnie w kierunku Szczecina, Białegostoku, Lublina, Pragi i Berlina .

– Dzięki zmodernizowanej infrastrukturze pociągi w wielu relacjach już przyspieszyły. HRJ stawia na osiągnięcie maksymalnych efektów z przepustowości sieci w sposób systemowy. Na trasach, gdzie pasażerów jest najwięcej, oprócz pociągów pośpiesznych, zapewniających podstawową dostępność w powiatach i średnich miastach, wprowadzono regularnie kursujące pociągi ekspresowe , skracające czas podróży między największymi aglomeracjami. To trasy m.in. między Rzeszowem a Wrocławiem  czy Wrocławiem a Poznaniem i Trójmiastem , gdzie szybkie pociągi pojadą nawet co godzinę  – mówi Bartosz Uryga , wicedyrektor Biura Wdrażania Strategii i Planowania w spółce Centralny Port Komunikacyjny.

Nie tylko duże miasta

Oprócz sieci połączeń ekspresowych i pośpiesznych w HRJ planowany jest segment pociągów pośpiesznych uzupełniających , które obsłużą także średnie miasta. Regularne połączenia pojawią się na przykład w Grudziądzu  (Trójmiasto – Warszawa co 4h, Trójmiasto – Łódź co 4h, Olsztyn – Szczecin co 4h), Żarach i Żaganiu  (linia Jelenia Góra – Szczecin co 4h) czy Chojnicach  (Trójmiasto – Szczecin co 4h i Trójmiasto – Piła – Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn co 4h). Pociągi z Łomży do Warszawy  zostały zaplanowane co 2h.

Nowe rodzaje połączeń

Pojawią się też AeroExpressy, czyli szybkie połączenia kolejowe między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią  z postojem w 12-tysięcznych Brzezinach , które zyskają dostęp do kolei dzięki budowie linii KDP. Te pociągi rozpędzą się do 200 km/h.  Dzięki obsłudze wszystkich przystanków w tunelu średnicowym w Łodzi między Kaliską a Widzewem , znacząco zwiększą one dostępność kolei mieszkańcom tego miasta w codziennych dojazdach do Warszawy. Zgodnie z planami, te połączenia mogą ruszyć już w 2032 roku , czyli wraz z otwarciem nowego lotniska.

Narzędzie do planowania kolei przyszłości

Horyzontalny Rozkład Jazdy  to nie tylko propozycja połączeń oparta o prognozy ruchu i konsultacje. To również narzędzie do rozwoju całego systemu kolejowego. Dzięki stabilizacji planowania rozkładu jazdy, na jego podstawie Polskie Linie Kolejowe  będą mogły projektować infrastrukturę. Nie chodzi tu wyłącznie o duże projekty inwestycyjne, ale także o dodatkowe perony, rozjazdy czy sygnalizację , której brak stanowi wąskie gardło wielu linii. Wszystko to po to, aby rozwój infrastruktury odpowiadał rzeczywistym potrzebom pasażerów.

Po raz pierwszy w Polsce

Oferta przewozowa przygotowywana jest w sposób transparentny i z wieloletnim wyprzedzeniem . Obecnie rozkład jazdy zmienia się raz do roku, z korektami wprowadzanymi co kilka miesięcy. Pasażerowie mówią często, że coroczne zmiany rozkładu jazdy są jak los na loterii  – można sporo zyskać dzięki nowym połączeniom, ale także dużo stracić w przypadku ich likwidacji lub skomunikowania. Ponadto prezentacja nowego rocznego rozkładu odbywa się zazwyczaj jesienią, czyli maksymalnie 2-3 miesiące przed  jego wdrożeniem. W HRJ kluczowe jest założenie, że to pasażer na kolei jest najważniejszy . Dlatego system powinien zapewniać stabilność i pewność opracowanego rozkładu jazdy, aby budować przywiązanie pasażera do kolei. HRJ wprowadza ramowy rozkład jazdy pociągów , który będzie znany nawet kilka lat wcześniej. Podobne praktyki stosowane są z powodzeniem np. w Szwajcarii czy Austrii .

Wiele instytucji, jeden projekt

Nad projektem HRJ na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury  pracował zespół, którego liderem był Port Polska , złożony również z ekspertów PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. i Centrum Unijnych Projektów Transportowych . To zespół liczący łącznie 20 osób. Nadzór nad projektem objął Urząd Transportu Kolejowego .

Port Polska i CUPT  mają podpisane porozumienie o współpracy na rzecz wsparcia Ministerstwa Infrastruktury w organizacji rynku przewozów dalekobieżnych od 2030 roku . Port Polska brał udział w pracach nad planem transportowym Ministerstwa Infrastruktury na lata 2031–2034 .  Dzięki temu rozwiązania proponowane w HRJ, takie jak lokalna integracja taryfowo-rozkładowa , mają szansę być wdrożone szybciej.

Link do schematu dalekobieżnej oferty przewozowej w horyzoncie 2035 roku: https://hrj.gov.pl/wp-content/uploads/2026/06/HRJ2_Schemat_polaczen_dalekobieznych_2035.png

Link do schematu regionalnych ofert przewozowych w horyzoncie lat 2030-2040: hrj.gov.pl/wp-content/uploads/2026/06/HRJ2_Schemat_polaczen_regionalnych.png

Rok 2030 może otworzyć nowy rozdział na polskim rynku przewozów dalekobieżnych. Po wygaśnięciu umowy z PKP Intercity nowi operatorzy będą wyłaniani w przetargach. 10 przewoźników jest zainteresowanych przewozami pasażerskimi ze wsparciem budżetowym, a 7 podmiotów komercyjnymi. Port Polska przygotowuje systemowy rozkład jazdy dla całej Polski, zapytano potencjalnych przewoźników o ich plany i oczekiwania względem otwarcia rynku.

Konsultacje prowadzone w ramach projektu Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ) mają pomóc wypracować rekomendacje wdrażania otwarcia rynku przewozów. Ich efektem powinno być też wskazanie narzędzi dla strony publicznej, które umożliwią ukształtowanie warunków rynkowych otwartych na konkurencję, sprzyjających wzrostowi przewozów , a zarazem zapewniających ochronę interesów pasażerów  oraz stabilność funkcjonowania rynku.

Otwarcie rynku kolejowego nie powinno być celem samym w sobie, lecz narzędziem poprawy oferty dla pasażerów i funkcjonowania systemu kolejowego. Samo uruchamianie przetargów lub wydawanie decyzji o otwartym dostępie do torów  nie zapewni z dnia na dzień wejścia na rynek nowych przewoźników. Decydujące znaczenie ma ukształtowanie warunków dla rynku oraz ich stabilność i przewidywalność , za co odpowiada państwo w zakresie przewozów dotowanych jak i komercyjnych.

Duże zainteresowanie konsultacjami

W przeprowadzonych na przełomie 2024 i 2025 roku konsultacjach wzięły udział 23 podmioty krajowe i zagraniczne . Z 15 z nich  przeprowadzono pogłębione wywiady w postaci ankiet i spotkań. Celem było poznanie perspektywy potencjalnych uczestników rynku, w szczególności w zakresie oczekiwanych zasad jego przyszłego funkcjonowania. Dlatego konsultacje dotyczyły planowanych przewozów dotowanych , które będą wykonywane na zlecenie ministra właściwego ds. transportu i przewozów komercyjnych , czyli finansowanych wyłącznie z wpływów z biletów.

Polskie koleje – dziś

Obecnie pociągi dalekobieżne w Polsce są niemal w pełni obsługiwane przez PKP Intercity . To około pół tysiąca pociągów na dobę . Większość z nich jest finansowana z budżetu państwa (kategorie Intercity i TLK ). Tylko kilkadziesiąt połączeń tej spółki to pociągi komercyjne , finansowane z wpływów z biletów ( Ekspresy Intercity i Ekspresy Intercity Premium ). Jedynie kilka pociągów w ciągu doby to niedawno uruchomione komercyjne połączenia prywatnych przewoźników – Leo Express i RegioJet .

Polski rynek ma potencjał

W konsultacjach 10 przewoźników  zadeklarowało zainteresowanie realizacją połączeń finansowanych ze środków publicznych , a 7 podmiotów  uruchamianiem przewozów komercyjnych na własny rachunek . To jeden z najważniejszych wniosków z konsultacji: polski rynek budzi zainteresowanie. Nie oznacza to jednak, że deklaracje automatycznie przełożą się na pojawienie się wielu nowych pociągów różnych operatorów.

Konkurencja to nie tylko korzyści, ale także wyzwania jakimi trzeba zarządzić. Przykład przewoźnika RegioJet , który niedawno zakończył komercyjne przewozy pasażerskie na trasach wewnątrzkrajowych pokazuje, że trwała obecność wymaga zarówno odpowiednich możliwości po stronie przedsiębiorstwa, jak i sprzyjających warunków rynkowych. Jest to szczególnie istotne w przypadku przewozów służby publicznej, gdzie kluczowe znaczenie ma ciągłość oferty .

Dlatego po stronie państwa ważne będzie stworzenie warunków dla stabilnego i organicznego rozwoju nowych podmiotów. Przykłady dużych inwestycji przewoźników dysponujących znacznym kapitałem, takich jak Italo  działający we Włoszech  czy Iryo prowadzący przewozy w Hiszpanii , dotyczą przede wszystkim sieci dużych prędkości, co ma znaczenie również w kontekście planowanego otwarcia polskich szybkich kolei.

Stabilność i przewidywalność

Jednym z istotnych tematów konsultacji była stabilność rozwoju rynku . Przewoźnicy postulowali, aby organizator przygotował harmonogram planowanych przetargów , wskazujący terminy kolejnych postępowań i ich parametry: zakres geograficzny, wolumen pracy eksploatacyjnej i czas trwania kontraktów. Rynek oczekuje, że przetargi będą ogłaszane stopniowo i na zróżnicowane okresy , co pozwoli utrzymać ciągłą mobilizację przewoźników. Przewidywalność jest ważna także dla przewozów komercyjnych. Przewoźnicy zwracali uwagę, że ich rozwój zależy od możliwości uzyskania dostępu do infrastruktury, a decyzje o otwartym dostępie  są wydawane na ograniczony czas — maksymalnie 5 lat . Innym wskazywanym problemem była przewlekła procedura jej uzyskania.

Brak danych o przewozach

Jako istotną barierę wejścia na rynek wskazano brak wiedzy na temat historycznych danych przewozowych. Daje to przewagę tzw. przewoźnikom zasiedziałym . Dla nowych podmiotów tworzy istotny problem w kalkulacji oferty w przetargu , szczególnie jeśli umowa będzie przewidywała wzięcie ryzyka związanego z przychodami z biletów.

Dostęp do taboru

Przewoźnicy zwracali uwagę, że dostęp do taboru może przesądzić o przewadze konkurencyjnej w przyszłych przetargach. Ich zdaniem pojazdy kupowane z udziałem środków UE — na przykład 300 wagonów i lokomotyw  dofinansowanych z KPO kwotą ponad 2 mld zł — powinny być udostępniane na równych zasadach.

Czy współpraca w ramach służby publicznej i ruchu komercyjnego jest możliwa?

Pozytywnie odniesiono się do możliwości zastosowania hybrydowych rozwiązań , łączących cechy połączeń komercyjnych i dotowanych. Mogłoby to dotyczyć połączeń, które na pewnych odcinkach funkcjonowałyby komercyjnie, a na pozostałych miałyby wsparcie budżetowe. Sporo podmiotów pozytywnie oceniło propozycję tzw. postojów synergicznych . W przypadku wzrostu liczby połączeń komercyjnych rozwiązanie to zakładało możliwość dofinansowania postojów na określonych stacjach.

– Aby podtrzymać wysokie tempo wzrostu przewozów potrzebny jest dalszy rozwój połączeń kolejowych. Przykłady czeskie, niemieckie czy szwedzkie pokazują, że w segmencie przewozów dotowanych efektem otwarcia rynku są spadki jednostkowych dopłat do przewozów nawet o 20-30 proc. Oznacza to, że za tę samą sumę pieniędzy w rozkładzie jazdy może być więcej pociągów, można kupić nowoczesny tabor albo zapewnić więcej miejsc w składach. Jest to szczególnie istotne, bo dzisiaj często nie można kupić biletów na miejsce siedzące z krótkim wyprzedzeniem  – mówi Piotr Rachwalski, członek zarządu Centralnego Portu Komunikacyjnego , spółki zarządzającej projektem Port Polska i będącej liderem projektu Horyzontalny Rozkład Jazdy.

Projekt HRJ odpowiada na te trendy poprzez systematyczną rozbudowę oferty przewozowej w całym kraju . Wyznacza kierunki rozwoju oferty dalekobieżnej oraz jej koordynacji na poziomie krajowym i wojewódzkim . W  czerwcu zostanie opublikowana jego aktualizacja dla roku 2035 , oparta m.in. na wynikach konsultacji społecznych  oraz spotkań z organizatorami przewozów kolejowych na poziomie województw i aglomeracji. Rok 2035 przyjęto jako cezurę ze względu na planowane uruchomienie pełnej linii kolei dużych prędkości „Y” .

Eksperci Portu Polska uczestniczą w pracach Ministerstwa Infrastruktury i Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) nad przygotowaniem nowego planu transportowego na okres 2030–2034, tak aby część założeń HRJ mogła zostać wdrożona wcześniej. Plan transportowy będzie podstawą do ogłaszania przetargów na kolejowe połączenia międzywojewódzkie i międzynarodowe. Ponadto Ministerstwo Infrastruktury za pośrednictwem CUPT przy współpracy Portu Polska przeprowadzi wstępne konsultacje rynkowe zgodne z ustawą Prawo zamówień publicznych, które będą dotyczyły konkurencyjnego wyboru operatorów do realizacji międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozów pasażerskich w okresie 2030-2034 . Wsparcie Portu Polska dla CUPT jest realizowane w formule projektowej i obejmuje nie tylko rozkład jazdy, lecz także działania związane m.in. z integracją taryfowo-rozkładową przewozów oraz wdrożeniem pociągów AeroExpress .

Ponadto Port Polska wspólnie z Polskimi Liniami Kolejowymi  realizuje projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) , który określi docelową sieć w Polsce, w tym inwestycje przewidziane do uruchomienia po 2035 roku. Koncepcja ZSK zostanie opublikowana w czerwcu  tego roku.

Więcej o konsultacjach z potencjalnymi przewoźnikami: hrj.gov.pl/konsultacje

Prezentację o konsultacjach HRJ z przewoźnikami i operatorami można zobaczyć tutaj:

Konsultacje HRJ z potencjalnymi  przewoźnikami i operatorami – podsumowanie

Raport z konsultacji jest dostępny pod tym linkiem:

Raport z konsultacji HRJ z potencjalnymi przewoźnikami i operatorami

Będzie większa konkurencja na polskiej kolei. Spółka Centralny Port Komunikacyjny, odpowiadająca za inwestycje strategiczne Port Polska, i Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) zacieśniają współpracę, przygotowując zmiany, które mają wejść w życie od 2030 r. Zadaniem jest wsparcie Ministerstwa Infrastruktury w procesie otwarcia rynku pasażerskich przewozów dalekobieżnych. Przed końcem 2032 r. mają ruszyć szybkie pociągi między Warszawą i Łodzią, w tym zapewniające dojazd do nowego lotniska w kategorii AeroExpress.

Spotkanie inicjujące realizację  wspólnych projektów Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) i spółki Centralny Port Komunikacyjny odbyło się dzisiaj. Zawarte między dwoma podmiotami porozumienie przewiduje łącznie 15 projektów  w ramach wsparcia Ministerstwa Infrastruktury  w procesie liberalizacji przewozów dalekobieżnych.

W grudniu 2030 r.  zakończy się obowiązująca wieloletnia umowa Ministerstwa Infrastruktury z kolejowym przewoźnikiem PKP Intercity, który obsługuje dziś większość połączeń dalekobieżnych w Polsce. Z tego powodu, zgodnie z obowiązującymi w Unii Europejskiej  regulacjami, wprowadzonymi w ramach tzw. IV pakietu kolejowego , do konkurencyjnych przetargów na wykonywanie połączeń pasażerskich będą mogli stanąć – oprócz PKP Intercity – inni przewoźnicy  krajowi i zagraniczni .

– Cieszę się, że przy pomocy naszego doświadczonego zespołu aktywnie uczestniczymy w procesie otwarcia rynku przewozów dalekobieżnych. Korzystamy przy tym z naszych narzędzi analitycznych, które doskonale sprawdziły się już m.in. w pracach nad Horyzontalnym Rozkładem Jazdy (HRJ). Jednym z celów jest zaplanowanie ruchu na projektowanej i budowanej linii „Y” łączącej Warszawę, Łódź Wrocław i Poznań , w tym połączeń AeroExpress między stolicą, nowym lotniskiem a Łodzią . Chcemy jak najlepiej wykorzystać przepustowość nowej infrastruktury , żeby odpowiednio obsłużyć lotnisko i nową sieć kolejową – mówi Piotr Rachwalski, członek zarządu ds. kolei w spółce Centralny Port Komunikacyjny.

– Zadania powierzone CUPT przez Ministerstwo Infrastruktury, wsparcia ministerstwa w procesie liberalizacji rynku przewozów dalekobieżnych realizowane są ze szczególnym zaangażowaniem naszych ekspertów. Liberalizacji nie traktujemy jako celu ale narzędzia do rozwoju transportu kolejowego , lepszej oferty dla podróżnych  i dbałości o racjonalne wydatkowane środków unijnych. W ramach naszej współpracy z Portem Polska na rzecz Ministerstwa Infrastruktury będziemy m.in kontynuować rozpoczęte działania. Dzisiejsze wydarzenie jest formalnym rozpoczęciem wspólnych prac ale rzeczywista współpraca trwa i nasi pracownicy razem realizują wiele kluczowych zadań  – mówi Joanna Lech, dyrektor CUPT.

Współpraca dotyczy kwestii formalnych (związanych m.in. z przetargami ) i merytorycznych (np. dotyczących połączeń, taboru, rozkładu i oferty przewozowej ). Jednym z istotnych elementów prac będą integracja taryfowo-rozkładowa różnych przewoźników na szczeblu krajowym i regionalnym. Decyzją Ministerstwa Infrastruktury docelowo organizacją przewozów dalekobieżnych w Polsce zajmie się nowy organizator:  Krajowy Zarząd Transportu.

We wspólnych projektach eksperci będą wykorzystywali szereg narzędzi Portu Polska takich jak Kolejowy Model Mikrosymulacyjny (KMM)  i Pasażerski Model Transportowy (PMT) , które uzupełnią portfolio narzędzi używanych przez CUPT. To właśnie zespół ds. modelowania i prognozowania ruchu Port Polska w ramach PMT z dokładnością 1 proc.  przewidział liczbę pasażerów, którzy podróżowali pociągami w Polsce w 2025 r. Z prognozy wynikało, że będą to 434 mln , a wynik rzeczywisty za ubiegły rok to 439 mln pasażerów.

Spółka Centralny Port Komunikacyjny, CUPT i PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. współtworzą Horyzontalny Rozkład Jazdy (HRJ) . Umożliwi on wprowadzenie ogólnopolskich i regionalnych połączeń pasażerskich opartych na stałych liniach komunikacyjnych tworzących cykliczny , przejrzysty i zapewniający wygodne przesiadki rozkład jazdy .